Di sản văn hóa không chỉ cần những người sáng tạo, mà còn cần những người gìn giữ, trao truyền và tiếp nối. Nhìn vào những gương mặt được tôn vinh tại Giải thưởng Trần Văn Khê năm nay, có thể cảm nhận rõ mạch chảy bền bỉ ấy của văn hóa Việt Nam.

Sáng 27/7/2026, nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, nhiều nhà văn TP.HCM đã cùng Đoàn Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy và đội ngũ văn nghệ sĩ Thành phố đến dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng.

Ngày 257/2026, tại trường Đại học Văn Lang, Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra tọa đàm “Từ văn học đến điện ảnh”.

Bằng cách chọn lọc ý nghĩa trong từng câu chữ vừa gợi tả phong phú vừa thi mỹ trong đài từ, thơ lục bát Liên Phương mang tầng nghĩa vừa mong manh vừa sâu lắng, giàu triết lý suy tư, đậm nét mỹ học. Văn chương Thành phố Hồ Chí Minh xin giới thiệu chùm thơ Liên Phương – Lục bát rơi.

Hai vần thơ cho một ngày trở về với những người đã nằm xuống: một bản hùng ca và một lời tự tình.

​Tháng Bảy về, lòng ta lại lặng nghiêng trước máu xương của bao liệt sĩ đã hòa vào lòng đất Mẹ.

Có những kỷ niệm tưởng đã lùi rất xa vào dĩ vãng, vậy mà chỉ cần một âm thanh quen thuộc bất chợt vang lên là tất cả lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua. Với tôi, đó là tiếng nói ấm áp phát ra từ chiếc đài bán dẫn cũ – thứ âm thanh từng thắp sáng những ngày tháng gian khó nơi miền quê chưa có điện. Và mỗi lần nhớ về chiếc đài ấy, tôi lại nhớ đến “bát pin” – một sáng kiến vụng về nhưng chứa đựng biết bao niềm hy vọng của một thời thiếu thốn mà đầy khát khao.

Quê hương tôi có thể chưa nổi tiếng trên những bản đồ du lịch, nhưng với tôi, dòng suối giữa đại ngàn luôn là món quà đẹp nhất mà thiên nhiên đã ban tặng. Đó là vẻ đẹp của sự giản dị, thuần khiết và bền bỉ, như chính tâm hồn của những con người miền núi luôn chân thành, mộc mạc mà nghĩa tình.

Chiến tranh đã lùi vào quá khứ nửa thế kỷ, nhưng dư âm của những năm tháng máu trộn bùn non vẫn còn khắc sâu trên từng tấc đất quê hương, trong tâm trí của triệu triệu người con đất Việt. Những người lính Cụ Hồ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những chiến sĩ biệt động và dân quân du kích năm ấy, khi dấn thân ra trận, tuổi đời hãy còn rất trẻ; các anh, các chị mang theo những hoài bão thanh xuân mãnh liệt và cả những ước mơ còn dang dở. Rồi trong khói lửa đạn bom khắc nghiệt, các anh, các chị đã anh dũng ngã xuống, hóa thân thành hồn thiêng sông núi, trở thành một phần máu thịt của đất trời Tổ quốc. Hưởng ứng hành trình 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ đang được triển khai sâu rộng trên toàn quốc, hàng triệu trái tim lại thổn thức, cùng hướng về một cuộc hành trình lặng thầm nhưng vô cùng cao cả: tìm kiếm, đón các anh, các chị về với đất mẹ, về với vòng tay ôm ấp của gia đình, người thân và quê hương xứ sở.

Nga chết lặng. Đôi môi cô mím lại, hơi run. Cơn gió lạnh tưởng đã tan từ sáng sớm lại bất ngờ quét qua lồng ngực, như một cú đấm vô hình, như một cú tát nhẹ nhưng bén ngót. Cô đã từng tưởng tượng đến giây phút này hàng trăm lần. Nơi cô sẽ gào lên, chất vấn, hoặc ít nhất cũng khiến ông ta bối rối, nhưng không. Cô ngồi đó, lặng lẽ. Đôi mắt không còn giận dữ, mà trở nên thản nhiên một cách đáng sợ. Bởi vì… ông không nhận ra cô. Và chính điều đó lại đau hơn mọi lời phủ nhận. Có lẽ với ông, cô chưa từng tồn tại.

Nguồn: Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam số 50 tháng 7/2026, trang 12.

Má thương cảm đời Vũ như đời má. Chỉ là Vũ còn bé chưa ý thức được phận đời rơi rụng. Còn má, ngày đó tuổi đã lưng chừng, biết nghĩ, biết suy, biết yêu thương, biết đau khổ. Má chăm Vũ từng miếng ăn, giấc ngủ, từng cái váy thổ cẩm xòe, váy dài trắng như công chúa, không để thiếu thứ gì. Má nói để nhớ ngày xưa mình được dắt đi mua sắm thế nào, được yêu thương ra sao. Mà lạ kỳ càng cố nhớ lại thấy lòng mình càng trống rỗng. Sự đời đâu phải cứ muốn nhớ là nhớ, cứ muốn quên là quên được. Có những thứ muốn quên mà làm con người ta đau đáu hoài. Có những điều cố nhớ nhưng lại tít tắp mịt mù. Như má cố nhớ những yêu thương từ hồi mà được sinh ra đến khi lớn lên, nhưng lạ kỳ hình như yêu thương bốc khói. Cái còn lại là những đau khổ, những kiệt cùng của nhói buốt mà thỉnh thoảng vẫn quặn lên từng cơn co thắt. Trong lòng má. Cái đó đáng lẽ quên biệt xứ.

Những năm cuối thế kỷ 20, làng thơ Việt đón nhận một nhà thơ sâu xa lý và chứa chan tình, nói như nhà thơ Bế Kiến Quốc”Điều tôi muốn nói kỹ hơn là sự mới mẻ của thơ trẻ trong ý tưởng, trong cảm xúc. Tôi chỉ lấy dẫn chứng, một cách ngẫu hứng, bài thơ Mây trắng bay của Bình Nguyên (VNT số 2/1998): Con sinh ra mây trắng đã bay rồi/ Có phải mây trắng đã bay rồi khi mẹ bây giờ như chưa là mẹ/ Nhưng mẹ ơi, tóc mẹ làm sao lại thành mây trắng/ Có phải mẹ sinh ra mây trắng đã bay rồi.

Có phải cô là nắng? là một tập thơ chất lượng, ngôn từ trong sáng, giản dị, đề tài phong phú. Bên cạnh những bài ngắn gọn, hình thức như thể loại vè dân gian là những bài thơ 5 chữ, 6 chữ chỉn chu về vần, nhịp, giàu nhạc tính.

Nhân dịp Ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7, khi ký ức chiến tranh trở về trong tâm thức dân tộc với tất cả sự thiêng liêng và lắng sâu, thơ Trần Ngọc Phượng lại ngân lên như một tiếng nói trầm tĩnh của lòng tri ân và chiêm nghiệm.

Được đứng chung sân khấu với các thi sĩ danh tiếng Luz Helena Cordero (Colombia), Leandro Calle (Argentina), Niels Hav (Đan Mạch) và Dwayne Morgan (Canada), tôi càng cảm nhận sâu sắc rằng thơ ca thực sự là ngôn ngữ phổ quát. Dù đến từ những quốc gia khác nhau và cất lên tiếng nói bằng những ngôn ngữ khác nhau, thơ của chúng tôi đã gặp nhau trong cùng một không gian, cùng chung một khát vọng đến trái tim con người.

Giá trị của bản thảo này nằm ở nội dung ghi chép của nó về thời kỳ hoàng kim của ngành lụa Valencia, khi là bản sao từ thế kỷ 17 các sắc lệnh của Phường hội thợ dệt nhung (Gremi de Velluters), được Hoàng đế Ferdinand II của Thánh chế La Mã ký ban hành vào năm 1479. Đây là cột mốc lịch sử quan trọng khi được nhà vua chính thức nâng tầm nghề dệt nhung từ một công việc thủ công đơn thuần lên hàng “nghệ thuật,” trao cho các nghệ nhân những đặc quyền kinh tế và vị thế xã hội cao quý.

Có rất nhiều điển cố, điển tích về cuộc đời của Gia Cát Lượng, trong đó đáng kể đến là câu chuyện Gia Cát Lượng bái sư học Đạo.

Bài đăng Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh, số 216, ngày 9/7/2026

Bài viết “Theo năm tháng đi” của nhà thơ Hoàng Quý sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm vê miền thơ lấp lánh của Hà Đình Cẩn, mảng sáng tác phong phú nhưng chưa thật nhiều người biết.

Nhân chuyến công tác tại Hà Nội, Đại tá, nhà văn Nguyễn Văn Hồng, nguyên Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân đoàn 4 (hiện sống tại phường Tân Bình, TP Hồ Chí Minh) dành cho chúng tôi cuộc trò chuyện thú vị. Suốt hơn hai giờ đồng hồ, những câu chuyện của một thời lửa đạn cứ thế ùa về không dứt trong giọng kể trầm ấm và trí nhớ mẫn tiệp của một người lính dày dạn trận mạc đã ở độ tuổi xưa nay hiếm.

Ngồi một mình trong căn phòng làm việc nhỏ, nơi tòa soạn đã thưa người. Thành phố ngoài kia vẫn ồn ào, tiếng xe, tiếng rao hàng, tiếng gọi nhau í ới mua mai, mua bánh, tất cả hòa lại thành một bản nhạc quen thuộc của những ngày cuối năm. Huệ nhìn ra ô cửa kính, nắng rớt xuống từng mảng vàng nhạt, mỏng như một lớp ký ức đang chậm rãi phủ lên lòng mình.

Tuệ Nghi được biết đến là nữ doanh nhân, nhà văn 9x nổi tiếng với loạt tác phẩm phải kể đến như Cứ bình tĩnh, Sẽ có cách đừng lo, Luật ngầm…Không chỉ là một doanh nhân trẻ xuất sắc, Tuệ Nghi còn được biết đến là một “cây văn trẻ” với nhiều tác phẩm hay, tạo nhiều cảm hứng cho giới trẻ. Với Tuệ Nghi, nếu trong công việc cô là một người rất kỷ luật, thì ở mảng viết lách cô lại là người khá tùy hứng và bay bổng.

Vì nể mặt ông bác họ của cậu hàng xóm – dù khi ấy đầu óc tôi đã tít tắp ở vương quốc Biêng-biêng rồi – tôi vẫn bấm bụng ngồi rốn làm thêm một chập nữa đến tận hai giờ sáng. Bốn tiếng sau, bắt gặp tôi ở hành lang, cu cậu vò mái đầu rối, lè nhè với cái miệng sủi bọt trắng xóa cùng cán bàn chải nhựa lòi ra.

Chiến tranh đã lùi vào quá khứ nửa thế kỷ, nhưng dư âm của những năm tháng máu trộn bùn non vẫn còn khắc sâu trên từng tấc đất quê hương, trong tâm trí của triệu triệu người con đất Việt. Những người lính Cụ Hồ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những chiến sĩ biệt động và dân quân du kích năm ấy, khi dấn thân ra trận, tuổi đời hãy còn rất trẻ; các anh, các chị mang theo những hoài bão thanh xuân mãnh liệt và cả những ước mơ còn dang dở. Rồi trong khói lửa đạn bom khắc nghiệt, các anh, các chị đã anh dũng ngã xuống, hóa thân thành hồn thiêng sông núi, trở thành một phần máu thịt của đất trời Tổ quốc. Hưởng ứng hành trình 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ đang được triển khai sâu rộng trên toàn quốc, hàng triệu trái tim lại thổn thức, cùng hướng về một cuộc hành trình lặng thầm nhưng vô cùng cao cả: tìm kiếm, đón các anh, các chị về với đất mẹ, về với vòng tay ôm ấp của gia đình, người thân và quê hương xứ sở.

Từ những ngày đầu tới chặng đường chống Pháp, chống Mỹ, các cuộc chiến tranh hai đầu biên giới, những ngày hòa bình và hôm nay là đất nước trên đà đổi mới với những thành tựu lớn lao, thì công tác thương binh liệt sĩ, trong đó có các hoạt động của công tác Chính sách đã luôn quán triệt thực hiện đúng đắn, sáng tạo trên tinh thần những lời dạy của Bác Hồ. Mỗi bức thư của Hồ Chủ tịch thường rất ngắn. Những câu nói của Bác thường rất giản dị, nhưng ý nghĩa hết sức sâu sắc và luôn có tính thời sự. Bác căn dặn: “Tôi mong rằng, các đoàn thể văn hóa, công nhân, nông dân, phụ nữ, nhi đồng và các đồng chí bộ đội hoặc đến an ủi thương binh và gia đình liệt sĩ, hoặc viết thư thăm hỏi, ai sẵn quà gì thì biếu quà ấy để tỏ lòng thương mến...”

“Người xưa” mà nhà văn – không thẻ Trần Bảo Định bàn về khát vọng của họ là những tên tuổi nay đã ở “cõi khác” hơn bảy thập kỷ! Có thể gọi họ là nhà cách mạng, là danh nhân; bà góa phụ Trần Văn Sĩ (người bạn cùng chí hướng với Tạ Thu Thâu, đã bị tù Côn Đảo với Nguyễn An Ninh và mất ở đó) còn tôn vinh họ là “vĩ nhân” là “ngôi sao sáng” của dân tộc…

Buổi toạ đàm có sự tham gia của PGS.TS.NGƯT. Nguyễn Kim Hồng, Hiệu trưởng Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, ThS. Bùi Quang Trung, Trưởng phòng Truyền thông, ThS. Trần Thị Thuý Kiều, Giám đốc Trung tâm thông tin thư viện.

Mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều khởi nguồn từ sự giao thoa tất yếu giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân. Ý chí tại Đại hội XIV không chỉ đơn thuần là hệ thống văn kiện chính trị, mà là sự kết tinh cao độ giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực dự báo chiến lược tài tình và khát vọng cháy bóng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Quyết sách của Đảng là thành quả của một quá trình tổng kết thực tiễn sâu sắc, dưới ánh sáng của lý luận khoa học và tinh hoa trí tuệ của toàn dân tộc.

Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.

Dương Thanh Từ là nhà thơ đa tài hiếm thấy trên văn đàn Trung Quốc. Bà không chỉ sáng tác văn thơ, mà còn là một nhà phê bình nghệ thuật, họa sĩ, thư pháp gia, nhà viết kịch...

Tôi phải rời khỏi nơi này, bởi đây không phải nơi mà ai cũng có thể sống, cũng chẳng đáng ở lại, vì nơi đó – cảm giác nặng nề không chịu nổi, lạnh lẽo, buồn bã, hoang hoải và chết chóc.

Người đàn bà ấy vốn xinh đẹp, khởi đầu với nhiều thuận lợi, vậy mà rốt cuộc lại là người số phận chẳng ra sao. Bà lấy chồng vì yêu, và tình yêu rồi cũng tan thành mây khói. Sự quan hệ vợ chồng như thể hợp đồng. Bà sinh những đứa con xinh xắn, nhưng trong lòng lại cảm thấy chúng như bị ai đó đẩy đến cho mình, và bà không sao yêu nổi chúng.

Tôi quen biết nhiều, nhưng ít người mình thân thiết, thậm chí rất mau quên vì chỉ tiếp cận, tác nghiệp báo chí mà thôi, chẳng mấy ai cùng hội cùng thuyền.

“Người xưa” mà nhà văn – không thẻ Trần Bảo Định bàn về khát vọng của họ là những tên tuổi nay đã ở “cõi khác” hơn bảy thập kỷ! Có thể gọi họ là nhà cách mạng, là danh nhân; bà góa phụ Trần Văn Sĩ (người bạn cùng chí hướng với Tạ Thu Thâu, đã bị tù Côn Đảo với Nguyễn An Ninh và mất ở đó) còn tôn vinh họ là “vĩ nhân” là “ngôi sao sáng” của dân tộc…

Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam vừa giới thiệu tới bạn đọc tiểu thuyết “Phi công” của nhà văn Nga đương đại Evgeny Vodolazkin, do dịch giả Phan Xuân Loan chuyển ngữ. Tác phẩm được đánh giá là một trong những tiểu thuyết Nga nổi bật nhất của thập niên 2010.

Di sản văn hóa không chỉ cần những người sáng tạo, mà còn cần những người gìn giữ, trao truyền và tiếp nối. Nhìn vào những gương mặt được tôn vinh tại Giải thưởng Trần Văn Khê năm nay, có thể cảm nhận rõ mạch chảy bền bỉ ấy của văn hóa Việt Nam.

Dọc dải đất miền Trung, nơi từng rung chuyển bởi đạn bom và nước mắt, vẫn còn đó những địa danh đã đi vào tâm thức dân tộc: Trường Sơn, Khe Sanh, Thành cổ Quảng Trị, sông Thạch Hãn, địa đạo Vĩnh Mốc... Mỗi tấc đất, mỗi dòng sông là một trang sử được viết bằng máu của những người lính tuổi hai mươi.

Từ những ngày đầu tới chặng đường chống Pháp, chống Mỹ, các cuộc chiến tranh hai đầu biên giới, những ngày hòa bình và hôm nay là đất nước trên đà đổi mới với những thành tựu lớn lao, thì công tác thương binh liệt sĩ, trong đó có các hoạt động của công tác Chính sách đã luôn quán triệt thực hiện đúng đắn, sáng tạo trên tinh thần những lời dạy của Bác Hồ. Mỗi bức thư của Hồ Chủ tịch thường rất ngắn. Những câu nói của Bác thường rất giản dị, nhưng ý nghĩa hết sức sâu sắc và luôn có tính thời sự. Bác căn dặn: “Tôi mong rằng, các đoàn thể văn hóa, công nhân, nông dân, phụ nữ, nhi đồng và các đồng chí bộ đội hoặc đến an ủi thương binh và gia đình liệt sĩ, hoặc viết thư thăm hỏi, ai sẵn quà gì thì biếu quà ấy để tỏ lòng thương mến...”

Hội viên Hội Nhà văn TP HCM, Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Nghiên cứu, lý luận phê bình và giảng dạy đại học, sau đại học trong lĩnh vực văn học nghệ thuật.

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam; Hội viên Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh.

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam; Hội viên Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh.