(Vanchuongthanhphohochiminh.vn)  - Tôi trở về ngôi nhà cũ của bà vào một buổi chiều mùa hạ. Ngôi nhà cấp bốn nằm nép mình trong xóm nhỏ giờ im lìm, cửa đóng then cài, mái ngói phủ rêu xanh. Tôi chậm rãi bước ra khu vườn trước nhà. Đứng bên gốc vải già còn sót lại vài quả cuối vụ, tôi chợt nghe tiếng chim lảnh lót từ vòm cây vọng xuống, như đánh thức miền ký ức tuổi thơ.

Nhà văn - Nhạc sĩ Trà Bình

Vườn bà không rộng, nhưng với tôi ngày bé, đó là cả một thiên đường đầy mật ngọt. Nơi đây mùa nào cũng đẹp. Mùa xuân, cây cối đâm chồi nảy lộc. Mùa hạ, tán vải và tán nhãn xanh um che kín khoảng sân. Mùa thu, lá cây chuyển sang sắc vàng dịu nhẹ. Còn mùa đông lại trầm mặc trong làn sương sớm bảng lảng. Dẫu thời gian đổi thay, khu vườn vẫn luôn là bến đỗ bình yên trong tâm thức tôi. 

Ngày ấy, mỗi khi trời hừng đông, bà luôn là người thức dậy đầu tiên để quét đám lá rụng trong sân. Bầy chim chuyền cành ríu rít, hòa cùng tiếng chổi tre lẹt xẹt. Mỗi lần thấy tôi còn ngái ngủ bước ra hiên, bà lại nở nụ cười hiền hậu, nheo đôi mắt hằn vết chân chim của một đời tần tảo rồi gọi: "Cháu ra mà xem, bầy chim lại kéo về rồi". Giọng bà trầm ấm, thoang thoảng hương trầu không. Tôi thích nép vào lòng bà, nghe bà chỉ đâu là tiếng chim chích bông, đâu là tiếng chim chào mào thích ăn quả chín. Có những loài bé xíu chỉ thoáng chốc đã khuất sau tán lá, vậy mà bà vẫn nhận ra qua từng tiếng hót.

Có lần, thấy lũ bạn trong xóm rủ tôi đi bắt chim non, bà vội ngăn lại: "Đừng bắt chim non cháu nhé. Chim mẹ cũng biết đau lòng khi mất con như con người vậy. Mình biết thương một con vật cũng là gieo thêm một điều lành". Lời dạy mộc mạc của bà theo tôi suốt những năm tháng trưởng thành. Từ khu vườn nhỏ, tôi học được bài học đầu tiên về lòng nhân ái và biết nâng niu mọi sự sống quanh mình. Tiếng chim không chỉ nuôi dưỡng tâm hồn mà còn nhắc tôi sống hiền hòa hơn với thiên nhiên.

Bà đã đi xa gần chín năm. Chừng ấy thời gian đủ để những cây non bà trồng ngày nào vươn cao rợp bóng, còn đứa cháu bé bỏng cũng lớn lên qua bao năm tháng ngược xuôi. Ngôi nhà vẫn còn đó. Chiếc ghế gỗ bà từng ngồi têm trầu đã cũ theo thời gian, khoảng sân mỗi sớm mai cũng vắng đi tiếng chổi. Thế nhưng, mọi thứ dường như vẫn lặng lẽ in dấu bóng dáng bà.

Dạo bước trong vườn bà, lắng nghe tiếng hót của nhiều loài chim, tôi mới hiểu rằng những thanh âm quen thuộc đã trở thành điểm tựa khi lòng chông chênh. Mỗi lần nghe tiếng chim cất lên giữa vòm cây, tôi lại nhớ bà da diết. Tiếng chim như thay bà neo giữ nếp nhà, hồn quê và những yêu thương không bao giờ phai nhạt.

T.B