TIN TỨC

Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-09-21 23:22:31
mail facebook google pos stwis
3528 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.

 

Nhà văn Trà Bình

 

Ngày ấy quê tôi nghèo. Nỗi vất vả hằn lên khuôn mặt sạm đen của cha, thấm vào đôi bàn tay chai sần của mẹ. Tết Trung thu của những đứa trẻ quê như tôi không có những hộp bánh Trung thu sang trọng, cũng chẳng có những chiếc đèn lồng chạy pin phát ra tiếng nhạc rộn rã như bây giờ. Nhưng tôi có tình yêu thương của ông bà, cha mẹ – thứ ánh sáng đủ sức thắp lên cả một góc trời tuổi thơ.

Tôi nhớ những buổi chiều, sau một ngày đi làm đồng về, cha ngồi dưới hiên nhà, khéo léo chẻ từng thanh tre, chuốt sao cho những chiếc nan thật nhẵn rồi uốn thành chiếc đèn ông sao năm cánh cho chị em tôi. Mẹ thì chắt chiu từng mảnh giấy bóng kính đỏ, xanh xin được từ nhà cô chú trên thị trấn, hoặc đôi khi tận dụng những tờ giấy báo cũ. Cha cẩn thận dán chúng lên khung tre. Chiếc đèn tự chế mộc mạc, các cánh sao chẳng đều nhau, nhưng với tôi, đó vẫn là thứ báu vật lộng lẫy vô cùng.

Trung thu ngày trước chẳng có những thức quà đắt đỏ. Mâm cỗ trông trăng chỉ là những sản vật giản dị hái từ mảnh vườn nhỏ sau nhà: nải chuối tiêu chín vàng, quả hồng ngâm giòn tan, quả bưởi rám nắng, cùi dày được mẹ tỉ mỉ gọt vỏ, xếp lên đĩa thật gọn gàng. Vậy thôi mà sao thơm thảo, ngọt ngào đến lạ.

Nhưng mong chờ nhất vẫn là những chiếc bánh sắn, bánh khoai do chính tay bà và mẹ làm. Củ sắn, củ khoai sau khi luộc chín được mẹ giã nhuyễn. Bà thì lấy đỗ xay trộn với chút đường phên làm nhân, mẹ khéo tay nặn thành những chiếc bánh nhỏ xinh. Bà thường bảo: “Nghèo thì nghèo, nhưng cái Tết của con trẻ thì không thể xuề xòa”. Trong gian bếp nhỏ ám mùi khói củi, những củ khoai, củ sắn qua bàn tay tảo tần của bà và mẹ bỗng trở thành những món quà quý giá. Vị ngọt của đường phên quyện với cái bùi béo của khoai sắn, ăn một miếng thôi là sẽ nhớ mãi.

Đêm rằm, khi trăng tròn vành vạnh như chiếc mâm vàng từ từ nhô lên khỏi rặng tre, soi rõ đường làng, ngõ xóm, cũng là lúc cả đám trẻ trong xóm tụ họp. Đứa cầm chiếc đèn ông sao cha làm, đứa xách cái vỏ lon sữa bò được đục lỗ, bên trong cắm một ngọn nến nhỏ. Chúng tôi nối đuôi nhau thành một con rồng, tiếng nói cười hòa cùng tiếng trống ếch, vang vọng khắp xóm làng.

Dưới ánh trăng vằng vặc, người lớn đặt chiếc chõng tre ra giữa sân, pha ấm trà xanh, trà cúc, vừa nhâm nhi vừa trò chuyện về cuộc sống, mùa màng. Chị em tôi ngồi quây quần bên bà, háo hức nghe những câu chuyện về chú Cuội, chị Hằng. Ngắm trăng, tôi tưởng tượng đâu đó có bóng chú Cuội đang ngồi dưới gốc đa. Ánh trăng sáng trong soi tỏ những gương mặt rạng rỡ của đám trẻ, soi cả mái tóc bạc phơ của ông bà. Trong khoảnh khắc ấy, cái đói cái nghèo dường như lùi xa, chỉ còn lại sự ấm áp của tình thân.

Nhiều năm trôi qua, tôi lớn lên, rời làng vào thành phố, cuốn theo dòng chảy hối hả của cuộc sống mưu sinh. Tết Trung thu nay đã khác xưa nhiều lắm. Phố xá rực rỡ ánh đèn màu, những thương hiệu bánh sang trọng hiện diện khắp nơi, người ta tặng nhau những món quà đủ đầy, đắt đỏ. Thế nhưng, giữa sự đủ đầy, đôi khi tôi lại thấy lòng mình trống trải. Tiếng nhạc điện tử từ những món đồ chơi hiện đại chẳng thể thay thế chiếc đèn của cha; vị bánh thượng hạng cũng không thể làm tôi quên được hương vị của chiếc bánh sắn, bánh khoai bà và mẹ từng làm.

Tôi thương nhớ những mùa trăng xưa, thèm được một lần quay trở lại. Thèm được ngồi dưới hiên nhà xem cha chuốt từng nan tre, thèm mùi khói bếp, thèm cái vị ngọt của quả hồng, quả bưởi trong vườn. Những mùa trăng tuổi thơ đã trở thành chiếc nôi nuôi dưỡng tâm hồn tôi, thành điểm tựa bình yên để mỗi khi mỏi mệt, tôi lại ngoảnh đầu nhìn về và mỉm cười. Bởi ở nơi ấy, dưới vầng trăng, vẫn có một tuổi thơ trọn vẹn và một tình yêu sâu nặng với quê hương.

T.B

Bài viết liên quan

Xem thêm
Đồng xu nhỏ và những chuyến xe – Tùy bút Trương Văn Dân
Lâu lắm, có lẽ gần 30 năm sau tôi mới gặp lại Franco. Sau khi tốt nghiệp, mỗi người mỗi ngả để mưu sinh. Ai cũng đều trải qua những thăng trầm về công việc, đổi nhà, gia đình con cái… thế là chúng tôi mất tin nhau.
Xem thêm
Khoa phục hồi chức năng (A26) vững chuyên môn, sáng y đức
Y học hiện đại có thể kéo dài một nhịp tim, giành lại một mạng sống từ ranh giới sinh tử. Nhưng chính Phục hồi chức năng mới là người trả lại cho nhịp tim ấy một lý do để đập, trả lại cho sự sống ấy một phẩm giá để tồn tại. Bởi cứu sống một con người đã là kỳ tích, nhưng giúp họ tự tay nâng một ly nước, tự bước đi bằng đôi chân mình và sống một cuộc đời độc lập — đó mới là sự hoàn thiện trọn vẹn nhất của y đức.
Xem thêm
Lớn khôn bên cửa từ bi
Bài đăng Văn nghệ Gia Lai
Xem thêm
Mảnh vườn bên suối – Tản văn Nguyễn Hồng Quang
Năm nào cũng vậy, khi những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về rét nhẹ cũng là lúc mẹ tôi cẩn thận lấy từ gác bếp xuống những ống nứa đựng hạt giống. Đó là những hạt cải thìa tròn lẳn, màu nâu bóng được chọn lựa kỹ càng từ những cây cải to nhất, khỏe nhất mùa trước. Khác với hoa cải bẹ hay cải nương có màu vàng tươi, hoa cải thìa lại mang màu trắng tinh khôi, dịu dàng như những vệt mây nhỏ đọng lại giữa vườn chiều. Khi những quả cải nhỏ như quả đỗ xanh chuyển từ màu xanh sang sắc vàng hanh, mẹ cắt cả chùm mang về bó lại, treo bên hiên nhà mươi hôm cho khô rồi mới vò lấy hạt phơi đem cất.
Xem thêm
Bỉ ngạn, một mùa hoa, một đời người – Tùy bút Nguyễn Thị Việt Nga
Bỉ ngạn theo tiếng Hán có nghĩa là bờ bên kia (bỉ: bên kia, ngạn: bờ). Trong cách giải thích của Phật giáo, đối diện với bỉ ngạn là “thử ngạn” bờ bên này. Bờ bên này là thế giới con người đang sống, nơi còn sinh tử, phiền não và mê lầm. Bờ bên kia là cảnh giới vượt thoát khỏi những ràng buộc ấy, là bờ giác ngộ. Trong truyền thống Tịnh Độ tông Nhật Bản, “bỉ ngạn” còn được dùng để chỉ Tây phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Bởi vậy, nếu chỉ hiểu bỉ ngạn là “cõi chết” thì có lẽ chúng ta đã làm nghèo đi ý nghĩa của hai chữ ấy.
Xem thêm
Lửa ơi! – Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Trở lại với “đời thường”, thì lửa là phương tiện thân thuộc khi đem đến cho con người cuộc sống dễ chịu hơn, sau thời kỳ sống trong dằng dặc đêm dài tăm tối của thời mông muội. Nói nôm na, thì lửa cho ánh sáng khi tối trời, để nấu ăn, xua đuổi các loài động vật-côn trùng, tạo các tín hiệu liên lạc từ xa… Lửa còn là ngôn ngữ của tình cảm, từ người bình dân Việt…
Xem thêm
Bồng bềnh trên mây – Tản văn Kỳ Nam
Tôi tình cờ “phát hiện” ra chị trong một lần lang thang tác nghiệp với chiếc Cub 50 cà tàng từ thời sinh viên và máy ảnh treo trước ngực. Chiếc xe dành để đi thực địa hôm đó giở chứng lần thứ chín mươi chín - cho đến khi một người xa lạ ngồi lên đạp cần khởi động nó mới chịu nổ máy.
Xem thêm
Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo...
Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm
Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải
Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư.
Xem thêm
Tiếng chim trong vườn bà – Tản văn của Trà Bình
Tôi trở về ngôi nhà cũ của bà vào một buổi chiều mùa hạ. Ngôi nhà cấp bốn nằm nép mình trong xóm nhỏ giờ im lìm, cửa đóng then cài, mái ngói phủ rêu xanh. Tôi chậm rãi bước ra khu vườn trước nhà. Đứng bên gốc vải già còn sót lại vài quả cuối vụ, tôi chợt nghe tiếng chim lảnh lót từ vòm cây vọng xuống, như đánh thức miền ký ức tuổi thơ.
Xem thêm
Pha Đin – Nơi đỉnh trời vương vấn – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Trên cửa ngõ của chiến trường Điện Biên, tôi nghĩ đèo Pha Đin quả là một huyền thoại. Huyền thoại không phải chỉ được hiểu theo nghĩa là một phương pháp sáng tác trong văn học dân gian nhằm giải thích, phân chia ranh giới của hai tỉnh Sơn La và Điện Biên như người Thái từng kể, mà là cách gọi một hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường như người ta nghĩ. Cái hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường ấy không có gì khác ngoài sự khốc liệt của chiến tranh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp để bảo vệ đất nước diễn ra trên con đèo.
Xem thêm
Vận dụng nghệ thuật chỉ huy tác chiến của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/8/1911 - 25/8/2026) là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thành kính tưởng nhớ, tri ân sâu sắc công lao to lớn của vị Tổng Tư lệnh văn võ song toàn, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Xem thêm
Ngoại tôi – Tản văn Nguyễn Đức Hải
Nhớ hồi nhỏ, ngoại và tụi bạn cùng trang lứa trong ấp lội đồng bắt cá, chân lấm tay bùn vô tư lắm. Bắt được con cá lóc, cả đám gom rơm rạ khô trui ngay bên bờ cỏ, da cá cháy xém, mùi thơm phức lan tỏa trong gió chiều. Cá chín được xé ra nóng hổi, chấm muối ớt cay xé lưỡi, đứa nào cũng hít hà, miệng mồm đen nhẻm. Những ký ức thời tuổi thơ ấy đã làm nên một tuổi trẻ thấm đẫm hồn quê miền Tây, vừa hồn hậu, vừa nguyên sơ. Ngoại mỉm cười, ánh mắt đong đầy bao hoài niệm của một thời đã xa.
Xem thêm
Trái tim xanh của Bắc Kinh
Vào những ngày nóng nắng nhất đầu tháng 8, tôi cùng đoàn nhà văn TP.HCM hăm hở kéo va ly sang Bắc Kinh.
Xem thêm
Nhà văn Khuynh Diệp nằm hầm bí mật và tình yêu với TP Hồ Chí Minh
Cuộc thi “50 năm thành phố trong tôi” giúp nhà văn Khuynh Diệp lan tỏa ký ức, gửi gắm tình yêu dành cho TPHCM – nơi ông đã đi qua chiến tranh, trưởng thành trong nghề viết và gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Xem thêm