TIN TỨC

Tuổi thơ tôi - Tùy bút Nguyễn Đức Hải

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-03-06 21:04:13
mail facebook google pos stwis
5215 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Có những ký ức tưởng như đã ngủ yên trong quá khứ, nhưng chỉ cần một buổi chiều lặng gió, một mùi hương quen bất chợt thoảng qua, chúng lại trở về nguyên vẹn. Khi ấy, tuổi thơ hiện lên trong tôi như một thước phim cũ – chậm rãi, trong trẻo mà thấm đẫm những rung động rất sâu của một đời người.

 

Ảnh minh họa. Nguồn internet

 

Gia đình tôi quê ở Long Xuyên. Những năm tháng ấy, cuộc sống chắt chiu từng đồng bạc nhỏ. Ở nơi đây, người dân mỗi ngày ra chợ bán những thứ bánh trái giản dị từ vườn nhà: vài chục cái bánh ít, mấy trái bưởi, trái ổi. Chợ sớm họp rồi tan, gom góp về những đồng tiền ít ỏi, qua từng buổi chợ. Vì cuộc sống vất vả, tuổi thơ tôi không phải lúc nào cũng được ở cạnh ba má. Có những năm tháng tôi phải sống xa nhà để đi học. Nỗi nhớ vì thế cứ âm thầm lớn lên theo từng ngày. Mỗi chiều thứ sáu, sau giờ học, tôi thường trèo lên cây mít phía bên hiên nhà. Từ cành cao nhất, tôi nhìn ra ngoài bờ tường, nơi con đường cấp phối nhỏ chạy dài hun hút. Tôi ngồi đó rất lâu, lòng thấp thỏm chờ đợi, hy vọng một lúc nào đó sẽ thấy bóng dáng quen thuộc của ba má đi về phía mình. Nhưng nhiều ngày thứ sáu trôi qua như một lời hẹn đang vơi dần.

Con đường vẫn vắng, chỉ có gió thổi qua những tán lá mít xào xạc. Còn nỗi nhớ thì cứ treo mãi trong lòng tôi, lặng lẽ mà dai dẳng. Cũng trong những ngày tháng ấy, tôi luôn khao khát và ước mơ, dẫu chỉ là một điều rất nhỏ. Trước cổng trường có một quầy bán đá bào si-rô. Những ly đá bào đỏ au dưới nắng trưa miền Tây trông mát lạnh đến nao lòng. Lũ bạn cầm trên tay, vừa ăn vừa cười rộn rã. Còn tôi chỉ đứng nhìn một lúc rồi lặng lẽ quay đi. Một ly đá bào giản dị thôi, nhưng khi ấy lại là điều xa xỉ. Trong túi tôi không có vài đồng lẻ để mua. Nhiều khi thèm quá, tôi lại trèo lên cây mít ngồi nhìn ra xa, như thể gửi theo gió cả nỗi thèm muốn bé nhỏ của mình.

Sau này tôi trở lại Long Khánh, trong tổ ấm gia đình, để tiếp tục việc học. Cuộc sống vẫn chật vật như cũ. Tiền bạc lúc nào cũng thiếu thốn. Những buổi tan học, bụng đói cồn cào mà không đủ tiền ăn. Có lần, tiền tiết kiệm, dành dụm, tôi chỉ đủ mua một ổ bánh mì nhỏ. Tôi bẻ đôi, đưa cho Mai một nửa. Mai là người bạn thân thiết nhất của tôi trong những năm tháng ấy. Mai nhỏ người nhưng rất mạnh mẽ. Ngày nào Mai cũng đạp chiếc xe đạp cũ chở tôi đến trường. Con đường dài dưới cái nắng miền Đông, chiếc xe cọc cạch chở hai đứa học trò nghèo mà đầy ắp tiếng cười. Chúng tôi ngồi dưới gốc cây trước cổng ngôi chùa bên lề đường, ăn ổ bánh mì bẻ đôi. Khi ấy, tôi vẫn nhớ rõ ánh mắt Mai – vừa hồn nhiên vừa ấm áp. Có lẽ chính những bữa ăn giản dị như thế đã nuôi lớn tình bạn của chúng tôi qua năm tháng. Má của Mai mỗi ngày ra chợ bán bánh ít, bưởi, ổi hái trong vườn. Mỗi lần bán xong trở về, má lại để dành cho hai đứa chút bánh. Những chiếc bánh nhỏ giản dị ấy, đến bây giờ nhớ lại vẫn thấy thơm mùi yêu thương. Sau Mai, cô em gái, người tôi thương nhất là út Thanh – Út hiền lành luôn lặng lẽ đứng phía sau, nhận về mình những phần thiệt thòi. Có những ước mơ rất nhỏ của riêng em, nhưng em đã gác lại. Em chấp nhận gánh vác những việc riêng trong gia đình để tôi có thêm thời gian đi làm, lo cơm áo gạo tiền. Mỗi lần nghĩ đến điều đó, lòng tôi lại thấy nghẹn lại. Trong cuộc đời này, có lẽ không nhiều người có thể hi sinh thầm lặng như em.

Thời gian trôi đi như dòng nước lặng lẽ. Những đứa trẻ năm nào dần lớn lên giữa bao bộn bề của cuộc sống. Ba nay đã về với tiên tổ. Ngày ba ra đi, trên thân thể vẫn mang theo những vết thương của một thời chiến tranh khốc liệt – những dấu tích từ những tháng năm bị kẻ thù tra tấn dã man trong chuồng cọp Côn Đảo. Ba ít khi nói về quá khứ ấy, nhưng những vết sẹo âm thầm trên cơ thể ba đã kể lại cả một quãng đời gian khổ. Còn má, má là người đã dành trọn tuổi thanh xuân của mình để lo cho đàn con. Cuộc đời má là chuỗi ngày tảo tần, nhẫn nại và hi sinh. Má luôn dành cho tôi một tình thương rất lớn, dù lặng lẽ. Có lẽ bởi má hiểu tôi là đứa con phải tự lập từ rất sớm, cũng là đứa con chịu nhiều thiệt thòi nhất.

Cuộc đời tôi cũng trải qua không ít thăng trầm, sóng gió. Có những lúc tưởng như mình phải gồng lên để bước tiếp giữa những chông chênh của cuộc đời. Rồi một ngày, tôi gặp anh.

Anh! Một con người ấm áp và bình dị, tôi đã từng gặp anh trong giấc mơ và luôn hiển hiện trong tâm trí tôi suốt chiều dài ký ức. Với anh công việc luôn bộn bề và nhiều áp lực. Nhưng với tôi, sự hiện diện của anh lại giống như một bến bình yên sau những năm tháng dài mong đợi. Giữa bao lo toan của cuộc đời, tôi chợt nhận ra niềm hạnh phúc của mình không nằm ở những điều lớn lao, mà chỉ nằm ở việc được ở bên người mình thương. Và trong một khoảnh khắc rất thật của lòng mình, tôi đã khẽ thốt lên:

Em yêu anh!

Ba tiếng ấy giản dị, nhưng dường như chứa đựng cả một quãng đời đã đi qua – từ những buổi chiều trèo cây mít ngóng ba má, từ ước mơ về một ly đá bào si-rô của đứa trẻ nghèo năm nào, từ ổ bánh mì bẻ đôi và tình bạn với Mai, từ sự hi sinh thầm lặng của út Thanh.

Bây giờ khi nhìn lại, tôi mới hiểu rằng tuổi thơ mình tuy nghèo khó nhưng lại vô cùng giàu có. Chính những thiếu thốn ngày ấy đã dạy tôi biết yêu thương, biết sẻ chia và biết nâng niu hạnh phúc khi nó đến. Đôi khi, trong những buổi chiều yên ả của hiện tại, tôi vẫn nhớ đến cây mít năm nào. Nhớ đến con đường nhỏ ngoài bờ tường Long xuyên. Nhớ đến đứa trẻ ngồi trên cành cao, vừa ngóng ba má, vừa ước ao một ly đá bào si-rô mát lạnh giữa trưa hè oi ả. Và tôi chợt hiểu rằng:

Chính từ những ước mơ nhỏ bé ấy, cuộc đời tôi đã lớn lên.

TP.HCM, 07.03.2026 

N.Đ.H

Bài viết liên quan

Xem thêm
Về bến K15 nghe gió thầm kể chuyện - Bút ký Nguyễn Thị Việt Nga
Đồ Sơn là địa danh có lẽ đã rất quen thuộc với nhiều người Việt Nam. Vùng đất khá đặc biệt của thành phố Hải Phòng ấy ghi dấu trong lòng người bởi phong cảnh hữu tình, giàu trầm tích văn hóa. Nhắc đến Đồ Sơn, người ta nhắc đến du lịch biển, đến những món ăn ngon từ hải sản, đến lễ hội chọi trâu tưng bừng, đến những di tích như đền Bà Đế, chùa Hang, chùa và tháp Tường Long... Nhưng nếu chỉ thế thôi, vẫn còn chưa đủ; vẫn là “mắc nợ” với Đồ Sơn nhiều lắm. Không chỉ “mắc nợ” với Đồ Sơn, mà còn mắc nợ với cả một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc; mắc nợ với biết bao anh hùng liệt sỹ đã anh dũng ra đi từ mảnh đất này...Bởi nhắc đến Đồ Sơn, điều tôi muốn nói đầu tiên chính là địa danh thiêng liêng: Bến K15.
Xem thêm
Diều trên cồn gió – Tản văn Ngọc Tuyết
Sự rũ bỏ mang một vẻ đẹp tàn nhẫn của sự giải thoát. Giải thoát cho một thứ đã khao khát bầu trời đến độ sẵn sàng quay lưng phản bội lại người tạo ra nó; và đồng thời, giải thoát cho chính cái tôi đầy vết xước khỏi sự cầm tù của những hy vọng hão huyền. Con diều khi đứt dây, dù cuối cùng số phận nó có vắt vẻo rách nát trên một ngọn cây khô cằn nào đó, hay bị vùi dập tơi tả dưới một cơn mưa rào mùa hạ, thì ít nhất, nó đã đổi lấy được một khoảnh khắc ngắn ngủi làm vua của bầu trời. Nó đã có một sát-na được là chính nó: trọn vẹn, hoang dại, và không thuộc về ai.
Xem thêm
Bản tráng ca bên dòng Vàm Cỏ - Bút ký của Nguyễn Vũ Điền
Tròn nửa thế kỷ sau ngày lá cờ cách mạng tung bay trên nóc trụ sở chính quyền ngụy tại thị xã Tân An (tỉnh Long An), hôm nay, thành phố bên bờ Vàm Cỏ Tây lại rợp sắc đỏ trong một buổi sáng tháng Tư thiêng liêng và xúc động.
Xem thêm
Nằm trên biển – Tản văn Nguyễn Đông Nhật
Nằm trên bờ mép cát và sóng. Sóng lùa cát, cát tan vào sóng, rồi cát-sóng phủ quanh thân thể. Như kéo đi, như giữ lại, mơn man xì xào. Có lúc xoay người thử soi mình trên nước. Nhưng khác với sông với suối, biển không mang hình bóng theo dòng nước cuốn trôi mà xóa nhòa ngay tức khắc. Biển là sự hòa tan; biển không là sự trôi cuốn. Biển nhận tất cả vào lòng. Để làm nên sự chuyển dịch bất tận là sóng. Thầm gọi sóng, sóng ơi! Và ngay lập tức nhận ra sai lầm: tại sao lại dại khờ tạo ra một sóng nhỏ nhoi vô nghĩa trong khi điều duy nhất nên làm là buông thả hoàn toàn trong lòng sóng bằng sự yên lặng đón chờ (?)
Xem thêm
Thăm làng Thổ Hà - Bút ký Phan Anh
Thổ Hà là một ngôi làng nhỏ, cổ kính nằm bên sông Cầu “nước chảy lơ thơ” nổi tiếng ở miền quan họ. Cũng giống như nhiều làng quan họ khác của xứ Kinh Bắc, làng Thổ Hà được biết đến là một trong những trung tâm của quan họ, không những thế nơi đây còn có nghệ thuật hát tuồng khá độc đáo của đất Kinh Bắc, nhất là trong mỗi dịp hội làng, tổ chức vào khoảng gần cuối tháng Giêng hàng năm. Xong đến làng Thổ Hà rồi mới hay, có lẽ tất cả những nghệ thuật trứ danh kia, dù vẫn còn đang thịnh hành nhưng vẫn không thể nào làm cho ngôi làng bên sông ấy nổi tiếng bằng một nghề gần như đã bị thất truyền, chỉ còn trong ký ức, nghề làm gốm.
Xem thêm
Chân mây 4 - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Buổi sớm đầu xuân hai vợ chồng lên vườn đào Phú Thượng. Đã nhiều năm xuân này mình mới có chút thảnh thơi đi mua đào tết. Chúng mình đi hết khu vườn này đến khu vườn khác. Hoa đào lạ lắm. Khu vườn sau hoa bao giờ cũng đẹp hơn khu vườn trước. Những thế những cành những cánh hoa sau bao giờ cũng đẹp hơn tươi thắm hơn. Cứ thế chúng mình đi từ khu vườn này sang khu vườn khác. Từ cánh đồng hoa này sang cánh đồng hoa khác. Từ miền hoa này sang miền hoa khác.
Xem thêm
Mùa hoa Dẻ - Tản văn Chu Phương Thảo
Tôi không biết rồi những mùa hoa sau này sẽ đưa chúng tôi đi về đâu. Chỉ thấy trong lòng mình hôm nay có một niềm vui rất đẹp. Như thể sau bao năm, hương hoa dẻ không chỉ dẫn tôi quay về một miền ký ức cũ, mà còn âm thầm mở ra một đoạn duyên mới. Với tôi hoa dẻ không chỉ là kỷ niệm, có thể đó còn là một thứ duyên lành vẫn đang tiếp tục nở, lặng lẽ trong lòng tôi.
Xem thêm
Mai – Tùy bút Nguyễn Đức Hải
Tôi vẫn nhớ như in tiếng sên xe đạp lạch cạch trên con đường đất đỏ năm nào. Con đường ấy không chỉ dẫn tôi đến trường, mà còn đưa tôi đi qua thời tuổi thơ trong veo của tình bạn. Nơi có Mai, có những tháng ngày nghèo khó nhưng ấm áp đến lạ. Với tôi, Mai không chỉ là một người bạn, mà là một phần ký ức không thể tách rời. Cho tôi học được yêu thương, hy sinh và cách nương tựa vào nhau để cùng đi qua những chông chênh của cuộc đời.
Xem thêm
​Ao làng mùa hạ trong ký ức tuổi thơ tôi - Tạp bút Nguyễn Thị Hải
Ở mỗi làng quê Việt xưa kia thường có rất nhiều ao, hồ, đầm, phá, sông, ngòi, mương, máng..., và đó chính là những chốn mà trẻ con thường tụ tập để tắm táp, bơi lội “giải nhiệt” mỗi khi hè tới. Ở thành các phố, các khu đô thị lớn thì còn có bể bơi, các trung tâm bơi lội, chứ ở quê thì chỉ có những chốn chứa nước nôi ấy mới làm cho bọn trẻ thỏa chí vẫy vùng để xua đi cái oi nồng nóng bức.
Xem thêm
Một đêm trà đạo – Tản văn Nguyễn Đông Nhật
Không có lối đi trải sỏi dẫn vào trà thất. Không đủ những quy thức cần thiết cho một buổi trà đạo “chính hiệu”. Bởi tôi và Phan Văn Cẩm chỉ đến thăm-chơi ngôi chùa nơi thầy Thông Nhã ngụ. Dự buổi trà đạo trong cái đêm trăng khi mờ khi tỏ ấy, thái độ của chúng tôi chỉ là ghé ngựa lướt hoa. Riêng hai cái “bởi” ấy, đã không tạo nên tâm thái tạm-dừng-lại những xao động bên trong, yếu tố cần thiết khi đặt bước chân đầu tiên lên con đường dẫn đến sự tham dự buổi trà đạo. Nhưng khi nhìn cái dáng ngồi nghiêng theo kiểu Nhật Bản của Ly - cô sinh viên đến từ Hà Nội, nhân vật chính trong buổi uống trà - với tấm khăn màu đỏ tươi cài bên hông (một trong những vật dụng cần thiết của trà nhân) nổi rõ trên nền vải màu trắng-vàng trong trang phục của Ly, cảm giác về sự đối sắc ấy dường như gợi lên tính đối nghịch vốn có trong mọi sự vật để dẫn đến nhận thức về sự điều hòa những yếu tố cực đoan. Và không hiểu sao, khuôn mặt trẻ con-thiếu phụ của Ly lại gợi liên tưởng đến nhân vật nữ trong tác phẩm “Ngàn cánh hạc” của nhà văn người Nhật Kawabata Yasunari, khuôn mặt biểu trưng cho những giằng xé-khát khao lặng thầm của đời sống tâm thức?
Xem thêm
Những con đường ký ức - Tản văn Nguyễn Đông Nhật
Những con đường của Hội An là những sợi máu trong tôi. Chúng đã đi qua thời gian, chịu đựng bao thác ghềnh, nhiều lúc ngỡ tan biến như những bào ảnh của lãng quên để rồi cuối cùng vẫn lặng lẽ cất lên tiếng nói mơ hồ của ký ức, nhắc rằng đó là một phần không thể thiếu trong tôi.
Xem thêm
Làm du lịch từ lò gạch Sa Đéc xưa
Vào dịp tết Nguyên đán hàng năm, cứ từ 20 tháng chạp đổ lên, người miền Nam lại lũ lượt tìm về vãn cảnh nhà vườn hoa kiểng Tân Quy Đông (Sa Đéc- Đồng Tháp). Cạnh bên Tân Quy Đông là vùng đất Tân Quy Tây bạt ngàn vườn ruộng được bồi đắp phù sa quanh năm bởi con sông Tiền hiền hoà quê kiểng. Lớp phù sa dày dặn bám trên đồng ruộng lâu năm trở thành lớp đất nâu non (đất sét) dẻo quẹo, là loại nguyên liệu rất tốt để người địa phương nung gạch xây dựng các công trình.
Xem thêm
​Âm vang Điện Biên – Tùy bút Nguyễn Hồng Quang
Trời tháng tư đã rất nóng. Nhưng trong khu rừng Pú Đồn – Mường Phăng, nơi đặt sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên năm xưa – không khí lại thật mát mẻ. Những cây cổ thụ cao lớn vươn cành lá xanh tốt che kín cả bầu trời. Tiếng chim rừng ríu rít vang lên giữa không gian tĩnh lặng. Nhiều cây hoa ban vẫn còn khoe sắc trắng tím dịu dàng. Từng chùm phong lan nở rộ trên thân cây già tạo nên vẻ đẹp vừa hoang sơ vừa thanh khiết.
Xem thêm
Viết cho tuổi hai mươi: giữa chênh vênh và hoài bão – Tản văn Phạm Phúc Vinh
“Tuổi hai mươi giống như một cơn mưa rào mùa hạ. Người ta vừa sợ ướt áo, lại vừa muốn đằm mình vào cái mát lạnh của đất trời. Chênh vênh đó, nhưng cũng rực rỡ vô cùng.”
Xem thêm
Thấy gì sau những chiếc xe hút đinh tự nguyện – Tạp bút Trần Đôn
Trong dòng chảy hối hả của giao thông đô thị, đôi khi ta bắt gặp hình ảnh những chiếc xe tự chế gắn thanh nam châm miệt mài rà sát mặt đường để “giải cứu” người đi đường khỏi nạn “đinh tặc”. Hình ảnh ấy đã trở nên quen thuộc ở nhiều nơi.
Xem thêm
Sắc hoa tháng Ba ở Điện Biên - Tản văn Phan Anh
Thời bây giờ, hoa ban không còn là loài hoa độc quyền của Tây Bắc nữa. Người ta đã nhân giống và đưa cây ban về trồng ở khắp mọi nơi. Chỉ riêng ở Hà Nội, cứ mỗi độ xuân về, trong hơi ấm của nắng mới tháng ba, trên đường Điện Biên Phủ, Hoàng Diệu, Thanh Niên, Bắc Sơn, công viên Cầu Giấy, hồ Gươm, hồ Thiền Quang, hồ Tân Xã … người ta thấy nàng công chúa của xứ sở Tây Bắc tưng bừng bung nở trên các vòm cây, đua nhau khoe sắc ngập trời, rồi thoang thoảng gửi hương vào trong không gian êm dịu của mùa xuân; khiến cho chị em không khỏi xốn xang, quên cả cái tiết trời còn chưa hết gió lạnh lẫn mưa bụi mà nô nức sửa soạn áo váy, rủ nhau đi sống ảo làm cho phố phường những nơi ấy cũng trở nên vui tươi, náo nhiệt.
Xem thêm
​Đám rau mùi già tháng Giêng của mẹ - Tạp bút Lê Thị Hiệp
Là một người rất thích rau mùi(người miền Nam gọi là ngò rí) nên mẹ tôi ngay từ lúc còn trẻ cho tận tới nay khi đã về già, bà vẫn luôn duy trì thói quen gieo trồng loại rau gia vị cực kỳ ngon và có mùi thơm vô cùng hấp dẫn này. Mẹ tôi kể rằng, từ khi lấy bố về làm dâu nhà ông bà nội tôi, thì mảnh vườn sau nhà rộng rãi, dẫu có trồng loại rau gì đi chăng nữa thì mẹ vẫn luôn dành ra một khoảng đất màu mỡ gần ngay khu vực cầu ao để gieo trồng rau mùi.
Xem thêm
Chân Mây 3 - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Anh kể: Một hôm đang trong cơn tuyệt vọng. Anh cố gượng dậy cho mấy con cá nhỏ trong bể ăn. Bỗng nhiên anh thấy viên cuội lấp lánh đáy bể và chợt nhớ ra. Hôm ở đảo Hòn Dáu anh có nhặt một viên cuội ở bãi biển. Viên cuội vân hoa nhiều màu rất đẹp nhưng nhỏ chỉ bằng ngón chân cái. Mang về anh thả viên cuội vào bể cá và quên.
Xem thêm
Lặng lẽ Tết – Tản văn Lê Trọng Bình
Sau 45 năm đằng đẵng Tết Nam, lần đầu tiên được về quê ăn Tết, cảm giác của tôi như được “chào đời không tiếng khóc” nơi quê cha đất tổ, bởi sinh tôi ra chưa được cái Tết nào thì gia đình đã Nam tiến. Thường thì tâm lý người xa quê đoàn tụ sẽ vui lắm, nhưng trong tôi thì khác hoàn toàn bởi những cung bậc đầu tiên ấy.
Xem thêm
Tình mẫu tử - Trần Thế Tuyển
Nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Văn chương TP.HCM giới thiệu tản văn “Tình mẫu tử” của Đại tá nhà thơ Trần Thế Tuyển: một câu chuyện giản dị mà xúc động về tình mẹ.
Xem thêm