TIN TỨC

Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-09-27 23:37:30
mail facebook google pos stwis
199 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo...

 

Ảnh minh họa. Nguồn internet

 

Đó là câu chuyện về câu nói quen thuộc: "Cùng nhau vượt qua sóng gió, nhưng chẳng thể bên nhau ngày mưa tan."

Khi chị cưới anh, tài sản lớn nhất của hai người chỉ là chiếc xe máy cũ kêu bành bạch mỗi khi lên dốc và một căn phòng trọ chật hẹp nồng nặc mùi ẩm mốc ở mép thành phố. Anh khi ấy là một gã gàn dở mang hoài hoạ lớn, ngày đêm vục mặt vào những bản vẽ thiết kế không ai mua, bàn tay lúc nào cũng lem luốc mực in và than chì. Còn chị, một cô gái tỉnh lẻ từng có nhan sắc đằm thắm, đã gạt bỏ mọi lời khuyên ngăn của gia đình để chọn đi bên anh.

Những ngày tháng ấy, cái nghèo cào xé từng bữa ăn. Chị nhẫn nại đi làm từ sáu giờ sáng ở một xưởng may công nghiệp, tối về lại cặm cụi nhận thêm đồ gia công để thức đến hai, ba giờ đêm. Bàn tay chị-vốn mềm mại thời con gái-dần trở nên thô ráp, những đầu ngón tay chai sạn vì kim khâu và hóa chất tẩy rửa.

Tôi vẫn nhớ như in hình ảnh chị gom góp từng tờ tiền lẻ vuốt thẳng thớm, cẩn thận nhét vào chiếc hộp sắt nhỏ đặt dưới chân giường để anh có tiền đi in hồ sơ, tiền mua bộ quần áo tử tế đi gặp đối tác. Có những ngày đông rét mướt, chị chỉ ăn gạt qua bát cơm nguội chan nước tương, nhường miếng thịt ít ỏi trong tô cho anh và mỉm cười bảo: "Anh ăn đi để có sức làm việc lớn. Em dạo này đang giảm cân."

Anh nắm lấy đôi bàn tay gầy gộc, chít đầy vệt nứt nẻ vì rét của chị, mắt rấn rấn nước thề thốt: "Cuộc đời này anh nợ em tất cả. Sau này công danh thành đạt, anh sẽ bù đắp cho em một đời vinh hoa, không để em phải chịu một giọt mồ hôi nào nữa."

Chị tin. Người phụ nữ khi đã yêu thì tin tưởng một cách ngây thơ và tột cùng như thế. Chị coi thành công của anh là lý tưởng của đời mình, coi sự mệt mỏi của bản thân là cái giá hoàn toàn xứng đáng để đánh đổi lấy tương lai của cả hai.

Mười lăm năm trôi qua. Những đêm thức trắng và nỗi lo gánh nặng cơm áo gạo tiền đã rút cạn tuổi xuân của chị. Ở tuổi ngoài bốn mươi, lưng chị bắt đầu còng nhẹ, da mặt sạm đi vì những vệt nám dai dẳng, và đôi bàn tay gầy guộc cằn cỗi như nhánh cây khô mùa trút lá. Nhưng đáp lại sự hy sinh đó, công ty của anh lớn mạnh rực rỡ. Anh trở thành một doanh nhân lịch lãm, đi xe sang, mặc những bộ vest xa xỉ được cắt may riêng, xuất hiện trên các trang báo với hình ảnh một người đàn ông thành đạt và bản lĩnh.

Chỉ có một thứ đổi thay mà chị không ngờ tới: căn biệt thự rộng lớn, lộng lẫy mà anh mua sau này chưa bao giờ mang lại hơi ấm của một ngôi nhà.

Anh bắt đầu về muộn hơn. Những bữa cơm chị nấu cầu kỳ nằm lạnh ngắt trên bàn ăn cẩm thạch sang trọng. Anh không còn nhìn thẳng vào mắt chị như ngày xưa. Mỗi lần nhìn chị khoác trên mình chiếc áo quần giản dị, cũ kỹ do thói quen tiết kiệm đã ăn sâu vào máu, ánh mắt anh không còn sự biết ơn hay xót xa, mà thay vào đó là một sự ngượng ngạo, né tránh kín đáo.

Sự phụ bạc không đến như một cơn địa chấn. Nó len lỏi như độc tố ngấm dần từng ngày. Anh bắt đầu xấu hổ khi chị xuất hiện tại các buổi tiệc của công ty. Anh ngầm yêu cầu chị ở nhà, với lý do "để em nghỉ ngơi cho khỏe", nhưng chị thừa hiểu, bên cạnh một doanh nhân bóng bẩy, chị giống như một vết sần sùi kém nốt. Sự chân thật, chất phác và vết dấu gian lao trên gương mặt chị trở thành một thứ "di sản nghèo khó" mà anh muốn che giấu.

Và điều gì đến cũng phải đến. Một buổi chiều mưa rơi rả rích, anh đặt lên bàn trang điểm của chị một tờ giấy ly hôn đã ký sẵn.

Không có trận ghen tuông ầm ĩ. Không có tiếng gào khóc trách móc. Căn phòng im lặng đến mức nghe rõ từng tiếng giọt mưa đập vào cửa kính. Anh ngồi đối diện chị, giữ nguyên vẻ điềm tĩnh của một doanh nhân đang đàm phán một hợp đồng: "Chúng ta không còn tiếng nói chung nữa. Em quá cũ kỹ so với thế giới của anh hiện tại. Anh sẽ để lại cho em căn nhà này và một khoản tiền đủ để em sống tốt cả đời. Xem như... anh đền bù cho tuổi xuân của em."

"Đền bù..."

Chị lặp lại hai từ ấy, âm thanh méo xệch và chát đắng trong khoang miệng. Người ta có thể dùng tiền để đền bù một món hàng bị hỏng, đền bù một bản hợp đồng vỡ nợ, nhưng làm sao đền bù được mười lăm năm thức trắng đêm vá từng chiếc áo? Làm sao mua lại được đôi bàn tay mịn màng thời con gái đã dốc cạn kiệt cho những gánh nặng của anh? Làm sao bù đắp được sự tin tưởng tuyệt đối mà chị đã trao trọn cho một người, để rồi nhận lại một cái hất tay tàn nhẫn khi người đó đã đứng ở đỉnh cao?

Chị không lấy một đồng tiền đền bù nào từ anh. Chị xách chiếc vali nhựa cũ kỹ-chiếc vali ngày xưa cùng anh đi thuê căn phòng trọ đầu tiên-và bước ra khỏi căn biệt thự lạnh lẽo.

Tôi gặp lại chị trong một quán trà nhỏ ở góc phố. Dưới ánh đèn vàng nhạt, trông chị gầy guộc và nhỏ thó. Chị đưa đôi bàn tay chai sạn nâng tách trà nóng, những ngón tay gầy run run. Chị không khóc, nhưng đôi mắt chị là một khoảng trống hoác, thăm thẳm và kiệt cùng hy vọng.

Chị bảo với tôi, điều đau đớn nhất không phải là việc anh có người phụ nữ khác trẻ trung, xinh đẹp hơn. Điều đau đớn nhất là chị nhận ra người đàn ông mà chị từng yêu, từng dành cả sống lưng để nâng đỡ, thực chất đã chết từ cái ngày anh chạm tay vào vinh quang. Kẻ đang đứng trước mặt chị hôm nay chỉ là một cái vỏ bọc hào nhoáng nhưng tàn nhẫn, một kẻ đã bán đi tình nghĩa tào khang để đổi lấy những thứ phù hoa nông cạn.

Cuộc đời này thật kỳ lạ và cay đắng. Có những người sẵn sàng cùng bạn chia nhau một ổ bánh mì đắng chát trong cơn mưa rào, nhưng khi có được cả một đại tiệc sang trọng, họ lại không muốn bạn ngồi chung bàn. Họ quên mất rằng, nếu không có những ngày đói giàn giụa và đôi bàn tay gầy gộc kia che chắn gió lùa, họ đã chẳng thể sống sót để nhìn thấy ngày nắng nở.

Sự phụ bạc của kẻ thành đạt không chỉ bẻ gãy một trái tim, mà nó hủy hoại niềm tin của con người vào sự chân thành. Nó khiến người ta chua chát nhận ra: trên thế gian này, lòng trung thành và sự hy sinh đôi khi không phải là tấm vé đảm bảo cho một kết thúc có hậu, mà lại là thứ vũ khí dâng tận tay kẻ khác để họ quay lại đâm trúng ngực mình.

Chị bước đi trong chiều muộn, chiếc bóng gầy gộc đổ dài trên mặt đường ướt nhẹp. Mưa vẫn rơi, lạnh ngắt và tê tái. Chị đã mất đi tuổi trẻ, mất đi một người chồng, mất đi cả ước mơ một đời. Nhưng trong cái đắng chát kiệt cùng ấy, tôi biết, ít nhất chị vẫn giữ lại được thứ quý giá nhất mà kẻ phụ bạc kia đã vĩnh viễn đánh mất một tâm hồn nguyên vẹn sự tử tế, chưa bao giờ biết phản bội ai.

N.Đ.S

Bài viết liên quan

Xem thêm
Đồng xu nhỏ và những chuyến xe – Tùy bút Trương Văn Dân
Lâu lắm, có lẽ gần 30 năm sau tôi mới gặp lại Franco. Sau khi tốt nghiệp, mỗi người mỗi ngả để mưu sinh. Ai cũng đều trải qua những thăng trầm về công việc, đổi nhà, gia đình con cái… thế là chúng tôi mất tin nhau.
Xem thêm
Khoa phục hồi chức năng (A26) vững chuyên môn, sáng y đức
Y học hiện đại có thể kéo dài một nhịp tim, giành lại một mạng sống từ ranh giới sinh tử. Nhưng chính Phục hồi chức năng mới là người trả lại cho nhịp tim ấy một lý do để đập, trả lại cho sự sống ấy một phẩm giá để tồn tại. Bởi cứu sống một con người đã là kỳ tích, nhưng giúp họ tự tay nâng một ly nước, tự bước đi bằng đôi chân mình và sống một cuộc đời độc lập — đó mới là sự hoàn thiện trọn vẹn nhất của y đức.
Xem thêm
Lớn khôn bên cửa từ bi
Bài đăng Văn nghệ Gia Lai
Xem thêm
Mảnh vườn bên suối – Tản văn Nguyễn Hồng Quang
Năm nào cũng vậy, khi những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về rét nhẹ cũng là lúc mẹ tôi cẩn thận lấy từ gác bếp xuống những ống nứa đựng hạt giống. Đó là những hạt cải thìa tròn lẳn, màu nâu bóng được chọn lựa kỹ càng từ những cây cải to nhất, khỏe nhất mùa trước. Khác với hoa cải bẹ hay cải nương có màu vàng tươi, hoa cải thìa lại mang màu trắng tinh khôi, dịu dàng như những vệt mây nhỏ đọng lại giữa vườn chiều. Khi những quả cải nhỏ như quả đỗ xanh chuyển từ màu xanh sang sắc vàng hanh, mẹ cắt cả chùm mang về bó lại, treo bên hiên nhà mươi hôm cho khô rồi mới vò lấy hạt phơi đem cất.
Xem thêm
Bỉ ngạn, một mùa hoa, một đời người – Tùy bút Nguyễn Thị Việt Nga
Bỉ ngạn theo tiếng Hán có nghĩa là bờ bên kia (bỉ: bên kia, ngạn: bờ). Trong cách giải thích của Phật giáo, đối diện với bỉ ngạn là “thử ngạn” bờ bên này. Bờ bên này là thế giới con người đang sống, nơi còn sinh tử, phiền não và mê lầm. Bờ bên kia là cảnh giới vượt thoát khỏi những ràng buộc ấy, là bờ giác ngộ. Trong truyền thống Tịnh Độ tông Nhật Bản, “bỉ ngạn” còn được dùng để chỉ Tây phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Bởi vậy, nếu chỉ hiểu bỉ ngạn là “cõi chết” thì có lẽ chúng ta đã làm nghèo đi ý nghĩa của hai chữ ấy.
Xem thêm
Lửa ơi! – Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Trở lại với “đời thường”, thì lửa là phương tiện thân thuộc khi đem đến cho con người cuộc sống dễ chịu hơn, sau thời kỳ sống trong dằng dặc đêm dài tăm tối của thời mông muội. Nói nôm na, thì lửa cho ánh sáng khi tối trời, để nấu ăn, xua đuổi các loài động vật-côn trùng, tạo các tín hiệu liên lạc từ xa… Lửa còn là ngôn ngữ của tình cảm, từ người bình dân Việt…
Xem thêm
Bồng bềnh trên mây – Tản văn Kỳ Nam
Tôi tình cờ “phát hiện” ra chị trong một lần lang thang tác nghiệp với chiếc Cub 50 cà tàng từ thời sinh viên và máy ảnh treo trước ngực. Chiếc xe dành để đi thực địa hôm đó giở chứng lần thứ chín mươi chín - cho đến khi một người xa lạ ngồi lên đạp cần khởi động nó mới chịu nổ máy.
Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình
- Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm
Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải
Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư.
Xem thêm
Tiếng chim trong vườn bà – Tản văn của Trà Bình
Tôi trở về ngôi nhà cũ của bà vào một buổi chiều mùa hạ. Ngôi nhà cấp bốn nằm nép mình trong xóm nhỏ giờ im lìm, cửa đóng then cài, mái ngói phủ rêu xanh. Tôi chậm rãi bước ra khu vườn trước nhà. Đứng bên gốc vải già còn sót lại vài quả cuối vụ, tôi chợt nghe tiếng chim lảnh lót từ vòm cây vọng xuống, như đánh thức miền ký ức tuổi thơ.
Xem thêm
Pha Đin – Nơi đỉnh trời vương vấn – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Trên cửa ngõ của chiến trường Điện Biên, tôi nghĩ đèo Pha Đin quả là một huyền thoại. Huyền thoại không phải chỉ được hiểu theo nghĩa là một phương pháp sáng tác trong văn học dân gian nhằm giải thích, phân chia ranh giới của hai tỉnh Sơn La và Điện Biên như người Thái từng kể, mà là cách gọi một hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường như người ta nghĩ. Cái hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường ấy không có gì khác ngoài sự khốc liệt của chiến tranh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp để bảo vệ đất nước diễn ra trên con đèo.
Xem thêm
Vận dụng nghệ thuật chỉ huy tác chiến của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/8/1911 - 25/8/2026) là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thành kính tưởng nhớ, tri ân sâu sắc công lao to lớn của vị Tổng Tư lệnh văn võ song toàn, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Xem thêm
Ngoại tôi – Tản văn Nguyễn Đức Hải
Nhớ hồi nhỏ, ngoại và tụi bạn cùng trang lứa trong ấp lội đồng bắt cá, chân lấm tay bùn vô tư lắm. Bắt được con cá lóc, cả đám gom rơm rạ khô trui ngay bên bờ cỏ, da cá cháy xém, mùi thơm phức lan tỏa trong gió chiều. Cá chín được xé ra nóng hổi, chấm muối ớt cay xé lưỡi, đứa nào cũng hít hà, miệng mồm đen nhẻm. Những ký ức thời tuổi thơ ấy đã làm nên một tuổi trẻ thấm đẫm hồn quê miền Tây, vừa hồn hậu, vừa nguyên sơ. Ngoại mỉm cười, ánh mắt đong đầy bao hoài niệm của một thời đã xa.
Xem thêm
Trái tim xanh của Bắc Kinh
Vào những ngày nóng nắng nhất đầu tháng 8, tôi cùng đoàn nhà văn TP.HCM hăm hở kéo va ly sang Bắc Kinh.
Xem thêm
Nhà văn Khuynh Diệp nằm hầm bí mật và tình yêu với TP Hồ Chí Minh
Cuộc thi “50 năm thành phố trong tôi” giúp nhà văn Khuynh Diệp lan tỏa ký ức, gửi gắm tình yêu dành cho TPHCM – nơi ông đã đi qua chiến tranh, trưởng thành trong nghề viết và gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Xem thêm