TIN TỨC
  • Bút ký - Tạp văn
  • Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải

Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-08-31 23:21:55
mail facebook google pos stwis
3565 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau" trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư. 

 

Trung tướng, PGS. TS Nguyễn Đức Hải. 

 

Cách đây 81 năm, dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tiên phong của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, nhân dân ta đã triệu người như một vùng lên đập tan xiềng xích nô lệ thực dân, phong kiến, giành lại chính quyền trong cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Sự kiện trọng đại ấy đã khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 2/9/1945, đưa dân tộc ta từ thân phận nô lệ đứng vào hàng ngũ các dân tộc tiên phong, trở thành người làm chủ vận mệnh quốc gia và tương lai chính mình. Sức mạnh nội sinh từ tinh thần tự lực, tự cường, ý chí độc lập tự chủ và khối đại đoàn kết toàn dân tộc từ mùa thu lịch sử ấy đã trở thành nền móng vững chắc, là cội nguồn sức mạnh cho mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam trong suốt thế kỷ XX. Trong thế kỷ ấy, dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, chúng ta đã đánh thắng hai cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hoàn thành xuất sắc sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, làm tròn nghĩa vụ quốc tế cao cả và bảo vệ Tổ quốc. Ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, củng cố mối quan hệ gắn bó máu thịt "ý Đảng, lòng dân", đất nước ta lại bước vào một dấu mốc mang tầm vóc chiến lược, một bước ngoặt lịch sử có tính đột phá: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Kỷ nguyên ấy không chỉ được đo lường bằng các chỉ số tăng trưởng kinh tế thuần túy hay quy mô GDP, mà hơn hết, được định hình và soi chiếu bởi một mục tiêu cốt lõi, nhân văn sâu sắc: phát triển vì con người, lấy con người làm trung tâm, là chủ thể, nguồn lực và là mục tiêu cao nhất của mọi quyết sách phát triển.

Nhìn lại chặng đường gần 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Từ một quốc gia đói nghèo, bị bao vây cấm vận và chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, chúng ta đã vươn lên trở thành một nền kinh tế năng động, hội nhập quốc tế sâu rộng, cải thiện không ngừng đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, đồng thời nâng cao mạnh mẽ vị thế, uy tín quốc gia trên trường quốc tế. Tuy nhiên, thế giới hiện đại đang biến động khó lường với sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cùng những thách thức về an ninh truyền thống và phi truyền thống gay gắt. Trong bối cảnh đó, nếu chỉ duy trì mô hình tăng trưởng theo chiều rộng hoặc tư duy phát triển thông thường, chúng ta sẽ đối mặt với nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình và bị tụt lại phía sau. Chính vì vậy, chủ trương bước vào "kỷ nguyên vươn mình" chính là mệnh lệnh của lịch sử, một tư duy chiến lược đòi hỏi sự đổi mới toàn diện, đồng bộ và mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược ấy, bước vào kỷ nguyên mới đòi hỏi những quyết sách mang bước ngoặt về thể chế và phương thức quản trị quốc gia. Nổi bật trong số đó là việc tổ chức lại hệ thống chính trị và chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, nhằm tinh gọn bộ máy, loại bỏ tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đưa quyết sách đến gần dân hơn. Cuộc cải cách này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực công mà còn mở ra không gian phát triển mới thông thoáng, linh hoạt cho các địa phương và vùng kinh tế động lực. Song hành với nhiệm vụ kiến tạo phát triển, Đảng và Nhà nước ta thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên quyết, kiên trì phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ". Công cuộc đấu tranh này không làm chùng bước sự phát triển, mà ngược lại, là thanh gươm sắc bén làm trong sạch bộ máy, củng cố kỷ cương phép nước, qua đó nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, bồi đắp và củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau" trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư. Tăng trưởng kinh tế phải gắn kết hữu cơ với tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước đi và từng chính sách phát triển. Đảng ta luôn nhất quán quan điểm: kinh tế phát triển không phải là mục tiêu tự thân, mà là phương tiện tối ưu để phục vụ con người, mang lại cho người dân cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, an toàn và văn minh.

Thứ hai, trong kỷ nguyên vươn mình, mục tiêu vì con người được cụ thể hóa qua chiến lược đột phá về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và khơi dậy mạnh mẽ khát vọng cống hiến của toàn dân tộc. Đảng và Nhà nước tập trung đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo, nâng cao chất lượng y tế, chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân, đồng thời kiến tạo môi trường thể chế thuận lợi để phát huy tối đa trí tuệ, tài năng, lòng yêu nước và năng lực đổi mới sáng tạo của mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ – lực lượng xung kích gánh vác tương lai đất nước. Con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới không chỉ được trang bị đầy đủ tri thức khoa học - công nghệ, tư duy số, năng lực cạnh tranh toàn cầu, mà còn phải được bồi đắp về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, giá trị văn hóa truyền thống và lòng tự hào dân tộc.

Thứ ba, phát triển vì con người còn đồng nghĩa với việc không ngừng hoàn thiện và phát huy thực chất quyền làm chủ của nhân dân thông qua việc xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, củng cố Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Mọi quyền lực nhà nước phải thuộc về nhân dân; quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân phải được tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ nghiêm ngặt bằng hệ thống pháp luật minh bạch, đồng bộ, thượng tôn pháp luật. Việc kiến tạo một môi trường xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, cởi mở và công bằng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để mọi người dân có cơ hội bình đẳng trong học tập, lao động, khởi nghiệp, cống hiến và thụ hưởng xứng đáng những thành quả vĩ đại của công cuộc đổi mới.

Hành trình từ mùa thu Tháng Tám năm 1945 hào hùng đến kỷ nguyên vươn mình của thế kỷ XXI chính là một dòng chảy lịch sử liền mạch của khát vọng độc lập, tự do, ấm no và hạnh phúc. Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc thực chất là sự hội tụ đỉnh cao giữa ý chí tự cường quốc gia, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và sự phát triển toàn diện, sâu sắc của con người Việt Nam – những con người làm chủ tri thức, làm chủ công nghệ và làm chủ vận mệnh chính mình. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt và bản lĩnh của Đảng, với niềm tin son sắt từ nhân dân, chúng ta hoàn toàn có đầy đủ cơ sở chính trị và niềm tin để hiện thực hóa thắng lợi khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, thịnh vượng, mang lại hạnh phúc đích thực cho nhân dân, vững bước sánh vai với các cường quốc năm châu như hoài bão lớn lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong ước.

TP.HCM, 31/8/2026

N.Đ.H

Trung tướng, PGS. TS Nguyễn Đức Hải – Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược Quốc phòng/ Bộ Quốc phòng.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Đồng xu nhỏ và những chuyến xe – Tùy bút Trương Văn Dân
Lâu lắm, có lẽ gần 30 năm sau tôi mới gặp lại Franco. Sau khi tốt nghiệp, mỗi người mỗi ngả để mưu sinh. Ai cũng đều trải qua những thăng trầm về công việc, đổi nhà, gia đình con cái… thế là chúng tôi mất tin nhau.
Xem thêm
Khoa phục hồi chức năng (A26) vững chuyên môn, sáng y đức
Y học hiện đại có thể kéo dài một nhịp tim, giành lại một mạng sống từ ranh giới sinh tử. Nhưng chính Phục hồi chức năng mới là người trả lại cho nhịp tim ấy một lý do để đập, trả lại cho sự sống ấy một phẩm giá để tồn tại. Bởi cứu sống một con người đã là kỳ tích, nhưng giúp họ tự tay nâng một ly nước, tự bước đi bằng đôi chân mình và sống một cuộc đời độc lập — đó mới là sự hoàn thiện trọn vẹn nhất của y đức.
Xem thêm
Lớn khôn bên cửa từ bi
Bài đăng Văn nghệ Gia Lai
Xem thêm
Mảnh vườn bên suối – Tản văn Nguyễn Hồng Quang
Năm nào cũng vậy, khi những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về rét nhẹ cũng là lúc mẹ tôi cẩn thận lấy từ gác bếp xuống những ống nứa đựng hạt giống. Đó là những hạt cải thìa tròn lẳn, màu nâu bóng được chọn lựa kỹ càng từ những cây cải to nhất, khỏe nhất mùa trước. Khác với hoa cải bẹ hay cải nương có màu vàng tươi, hoa cải thìa lại mang màu trắng tinh khôi, dịu dàng như những vệt mây nhỏ đọng lại giữa vườn chiều. Khi những quả cải nhỏ như quả đỗ xanh chuyển từ màu xanh sang sắc vàng hanh, mẹ cắt cả chùm mang về bó lại, treo bên hiên nhà mươi hôm cho khô rồi mới vò lấy hạt phơi đem cất.
Xem thêm
Bỉ ngạn, một mùa hoa, một đời người – Tùy bút Nguyễn Thị Việt Nga
Bỉ ngạn theo tiếng Hán có nghĩa là bờ bên kia (bỉ: bên kia, ngạn: bờ). Trong cách giải thích của Phật giáo, đối diện với bỉ ngạn là “thử ngạn” bờ bên này. Bờ bên này là thế giới con người đang sống, nơi còn sinh tử, phiền não và mê lầm. Bờ bên kia là cảnh giới vượt thoát khỏi những ràng buộc ấy, là bờ giác ngộ. Trong truyền thống Tịnh Độ tông Nhật Bản, “bỉ ngạn” còn được dùng để chỉ Tây phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Bởi vậy, nếu chỉ hiểu bỉ ngạn là “cõi chết” thì có lẽ chúng ta đã làm nghèo đi ý nghĩa của hai chữ ấy.
Xem thêm
Lửa ơi! – Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Trở lại với “đời thường”, thì lửa là phương tiện thân thuộc khi đem đến cho con người cuộc sống dễ chịu hơn, sau thời kỳ sống trong dằng dặc đêm dài tăm tối của thời mông muội. Nói nôm na, thì lửa cho ánh sáng khi tối trời, để nấu ăn, xua đuổi các loài động vật-côn trùng, tạo các tín hiệu liên lạc từ xa… Lửa còn là ngôn ngữ của tình cảm, từ người bình dân Việt…
Xem thêm
Bồng bềnh trên mây – Tản văn Kỳ Nam
Tôi tình cờ “phát hiện” ra chị trong một lần lang thang tác nghiệp với chiếc Cub 50 cà tàng từ thời sinh viên và máy ảnh treo trước ngực. Chiếc xe dành để đi thực địa hôm đó giở chứng lần thứ chín mươi chín - cho đến khi một người xa lạ ngồi lên đạp cần khởi động nó mới chịu nổ máy.
Xem thêm
Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo...
Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình
- Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm
Tiếng chim trong vườn bà – Tản văn của Trà Bình
Tôi trở về ngôi nhà cũ của bà vào một buổi chiều mùa hạ. Ngôi nhà cấp bốn nằm nép mình trong xóm nhỏ giờ im lìm, cửa đóng then cài, mái ngói phủ rêu xanh. Tôi chậm rãi bước ra khu vườn trước nhà. Đứng bên gốc vải già còn sót lại vài quả cuối vụ, tôi chợt nghe tiếng chim lảnh lót từ vòm cây vọng xuống, như đánh thức miền ký ức tuổi thơ.
Xem thêm
Pha Đin – Nơi đỉnh trời vương vấn – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Trên cửa ngõ của chiến trường Điện Biên, tôi nghĩ đèo Pha Đin quả là một huyền thoại. Huyền thoại không phải chỉ được hiểu theo nghĩa là một phương pháp sáng tác trong văn học dân gian nhằm giải thích, phân chia ranh giới của hai tỉnh Sơn La và Điện Biên như người Thái từng kể, mà là cách gọi một hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường như người ta nghĩ. Cái hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường ấy không có gì khác ngoài sự khốc liệt của chiến tranh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp để bảo vệ đất nước diễn ra trên con đèo.
Xem thêm
Vận dụng nghệ thuật chỉ huy tác chiến của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/8/1911 - 25/8/2026) là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thành kính tưởng nhớ, tri ân sâu sắc công lao to lớn của vị Tổng Tư lệnh văn võ song toàn, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Xem thêm
Ngoại tôi – Tản văn Nguyễn Đức Hải
Nhớ hồi nhỏ, ngoại và tụi bạn cùng trang lứa trong ấp lội đồng bắt cá, chân lấm tay bùn vô tư lắm. Bắt được con cá lóc, cả đám gom rơm rạ khô trui ngay bên bờ cỏ, da cá cháy xém, mùi thơm phức lan tỏa trong gió chiều. Cá chín được xé ra nóng hổi, chấm muối ớt cay xé lưỡi, đứa nào cũng hít hà, miệng mồm đen nhẻm. Những ký ức thời tuổi thơ ấy đã làm nên một tuổi trẻ thấm đẫm hồn quê miền Tây, vừa hồn hậu, vừa nguyên sơ. Ngoại mỉm cười, ánh mắt đong đầy bao hoài niệm của một thời đã xa.
Xem thêm
Trái tim xanh của Bắc Kinh
Vào những ngày nóng nắng nhất đầu tháng 8, tôi cùng đoàn nhà văn TP.HCM hăm hở kéo va ly sang Bắc Kinh.
Xem thêm
Nhà văn Khuynh Diệp nằm hầm bí mật và tình yêu với TP Hồ Chí Minh
Cuộc thi “50 năm thành phố trong tôi” giúp nhà văn Khuynh Diệp lan tỏa ký ức, gửi gắm tình yêu dành cho TPHCM – nơi ông đã đi qua chiến tranh, trưởng thành trong nghề viết và gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Xem thêm