TIN TỨC
  • Thơ
  • Khói bay, lời ở lại – Chùm thơ Bùi Xuân Tứ

Khói bay, lời ở lại – Chùm thơ Bùi Xuân Tứ

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2026-04-07 07:03:28
mail facebook google pos stwis
911 lượt xem


Cuộc thi thơ “Tiếng gọi đô thị mới” năm 2026 chính thức bước vào hành trình tiếp nhận và chọn lọc những tiếng thơ đầu tiên.

Mở đầu cho loạt tác phẩm qua vòng sơ khảo, Ban Tổ chức xin giới thiệu chùm thơ của tác giả Bùi Xuân Tứ – những câu thơ đi ra từ miền núi, mang theo lời ru, bếp lửa và mùi khói, như một cách nhắc nhớ: trong hành trình bước vào đô thị, con người vẫn luôn cần một nơi để trở về.


LỜI RU


Con lớn lên
từ lời ru
đặt giữa lưng núi
mẹ buộc vào gió
bằng sợi vía mềm.

Lời ru mẹ
chẳng dạy con giàu sang
chỉ dạy con
đừng quên lối về nhà.

Có những mùa
trăng chưa tròn
đã khuyết trong mắt mẹ
lời ru vấp vào nước mắt
vẫn hát cho tròn.

Con đi xa
lăn lóc giữa chợ người
nhưng đêm về
lại thấy mình nằm trong chiếc địu cũ
nghe núi gọi tên
bằng giọng mẹ ngày xưa.

Con trở về
không xin thêm mùa no đủ
chỉ xin được ngồi xuống
nghe lại một câu ru
để thấy mình
chưa từng rời vòng tay mẹ.

 

 

LỬA TRONG MƯỜNG


Giữa nếp nhà xưa
Tôi ngồi bên bếp lửa
Nhìn ký ức mường làng
Len qua khói
Ấm vào tay áo.

Thuở Lang Cun Cần¹
Cầm đất cầm mường
Người Mường chưa biết lửa
Ăn khoai còn ngứa
Ăn cá còn tanh
Đêm tối dài hơn núi.

Nghe người già kể
Giọng chậm như than vùi tro.

Việng Tun Mun²
Đi tìm lửa nơi nhà Tá Cặm Cọt³.

Từ đó bếp lửa về với người Mường
Đỏ giữa nhà ấm cả bản làng.

Ông Núc⁴ đứng giữa bếp
Hòn đá lặng im, mà thiêng.
Tôi không dám bước mạnh
Sợ làm động một điều gì xưa cổ.

Bếp ngoài
Tôi từng ngồi tiếp khách lạ dừng chân
Nghe chuyện mường
Nghe lời người già dạy con cháu.
Khói bay mà lời ở lại.

Bếp trong tay mẹ cời đỏ than
Tôi lớn lên
Giữa mùi xôi mới
Thịt treo ám khói.

Đi qua mùa mưa gió
Bếp lửa giữ hộ tôi

Thời gian.

Mai này khi có người rời bản
Tôi biết lửa vẫn cháy
Dẫn đường
Qua Đầm Ti Ao Ma⁵
Lên mường trời


Như đã từng
Dẫn tôi đi suốt
Một đời người.

¹²³ Tên các nhân vật trong sử thi Đẻ đất đẻ nước
⁴ Ông Núc: tên gọi thiêng của hòn đá đặt trong bếp
⁵ Địa danh trong sử thi Đẻ đất đẻ nước


MÙI KHÓI
 

Mẹ ơi, tự bao giờ

Con thôi thấy mùi khói bếp

Mỏng như sợi nhớ vắt ngang chiều.

 

Khói bay lên từ mái nhà ven đồi

Nơi tuổi thơ con nằm nghe gió thở

Khói trong hương xôi nếp của mùa no đủ

Khói hong giấc ngủ bà

Trong chiếc áo bông sờn cả tháng năm

 

Khói theo mẹ qua dốc chợ xa

Trong từng gùi ngô, gùi lúa

Khói vẽ lên trán cha

Những đường bùa ngải của thời gian

 

Con đi những nẻo đường

Rộng và xa hơn triền đồi cũ

Có những đêm chông chênh

Thèm một làn khói mỏng

Chạm nhẹ mắt cay

 

Con muốn về với khói

Bên bếp mẹ, mẹ ơi

Khói như sợi chỉ trời

Khâu lại cho con những chất chồng vết xước

Lẩn khuất trong tầng tầng kí ức

Những khi lòng chơi vơi

 

Con muốn trở về nơi ấy mẹ ơi

Đứng nhìn khói bay lên cả khung trời nhớ

Để nhận ra còn một nơi nặng nợ

Để lòng mình bật thành tiếng

Mẹ ơi.

-----------
 

Tác giả: BÙI XUÂN TỨ

Năm sinh: 1980

Thanh Hóa.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhà thơ Hoàng Quý và trường ca “Đối thoại trắng”
Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 – 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026), trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc phần đọc chương “Nhân Dân” trong trường ca Đối thoại trắng qua giọng đọc của tác giả - nhà thơ Hoàng Quý; nhạc sĩ Hoàng Lương thực hiện bản ghi âm và Vũ Thanh Hoa dựng video.
Xem thêm
Giới thiệu thơ Nastassia Nareika
Thơ của Nastassia Nareika, nữ thi sĩ vùng Brest (Cộng hòa Belarus), song hành giữa những địa danh của Belarus và cõi nội tâm. Lịch sử trong thơ chị sống động qua tiếng vó ngựa, ánh gươm và những tường thành cổ. Mùa thu trong thơ chị là mùa vọng về từ quá khứ, mùa của những vết thương chưa lành, của dòng máu lịch sử vẫn rung lên trong huyết quản người đương thời. Song hành với cảm thức ấy là một trái tim yêu thương mãnh liệt, đi qua mọi thử thách.
Xem thêm
Liên Phương và chùm thơ Lục bát để rơi
Bằng cách chọn lọc ý nghĩa trong từng câu chữ vừa gợi tả phong phú vừa thi mỹ trong đài từ, thơ lục bát Liên Phương mang tầng nghĩa vừa mong manh vừa sâu lắng, giàu triết lý suy tư, đậm nét mỹ học. Văn chương Thành phố Hồ Chí Minh xin giới thiệu chùm thơ Liên Phương – Lục bát rơi.
Xem thêm
Hai tiếng thơ tri ân – Chùm thơ Nguyễn Bá Vượng và Hà Thiên Sơn
Hai vần thơ cho một ngày trở về với những người đã nằm xuống: một bản hùng ca và một lời tự tình.
Xem thêm
Những khúc lặng không thể nào quên - Chùm thơ Triệu Kim Loan
​Tháng Bảy về, lòng ta lại lặng nghiêng trước máu xương của bao liệt sĩ đã hòa vào lòng đất Mẹ.
Xem thêm
Ký ức không khép lại – Chùm thơ Trần Quang Khánh và Thanh Hoàng
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về những năm tháng ấy vẫn còn nguyên trong nỗi nhớ người lính, trong cuộc đời người ở lại và trong trái tim những bà mẹ. Chùm thơ của Trần Quang Khánh và Thanh Hoàng là những lát cắt lặng sâu về một quá khứ chưa bao giờ khép lại.
Xem thêm
Tháng Bảy cùng anh – Chùm thơ nhiều tác giả
Văn chương TP. Hồ Chí Minh xin giới thiệu chùm thơ tháng Bảy của các tác giả, hội viên Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh từ Bà Rịa - Vũng Tàu.
Xem thêm
Máu đỏ và những ký ức thiêng liêng – Chùm thơ Trần Mai Hường
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vết thương và ký ức về một thời máu lửa vẫn còn ở lại. Ba bài thơ của Trần Mai Hường là những lát cắt xúc động về người lính, người mẹ và những hy sinh không thể nào quên.
Xem thêm
Gọi người từ phía ký ức – Chùm thơ Hoa Mai
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những cuộc kiếm tìm, những nỗi đợi chờ và ký ức về người đã khuất vẫn còn ở lại. Qua ba bài thơ Nhờ anh tìm mẹ, Cội bồ kết ở Ngã ba Đồng Lộc và Về đi cha, Hoa Mai trở về những địa chỉ của một thời máu lửa bằng những câu chuyện gia đình gần gũi, lặng lẽ và nhiều day dứt.
Xem thêm
Tháng Bảy, gió gọi tên anh – Chùm thơ nhiều tác giả
Văn chương TP.HCM trân trọng giới thiệu chùm thơ của Võ Miên Trường, Trần Kim Dung, Phạm Thanh Bình và Nga Vũ nhân Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7.
Xem thêm
Tiếng vọng từ những miền ký ức - Chùm thơ Nguyên Hùng
Nhân ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7, Văn chương TP.HCM trân trọng giới thiệu chùm thơ được viết từ những chuyến đi qua vùng biển Gạc Ma, rừng tràm Xẻo Quýt và bến Vàm Lũng. Ba miền đất, ba miền ký ức, nơi sự hy sinh của bao thế hệ vẫn còn vọng lại trong tiếng sóng, tiếng chèo và bóng những con tàu năm cũ.
Xem thêm
Đón các anh về với đất mẹ | Thơ Trần Thế Tuyển - nhạc Lê Khắc Hùng
Hướng tới Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7, xin chia sẻ ca khúc Đón các anh về với đất mẹ, phổ thơ Trần Thế Tuyển, nhạc Lê Khắc Hùng – như một nén tâm nhang tưởng nhớ và tri ân những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Xem thêm
Giữ lấy phần người - Chùm thơ Đinh Nho Tuấn
Đinh Nho Tuấn là gương mặt đã nhiều lần được giới thiệu trên Văn chương TP.HCM, đồng thời liên tiếp ghi dấu tại các giải thưởng văn học trong những năm gần đây. Với chùm thơ mới, anh tiếp tục đi vào những câu hỏi cốt lõi về nhân cách, lương tâm, trái tim và phẩm giá của thi ca. Giọng thơ nhiều suy tư, có lúc quyết liệt, nhưng sau những đối cực sáng – tối vẫn là niềm tin vào phần người không dễ bị khuất lấp.
Xem thêm
Vọng phu - Một bài thơ hay của nhà thơ Phạm Thanh Bình
Những ngày giữa tháng Bảy, các trang báo dồn dập đăng tải thông tin về câu chuyện tình của cô gái Nguyễn Thị Lệ và chàng trai Huỳnh Văn Quên. Hai người từng tham gia hoạt động kháng chiến tại Long An từ những năm 60 của thế kỷ trước. Khi đơn vị nhận lệnh chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968, trước lúc chia tay người lính trẻ hẹn: “Đánh xong trận này tui về, ra mắt ba má rồi cưới em”.
Xem thêm
Khi chiến tranh đi qua – Chùm thơ của nhiều tác giả
Bốn bài thơ của bốn tác giả CCB, bốn lát cắt khác nhau, cùng gặp nhau ở một điểm: phía sau chiến thắng và hòa bình vẫn còn những ký ức, những hy sinh và những tình yêu lặng lẽ tiếp tục sống cùng năm tháng.
Xem thêm
Trong những ngày chưa gọi tên – Chùm thơ Nguyễn Hồng Thủy Tiên
Ba bài thơ đều đi theo mạch liên tưởng, giàu tính thị giác và nội tâm. Điều này thể hiện rõ từ Trong căn phòng bừa bộn của em đến Sẽ qua đi thôi và Gió vẫn tha thiết thổi.
Xem thêm
Đi qua xác quả bom - Chùm thơ của Trần Thị Nương
Đi qua xác quả bom / nằm khát gió – đó là cách nhà thơ Trần Thị Nương định nghĩa hành trình sáng tạo của mình.
Xem thêm
Tháng Bảy còn những cuộc trở về
Nhân kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27-7, Văn chương TP.HCM trân trọng giới thiệu chùm thơ của Phạm Đình Phú và Trần Ngọc Phượng – các nhà thơ cựu chiến binh, hội viên Hội Nhà văn TP. HCM.
Xem thêm
Mẹ ơi! Con vẫn ở đây – Lời nhắn gửi từ những người chưa kịp trở về
Nhân kỷ niệm Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27-7, Văn chương TP.HCM trân trọng giới thiệu ca khúc Mẹ ơi! Con vẫn ở đây, được nhạc sĩ Trầm Tích phổ từ bài thơ cùng tên của PGS-TS, Trung tướng Nguyễn Đức Hải.
Xem thêm
Kim Chi và chùm thơ Lạc phố Hà Tiên
Nhà thơ Kim Chi (tên thật là Võ Thị Kim Chi) - Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội VHNT các dân tộc thiểu số Việt Nam, hội viên Hội VHNT tỉnh Vĩnh Long, là giáo viên rất đam mê thơ. Chị đã xuất bản các tập thơ “Mưa tháng chạp” (NXB Hội Nhà văn), “Mùa thương gọi nhỡ” (NXB Văn hóa Văn nghệ), “Nắng đêm” (NXB Hội Nhà văn). Thơ Kim Chi viết về nhiều đề tài con người và xã hội nhưng thành công hơn cả là những bài viết về quê hương và tình yêu. Thơ chị giàu nữ tính, thắm đượm tình nhân ái trước biến động của xã hội và lịch sử bằng một ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ, giản dị mà hiện đại, tính họa và tính nhạc luôn hòa quyện. Nhà văn Lê Xuân xin giới thiệu chùm thơ Kim Chi cùng bạn đọc.
Xem thêm