- Góc nhìn văn học
- Từ Miss World, nhìn về tiêu chí sắc đẹp
Từ Miss World, nhìn về tiêu chí sắc đẹp
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Cái đẹp có thể ngăn cản chiến tranh, cái đẹp có thể hóa giải hận thù, vì thế sứ mệnh của các nữ hoàng sắc đẹp là vô cùng cao cả, đôi khi vượt ra khỏi giới hạn một cuộc thi. Và mỗi quốc gia nếu muốn có cho mình một nữ hoàng sắc đẹp cả hình thức lẫn tri thức thì cần có những khâu tuyển chọn nghiêm ngặt, đúng chuẩn, giới hạn số lượng cuộc thi. Bên cạnh đó cũng cần tìm hiểu những tiêu chí cũng như chọn ra những thí sinh phù hợp nhất cho mỗi cuộc thi để mỗi đấu trường sắc đẹp sẽ là nơi cho mỗi thí sinh lớn lên, trưởng thành hơn, sống có trách nhiệm và hạnh phúc hơn cho mình và cho xã hội.

Tân hoa hậu thế giới 2026 Joheirry Mola
Từ cổ chí kim, cái đẹp luôn là điều thu hút sự chú ý của con người, đặc biệt là vẻ đẹp của người phụ nữ. Cái đẹp của người nữ từ ngàn xưa đã được ghi chép vào sử sách, từ những giai nhân, những bậc quốc sắc thiên hương làm khuynh đảo bao triều đại. Theo thời gian, cái đẹp của người nữ cũng được đổi mới và đánh giá với nhiều góc độ khác nhau, qua từng thời cuộc. Nhưng dù ở thời đại nào thì vẻ đẹp của người nữ vẫn luôn là một ẩn số, hay còn được xem là một báu vật của nhân loại, và để tìm ra những người đẹp nhất, những cuộc thi sắc đẹp bắt đầu khai sinh.
Nếu từ những ngày đầu, các cuộc thi chỉ đơn thuần là tìm ra người có ngoại hình đẹp nhất thì càng về sau, tiêu chí cái đẹp càng được mở rộng, nâng cao, ngoài vẻ đẹp hình thể, người phụ nữ còn phải hội tụ cả vẻ đẹp tri thức và đạo đức.
Một trong những cuộc thi xuất hiện đầu tiên và lâu đời nhất trong thế giới sắc đẹp, phải kể đến cuộc thi Miss World (MW) – Hoa hậu thế giới. Được sáng lập bởi Eric Morley vào năm 1951. Sau này được tiếp quản bởi bà Julia Morley (vợ Eric Morley) sau khi ông qua đời.
Trải qua 75 năm với 73 lần tổ chức cuộc thi, MW được giới chuyên gia và các fan sắc đẹp đánh giá là cuộc thi uy tín và danh giá nhất trong các cuộc thi sắc đẹp quốc tế vì thế chiếc vương miện xanh luôn là niềm ao ước của các cô gái, trong đó có cả Việt Nam.
Bắt đầu tham gia vào đấu trường nhan sắc này lần đầu tiên vào năm 2002 là hoa hậu Việt Nam Phạm Thị Mai Phương, cô mang về thành tích lọt Top 20 thí sinh đẹp nhất MW vào thời điểm đó.
Càng về sau, MW càng có nhiều nội dung thi đa dạng, phát huy tố chất thí sinh, ngoài sắc đẹp, còn chú trọng về tiêu chí sức khỏe, trí tuệ, tài năng, sự chủ động, độc lập, sự đóng góp và sức lan tỏa trong xã hội…ở đó, các thí sinh phải dốc hết khả năng của mình để thể hiện một cách trọn vẹn nhất.
Trong nhiều nội dung xuyên suốt hành trình, mỗi thí sinh sẽ bộc lộ ra những ưu điểm, khuyết điểm, những nguyện vọng của họ khi đến với cuộc thi, thái độ của họ khi có cơ hội tiếp cận những nhà lãnh đạo, những thương gia hay những người yếu thế…họ được các giám khảo quan sát, đánh giá một cách công tâm, tỉ mỉ, chính xác qua từng phong cách ứng xử chứ không phải chỉ trên sân khấu lộng lẫy.
Chính vì một lịch trình dài và dày đặc các hoạt động kèm theo những đòi hỏi, đánh giá khắc khe từ đội ngũ BGK đến từ nhiều nơi trên thế giới, MW trở thành một cuộc thi với sự cạnh tranh khốc liệt nhất hành tinh.
Tuy nhiên, ở MW vẫn có những đặc điểm riêng cũng như những tiêu chí trong cách vận hành, tổ chức và chọn ra nữ hoàng sắc đẹp mà người ta không thể đoán trước được chủ nhân của chiếc vương miện xanh là ai, mặc cho những trang báo mạng, các diễn đàn chuyên về sắc đẹp đưa ra lời đồn đoán, đánh giá hay khẳng định chắc nịch. Dường như MW vẫn chưa bao giờ thôi làm fan sắc đẹp đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.
Việt Nam là một trong những quốc gia tổ chức nhiều cuộc thi sắc đẹp, theo thống kê, một năm có trên dưới 60 cuộc thi sắc đẹp lớn nhỏ, trong đó Hoa hậu Việt Nam và Miss World Việt Nam do công ty Sen Vàng nắm bản quyền là đơn vị tuyển chọn và đưa thí sinh tham gia cuộc thi MW Thế giới. Nhưng qua nhiều lần tham gia, đến tại thời điểm này, Việt Nam vẫn chưa có thí sinh lọt vào Top 3, thành tích cao nhất trong cuộc thi này là Top 6 MW 2026 thuộc về thí sinh Lê Nguyễn Bảo Ngọc.
Vậy thì chúng ta cũng cần nhìn lại, vì sao một số quốc gia Châu Á, trong đó có cả Đông Nam Á như Philippines, Thái Lan đã chạm tay đến danh hiệu cao nhất nhưng Việt Nam thì vẫn chưa thể. Và để có thể tiệm cận với yêu cầu của MW, có thể nắm tay bước vào Top 3 thì cần những tiêu chí gì. Chúng ta có thể nhìn thấy một số đặc điểm sau đây ở cuộc thi MW:
Dự án nhân ái, linh hồn của cuộc thi
MW đề cao những dự án nhân ái, xem đó là linh hồn và trái tim của cuộc thi, người thể hiện tốt nhất đa phần đều là những thí sinh có quá trình tham gia các nhiệm vụ, vai trò xã hội một cách lâu dài, họ có thể là nhà sáng lập, những thành viên của một tổ chức thiện nguyện trước khi đạt danh hiệu, và dự án của họ được thực hiện xuyên suốt ngay cả khi họ đã kết thúc cuộc thi, điển hình là Hoa hậu Krystyna Pyszková (2024), cô thành lập Quỹ Krystyna Pyszko và mở một trường học tiếng Anh cho trẻ em kém may mắn ở Tanzania, cũng là nơi cô tham gia tình nguyện trước khi đến với cuộc thi sắc đẹp; Hoa hậu Thái Lan Opal Suchata (2025), là người sáng lập dự án “Opal for Her” với vai trò tập trung nâng cao nhận thức cộng đồng về ung thư vú, hướng đến giáo dục và trao quyền cho phụ nữ Thái Lan; Hoa hậu Joheirry Mola Dominguez (2026), trước khi đăng quang, cô là người sáng lập Voices of Tomorrow, dự án đưa các chương trình học tiếng Anh đến trẻ em và thanh thiếu niên, điều này sẽ khác với những dự án mang tính ngắn hạn (Short-term, Fast-track), tức chỉ bắt đầu thực hiện khi thí sinh chuẩn bị cho cuộc thi, và quá trình thực hiện được ekip hỗ trợ một cách trọn vẹn nhất. Sau khi cuộc thi kết thúc, dự án đó cũng được chuyển giao lại cho nơi khác, thí sinh hầu như không còn tiếp tục tham gia mà chỉ tập trung cho việc quảng bá thương hiệu sản phẩm, tham gia các hoạt động nghệ thuật, giải trí…
Vì vậy, trong suốt cuộc thi, các thí sinh thường được đặt những câu hỏi xoay quanh các dự án, hoạt động cộng đồng để đánh giá xem các bạn đến để lấy danh hiệu hay đến để lan tỏa lòng nhân ái.
MW không ồn ào truyền thông theo kiểu kéo drama hay những màn hô tên đầy nội lực, cũng không có những màn biểu diễn bikini nóng bỏng. Cuộc thi chú trọng năng lượng ổn định, hài hòa, đề cao sự thanh lịch, tính nhân đạo và khả năng tiếp cận xã hội của các thí sinh.
Chiều cao là một lợi thế nhưng không phải yếu tố quyết định.
Thông thường, chúng ta vẫn nghĩ rằng một thí sinh có chiều cao vượt trội sẽ có nhiều cơ hội để dành chiến thắng nhưng với MW hay bất kỳ đấu trường sắc đẹp nào trên thế giới, một thí sinh có chiều cao vượt trội chưa hẳn sẽ nắm trong tay tỷ lệ chiến thắng cao vì còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Chúng ta phải nhìn nhận một điều rằng, đấu trường sắc đẹp nhưng không phải một võ đài với những thí sinh mang tâm thế hừng hực khao khát dành chiến thắng, mong đợi vương miện, chộp lấy mọi cơ hội để tỏa sáng trong tập thể với tham vọng “tôi sẽ là nữ hoàng”.
MW cần một người đẹp có độ chín chắn, trái tim ấm áp, đôi mắt sâu thẳm, nụ cười ngọt ngào, nhưng không phải nụ cười công nghiệp, họ không đánh giá cao một cô gái luôn cố nở nụ cười tươi tắn trên môi để chứng tỏ mình có gương mặt “tươi thắm như hoa”, điều họ cần là một cô gái lịch thiệp, biết vui, buồn đúng lúc, có chiều sâu nội tâm, có lòng trắc ẩn. Một nữ hoàng là người có thể chinh phục người khác, ngay cả đối thủ của họ bằng sự hòa nhã, bền bỉ, có năng lượng tích cực, đủ thực lực và sự thân thiện một cách tự nhiên, điều đó được thể hiện bằng tính cách chân thật trong đời sống hằng ngày.
Là người Châu Á nên chúng ta thường có thói quen nhìn vẻ đẹp phụ nữ theo tiêu chí “da trắng”, người mảnh mai, khi đứng trên một sân khấu, chúng ta thường lấy tiêu chuẩn của một quốc gia để phán đoán và quyết định cách nhìn của mình cho nhiều người khác nhưng MW không phân biệt sắc tộc, màu da, cũng chưa bao giờ xem da trắng, mảnh mai là một tiêu chuẩn để chọn làm Hoa hậu. Đó là lý do vì sao nhiều nữ hoàng sắc đẹp thế giới mang màu da nâu, da đen, dáng người đầy đặn, khỏe khoắn vẫn dành chiến thắng.
Ở MW, đa số các thí sinh đều có phong cách thời trang đơn giản và sang trọng, đặc biệt ở các hoạt động bên ngoài, ngay cả khi trình diễn trong phần thi Evening Gown (Trang phục dạ hội). Không ít lần chúng ta cũng phải ngạc nhiên “sao nhìn trang phục họ bình thường vậy”, so với những bộ xiêm áo rực rỡ, đính kết cầu kỳ, đôi lúc rườm rà ở thí sinh Việt Nam.
MW đề cao sự năng động, chân thực, ấm áp, giản dị và trí tuệ, đề cao giá trị con người hơn là sự trau chuốt ngoại hình quá mức. Sự ấm áp, ngọt ngào không đồng nghĩa với sự cầu kỳ, hình thức; sự năng động, tiến bộ không đồng nghĩa với phô diễn thân thể phụ nữ quá mức vì vậy năm 2015, tổ chức MW đã bỏ phần thi áo tắm, đó là tiêu chí chuẩn mực vừa đủ của cuộc thi.
Hào quang là một vẻ đẹp đặc biệt
Đối với thí sinh mình yêu thích, chúng ta thường nói những câu có cánh như: “nhìn vào đã thấy hào quang hoa hậu”. Nhưng hào quang một nữ hoàng không phải là sự rực rỡ đến lộng lẫy trong mắt người nhìn. Hào quang không định nghĩa bằng sự lồ lộ của điểm trang hay diêm dúa cầu kỳ. Không ai có thể tạo ra hào quang cho mình bằng cách cố chứng tỏ mình là người nổi trội, như một kiểu ngầm khẳng định ngoài mình ra, không ai có thể là chủ nhân vương miện. Ngược lại, hào quang một người là thần khí nằm sâu bên trong. Có những người khi ở trong một đám đông, bạn không thấy họ có gì đặc biệt bởi họ không chứng tỏ một điều gì nhưng khi tiếp xúc trực tiếp với họ, chỉ có họ và bạn, bạn sẽ cảm nhận được nguồn năng lượng tích cực từ họ, mỗi lời nói, ánh mắt của họ đều mang lại cho bạn niềm vui, nghị lực, sức mạnh và niềm tin vào những điều thiện lành, đó là lý do phần Phỏng vấn kín các thí sinh luôn giữ một vị trí vô cùng quan trọng trong các cuộc thi. Hoặc khi từ trong đám đông, họ bước lên bục và bắt đầu cho phần diễn thuyết, cả hội trường im lặng, tập trung vào họ, bạn mới thấy hào quang nơi họ, toát ra từ ánh mắt, lời nói, khí chất của một người hội tụ đầy đủ trí tuệ và đức hạnh.
Nữ hoàng của MW có thể không phải là người rực rỡ nhất, xinh đẹp nổi trội nhất nhưng họ là một người chín chắn, điềm đạm, ấm áp và ngọt ngào. Cô ấy có vẻ đẹp cuốn hút từ nội tâm, hài hòa cho tất cả tiêu chuẩn. Cô ấy cho người ta cảm giác cô đến vì mong muốn lan tỏa giá trị thiện mỹ cho cuộc sống chứ không đến chỉ để tranh danh hiệu và vương miện, như lời bà Julia Morley nhắn gửi “đừng mang một cô gái xinh đẹp đến với cuộc thi mà hãy mang một cô gái có trái tim nhân ái”. Thế nên một thí sinh hiếu thắng và lộ rõ ham muốn danh hiệu thay vì lan tỏa giá trị nhân văn đến cho cộng đồng xã hội sẽ không được đánh giá cao.
Tự tin nhưng không tự mãn
Tự tin là điểm để một thí sinh vượt qua áp lực truyền thông, áp lực BGK và áp lực từ khuyết điểm bản thân nhưng tự tin thái quá, rằng bất kể lúc nào bạn cũng phải gồng lên để thể hiện mình là một người có hào quang hoa hậu, là một thí sinh thông minh, lưu loát bằng cách kể ra hàng loạt những thành tích bản thân, biến cuộc thi thành nơi để phô trương học thức, gia thế bằng những câu trả lời quá lan man, vĩ mô thay vì đi vào trọng tâm ngắn gọn, bởi một số câu hỏi ở MW thường không đòi hỏi tầm “bác học” hay “triết gia” mà chỉ cần bạn nói được những gì bạn “cảm nhận” và "làm được", trong khả năng của bạn. Mọi sự dông dài, lan man, phô trương kiến thức, ngôn ngữ hàn lâm thay vì truyền cảm hứng từ điều thiết thực thường không được BGK đánh giá cao bởi họ có đủ kinh nghiệm để nhận ra rằng: “Bạn đang cố tô vẽ, thuộc bài hay bạn đang nói bằng chính trái tim của bạn”.
Giá trị và ý nghĩa từ những cuộc thi
MW dù không rầm rộ bằng những chiêu trò, ngay cả cách công bố thí sinh Hoa hậu cũng được xướng lên thật đơn giản, nhẹ nhàng nhưng bao năm qua, đây vẫn là một cuộc thi uy tín, thu hút nhiều sự quan tâm bậc nhất.
Một cuộc thi đề cao giá trị tốt đẹp của phụ nữ luôn là những cuộc thi đáng trân trọng nhưng khi có quá nhiều cuộc thi sắc đẹp diễn ra sẽ không thể tránh khỏi những cá nhân đến với cuộc thi nhan sắc chỉ để tìm danh hiệu nhằm phục vụ cho lợi ích bản thân mà không đóng góp gì nhiều cho xã hội. Tất nhiên rằng những “nhan sắc” nếu chỉ đến với cuộc thi vì danh vọng hạn hẹp thì sẽ không thể chạm tay vào những cánh cửa rộng mở, không thể bước lên những nấc thang cao hơn để hoàn thiện giá trị của bản thân mình.
MW chắc hẳn không phải là một sân chơi cho những cô gái “cưỡi ngựa xem hoa”, cũng không phải dành cho người phô trương, hiếu thắng, dùng danh hiệu để làm bàn đạp cho danh tiếng và tiền bạc, chỉ tập trung chạy quảng cáo hay đi sự kiện kiếm tiền để sống đời sung túc. Hành trình tìm kiếm nữ hoàng sắc đẹp là tìm ra một người có thể sẵn sàng mang trên vai những trách nhiệm, sứ mệnh với cộng đồng bằng trái tim đầy yêu thương và một tấm lòng trắc ẩn.
Cái đẹp có thể ngăn cản chiến tranh, cái đẹp có thể hóa giải hận thù, vì thế sứ mệnh của các nữ hoàng sắc đẹp là vô cùng cao cả, đôi khi vượt ra khỏi giới hạn một cuộc thi. Và mỗi quốc gia nếu muốn có cho mình một nữ hoàng sắc đẹp cả hình thức lẫn tri thức thì cần có những khâu tuyển chọn nghiêm ngặt, đúng chuẩn, giới hạn số lượng cuộc thi. Bên cạnh đó cũng cần tìm hiểu những tiêu chí cũng như chọn ra những thí sinh phù hợp nhất cho mỗi cuộc thi để mỗi đấu trường sắc đẹp sẽ là nơi cho mỗi thí sinh lớn lên, trưởng thành hơn, sống có trách nhiệm và hạnh phúc hơn cho mình và cho xã hội.
Võ Đào Phương Trâm