TIN TỨC

Lê Minh Quốc - Trương Nam Hương, đôi bạn thơ và vùng hoài niệm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2023-08-15 09:59:26
mail facebook google pos stwis
604 lượt xem

NGÔ ĐỨC HÀNH

Mấy lần vào TP Hồ Chí Minh công tác hay tư tác nếu hẹn hò nhà thơ Trương Nam Hương "cà phê, cà pháo", tôi đều được gặp nhà thơ Lê Minh Quốc. Lúc thì đi hai xe, lúc thì người nọ chở người kia. Dần dà tôi biết hai người ở gần nhau. Hơn thế, cùng là đồng môn, tri âm, tri kỷ ngoài đời.

"Thời sinh viên hai đứa cùng phòng, học cùng lớp, cùng trường; hiện nay, cả hai có nhà cùng phường, cùng quận", nhà thơ Lê Minh Quốc tiết lộ điểm chung đầu tiên giữa hai người. Không chỉ café sáng, đã có lần chúng tôi cùng hẹn nhau ăn sáng ở Phở Dậu, 288 Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Đây là quán phở "nức tiếng" Sài Gòn.


Nhà thơ Trương Nam Hương (bên trái) và nhà thơ Lê Minh Quốc.

Có đận khi mọi người ăn xong chuẩn bị kéo nhau đi café thì Lê Minh Quốc mới đến. Vừa ăn, anh vừa mách tôi, thời trước năm 1975, nhiều chính khách, văn nghệ sĩ nổi tiếng thường ăn sáng ở đây. "Tui và Trương Nam Hương cùng có sở thích ăn sáng ở phở Dậu", Lê Minh Quốc nói. Tôi thầm nghĩ: "Sành điệu, sành ăn quá cha nội?". Hóa ra đó là cái cách anh ẩn ý "khoe" điểm tương đồng kế tiếp giữa anh và Trương Nam Hương.

Quen Trương Nam Hương và Lê Minh Quốc tôi rút ra quy luật, nếu hẹn hò mình đến trước, chờ bạn nhưng không được cho phép mình sốt ruột. Hai ông "tướng" này có thói quen khi đi xe máy với tốc độ… 10km/giờ. Trên đường phố Sài Gòn nhộn nhịp, nếu bạn nhìn thấy có người đang đi xe máy rất chậm, bỗng dưng đột ngột dừng xe, lấy từ trong túi cuốn sổ tay nhỏ, hý hoáy ghi chép rồi ngửa mặt cười, lại phóng xe đi! Rồi lại cứ như thế dăm ba lần nữa. Đích thực chỉ có thể hai "lão gàn" này. Nguyên nhân không hẳn cẩn thận mà vừa đi đường vừa lẩm nhẩm làm thơ. Nhiều bài thơ của cả hai đã "viết" bằng cách này.

Đầu tháng 6 năm nay, gặp lại đôi bạn này tại quán Blue cạnh Khách sạn Tân Sơn Nhất; mừng vì cả hai nhà thơ cùng ký tặng sách "Tình thơ một thuở"(NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2023) - tập thơ in chung 3 nhà thơ nữa. Mỗi tác giả 9 bài thơ cùng 2 phụ bản bản nhạc do các nhạc sĩ phổ thơ mình.

Trương Nam Hương chọn đưa vào tập "Tự khúc cho em", "Sau lưng mùa hạ cũ", "Xa lắc mùa thu", "Ký ức giảng đường", "Quán thời gian", "Tặng những mùa xưa", "Mùa gọi", "Chiều Đà Lạt", "Hoa vàng một thuở". Lê Minh Quốc giới thiệu "Dạ thưa", "Sinh nhật", "Hoan hô xe đạp", "Tình mù", "Bài ca từ biệt", "Em giấu nơi nào", "Tự hỏi", "Khi gần mười bảy", "Phở Bắc".

Trương Nam Hương là người chung thủy với thơ, ngoài thơ anh không viết thể loại nào khác. Từ năm 1990 đến nay anh đã in 12 tập thơ và là một trong những tác giả tài hoa. Nói điều này, hẳn được công nhận, bởi từ năm 1989, lúc 26 tuổi Trương Nam Hương đã được Giải thưởng Thơ của Tạp chí Văn nghệ Quân đội; năm 1991, lúc 28 tuổi anh đã nhận được Giải thưởng Thơ của Hội Nhà văn Việt Nam. Trương Nam Hương còn là người dịch thơ, năm 1994 anh từng đươc giải Nhì thơ dịch của Tạp chí Văn học nước ngoài với bài "Lá rơi" của Nikolay Mikhaylovich Rubtsov.

Với nhà thơ Lê Minh Quốc, từ năm 1989 đến nay anh đã in 14 tập thơ và trường ca; ngoài ra còn nhiều tác phẩm ở các thể loại khác như tiểu thuyết lịch sử, biên khảo, tùy bút, bộ công trình nghiên cứu về Tiếng Việt.

Giữa đôi bạn này có những câu chuyện thú vị về thơ. Lê Minh Quốc kể rằng, khi mới vào đại học, năm 1983, cả hai cùng ký "hợp đồng"… thi đua ai trước nhất có in thơ trên Báo Văn nghệ TP Hồ Chí Minh. Không ngờ nhà thơ Chim Trắng đã chọn in thơ của cả 2 trên cùng một trang báo cùng một số báo. Điều này đã khiến các bạn gái học cùng trường cực kỳ… ngưỡng mộ!

"Khi ra trường, thi môn tiếng Nga, cả hai cùng dịch nguyên bản bài thơ "Tôi yêu em" của thi hào Puskin. Quốc chọn thể thơ truyền thống dân tộc, Hương chọn thể thơ ngũ ngôn, giảng viên tiếng Nga là cô Thu Dung đã chấm cho cả hai cùng điểm 10", Lê Minh Quốc nhớ lại, bảng lảng hồi ức.


Nhà thơ Lê Minh Quốc (trái) tặng nhà thơ Trương Nam Hương bức tranh do ông vẽ.

Đọc những bài thơ từ tập "Tình thơ một thuở" như "Ký ức" dành cho nhân vật H, ta sẽ thấy sự rung động chân thành. Gặp Trương Nam Hương ngoài đời, hẳn ai cũng nhận ra yêu sớm và "bị" yêu sớm bởi tài hoa, nói chuyện duyên... những rung động đầu đời:

...

Thuở hoa cúc vu vơ, thời cánh me ngơ ngác
Em nhìn ai xanh biếc lá sân trường
Ta đứng lẫn giữa bao nhiêu bè bạn

H. Thiên thần đâu biết có anh thương!

(Ký ức giảng đường)

Và đây, là những đam mê trong trẻo của Lê Minh Quốc:

...

Mối tình của tôi là con dế gáy
Trong buổi sáng tinh khôi
Em thức dậy
Vừa soi gương nhìn hoa nở trong vườn
Tôi đứng yên và rụt rè huýt sáo
Tâm hồn thơm như áo mới trong rương

(Khi gần mười bảy tuổi)

Nói về tình yêu thời sinh viên, giữa Lê Minh Quốc và Trương Nam Hương có câu chuyện thú vị là cả hai cùng yêu hai cô bạn thân, cuối cùng… nói như nhà thơ Hoài Anh: "Mỗi thằng một nỗi trớ trêu/ Mỗi thằng có một người yêu phụ mình". Sau này khi cưới vợ cả hai cùng ôm mâm quả cưới cho nhau. Lê Minh Quốc ôm quả cưới cho Trương Nam Hương, ngược lại, Trương Nam Hương ôm quả cưới cho Lê Minh Quốc.

Nhà thơ Trương Nam Hương kể rằng, hồi anh và Lê Minh Quốc học cùng lớp tại trường Đại học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh (1983 - 1987), nay là Trường Khoa học, Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh. Thời gian học, cả hai cùng ở chung Ký túc xá, cùng ở phòng số 6, cùng ngủ giường tầng. Hương nằm tầng trên, Quốc nằm tầng dưới. Thời đó, bạn học đồng khóa gọi phòng này là phòng dành cho "người điên", vì ngẫu nhiên trùng hợp với số phòng của nhân vật người điên trong một truyện ngắn nhà văn Nga Anton Pavlovich Chekhov.

Năm 1987, đôi bạn Lê Minh Quốc - Trương Nam Hương chia tay giảng đường. Khi ra trường, cả hai cùng ở lại TP Hồ Chí Minh để thực hiện ước mơ được làm báo. Trương Nam Hương về NXB Công an nhân dân, rồi Báo An ninh Thế giới (nay là ấn phẩm chuyên đề của Báo Công an nhân dân); Lê Minh Quốc về Báo Phụ nữ TP Hồ Chí Minh cho đến lúc nghỉ hưu. Cả hai cùng viết về lĩnh vực văn hóa nghệ thuật.

Năm 2017, khi Trường Đại học Khoa học, Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh kỷ niệm 60 năm Ngày Truyền thống (1957 - 2017), Nhà trường chọn 60 nhân vật tiêu biểu để vinh danh, cả Lê Minh Quốc và Trương Nam Hương đều được chọn. Đó là niềm tự hào của thế hệ sinh viên năm tháng ấy.

Thơ Trương Nam Hương bảng lảng, hoài niệm; thơ Lê Minh Quốc cá tính, suy tư. Cả hai đều là những gương mặt thơ tạo được xu hướng, phong cách. Năm học 2023 - 2024, có niềm vui chung giữa hai nhà thơ là thơ các anh đều được chọn làm đề thi tuyển sinh lớp 10. Thơ Lê Minh Quốc do Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh chọn, thơ Trương Nam Hương do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Nai chọn. Ngẫu nhiên, môn thi Văn cùng diễn ra trong ngày thi là 6/6/2023.

Hai nhà thơ Lê Minh Quốc, Trương Nam Hương đều tham gia nhiều khoá Hội đồng Thơ Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh. Đôi bạn thơ hiện sống cùng phường, cùng quận tại TP Hồ Chí Minh. Họ đều say mê văn học Nga.

Họ vẫn café, ăn sáng với nhau hàng ngày, quan trọng hơn là suốt 40 năm đôi bạn thơ này đã chia sẻ cùng nhau niềm vui, nỗi buồn; nhân lên và lan tỏa những cảm xúc tích cực, hướng thiện của thi ca.

Hà Nội, ngày mưa 4/8/2023
Nguồn:
https://cand.com.vn/Tu-lieu-van-hoa/

Bài viết liên quan

Xem thêm
Có một mái đầu tóc bạc - bài hát đầy yêu thương tự hào…
”Có một mái đầu bạc “, bài hát đầy yêu thương tự hào với nhà lãnh đạo được nhân dân vô cùng yêu quý: Đồng chí Nguyễn Phú Trọng.
Xem thêm
Có một ngôi sao sáng, một ngọn lửa đỏ rực không bao giờ tắt
Bài do tác giả gửi cho Văn chương TP Hồ Chí Minh
Xem thêm
Sáng mãi ánh Sao Khuê - Chùm thơ nhiều tác giả
Chùm thơ của Nguyễn Minh Tâm, Nguyên Hùng, Hồ Bá Thâm
Xem thêm
Nhà văn Phạm Ngọc Tiến, với tôi là xà ngang, cột dọc
Nhà văn Phạm Ngọc Tiến đã khá lâu không gặp. Dù công việc tôi đều theo tư cách đàn em, luôn hỏi anh. Nhớ ngày xưa, khi rất khó khăn, cần tiền đúng như mong “Bác Hồ hiện diện”, anh đã mời và bố trí tôi viết kịch bản phim truyện để có cần câu cơm mưu sinh khi làm ông bố. Cuộc mưu sinh đó cũng đã rất xa rồi. Hậu duệ của cuộc mưu sinh chắc chắn hoàn toàn không biết. Bạn ấy đã là chủ gia đình riêng nhỏ. Phạm Ngọc Tiến đã biết sợ không dám nhận thách đấu bia rượu thuồng luồng như ngày trước.
Xem thêm
Nhà thơ Văn Công Hùng với nhà thơ Hoàng Cát
Bài viết của nhà thơ Văn Công Hùng cùng bài thơ ký họa chân dung Hoàng Cát thay vài nén nhang viếng vọng từ xa.
Xem thêm
Một nhà quản lý thép với trái tim ấm nồng Trần Quỳnh Hoa
 Tập truyện ký “Bông Mai Xanh kiêu hãnh” là một tác phẩm mới, khá cuốn hút của nhà văn Kiều Bích Hậu, xoay quanh nhân vật chính – Cử nhân Khánh Hương.
Xem thêm
Nhà báo, nhà văn, nhà văn hóa – tư tưởng Phan Khôi
Nhắc đến tiến trình vận động và phát triển của văn hóa, tư tưởng và báo chí Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX không ai có thể phủ nhận những đóng góp cũng như vai trò to lớn của một nhà báo, nhà văn và nhà văn hóa – tư tưởng xuất sắc Phan Khôi (1887-1959).
Xem thêm
Tác giả Phùng Hiệu: Nhà văn đi làm báo sẽ dễ hơn nhà báo đi viết văn
Với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề, nhà báo Phùng Hiệu đã chia sẻ những chiến lược và phương pháp độc đáo giúp duy trì sự cân bằng giữa công việc viết báo và sáng tác sách.
Xem thêm
Nơi sâu thẳm trái tim vị tướng
Bài viết của Trung tướng, PGS-TS NGUYỄN ĐỨC HẢI, Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược quốc phòng, Bộ Quốc phòng
Xem thêm
Đan Thanh - nghệ sĩ kết nối thi ca và hội họa
Với hiểu biết khiêm tốn của một nhà giáo hâm mộ văn học nghệ thuật, tôi được biết thầy giáo - nhà văn Nguyễn Thanh. Thầy Nguyễn Thanh tên thật là Nguyễn Tấn Thành sinh ra tại xã Tân Quới, quận Bình Minh, Cần Thơ (nay thuộc Vĩnh Long). Khi làm văn nghệ, thầy Nguyễn Thanh còn dùng những bút danh khác để viết cho nhiều thể loại bài khác nhau : Thanh Huyền, Ngũ Lang, Đan Thanh, Phương Đình, Tương Như, Diễm Thi, Minh Khuê, Minh Văn, Lan Đình, Chàng Văn… Thầy tốt nghiệp Đại học Sư phạm - Cử nhân Văn khoa và đã qua 3 năm chưong trình Cao học Văn chương và Ngoại ngữ tại Đại học Văn khoa Sài Gòn (1975).
Xem thêm
Giao hưởng Điện Biên – thành tựu mới của nhà thơ Hữu Thỉnh
Chiến thắng Điện Biên là một chiến thắng vĩ đại của chúng ta “Lừng lẫy Điện Biên chấn động địa cầu” (Tố Hữu). Chiến thắng đó làm rạng danh nước Việt trên thế giới. “Nước Việt Nam từ máu lửa/ Rũ bùn đứng dậy sáng lòa” (Nguyễn Đình Thi). Ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ Quyết chiến Quyết thằng bay trên nóc hầm tướng Đờ cát, ngày 12 tháng 5 Bác Hồ đã có bài thơ dài đăng trên báo Nhân Dân : “Quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ”. Rồi sau đó Tố Hữu mới có bài thơ nổi tiếng “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên”. Điện Biên còn được các nhà thơ, nhà văn Việt Nam nhắc đến nhiều trong các bài thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết. Điện Biên cũng được nhắc đến trong các cuốn sách của đại tướng Võ Nguyên Giáp và các tướng lĩnh, nhà báo của ta và phương Tây.
Xem thêm
“Chia lửa” với chiến dịch Điện Biên Phủ
Bài đăng Tạp chí Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh số 122, thứ năm 2-5-2024
Xem thêm
Nhà thơ lê Đình Hòa chỉ thấy hoa phượng trắng
Bài viết của Lê Thiếu Nhơn về nhà thơ khiếm thị Lê Đình Hòa ở Phú Yên
Xem thêm
Lãng tử trong đời, chí thú trong văn
Bài viết về nhà văn Nguyễn Hoàng Thu trên báo Văn nghệ, Hội Nhà văn Việt Nam
Xem thêm
Trong màu xanh Vàm Cỏ
Nhà văn Hào Vũ, sinh năm 1950. Quê quán: An Hải, Hải Phòng. Dân tộc: Kinh. Hiện thường trú tại 6/3 Cư xá phường 3, thành phố Tân An, tỉnh Long An. Vào Hội Nhà văn Việt Nam năm 1984.
Xem thêm