TIN TỨC

Sắc tím bàng vuông - Tản văn Nguyễn Thu Hà SG

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-07-22 10:18:38
mail facebook google pos stwis
18 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn)  - Tháng sáu, hoa bàng vuông nhà mình năm nay nở đặc bông. Thứ hoa chẳng được bày trưng bao giờ, cứ bung rực ra sắc tím tươi như những lời hẹn ước. Đôi khi em bắt gặp con đứng cạnh lồng chim và đăm đăm ngắm chùm hoa đang rộ. Tiếng con nhồng kêu lanh lảnh “ Cha về! Cha về!” làm thằng bé chợt giật mình…

 

Nhà văn Nguyễn Thu Hà SG

 

Tháng Sáu…

Anh từng hẹn em tháng sáu mình bên nhau. Vậy mà hàng chục năm rồi, chưa tháng sáu nào mình được bên nhau như ước hẹn. Phố mùa đông từng trút những chiếc lá bàng đỏ như môi son trước đôi chân chúng mình. Những chiếc lá như cũng biết nghe tiếng anh ấm trầm mà xao xuyến. Mùa hè hẹn ước, đối với chúng ta khi ấy sẽ là những ngày lộng lẫy ánh mặt trời, lộng lẫy màu xanh của biển và trời, lộng lẫy màu cát trắng… Đôi mắt anh lấp lánh thứ ánh sáng của vì sao sáng nhất giữa biển đêm mênh mang. Đó là em hình dung ngôi sao đó như thế khi ngắm thứ ánh sáng từ đôi mắt anh. Tình yêu, anh à, làm trái tim em cũng ngân rung lên như những tia lấp lánh ấy…

Rồi chúng mình xa nhau. Đằng đẵng ngày nối ngày, mùa nối mùa nhung nhớ. Anh từng hẹn ngày bên nhau, tháng sáu, bởi anh tính thời gian được nghỉ phép theo ngày anh nhập ngũ. Nhưng vì những đột xuất quân lệnh, những lần công tác thao trường kéo dài khiến những ngày phép ấy chuyển dịch bất định. Hơn mười năm yêu thương, lời hẹn những ngày tháng sáu bên nhau vẫn chưa thành…

Cây bàng vuông anh bứng từ Trường Sa về trồng góc hiên nhà đã toả bóng che nửa khoảng sân. Bé con của chúng mình hay đòi ra ngồi ăn cơm chiều dưới bóng xanh ngằn ngặt ấy. Gió từ biển thổi vào, những chiếc lá cứng cáp khua như những bàn tay vẫy. Thân cây thẳng vút, chẽ ba xoè ra những cành vươn vững chãi để tán lá như một khoảng yên bình cho nắng chạm. Ngày anh cẩn thận bưng bồng cây từ ba lô đặt xuống khuôn hố nhỏ, cái cây mới cao hơn gang tay mà cuống lá đã cứng cáp kiên cường. Anh bảo, anh mang cái cây mọc lên từ hạt trái bàng vuông ở tán cao nhất thuộc ây bàng kiên cường nhất đảo vê cho mẹ con em. Ở khuôn sân nhà mình đất nồng vị biển nhưng không có thứ cát trắng như cát ở Trường Sa, không có những mảnh san hô cong cong như nheo nắng… Nhưng chắc chắn cây bàng vuông này sẽ sống, sẽ đơm bông kết trái để mỗi lẫn ngắm nó, em và nhóc tì mới tượng hình trong bụng em khi đó sẽ như thấy bóng hình anh…

Biền biệt theo những ngọn sóng ôm lấy thân tàu, ôm lấy những bãi cát đẹp như thiên đàng nơi những đảo xa anh tới. Hình bóng anh trong màu xanh áo lính hiện hữu dần theo bóng toả của ngọn bàng vuông chở che góc hiên nhà mình. Con nằm trong nôi dưới tán bàng non tròn như chiếc ô xanh ngày thôi nôi vắng cha. Rồi con biết nói, tiếng gọi cha đầu tiên khi tay thằng bé chỉ về hướng cái cây xanh ngắt ngoài cửa làm cả nhà mình cười vang. Không ai thấy mắt em cay loang nước đâu anh. Em nhớ anh, nhớ lời hẹn tháng sáu chúng mình nắm tay nhau giữa biển xanh và cát trắng đã trễ nhiều lần… Nhưng hạnh phúc đủ đầy khi anh hiện diện khắp nơi quanh em, trong hình bóng con, trong hình dáng và bóng mát của cây bàng vuông khiến em chưa bao giờ thấy mình đơn lẻ. Thứ vị cay loang trong mắt em lúc đó là nỗi niềm tiếc nuối thay anh. Tiếc vì anh không chứng kiến những phút giây mà người làm cha lẽ ra được hạnh phúc vô cùng với từng đốt lớn lên của con chúng mình. Thương con, những khắc bé bỏng lớn lên vắng tiếng cười và bàn tay vững chãi của cha ghi dấu…

Tháng sáu. Những bông bàng vuông lộng lẫy nở bừng. Những nụ hoa tròn xanh, cứng chắc bởi những lá đài ôm khít từ từ mở xoè dần. Rồi những tua nhị tím hồng nhú ra, có lẽ mùi  hương dịu dàng thu hút lũ kiến vàng dắt díu nhau về làm tổ gần bên để canh bọn côn trùng kéo đến. Khi những tua nhị dài bung xoè như những tía nắng ở những bức vẽ mặt trời, chân nhị hoa ló ra sắc trắng tinh khôi, muôn muốt làm tôn lên sắc tím đầy mê hoặc. Lõi nhuỵ của hoa bàng vuông tiết ra thứ hương khiêu gợi lũ ong bướm tới vũ trường của hương sắc. Những bông hoa mãn khai nở bung nom gần giống loài hoa mận, thức quả mùa hè anh vẫn rất thích ăn khi về đất liền. Nhưng hoa bàng vuông lại cũng rất khác loài hoa của cây ăn trái. Dường như nó cũng kiên cường, cứng cáp y như loài cây gắn liền với biển đảo ấy nên kiên gan nở dưới mưa nắng thiệt lâu bền.

“Ba cười với con kìa!”

Lần đầu nghe bé con của chúng mình ngọng nghịu, liú lo, cánh tay trắng trẻo bụ bẫm chỉ về phía tán cây em đã quá bất ngờ. Em nhìn vào đôi mắt ngây thơ, đen láy, xoe tròn của con đáng mở lớn ngước về hướng cái cây và bông hoa bàng vuông chiếm đầy lòng mắt con trẻ. Bông hoa bàng vuông nở rộ ấy với con là nụ cười của anh trong lòng thằng bé. Hình như sự ngóng trông, nỗi nhớ cha của thằng bé đồng hoá với sự hiện hữu của cái cây quen thuộc. Anh à, em lại thấy cay trong mắt. Dù em chẳng khóc nhưng nỗi nhớ anh của con và em khi ấy như hoà làm một. Nỗi nhớ lớn đến mức trái tim em bỗng chật, mắt em nhìn con mà như thấy cả anh ở trong thằng bé. Dù em biết, anh nơi đảo xa cũng thế, cũng nhớ về mẹ con em và đất liền bằng tình yêu quá lớn. Nhưng con mắt vẫn cay cay dù lòng chúng mình đều hạnh phúc và thanh thản. Hạnh phúc vì chúng mình đều đang tận hiến cho quê hương bằng tất cả những gì chúng ta làm tốt nhất. Hạnh phúc vì gia đình nhỏ của mình đủ đầy yêu thương chăm sóc dẫu có xa cách trùng khơi..

Tháng sáu. Những cơn mưa của mùa mưa phương Nam khiến em nhớ về cái lạnh và những cơn gió bấc quê mình đến quay quắt. Cây bàng vuông nhà mình quanh năm xanh ngằn ngặt, hiếm hoi có chiếc lá già rơi rụng thì màu vẫn tươi sắc nắng chứ không có chiếc nào đỏ rực như những chiếc lá bàng chứng kiến lời anh hẹn khi xưa. Em đã thôi giấc mơ một kì nghỉ chỉ có hai đứa mình lãng mạn bên bờ biển vắng mà thay vào đó là giấc mơ về tiếng cười của gia đình nhỏ. Trong giấc mơ ấy, tiếng anh ấm trầm như lòng biển, tiếng con trong vắt như mưa tháng sáu và em lặng lẽ tận hưởng hạnh phúc ấy bình thản như tàng lá cây bàng nhà mình. Những ngày phép hiếm hoi của anh, năm thì lo về quê thực hiện việc hiếu lễ cội nguồn, năm rơi vào những ngày giông bão nên mãi mà nhà mình vẫn lỡ lời hẹn tháng sáu. Bé con của chúng mình đã không còn ngọng nghịu. Hình như con lớn hơn, hiểu chuyện hơn so với bạn bè tiểu học. Con không còn nhắc hỏi chừng nào cha về khi kì nghỉ hè tới nữa. Thay vào đó, cu cậu chăm chỉ dạy con nhồng nói câu báo “ cha về” cho thiệt sõi. Cái lồng chim năm nay con treo lên chẽ cây dưới tán bàng đã không còn phải bắc ghế nữa. Dường như những cử chỉ của con cũng dần giống anh hơn, dẫu con bên anh chẳng được mấy ngày…

Tháng sáu. Mẹ con em hay nhắc anh rồi lại sợ nhắc quá nhiều. Không biết ai nói với con mà có lần con nhắc mình chỉ nhớ cha thôi, đừng nhắc sợ cha nóng ruột. Những cuối tuần khi điện thoại anh nơi khơi xa có sóng, con đã bớt kể cho anh nghe chuyện trường lớp, bạn bè mà có ý nhường cha nói chuyện với mẹ. Anh à, em như thấy con cũng giống cây bàng vuông trước cửa. Cứng cáp, kiên cường, hiểu chuyện và điềm tĩnh vượt trước lứa tuổi. Thằng bé ngây thơ đã sớm thành chỗ dựa và biết chăm sóc mẹ như cách của cha…

Tháng sáu, hoa bàng vuông nhà mình năm nay nở đặc bông. Thứ hoa chẳng được bày trưng bao giờ, cứ bung rực ra sắc tím tươi như những lời hẹn ước. Đôi khi em bắt gặp con đứng cạnh lồng chim và đăm đăm ngắm chùm hoa đang rộ. Tiếng con nhồng kêu lanh lảnh “ Cha về! Cha về!” làm thằng bé chợt giật mình…

Tháng sáu này anh có về được không? Có lẽ em đã không tự hỏi mình câu hỏi ấy nữa. Chúng mình còn rất nhiều mùa hè nữa và đảo thì luôn cần anh và đồng đội. Quê hương an bình, con mình khôn lớn và những gì ta đang đang làm đã gần như đủ đầy hạnh phúc. Nhưng đâu đó trong lòng em vẫn thấy trống vắng, một chút thôi bởi một lời hẹn ước mình chưa cùng nhau thực hiện được. Nhưng em không thấy buồn, cũng chẳng cô đơn vì em biết có rất nhiều những người vợ lính như em. Chúng ta hạnh phúc vì góp một phần những âm thầm nhỏ bé vào một niềm hạnh phúc chung. Hạnh phúc của đất nước hoà bình, của bình an và tận hiến.

N.T.H.SG

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cuộc gặp gỡ kỳ lạ - Bút ký của Vũ Minh Phúc
Năm ấy, tôi được cử lên Điện Biên Phủ để tường thuật về sự kiện 1.000 anh hùng thời đại Hồ Chí Minh. Những con người anh hùng nhất, dũng cảm nhất, hôm ấy giữa Hội trường khang trang rộng lớn, ai cũng thổn thức kể chuyện đời mình. Những tấm huân, huy chương lấp lánh và cao quý nhất trên ngực những người lính già, nó được dành để trao tặng cho những con người đã hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp vĩ đại của Tổ quốc. Cuộc gặp gỡ qua đi, tôi về nhà, nhưng những câu chuyện ấy chẳng bao giờ qua đi, nó như cứ trở đi trở lại trong những giấc mơ.
Xem thêm
Nhà tù Sơn La và cây đào Tô Hiệu
Mỗi lần trở lại nhà tù Sơn La, gót chân tôi như bị níu chặt trước cây đào mang tên người chiến sĩ cộng sản Tô Hiệu. Giống như lần trước, tôi lại trông thấy rất nhiều người vây quanh và lặng yên chụp ảnh bên tấm biển nhỏ cắm ở dưới gốc cây đào. Cội đào cổ thụ kiêu hãnh bên nền móng cổ xưa như thể tựa mình vào vách đá của tù ngục; sừng sững ngay bên lối vào với cành lá tươi xanh, tán xoè rộng khắp như thể đang che chở cho những miền ký ức.
Xem thêm
Trên những nẻo đường tri ân - Ký của Nguyên Hùng
Dọc dải đất miền Trung, nơi từng rung chuyển bởi đạn bom và nước mắt, vẫn còn đó những địa danh đã đi vào tâm thức dân tộc: Trường Sơn, Khe Sanh, Thành cổ Quảng Trị, sông Thạch Hãn, địa đạo Vĩnh Mốc... Mỗi tấc đất, mỗi dòng sông là một trang sử được viết bằng máu của những người lính tuổi hai mươi.
Xem thêm
Em đợi anh về
Dòng sông Vàm Cỏ vẫn miệt mài chảy, nước vẫn trôi đi, thời gian vẫn luân hồi qua từng mùa lá rụng. Nhưng bên bờ sông ấy, có những nỗi nhớ đã hóa đá, có những tình yêu đã vượt thoát khỏi ranh giới của sự sống và cái chết, để trở thành một biểu tượng bất tử. Câu chuyện về người chiến sĩ - liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và người con gái Nguyễn Thị Lệ là một minh chứng sâu sắc – một câu chuyện được viết bằng máu, nước mắt và tấm lòng sắt son của người phụ nữ Việt Nam trong khói lửa chiến tranh.
Xem thêm
Nghĩa tình với liệt sĩ
Những ngày này, cả nước cùng tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, chúng ta lại càng thấm thía hơn về hai chữ “tri ân”. Tri ân không chỉ là những vòng hoa, những nén tâm hương thành kính dâng trên đài tưởng niệm, mà đôi khi còn là những câu chuyện lặng thầm, bền bỉ được thắp sáng từ nghĩa đồng bào, tình đồng đội sâu nặng giữa thời bình.
Xem thêm
Tiếng ghi - ta rung lên ngày ấy - Tản văn Văn Lê Tám
Có những chuyến đi là để trở về, nhưng cũng có những lần trở về chỉ để nhận ra mình đã vĩnh viễn đánh rơi một phần hồn ở lại. Ba mươi năm, một chớp mắt của đất trời, nhưng là hơn nửa đời người đối với nhóm bạn lớp 8A2 ngày ấy trên quê hương Minh Hải.
Xem thêm
Một đêm Bến Hải - Bút ký của Nguyễn Thị Việt Nga
Đặt trong bối cảnh quốc tế hôm nay, khi nhiều nơi trên thế giới vẫn còn tiếng súng, vẫn còn những dòng người rời bỏ quê hương, vẫn còn những đứa trẻ lớn lên giữa đổ vỡ, vẫn còn những đường biên bị biến thành vết thương, một đêm Bến Hải càng trở nên thấm thía. Từ một dòng sông từng là giới tuyến, Việt Nam gửi đi một lời nhắn không ồn ào nhưng bền bỉ: hòa bình không phải là một trạng thái tự nhiên, mà là thành quả của lương tri, của đối thoại, của sự kiềm chế, của lòng nhân ái và của trách nhiệm với tương lai.
Xem thêm
A Pa Chải, một lần đến cả đời thương nhớ
Chúng tôi muốn lưu lại với miền đất ba biên A Pa Chải lắm, nhưng để kịp cho hành trình trở về vào ngày hôm sau nên cũng đành phải chia tay với Sín Thầu trong những luyến tiếc. Tạm biệt “vùng đất bằng phẳng rộng lớn”, nghĩa của từ A Pa Chải theo tiếng địa phương của đồng bào Hà Nhì, chúng tôi khép lại một hành trình khám phá miền cực Tây thân thương của Tổ quốc và mang theo về cả một khoảng trời biên viễn cùng với tâm nguyện sẽ có một ngày được trở lại. Thế đấy, có những vùng đất, có những chuyến đi, dù chỉ một lần chạm mặt mà trong lòng đã thầm gửi lại cả một đời thương nhớ. Có lẽ từ đây, A Pa Chải trong tôi cũng vậy. Nó đã gieo vào lòng tôi những thanh âm bâng khuâng của một miền biên thuỳ, trong niềm thương bản quán chẳng thể nào quên.
Xem thêm
Rạng rỡ tên người
Không chỉ bởi hàng nghìn ánh đèn, những màn hình khổng lồ, những chùm pháo hoa sẽ bừng nở cuối chương trình, mà còn bởi một cái tên đã trở thành ánh sáng dẫn đường cho cả dân tộc suốt hơn một thế kỷ qua.
Xem thêm
Một kết nối nhân văn
Chiều ngày 26 tháng 6 năm 2026, tại Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra cuộc gặp mặt, giao lưu giữa lãnh đạo Quân đội với đội ngũ văn nghệ sĩ khu vực phía Nam.
Xem thêm
Nhà văn Sơn Nam: Người chép sử bằng hương rừng, mật đất
Sơn Nam, tên thật Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) – vùng đất Miệt Thứ với rừng tràm, bưng biền và sông rạch đan xen. Không gian khắc nghiệt ấy sớm hình thành trong ông cảm thức văn hóa đặc biệt về đất đai, lịch sử mở cõi và thân phận con người phương Nam.
Xem thêm
Đừng tiếc lời khen khi dạy trẻ nhỏ
Khi đời sống của mỗi gia đình ngày càng được nâng cao, nhiều gia đình có điều kiện chăm sóc và nuôi dạy con cái được tốt hơn. Giáo dục thời hội nhập hiện nay có nhiều cơ hội được tiếp cận, học hỏi phương pháp giáo dục tiên tiến, khoa học, nhiều bậc phụ huynh đã chú trọng giáo dục cho con nhỏ rất tích cực. Từ cách ứng xử hàng ngày cho đến lời nói, cử chỉ đều được người lớn ý thức khi giao tiếp với con trẻ. Trong quá trình giao tiếp đó, lời nói và đặc biệt là lời khen lại có tác động lớn tới nhận thức và hành vi, tình cảm của trẻ con.
Xem thêm
Trái tim rỉ máu! - Tạp bút Nguyễn Xuân Hương
Năm nay mùa mưa lại đến. Những cơn giông lốc gió cuốn kèm theo những cơn mưa nghe ràn rạt trên đường phố. Giờ đây, gã đã nghỉ hưu không phải bon chen lặn lội trên đường như thuở trước nữa. Trái tim gã đã trả lại nhịp đập bình thường như trước ngày bị bệnh. Và trong những giấc mơ về đêm không còn cảnh trái tim rỉ máu nữa. Cuộc sống cứ bình thản trôi đi mặc cho bão táp phong ba. Mong rằng trái tim gã cứ hoạt động bình thường đến ga cuối cuộc đời gã. Như vậy là mãn nguyện lắm rồi. Xin cảm ơn tất cả mọi người, xin cảm ơn cuộc đời, thật đáng quý biết bao.
Xem thêm
Chuyện về một thương binh nặng – Bút ký Trần Trọng Trung
Nhắc đến thương binh Nguyễn Văn Hữu ngụ xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh là gợi nhớ đến những ký ức hào hùng, cuộc hành trình không giới hạn của Sống đẹp! Ông đã cống hiến cả một thời tuổi trẻ, không quản ngại gian khổ, hy sinh xương trắng, máu đào của bản thân mình chiến đấu chống kẻ thù, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Xem thêm
Nấm Dẩn, một sinh thái trong lành – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Chiều buông, rời bước ra khỏi bãi đá cổ, lòng tôi cứ bâng khuâng trước vẻ đẹp vừa hoang dại, vừa tôn nghiêm của vùng cao biên giới Nấm Dẩn. Những địa danh như đèo Gió, thác Tiên, hay bãi đá cổ Nấm Chanh giờ đây không còn là những cái tên vô danh giữa đại ngàn heo hút mà đã được định danh trên bản đồ di sản nước nhà. Di tích Bãi đá cổ bản Nấm Chanh ở xã Nấm Dẩn đã được nhà nước xếp hạng cấp quốc gia năm 2008 và khu danh lam thác Tiên - đèo Gió cũng được xếp hạng thắng cảnh quốc gia vào năm 2009. Nhưng rồi lại nghĩ, bản đồ du lịch ở Nấm Dẩn đã mở ra nhưng giao thông và hạ tầng ở đây còn chưa theo kịp. Muốn nhiều người biết hơn nữa về những thắng cảnh và di sản ở Nấm Dẩn đường đi và các dịch vụ chắc chắn phải đi trước một bước để đón chân du khách. Nghĩ thế, rồi lại nhìn sang những vùng đất khác. Du lịch mở ra và bản sắc văn hoá cứ mất dần vì làn sóng thương mại hóa. Bất giác, tôi giật mình và tự hỏi: liệu một mai, khi rộn rã thanh âm của những bước chân du lịch, Nấm Dẩn có còn giữ nổi cho mình là một sinh thái trong lành nữa hay không?
Xem thêm
Chân mây 6 - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Thành Tuyên trong câu chuyện thời thiếu nữ của ai. Trong rung động thời trai trẻ của ai. Hương hoa rừng ngào ngạt. Đồi núi bạt ngàn xanh mướt. Những bông hoa gạo nóng bỏng. Những dây leo lộng lẫy hoa vàng. Những viên gạch cổ rêu phong thiêng liêng. Và sông Lô hào hùng. Sông Lô dạt dào sóng nước.
Xem thêm
Chuyện về nhà thơ Hoa Níp sau 10 năm rời cõi tạm
Hoa Nip là nhà thơ trẻ từng tham gia hoạt động trong Ban Nhà văn trẻ - Hội Nhà văn TP.HCM do nhà thơ Phan Hoàng làm trưởng ban. Dù sinh sống ở Bà Rịa - Vũng Tàu, nhưng mỗi khi Hội Nhà văn TP.HCM tổ chức các chuyến đi thực tế, sáng tác anh đều tham gia và hoạt động rất tích cực. Trong quan hệ đồng nghiệp, anh được bạn bè yêu thương, trân quý. Trong sáng tác anh được đánh giá là một nhà văn trẻ giàu triển vọng. Nhưng cuộc đời quả vô thường, năm 2016, một tai nạn thương tâm xảy ra đã cướp đi sinh mạng của anh trong sự đau đớn và tiếc thương của gia đình và đồng nghiệp. Nhân kỷ niệm 10 năm ngày mất của nhà thơ Hoa Nip, Phùng Hiệu xin giới thiệu bài viết của cha anh - tác giả Trần Vinh.
Xem thêm
Cái đẹp đời thường trong tranh họa sĩ Vũ Dương - Bút ký Trần Trung Sáng
“Vẽ cuộc đời bằng cảm xúc” là chủ đề chương trình giới thiệu cuốn sách tranh của họa sĩ Vũ Dương do Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng phối hợp với Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tại Đà Nẵng và gia đình họa sĩ Vũ Dương tổ chức trong những ngày đầu tháng 5 vừa qua.
Xem thêm