(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Từ những ngày đầu tới chặng đường chống Pháp, chống Mỹ, các cuộc chiến tranh hai đầu biên giới, những ngày hòa bình và hôm nay là đất nước trên đà đổi mới với những thành tựu lớn lao, thì công tác thương binh liệt sĩ, trong đó có các hoạt động của công tác Chính sách đã luôn quán triệt thực hiện đúng đắn, sáng tạo trên tinh thần những lời dạy của Bác Hồ. Mỗi bức thư của Hồ Chủ tịch thường rất ngắn. Những câu nói của Bác thường rất giản dị, nhưng ý nghĩa hết sức sâu sắc và luôn có tính thời sự. Bác căn dặn: “Tôi mong rằng, các đoàn thể văn hóa, công nhân, nông dân, phụ nữ, nhi đồng và các đồng chí bộ đội hoặc đến an ủi thương binh và gia đình liệt sĩ, hoặc viết thư thăm hỏi, ai sẵn quà gì thì biếu quà ấy để tỏ lòng thương mến...”

Đại tá, nhà văn Phùng Văn Khai

Công tác chính sách trong quân đội là hành trình thơm thảo của Đảng, Bác Hồ, Nhà nước và đã sớm xác định và luôn được bồi đắp, chăm lo sâu sắc tới các gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh ngay từ những năm đầu mới giành được độc lập. Ngày 7 tháng 1 năm 1947, trong thư chia buồn gửi bác sĩ Vũ Đình Tụng khi biết tin con trai ông là Vũ Chí Thành - tự vệ thành Hoàng Diệu vừa hy sinh ngày 2 tháng 1, Hồ Chủ tịch đã viết: “Tôi được báo cáo rằng con của Ngài đã oanh liệt hy sinh cho Tổ quốc. Ngài biết rằng tôi không có gia đình, cũng không có con cái. Nước Việt Nam là đại gia đình của tôi. Tất cả thanh niên Việt Nam là con cháu tôi. Mất một thanh niên, hình như tôi mất đi một đoạn ruột. Những cháu và anh chị em khác dũng cảm hy sinh để giữ gìn đất nước. Thế là họ đã làm rạng rỡ dân tộc, vẻ vang giống loài. Họ chết cho Tổ quốc sống mãi, tinh thần họ luôn luôn sống với non sông Việt Nam. Những thanh niên đó là anh hùng dân tộc. Đồng bào và Tổ quốc sẽ không bao giờ quên họ...”

Chặng đường gần tám mươi năm hoạt động Ngành Chính sách Quân đội là chặng đường với nhiều dấu mốc, thành tựu mà tựu trung nhất là luôn noi theo lời dạy của Bác Hồ. Từ những ngày đầu tiên, Bác Hồ đã khẳng định sự ghi nhớ, tri ân những đóng góp máu xương của người chiến sĩ rằng: Đồng bào và Tổ quốc sẽ không bao giờ quên ơn họ. Đó cũng là định hướng xuyên suốt trong hành động của Ngành Chính sách Quân đội cho tới hôm nay.

Sinh thời, Hồ Chủ tịch luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới các thương binh, liệt sĩ, gia đình chính sách. Dù bộn bề công việc, Bác vẫn luôn dành thời gian để thăm hỏi, động viên các đồng chí thương binh, thân nhân gia đình liệt sĩ. Trong các bài viết, bài nói của mình, đặc biệt trong Thư gửi tới các thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ ngày 27 tháng 7 năm 1950, Người đã viết: “Ngày 27 tháng 7 là một ngày kỷ niệm. Mỗi năm đến ngày ấy, thì những người ái quốc Việt Nam càng tưởng nhớ đến anh em thương binh, tưởng nhớ đến các gia đình liệt sĩ, tưởng nhớ đến những người vô danh anh hùng, hoặc đã hy sinh tính mệnh, hoặc đã góp một phần xương máu trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc ta... Nhân dịp này, tôi xin gửi một tháng lương để góp vào quĩ tổ chức. Và tôi trân trọng gửi các anh em thương binh và gia đình các tử sĩ lời chào thân ái và quyết thắng!”.

Nhà văn Phùng Văn Khai thăm hỏi, trò chuyện với các chiến sĩ Điện Biên năm 2024

Trong một lá thư khác, Hồ Chủ tịch lại nhắn nhủ và khẳng định: “Máu đào của các liệt sĩ đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói. Sự hi sinh anh dũng của liệt sĩ đã chuẩn bị cho đất nước ta nở hoa độc lập kết quả tự do”.

Rất xúc động và hết sức thiêng liêng mỗi khi chúng ta đọc lại những bức thư của Hồ Chủ tịch gửi nhân Ngày Thương binh liệt sĩ. Máu xương của mỗi người con Việt Nam ngã xuống vì Tổ quốc không thể đo đếm bằng vật chất, nhưng tình cảm của Hồ Chủ tịch tới từng con người cụ thể, tới toàn thể những người đã hy sinh, đã cống hiến một phần thân thể đã khẳng định một điều: Dân tộc ta, nhân dân ta, đứng đầu là Hồ Chủ tịch luôn hết sức tri ân, nghĩa tình, luôn dành những gì tốt đẹp nhất có thể với những người có công với nước. Từ những ngày đầu tới chặng đường chống Pháp, chống Mỹ, các cuộc chiến tranh hai đầu biên giới, những ngày hòa bình và hôm nay là đất nước trên đà đổi mới với những thành tựu lớn lao, thì công tác thương binh liệt sĩ, trong đó có các hoạt động của công tác Chính sách đã luôn quán triệt thực hiện đúng đắn, sáng tạo trên tinh thần những lời dạy của Bác Hồ. Mỗi bức thư của Hồ Chủ tịch thường rất ngắn. Những câu nói của Bác thường rất giản dị, nhưng ý nghĩa hết sức sâu sắc và luôn có tính thời sự. Bác căn dặn: “Tôi mong rằng, các đoàn thể văn hóa, công nhân, nông dân, phụ nữ, nhi đồng và các đồng chí bộ đội hoặc đến an ủi thương binh và gia đình liệt sĩ, hoặc viết thư thăm hỏi, ai sẵn quà gì thì biếu quà ấy để tỏ lòng thương mến...” Đó đều là những căn dặn hết sức thiết thực, cụ thể, chí nghĩa, chí tình với nhân dân ta, bộ đội ta. Chúng ta hôm nay luôn tâm đắc và tâm nguyện một điều, công tác chính sách luôn bắt đầu từ những điều cụ thể, con người cụ thể, sự việc cụ thể, và nhất là phải được thực hiện bằng cái tâm và tấm lòng yêu thương, chân thành, bác ái. Đất nước chúng ta có thời gian rất khó khăn, bị bao vây cấm vận ngặt nghèo về kinh tế, người dân còn thiếu ăn, thiếu mặc; bộ đội ta cũng khó khăn, thiếu thốn rất nhiều, nhưng thực hiện những lời căn dặn của Hồ Chủ tịch, công tác Chính sách trong quân đội đã vượt qua vô vàn khó khăn để làm tốt nhất và có được những thành tựu, dấu mốc đáng tự hào.

Đối với công tác Chính sách Quân đội, trong suốt chặng đường trưởng thành của mình luôn giành được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và các Bộ, Ban, Ngành... Từ nền tảng ấy, đã dựng xây nên thành tích nổi bật qua các thời kì. Ngay sau khi được thành lập, Phòng Thương binh thuộc Chính trị Cục và Ban Thương binh các khu đã chủ động, tích cực làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ, với nhiều hình thức phong phú, sáng tạo, gây dựng được phong trào cả nước ủng hộ thương binh; đề xuất và tổ chức tốt Lễ phát động Ngày thương binh toàn quốc, vận động toàn dân chăm sóc thương binh và gia đình liệt sĩ (ngày 27 tháng 7 năm 1947 tại xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên). Từ đó, ngày 27 tháng 7 hàng năm được lấy là Ngày Thương binh liệt sĩ đến nay đã gần tám mươi năm.

Các mặt công tác chính sách được hình thành và phát triển đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển, chiến đấu và chiến thắng vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, tiêu biểu như: chính sách cung cấp đảm bảo mức sinh hoạt cho cán bộ, chiến sĩ; công tác thương binh, tử sĩ là một mặt hoạt động rất quan trọng, góp phần giữ vững tinh thần chiến đấu của bộ đội; chính sách khen thưởng, động viên, cổ vũ kháng chiến, nâng cao chí khí chiến đấu của quân và dân.

Nhà văn Phùng Văn Khai bên mộ liệt sĩ Phan Đình Giót tại Điện Biên năm 2024

Cùng với đó, công tác chính sách hậu phương quân đội cũng ngày càng phát triển và trở thành một mặt quan trọng của công tác chính sách; nhiều cuộc vận động quyên góp nuôi dưỡng bộ đội, ủng hộ kháng chiến đã trở thành phong trào sâu rộng trong nhân dân như: Quĩ độc lập, Quĩ đảm phụ giải phóng, Hội mẹ chiến sĩ, phong trào “Mùa đông binh sĩ”… đã ra đời và hoạt động hiệu quả.

Trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp, mặc dù hoàn cảnh với muôn vàn khó khăn, ngặt nghèo nhưng được sự quan tâm của Đảng, Bác Hồ, Nhà nước và Quân đội, công tác chính sách đã hình thành và phát triển, từng bước phát huy hiệu quả tích cực, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trong thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước, công tác chính sách đã được Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc phòng đặt thành một nội dung hoạt động lớn, với những bước phát triển mới cả về công tác nghiên cứu, đề xuất, ban hành, chỉ đạo tổ chức thực hiện.

Chính từ những chủ trương, chính sách đúng đắn đã góp phần củng cố hậu phương, động viên tiền tuyến, tập trung toàn lực giải phóng miền Nam. Đại thắng Mùa Xuân năm 1975 thống nhất non sông là công sức, trí tuệ, xương máu của toàn quân và dân ta, trong đó có những đóng góp nhất định của công tác chính sách trong quân đội.

Cũng từ thực tiễn sau hàng chục năm chiến tranh kết thúc, tồn đọng chính sách có khu vực còn rất nặng nề, tác động đến tình hình xã hội, Cục Chính sách đã chủ động nghiên cứu giúp Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện: Ban Bí thư Trung ương, Chính phủ ban hành bổ sung Chỉ thị tiếp tục giải quyết những tồn đọng về chính sách sau các cuộc chiến tranh (năm 1991), Chỉ thị về công tác mộ và nghĩa trang liệt sĩ (năm 1993); về công tác tìm kiếm, cất bốc và hồi hương hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hi sinh ở Lào (năm 1994), ở Campuchia (năm 2000). Kết quả đó đã góp phần giữ vững sự ổn định chính trị - xã hội ở từng địa phương và trong cả nước; có ý nghĩa chính trị - xã hội và nhân văn sâu sắc.

Thực hiện lời dạy của Bác Hồ, phát huy truyền thống và đạo lý “Ăn quả nhớ người trồng cây”, “Uống nước nhớ nguồn”; “Thương người như thể thương thân”; “Lá lành đùm lá rách”… chính là bản chất tốt đẹp từ cội nguồn của người Việt luôn trao truyền, tạo những dòng chảy mạnh mẽ, xuyên suốt tới hôm nay. Một dân tộc mà cha ông ta đã chủ trương: Đem đại nghĩa để thắng hung tàn/ Lấy chí nhân thay cường bạo; Tướng sĩ một lòng phụ tử, hòa nước sông chén rượu ngọt ngào (Bình Ngô đại cáo - Nguyễn Trãi), thì nhất định luôn lấy nhân nghĩa làm đầu, sức dân làm trụ nước. Trong các cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc, muốn khơi được sức dân, trước hết phải chăm lo đến đời sống của nhân dân. Quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu và chiến thắng thì việc chăm lo tới đời sống của các đối tượng chính sách cũng chính là góp phần chăm to tới đời sống của nhân dân, ổn định xã hội và phát triển đất nước một cách bền vững. Bởi vậy, có thể khẳng định, những hoạt động toàn diện của công tác Chính sách trong Quân đội đã góp phần quan trọng nâng cao sức mạnh chiến đấu của bộ đội, của Quân đội ta.

Cuộc sống hôm nay đang diễn ra rất sôi động. Bộ mặt của đất nước ta đang phát triển và hướng tới văn minh, sánh vai với bè bạn năm châu đúng theo tâm nguyện của Bác Hồ. Trong những thành tựu đáng tự hào ấy, hành trình làm theo lời Bác, thuận ý Đảng, hợp lòng dân, công tác Chính sách trong Quân đội đã góp phần tạo dựng và tiếp tục phát huy hình ảnh và vẻ đẹp bộ đội Cụ Hồ với đất nước, với nhân dân.

Phùng Văn Khai