TS BÙI TRẦN QUỲNH NGỌC

Phó hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh

Mỗi thời đại đều để lại dấu ấn của mình qua những công trình, những thành tựu và những bước phát triển của xã hội. Nhưng điều giúp các thế hệ sau hiểu được tinh thần của một thời đại lại thường nằm trong những câu chuyện được kể, những trang viết được lưu giữ và những ký ức được trao truyền.

Đối với giáo dục cũng vậy. Bên cạnh những chủ trương đổi mới, những thành tựu đào tạo hay những con số phát triển, luôn có một dòng chảy âm thầm nhưng bền bỉ được tạo nên từ những câu chuyện về người thầy, người học, về hành trình khám phá tri thức và trưởng thành trong nhà trường. Chính những giá trị được bồi đắp và trao truyền qua các thế hệ ấy góp phần làm nên chiều sâu văn hóa của giáo dục và nuôi dưỡng những giá trị nhân văn mà giáo dục hướng tới.

TS Bùi Trần Quỳnh Ngọc phát biểu tại buổi lễ phát động cuộc thi.

Trong chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, việc phát động cuộc thi viết về “Trang sách và mái trường” vì thế không chỉ là một hoạt động văn học, mà còn là dịp để chúng ta cùng nhìn lại, chia sẻ và lan tỏa những câu chuyện đẹp ngành giáo dục và về những con người đã và đang góp phần tạo dựng tương lai của đất nước thông qua giáo dục.

Tên gọi “Trang sách và mái trường” mang đến cho chúng ta nhiều suy ngẫm thú vị. Trang sách và mái trường là hai hình ảnh luôn song hành trong lịch sử phát triển của giáo dục. Một bên là nơi kết tinh và lan tỏa tri thức, một bên là không gian nuôi dưỡng con người, hình thành nhân cách và khơi mở khát vọng. Nếu mái trường là nơi mỗi người bắt đầu hành trình học tập và trưởng thành thì trang sách chính là một trong những con đường quan trọng nhất để hành trình ấy được tiếp nối và làm giàu không ngừng. Khi đặt hai hình ảnh ấy cạnh nhau, cuộc thi không chỉ gợi mở một chủ đề sáng tác, mà còn nhắc chúng ta về mối quan hệ gắn bó giữa tri thức, văn hóa và sự phát triển con người - những giá trị cốt lõi làm nên ý nghĩa của giáo dục.

Chúng ta đang chứng kiến những chuyển biến mạnh mẽ của giáo dục trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, chuyển đổi số diễn ra sâu rộng và trí tuệ nhân tạo ngày càng hiện diện trong mọi lĩnh vực của đời sống. Tri thức được tạo ra, chia sẻ và tiếp cận với tốc độ chưa từng có. Tuy nhiên, dù công nghệ có phát triển đến đâu, mục tiêu của giáo dục cuối cùng vẫn là hành trình phát triển con người và bồi đắp những giá trị làm nên con người

Chính vì vậy, tôi cho rằng cuộc thi viết về “Trang sách và mái trường” mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một sân chơi sáng tác. Đây là cơ hội để những trải nghiệm giáo dục được kể lại bằng nhiều góc nhìn khác nhau; để những giá trị tốt đẹp của nhà trường được lan tỏa thông qua văn học; đồng thời góp phần bồi đắp văn hóa đọc, văn hóa học tập và tình yêu đối với tri thức trong xã hội.

Là một cơ sở đào tạo giáo viên, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc hình thành ở sinh viên không chỉ tri thức và năng lực nghề nghiệp mà còn ở khát vọng cống hiến, sự thấu cảm và khả năng đồng hành cùng người học. Bởi trước khi trở thành người truyền đạt tri thức, người thầy cần là một người biết lắng nghe, biết đồng cảm và có khả năng truyền cảm hứng. Đó cũng là lý do vì sao việc xây dựng văn hóa đọc và nuôi dưỡng tình yêu đối với sách luôn được Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh xem là một phần quan trọng trong hành trình đào tạo những nhà giáo tương lai.

Hưởng ứng cuộc thi viết về “Trang sách và mái trường” do NXB Giáo dục Việt Nam phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam phát động, Trường Đại học Sư phạm TPHCM sẽ tích cực lan tỏa thông tin về cuộc thi đến toàn thể viên chứuc và người học. Chúng tôi tin rằng đây chính là cơ hội đê xây dựng không gian văn hóa đầy nhân văn để những tình cảm đẹp về thầy cô, về mái trường và về nghề giáo được sẻ chia, lan tỏa.

Tôi tin tưởng rằng cuộc thi sẽ không chỉ thu hút những người yêu văn chương, mà còn thu hút những người đang trực tiếp sống trong môi trường giáo dục: các nhà giáo, học sinh, sinh viên, cựu học sinh, cựu sinh viên và đông đảo bạn đọc. Bởi mỗi người đều có một trải nghiệm riêng về mái trường và chính sự đa dạng ấy sẽ làm nên giá trị của cuộc thi. Những trang viết được hình thành từ thực tiễn giáo dục luôn có ý nghĩa đặc biệt. Chúng giúp chúng ta nhìn thấy đời sống nhà trường từ nhiều góc độ khác nhau, giúp xã hội hiểu rõ hơn những nỗ lực, những cống hiến và cả những khát vọng đang hiện hữu trong môi trường giáo dục hôm nay. Xa hơn, những tác phẩm ấy còn góp phần tạo nên một nguồn tư liệu văn hóa quý giá về giáo dục Việt Nam trong giai đoạn đổi mới và hội nhập.

Tôi tin rằng giá trị lớn nhất của cuộc thi không chỉ nằm ở số lượng tác phẩm tham gia hay những giải thưởng được trao, mà ở khả năng khơi dậy tình yêu đối với sách, đối với việc học và đối với những giá trị tốt đẹp của nhà trường. Từ những trang viết được khởi nguồn hôm nay, chúng ta có thể lan tỏa thêm những câu chuyện đẹp về giáo dục, bồi đắp niềm tin vào người thầy, vào tri thức và vào sức mạnh của giáo dục trong việc kiến tạo tương lai.

Đó cũng chính là ý nghĩa bền vững mà cuộc thi viết về “Trang sách và mái trường” hướng tới: Từ trang sách hôm nay, viết tiếp tương lai của giáo dục.

 BTQN

* Bài phát biểu tại buổi lễ phát động cuộc thi viết về “ Trang sách & Mái trường”do Nhà xuất bảo Giáo dục Việt Nam và Hội nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh vào sáng ngày 12/6/2026