Bài viết “Theo năm tháng đi” của nhà thơ Hoàng Quý sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm vê miền thơ lấp lánh của Hà Đình Cẩn, mảng sáng tác phong phú nhưng chưa thật nhiều người biết.

"Đi qua xác quả bom / nằm khát gió" – đó là cách nhà thơ Trần Thị Nương định nghĩa hành trình sáng tạo của mình. Chị viết về chiến tranh, về những hố sâu lịch sử, rồi bước ra với bông hồng vàng trên tay, với điệu xòe mùa xuân trong tim và triết lý lục bát về duyên đời. Bốn bài thơ được chọn giới thiệu dưới đây là bốn bức chân dung của một tâm hồn đã trải nghiệm trọn vẹn nỗi đau và niềm vui của dân tộc.

Nhân chuyến công tác tại Hà Nội, Đại tá, nhà văn Nguyễn Văn Hồng, nguyên Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân đoàn 4 (hiện sống tại phường Tân Bình, TP Hồ Chí Minh) dành cho chúng tôi cuộc trò chuyện thú vị. Suốt hơn hai giờ đồng hồ, những câu chuyện của một thời lửa đạn cứ thế ùa về không dứt trong giọng kể trầm ấm và trí nhớ mẫn tiệp của một người lính dày dạn trận mạc đã ở độ tuổi xưa nay hiếm.

Được đứng chung sân khấu với các thi sĩ danh tiếng Luz Helena Cordero (Colombia), Leandro Calle (Argentina), Niels Hav (Đan Mạch) và Dwayne Morgan (Canada), tôi càng cảm nhận sâu sắc rằng thơ ca thực sự là ngôn ngữ phổ quát. Dù đến từ những quốc gia khác nhau và cất lên tiếng nói bằng những ngôn ngữ khác nhau, thơ của chúng tôi đã gặp nhau trong cùng một không gian, cùng chung một khát vọng đến trái tim con người.

Có những chuyến đi là để trở về, nhưng cũng có những lần trở về chỉ để nhận ra mình đã vĩnh viễn đánh rơi một phần hồn ở lại. Ba mươi năm, một chớp mắt của đất trời, nhưng là hơn nửa đời người đối với nhóm bạn lớp 8A2 ngày ấy trên quê hương Minh Hải.

Tôi là thằng bé lớn lên từ những đồng ruộng. Bao giờ cũng vậy, cứ mỗi lần về quê, đi trên con đường, ngắm những đồng lúa chín, lòng tôi lại dâng lên những kỷ niệm và quá khứ êm ái của làng quê mình. Giờ đây, cuộc sống cuốn đi, những no đói thường nhật, chẳng có lúc nào nghĩ về những năm tháng ấy nữa. Tôi đi đến các vùng quê, tuy đã đô thị hóa, khang trang hơn, đồng ruộng lui dần vào dĩ vãng, nhưng đây đó vẫn còn những cánh đồng lúa chín bát ngát hương thơm, những người nông dân được trang bị cơ giới hóa, tôi đã gặp họ. Nhưng câu chuyện qua đi, không còn nhớ nữa. Nhưng tôi chẳng thể nào quên, tôi đã cố chắp nối những ký ức nhỏ bé ấy thành một câu chuyện, hy vọng để mình không quên đi và cũng bày tỏ lòng biết ơn với cây lúa, hạt thóc, bát cơm đã nuôi nâng chúng ta thành hình hài bé nhỏ.