Sáng 03/12/2025, tại TP.HCM, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Văn nghệ sĩ Thành phố Hồ Chí Minh phát huy tính sáng tạo trong thực hiện Kết luận số 84-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới”.
 

Hội thảo do KTS Nguyễn Trường Lưu – Chủ tịch Liên hiệp, Đạo diễn Dương Cẩm Thúy – Phó Chủ tịch Liên hiệp, cùng Nghệ sĩ Lê Nguyên Hiều – Thường trực Đoàn Chủ tịch Liên hiệp điều hành.

Tham dự hội thảo có đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM và đông đảo đại biểu là văn nghệ sĩ, nhà quản lý, nhà nghiên cứu, lãnh đạo các hội chuyên ngành; nhiều tham luận tâm huyết tập trung làm rõ 3 vấn đề lớn:

- Xây dựng môi trường sáng tạo thực chất, cởi mở cho văn nghệ sĩ

- Đổi mới cơ chế tổ chức – tổ chức Hội phải trở thành trung tâm chuyên môn, không hành chính hóa

- Đặt tác phẩm và sự tiếp nhận của công chúng làm thước đo giá trị

Có tất cả 21 tham luận được Ban Tổ chức chọn in vào Kỷ yếu và 6 tham luận được chọn trình bày tại hội thảo. Bên cạnh phần tham luận chính thức, nhiều đại biểu đã trực tiếp phát biểu, tranh luận, góp ý kiến sôi nổi, bổ sung cho các nhóm giải pháp nhằm cụ thể hóa Kết luận 84-KL/TW, hướng tới một hệ sinh thái sáng tạo năng động, minh bạch, gắn chặt với đời sống xã hội và công nghiệp văn hóa.

Dưới đây Văn chương TPHCM xin được trích dẫn cô đọng từ một số tham luận và ý kiến của các đại biểu tham dự hội thảo này.

ThS Tăng Hoàng Thuận (Đạo diễn Thanh Hiệp) - Trưởng Ban Lý luận phê bình – Hội Sân khấu TP.HCM

“Các Hội văn học nghệ thuật cần chuyển mạnh từ mô hình hành chính sang mô hình trung tâm sáng tạo chuyên nghiệp; thống nhất – tinh gọn bộ máy, tăng tính dự án và minh bạch tài chính, thu hút lực lượng trẻ và nghệ sĩ độc lập, để Hội thực sự là bệ phóng cho tài năng và ‘lá chắn’ cho quyền tác giả”.

GS.TS Nguyễn Xuân Tiên - Chủ tịch Hội Mỹ thuật TP.HCM

“Hội Mỹ thuật TP.HCM luôn nỗ lực tạo điều kiện cho hội viên phát huy tính sáng tạo, quảng bá tác phẩm có chất lượng cao, phục vụ xây dựng và phát triển đất nước, đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của nhân dân; đồng thời xây dựng nền mỹ thuật tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”.

ThS, KTS Nguyễn Đức Lập - Hội Kiến trúc sư TP.HCM

“Kiến trúc – mỹ thuật đô thị không chỉ là công trình vật chất mà còn là không gian văn hóa sống, nơi nuôi dưỡng thẩm mỹ cộng đồng; cần tăng cường cơ chế đặt hàng sáng tác, thiết kế có bản sắc, gắn sáng tạo với phát triển bền vững và bản sắc đô thị Thành phố”.

ThS Nguyễn Thị Minh Huế - Hội Mỹ thuật TP.HCM

“Hoạt động mỹ thuật phải gắn với đào tạo, bồi dưỡng lực lượng trẻ, mở rộng giao lưu, triển lãm, tạo các không gian trưng bày linh hoạt để tác phẩm đến gần công chúng, tránh tình trạng sáng tác xong nhưng không có đời sống xã hội”.

Nhà nghiên cứu LLPB Nhiếp ảnh Trần Quốc Dũng - Hội Nhiếp ảnh TP.HCM

“Nhiếp ảnh không thể tự khép kín trong hệ thống khen thưởng nội bộ mà cần được đặt trong môi trường phản biện, tiếp nhận rộng rãi của xã hội, để giá trị tác phẩm được kiểm chứng bằng công chúng, chứ không chỉ bằng hồ sơ hay thủ tục hành chính”.

Nhà thơ Nguyên Hùng - Hội Nhà văn TP.HCM

“Sáng tạo phải được đo bằng tác phẩm thật và công chúng thật. Một tác phẩm có giá trị chỉ có một thước đo duy nhất: nó có được đọc hay không? Việc xét giải thưởng văn học hàng năm nên quy định chỉ xét các tác phẩm được xuất bản từ 1/7 năm trước đến 30/6 năm sau để các hội đồng có cái nhìn sâu rộng hơn về giá trị của tác phẩm qua sự tiếp nhận, phản hồi đánh giá của độc giả trên các kênh thông tin. Các tác phẩm vừa được in ra, chưa tới độc giả thì không nên được đưa vào xem xét xếp giải, như lâu này vẫn thường làm”.

Hội thảo còn được nghe phát biểu chia sẻ của nhạc sĩ Nguyễn Đức Trung, TS Hà Thanh Vân và một số đại biều khác. Các ý kiến tại hội thảo tuy tiếp cận từ nhiều lĩnh vực khác nhau – sân khấu, mỹ thuật, kiến trúc, nhiếp ảnh, văn học – nhưng đều gặp nhau ở một điểm mấu chốt:

• Phải tháo gỡ tư duy hành chính hóa nghệ thuật.
• Trả lại vai trò trung tâm sáng tạo cho các Hội chuyên ngành.
• Đặt tác phẩm và công chúng làm thước đo giá trị.
• Gắn sáng tạo với đời sống thật và công nghiệp văn hóa.

Hội thảo đã tạo nên một diễn đàn trí tuệ thẳng thắn, cầu thị, góp phần quan trọng vào việc cụ thể hóa tinh thần Kết luận 84-KL/TW tại TP.HCM, đồng thời mở ra nhiều hướng đi thiết thực cho hoạt động văn học nghệ thuật của Thành phố trong giai đoạn mới
 

Một vài hình ảnh về cuộc hội thảo

Tin: NGUYÊN HÙNG

Ảnh: Đậu Thanh Sơn, N.H.