TIN TỨC
  • Bút ký - Tạp văn
  • Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải

Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-08-31 23:21:55
mail facebook google pos stwis
15 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau" trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư. 

 

Trung tướng, PGS. TS Nguyễn Đức Hải. 

 

Cách đây 81 năm, dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tiên phong của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, nhân dân ta đã triệu người như một vùng lên đập tan xiềng xích nô lệ thực dân, phong kiến, giành lại chính quyền trong cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Sự kiện trọng đại ấy đã khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 2/9/1945, đưa dân tộc ta từ thân phận nô lệ đứng vào hàng ngũ các dân tộc tiên phong, trở thành người làm chủ vận mệnh quốc gia và tương lai chính mình. Sức mạnh nội sinh từ tinh thần tự lực, tự cường, ý chí độc lập tự chủ và khối đại đoàn kết toàn dân tộc từ mùa thu lịch sử ấy đã trở thành nền móng vững chắc, là cội nguồn sức mạnh cho mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam trong suốt thế kỷ XX. Trong thế kỷ ấy, dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, chúng ta đã đánh thắng hai cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hoàn thành xuất sắc sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, làm tròn nghĩa vụ quốc tế cao cả và bảo vệ Tổ quốc. Ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, củng cố mối quan hệ gắn bó máu thịt "ý Đảng, lòng dân", đất nước ta lại bước vào một dấu mốc mang tầm vóc chiến lược, một bước ngoặt lịch sử có tính đột phá: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Kỷ nguyên ấy không chỉ được đo lường bằng các chỉ số tăng trưởng kinh tế thuần túy hay quy mô GDP, mà hơn hết, được định hình và soi chiếu bởi một mục tiêu cốt lõi, nhân văn sâu sắc: phát triển vì con người, lấy con người làm trung tâm, là chủ thể, nguồn lực và là mục tiêu cao nhất của mọi quyết sách phát triển.

Nhìn lại chặng đường gần 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Từ một quốc gia đói nghèo, bị bao vây cấm vận và chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, chúng ta đã vươn lên trở thành một nền kinh tế năng động, hội nhập quốc tế sâu rộng, cải thiện không ngừng đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, đồng thời nâng cao mạnh mẽ vị thế, uy tín quốc gia trên trường quốc tế. Tuy nhiên, thế giới hiện đại đang biến động khó lường với sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cùng những thách thức về an ninh truyền thống và phi truyền thống gay gắt. Trong bối cảnh đó, nếu chỉ duy trì mô hình tăng trưởng theo chiều rộng hoặc tư duy phát triển thông thường, chúng ta sẽ đối mặt với nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình và bị tụt lại phía sau. Chính vì vậy, chủ trương bước vào "kỷ nguyên vươn mình" chính là mệnh lệnh của lịch sử, một tư duy chiến lược đòi hỏi sự đổi mới toàn diện, đồng bộ và mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược ấy, bước vào kỷ nguyên mới đòi hỏi những quyết sách mang bước ngoặt về thể chế và phương thức quản trị quốc gia. Nổi bật trong số đó là việc tổ chức lại hệ thống chính trị và chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, nhằm tinh gọn bộ máy, loại bỏ tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đưa quyết sách đến gần dân hơn. Cuộc cải cách này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực công mà còn mở ra không gian phát triển mới thông thoáng, linh hoạt cho các địa phương và vùng kinh tế động lực. Song hành với nhiệm vụ kiến tạo phát triển, Đảng và Nhà nước ta thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên quyết, kiên trì phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ". Công cuộc đấu tranh này không làm chùng bước sự phát triển, mà ngược lại, là thanh gươm sắc bén làm trong sạch bộ máy, củng cố kỷ cương phép nước, qua đó nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, bồi đắp và củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau" trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư. Tăng trưởng kinh tế phải gắn kết hữu cơ với tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước đi và từng chính sách phát triển. Đảng ta luôn nhất quán quan điểm: kinh tế phát triển không phải là mục tiêu tự thân, mà là phương tiện tối ưu để phục vụ con người, mang lại cho người dân cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, an toàn và văn minh.

Thứ hai, trong kỷ nguyên vươn mình, mục tiêu vì con người được cụ thể hóa qua chiến lược đột phá về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và khơi dậy mạnh mẽ khát vọng cống hiến của toàn dân tộc. Đảng và Nhà nước tập trung đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo, nâng cao chất lượng y tế, chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân, đồng thời kiến tạo môi trường thể chế thuận lợi để phát huy tối đa trí tuệ, tài năng, lòng yêu nước và năng lực đổi mới sáng tạo của mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ – lực lượng xung kích gánh vác tương lai đất nước. Con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới không chỉ được trang bị đầy đủ tri thức khoa học - công nghệ, tư duy số, năng lực cạnh tranh toàn cầu, mà còn phải được bồi đắp về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, giá trị văn hóa truyền thống và lòng tự hào dân tộc.

Thứ ba, phát triển vì con người còn đồng nghĩa với việc không ngừng hoàn thiện và phát huy thực chất quyền làm chủ của nhân dân thông qua việc xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, củng cố Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Mọi quyền lực nhà nước phải thuộc về nhân dân; quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân phải được tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ nghiêm ngặt bằng hệ thống pháp luật minh bạch, đồng bộ, thượng tôn pháp luật. Việc kiến tạo một môi trường xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, cởi mở và công bằng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để mọi người dân có cơ hội bình đẳng trong học tập, lao động, khởi nghiệp, cống hiến và thụ hưởng xứng đáng những thành quả vĩ đại của công cuộc đổi mới.

Hành trình từ mùa thu Tháng Tám năm 1945 hào hùng đến kỷ nguyên vươn mình của thế kỷ XXI chính là một dòng chảy lịch sử liền mạch của khát vọng độc lập, tự do, ấm no và hạnh phúc. Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc thực chất là sự hội tụ đỉnh cao giữa ý chí tự cường quốc gia, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và sự phát triển toàn diện, sâu sắc của con người Việt Nam – những con người làm chủ tri thức, làm chủ công nghệ và làm chủ vận mệnh chính mình. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt và bản lĩnh của Đảng, với niềm tin son sắt từ nhân dân, chúng ta hoàn toàn có đầy đủ cơ sở chính trị và niềm tin để hiện thực hóa thắng lợi khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, thịnh vượng, mang lại hạnh phúc đích thực cho nhân dân, vững bước sánh vai với các cường quốc năm châu như hoài bão lớn lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong ước.

TP.HCM, 31/8/2026

N.Đ.H

Trung tướng, PGS. TS Nguyễn Đức Hải – Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược Quốc phòng/ Bộ Quốc phòng.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Tiếng chim trong vườn bà – Tản văn của Trà Bình
Tôi trở về ngôi nhà cũ của bà vào một buổi chiều mùa hạ. Ngôi nhà cấp bốn nằm nép mình trong xóm nhỏ giờ im lìm, cửa đóng then cài, mái ngói phủ rêu xanh. Tôi chậm rãi bước ra khu vườn trước nhà. Đứng bên gốc vải già còn sót lại vài quả cuối vụ, tôi chợt nghe tiếng chim lảnh lót từ vòm cây vọng xuống, như đánh thức miền ký ức tuổi thơ.
Xem thêm
Pha Đin – Nơi đỉnh trời vương vấn – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Trên cửa ngõ của chiến trường Điện Biên, tôi nghĩ đèo Pha Đin quả là một huyền thoại. Huyền thoại không phải chỉ được hiểu theo nghĩa là một phương pháp sáng tác trong văn học dân gian nhằm giải thích, phân chia ranh giới của hai tỉnh Sơn La và Điện Biên như người Thái từng kể, mà là cách gọi một hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường như người ta nghĩ. Cái hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường ấy không có gì khác ngoài sự khốc liệt của chiến tranh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp để bảo vệ đất nước diễn ra trên con đèo.
Xem thêm
Vận dụng nghệ thuật chỉ huy tác chiến của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/8/1911 - 25/8/2026) là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thành kính tưởng nhớ, tri ân sâu sắc công lao to lớn của vị Tổng Tư lệnh văn võ song toàn, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Xem thêm
Ngoại tôi – Tản văn Nguyễn Đức Hải
Nhớ hồi nhỏ, ngoại và tụi bạn cùng trang lứa trong ấp lội đồng bắt cá, chân lấm tay bùn vô tư lắm. Bắt được con cá lóc, cả đám gom rơm rạ khô trui ngay bên bờ cỏ, da cá cháy xém, mùi thơm phức lan tỏa trong gió chiều. Cá chín được xé ra nóng hổi, chấm muối ớt cay xé lưỡi, đứa nào cũng hít hà, miệng mồm đen nhẻm. Những ký ức thời tuổi thơ ấy đã làm nên một tuổi trẻ thấm đẫm hồn quê miền Tây, vừa hồn hậu, vừa nguyên sơ. Ngoại mỉm cười, ánh mắt đong đầy bao hoài niệm của một thời đã xa.
Xem thêm
Trái tim xanh của Bắc Kinh
Vào những ngày nóng nắng nhất đầu tháng 8, tôi cùng đoàn nhà văn TP.HCM hăm hở kéo va ly sang Bắc Kinh.
Xem thêm
Nhà văn Khuynh Diệp nằm hầm bí mật và tình yêu với TP Hồ Chí Minh
Cuộc thi “50 năm thành phố trong tôi” giúp nhà văn Khuynh Diệp lan tỏa ký ức, gửi gắm tình yêu dành cho TPHCM – nơi ông đã đi qua chiến tranh, trưởng thành trong nghề viết và gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Xem thêm
Bát pin – Tùy bút Nguyễn Hồng Quang
Có những kỷ niệm tưởng đã lùi rất xa vào dĩ vãng, vậy mà chỉ cần một âm thanh quen thuộc bất chợt vang lên là tất cả lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua. Với tôi, đó là tiếng nói ấm áp phát ra từ chiếc đài bán dẫn cũ – thứ âm thanh từng thắp sáng những ngày tháng gian khó nơi miền quê chưa có điện. Và mỗi lần nhớ về chiếc đài ấy, tôi lại nhớ đến “bát pin” – một sáng kiến vụng về nhưng chứa đựng biết bao niềm hy vọng của một thời thiếu thốn mà đầy khát khao.
Xem thêm
Dòng suối mát trong rừng Mạn Ngược – Tùy bút Phương Uyên
Quê hương tôi có thể chưa nổi tiếng trên những bản đồ du lịch, nhưng với tôi, dòng suối giữa đại ngàn luôn là món quà đẹp nhất mà thiên nhiên đã ban tặng. Đó là vẻ đẹp của sự giản dị, thuần khiết và bền bỉ, như chính tâm hồn của những con người miền núi luôn chân thành, mộc mạc mà nghĩa tình.
Xem thêm
Mồ hôi và nước mắt tìm kiếm liệt sĩ
Chiến tranh đã lùi vào quá khứ nửa thế kỷ, nhưng dư âm của những năm tháng máu trộn bùn non vẫn còn khắc sâu trên từng tấc đất quê hương, trong tâm trí của triệu triệu người con đất Việt. Những người lính Cụ Hồ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những chiến sĩ biệt động và dân quân du kích năm ấy, khi dấn thân ra trận, tuổi đời hãy còn rất trẻ; các anh, các chị mang theo những hoài bão thanh xuân mãnh liệt và cả những ước mơ còn dang dở. Rồi trong khói lửa đạn bom khắc nghiệt, các anh, các chị đã anh dũng ngã xuống, hóa thân thành hồn thiêng sông núi, trở thành một phần máu thịt của đất trời Tổ quốc. Hưởng ứng hành trình 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ đang được triển khai sâu rộng trên toàn quốc, hàng triệu trái tim lại thổn thức, cùng hướng về một cuộc hành trình lặng thầm nhưng vô cùng cao cả: tìm kiếm, đón các anh, các chị về với đất mẹ, về với vòng tay ôm ấp của gia đình, người thân và quê hương xứ sở.
Xem thêm
Sắc tím bàng vuông - Tản văn Nguyễn Thu Hà SG
Tháng sáu, hoa bàng vuông nhà mình năm nay nở đặc bông. Thứ hoa chẳng được bày trưng bao giờ, cứ bung rực ra sắc tím tươi như những lời hẹn ước. Đôi khi em bắt gặp con đứng cạnh lồng chim và đăm đăm ngắm chùm hoa đang rộ. Tiếng con nhồng kêu lanh lảnh “ Cha về! Cha về!” làm thằng bé chợt giật mình…
Xem thêm
Cuộc gặp gỡ kỳ lạ - Bút ký của Vũ Minh Phúc
Năm ấy, tôi được cử lên Điện Biên Phủ để tường thuật về sự kiện 1.000 anh hùng thời đại Hồ Chí Minh. Những con người anh hùng nhất, dũng cảm nhất, hôm ấy giữa Hội trường khang trang rộng lớn, ai cũng thổn thức kể chuyện đời mình. Những tấm huân, huy chương lấp lánh và cao quý nhất trên ngực những người lính già, nó được dành để trao tặng cho những con người đã hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp vĩ đại của Tổ quốc. Cuộc gặp gỡ qua đi, tôi về nhà, nhưng những câu chuyện ấy chẳng bao giờ qua đi, nó như cứ trở đi trở lại trong những giấc mơ.
Xem thêm
Nhà tù Sơn La và cây đào Tô Hiệu
Mỗi lần trở lại nhà tù Sơn La, gót chân tôi như bị níu chặt trước cây đào mang tên người chiến sĩ cộng sản Tô Hiệu. Giống như lần trước, tôi lại trông thấy rất nhiều người vây quanh và lặng yên chụp ảnh bên tấm biển nhỏ cắm ở dưới gốc cây đào. Cội đào cổ thụ kiêu hãnh bên nền móng cổ xưa như thể tựa mình vào vách đá của tù ngục; sừng sững ngay bên lối vào với cành lá tươi xanh, tán xoè rộng khắp như thể đang che chở cho những miền ký ức.
Xem thêm
Trên những nẻo đường tri ân - Ký của Nguyên Hùng
Dọc dải đất miền Trung, nơi từng rung chuyển bởi đạn bom và nước mắt, vẫn còn đó những địa danh đã đi vào tâm thức dân tộc: Trường Sơn, Khe Sanh, Thành cổ Quảng Trị, sông Thạch Hãn, địa đạo Vĩnh Mốc... Mỗi tấc đất, mỗi dòng sông là một trang sử được viết bằng máu của những người lính tuổi hai mươi.
Xem thêm
Em đợi anh về
Dòng sông Vàm Cỏ vẫn miệt mài chảy, nước vẫn trôi đi, thời gian vẫn luân hồi qua từng mùa lá rụng. Nhưng bên bờ sông ấy, có những nỗi nhớ đã hóa đá, có những tình yêu đã vượt thoát khỏi ranh giới của sự sống và cái chết, để trở thành một biểu tượng bất tử. Câu chuyện về người chiến sĩ - liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và người con gái Nguyễn Thị Lệ là một minh chứng sâu sắc – một câu chuyện được viết bằng máu, nước mắt và tấm lòng sắt son của người phụ nữ Việt Nam trong khói lửa chiến tranh.
Xem thêm
Nghĩa tình với liệt sĩ
Những ngày này, cả nước cùng tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, chúng ta lại càng thấm thía hơn về hai chữ “tri ân”. Tri ân không chỉ là những vòng hoa, những nén tâm hương thành kính dâng trên đài tưởng niệm, mà đôi khi còn là những câu chuyện lặng thầm, bền bỉ được thắp sáng từ nghĩa đồng bào, tình đồng đội sâu nặng giữa thời bình.
Xem thêm
Tiếng ghi - ta rung lên ngày ấy - Tản văn Văn Lê Tám
Có những chuyến đi là để trở về, nhưng cũng có những lần trở về chỉ để nhận ra mình đã vĩnh viễn đánh rơi một phần hồn ở lại. Ba mươi năm, một chớp mắt của đất trời, nhưng là hơn nửa đời người đối với nhóm bạn lớp 8A2 ngày ấy trên quê hương Minh Hải.
Xem thêm
Một đêm Bến Hải - Bút ký của Nguyễn Thị Việt Nga
Đặt trong bối cảnh quốc tế hôm nay, khi nhiều nơi trên thế giới vẫn còn tiếng súng, vẫn còn những dòng người rời bỏ quê hương, vẫn còn những đứa trẻ lớn lên giữa đổ vỡ, vẫn còn những đường biên bị biến thành vết thương, một đêm Bến Hải càng trở nên thấm thía. Từ một dòng sông từng là giới tuyến, Việt Nam gửi đi một lời nhắn không ồn ào nhưng bền bỉ: hòa bình không phải là một trạng thái tự nhiên, mà là thành quả của lương tri, của đối thoại, của sự kiềm chế, của lòng nhân ái và của trách nhiệm với tương lai.
Xem thêm
A Pa Chải, một lần đến cả đời thương nhớ
Chúng tôi muốn lưu lại với miền đất ba biên A Pa Chải lắm, nhưng để kịp cho hành trình trở về vào ngày hôm sau nên cũng đành phải chia tay với Sín Thầu trong những luyến tiếc. Tạm biệt “vùng đất bằng phẳng rộng lớn”, nghĩa của từ A Pa Chải theo tiếng địa phương của đồng bào Hà Nhì, chúng tôi khép lại một hành trình khám phá miền cực Tây thân thương của Tổ quốc và mang theo về cả một khoảng trời biên viễn cùng với tâm nguyện sẽ có một ngày được trở lại. Thế đấy, có những vùng đất, có những chuyến đi, dù chỉ một lần chạm mặt mà trong lòng đã thầm gửi lại cả một đời thương nhớ. Có lẽ từ đây, A Pa Chải trong tôi cũng vậy. Nó đã gieo vào lòng tôi những thanh âm bâng khuâng của một miền biên thuỳ, trong niềm thương bản quán chẳng thể nào quên.
Xem thêm
Rạng rỡ tên người
Không chỉ bởi hàng nghìn ánh đèn, những màn hình khổng lồ, những chùm pháo hoa sẽ bừng nở cuối chương trình, mà còn bởi một cái tên đã trở thành ánh sáng dẫn đường cho cả dân tộc suốt hơn một thế kỷ qua.
Xem thêm