Sau ngày đám tang, chiếc ghe gỗ sến to lớn không còn ai lái nữa. Nó cứ nằm lặng lẽ buộc nơi cọc tre trước bến sông quê. Mưa nắng gặm nhấm, những vạt ván gỗ bắt đầu mục dăm, nước sông lờ lợ ngấm dần qua kẽ hở. Lạ kỳ thay, người ta nhìn ra mũi ghe thì thấy lớp sơn màu rực rỡ ngày nào đã phai nhạt, cặp mắt ghe đen lánh vốn đanh thép nhìn sóng dữ nay như đờ đẫn, tróc từng mảng vôi, hằn lên những vệt nước mưa đọng lại chảy dài như hai hàng nước mắt. Cặp mắt ghe dường như cũng buồn theo, vô hồn khi biết người chủ tri kỷ của mình đã vĩnh viễn về với miền đất lạnh.

Một tiếng thở dài bất lực bật ra mà chỉ có cô mới cảm nhận được mình còn sống, nhưng cô đã chết giữa một thế giới mênh mông mà lại nhỏ hẹp đến ngạt thở. Thỉnh thoảng, người ta đưa cô đến những trạm chữa lành và những viên thuốc đắng để mong cô bớt đi trầm cảm nhưng không hiệu quả. Thế giới của Linh Đan chỉ là một nhúm bụi mờ, là ô cửa chỉ đủ một luồng ánh sáng xuyên qua, là cái hộp vừa khít thân người, thế giới quanh Linh Đan ngột ngạt đến bức bách, đến tù đày.

Trong thực tế có những bài thơ dài hàng trăm câu nhưng người đọc chỉ nhớ một câu, một chữ giúp bài thơ sống mãi cùng năm tháng. Điều đó cho thấy, sức sống của thơ nhiều khi không nằm ở số lượng câu chữ mà tập trung vào một vài con chữ mang lại linh hồn cho cả tác phẩm. Người xưa gọi đó là “nhãn tự”.

Nhiều năm sau, khi bắt đầu tự chọn cách tiêu tiền tiêu vặt mẹ cho, tôi đến một trung tâm thương mại để mua tai nghe. Tôi chợt nghĩ mình có thể thử chặn tiếng ồn ào bao trùm căn hộ bằng một nguồn âm thanh duy nhất, một bản nhạc duy nhất. Tôi chộp lấy cặp tai nghe đầu tiên mình thấy và đi thẳng đến quầy thanh toán. Khi đứng xếp hàng, tim tôi đập loạn xạ và tay tôi bắt đầu đổ mồ hôi. Không hiểu sao, tôi lại sợ hãi khi nghĩ rằng nhân viên thu ngân sẽ không bán tai nghe cho tôi. Khi đối mặt với anh ta, tôi cố gắng che giấu sự xấu hổ bằng một nụ cười chắc hẳn trông rất gượng gạo. Anh ta liếc nhìn tôi một cái lạnh lùng và đưa cho tôi cặp tai nghe cùng với hóa đơn.

Phải giàu trải nghiệm lắm trong cuộc sống này, nhà thơ Trần Hóa mới có thể chia sẻ với bạn bè, người thân và tha nhân những câu thơ gan ruột, chất chứa đầy gian truân và thử thách của mình. 

Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 – 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026), trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc phần đọc chương “Nhân Dân” trong trường ca Đối thoại trắng qua giọng đọc của tác giả - nhà thơ Hoàng Quý; nhạc sĩ Hoàng Lương thực hiện bản ghi âm và Vũ Thanh Hoa dựng video.