TIN TỨC

Tết – không thể cắt nghĩa

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
42 lượt xem

Trong một năm, người Việt của chúng ta có rất nhiều cái Tết, nhưng nếu chỉ nói một từ Tết thôi, thì gần như bất kể, ai cũng nghĩ đó là Tết Nguyên đán.

Nếu tra Từ điển tiếng Việt (Trung tâm Từ điển học, 2020) ta thấy từ Tết được giải nghĩa thật ngắn gọn, chỉ “ngày lễ lớn trong năm, thường có cúng lễ, vui chơi, hội hè, theo truyền thống dân tộc”.

Cách giải nghĩa như vậy là đúng, là đủ chứ còn gì? Nhưng trong tâm khảm sâu thẳm mỗi người con đất Việt, từ Tết có một nội hàm rộng lớn hơn nhiều.

Cũng bởi Tết Nguyên đán là duy nhất, đặc biệt nhất, hội đủ mọi yếu tố làm nên một sự kiện trọng đại nhất của mỗi con người. Nó là điểm mốc thời gian mỗi năm. Nó liên quan tới đời sống vật chất, đời sống tinh thần, đời sống tâm linh và văn hóa ngàn đời của dân tộc ta.

Tết báo cho ta biết rằng đã bước sang năm mới, tuổi mới. Và nhắc ta nhìn lại mình đã làm được gì, chưa làm được gì trong 365 ngày tuần hoàn vũ trụ.

Tết được giải nghĩa thật ngắn gọn, chỉ “ngày lễ lớn trong năm, thường có cúng lễ, vui chơi, hội hè, theo truyền thống dân tộc”

Ngạn ngữ Đức có câu: “Thời gian thay đổi và chúng ta cũng thay đổi theo thời gian”. Chúng ta không thể làm trái quy luật của cuộc sống. Tiếng tích tắc của đồng hồ nhắc ta, chỉ một giây thôi, thời gian đã qua ta sẽ không bao giờ lấy lại được.

Tết nhắc nhở cho chúng ta công việc cần làm để hướng về năm mới. Bao nhiêu là “deadline” (hạn chót): Sắp xếp mọi thứ để hoàn thành mọi dự định. Người lo kết thúc việc học hành. Người lo chuyện riêng tư (dựng vợ, gả chồng). Người lo tu sửa, chỉnh trang nhà cửa…

Rất nhiều cái lo. Nhưng đừng ngại. Cuộc sống là thế. Nó là một chuỗi dài những nỗi lo thường nhật đòi hỏi ta phải có quyết tâm vượt lên, khuất phục mọi trở ngại để đưa mọi thứ trở lại bình thường.

Thời gian là “ông thầy” vĩ đại. Thời gian giúp ta sắp xếp mọi công việc. Thời gian đưa chúng ta vượt qua nỗi lo để có niềm vui. Hãy bình tĩnh để thực thi mọi dự định. Đừng hoài công ngồi thương tiếc hôm qua và đừng mỏi mắt đợi ngày mai. Hãy sống với hiện tại. Hiện tại là hiện thân của ngày hôm qua và của cả ngày mai. “Ngày mai đang bắt đầu từ ngày hôm nay” – Hoàng Vân.

Tết nhắc nhở chúng ta bổn phận phải thực hiện với mọi người, trước hết là những người thân thuộc trong gia đình, dòng họ. Con cháu dù đi đâu, làm đâu, dù xa xôi cách trở đến mấy, cứ đến ngày Tết là thu xếp về với gia đình, quê hương bản quán và thu xếp mọi nghi thức lễ Tết cho phải đạo. Sau phút giao thừa thiêng liêng là bước sang năm mới – một “cái mốc thời gian” hoàn toàn khác. Ngày hôm qua còn chung tay mọi việc, ngày hôm nay gặp nhau “cảnh vật, đất trời, con người đều đã khác”:

Mồng một thì đi Tết cha

Mồng hai Tết mẹ, mồng ba Tết thầy.

Chúc Tết là một nghi thức, một hành động, một nghĩa cử mà mỗi người hướng tới. Không chỉ là người dưới chúc người trên mà người trên cũng chúc người dưới, bạn bè, anh em, đồng nghiệp cùng hân hoan chúc tụng lẫn nhau. Lời chúc chính là lời cầu mong cho mọi việc tốt lành, hanh thông. Qua đó cũng gián tiếp nhắc nhở chúng ta phải hành động sao cho nguyện ước đó mau thành hiện thực.

Lời chúc Tết, cũng giống như mọi lời khẩn cầu trước thượng đế, thần linh, dù có nhắc đi nhắc lại hàng ngàn lần nhưng không phải vì thế mà bớt thiêng.

Tết về đúng lúc mùa Xuân đã đến bên thềm. Những chồi non lộc biếc đang hé mở vẫy gọi chúng ta. Hãy trải lòng mình đón Tết.

Tết mãi mãi mang ý nghĩa trường tồn. Và qua mỗi năm, mỗi Tết, mỗi giai đoạn lịch sử, ta lại thấy ý nghĩa của từ Tết thêm đầy, thêm giá trị.

Mùa xuân theo Tết trở về

Cành đào hé nở lặng nghe đất trời

PHẠM VĂN TÌNH

Báo Thể thao & Văn hóa

Bài viết liên quan

Xem thêm
Quanh một bài thơ đoạt giải gây tranh cãi
Chùm thơ, 3 bài, đã giúp tác giả người Thái Tòng Văn Hân, giành giải B trong cuộc thi thơ Báo Văn Nghệ 2019-2020. Nhưng chính ban giám khảo và người được giải cũng không thể ngờ, một trong ba bài thơ đó lại gây tranh cãi nảy lửa trong dư luận. Đó là bài “Mẹ tôi chửi kẻ trộm”.
Xem thêm
Bùi Phan Thảo: “Khi đời mình cũng cheo leo đồi dốc”
Giờ đây, quê hương Quảng Trị, đã có nhiều tiếng nói thi ca mới, trẻ trung, hiện đại, đa chiều, thế sự… vừa là kế tục truyền thống, mang hơi thở, nhịp điệu cuộc sống mới hôm nay, tiêu biểu chính là Bùi Phan Thảo, thơ anh đang tạo nhiều âm vang và dư ba trong lòng bạn bè, đồng nghiệp và bạn đọc…
Xem thêm
Sự phục sinh tiếng cười trong văn chương đương đại
Trong tiểu luận Bắt đầu cất lên tiếng cười, nhà văn Hồ Anh Thái nêu tình trạng thiếu/ít tiếng cười trong xã hội và trong văn chương. Theo ông: “Trong văn chương (một thời) không có chỗ cho sự hài hước. Hài hước giễu cợt đồng nghĩa với phê phán chê trách.(…) Chê trách chỉ chứng tỏ sự thiếu thiện chí, sự phá ngang, thậm chí là ác ý và phản lại sự vận động theo quy luật.” Điều đó có nghĩa, trong sáng tạo và tiếp nhận văn chương nghệ thuật vẫn có những agélaste, tức những người không biết đùa. Là nhà văn luôn suy ngẫm về cái sự cười, cũng trong tiểu luận nói trên, Hồ Anh Thái viết: “Hài hước cũng phải học, học để thưởng thức được cái hài.”
Xem thêm
Vài suy nghĩ nhân kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám
Giành Độc lập cho Dân tộc là chân lý vĩnh hằng, là khát vọng cháy bỏng của mọi dân tộc cũng như mọi người dân bị thuộc địa áp bức. Lịch sử hàng ngàn năm của Dân tộc ta và của cả thế giới đã minh chứng điều đó!
Xem thêm
Văn minh đô thị ở Đài Loan
Đã từng đặt chân đến một số nước châu Á, châu Âu,
Xem thêm
Sài Gòn thương
Chương trình VHNT của VTV về chủ đề hướng về TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Huyền tích Lữ Minh Châu
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) – Sự ra đời và phát triển Khu chế xuất đầu tiên tại Việt Nam có sự đóng góp to lớn của Huyền tích “buôn tiền” Lữ Minh Châu.
Xem thêm
Nhớ Bùi Giáng
Nói về hiện tượng Trung niên thi sỹ Bùi Giáng, nếu nhìn nhiều góc độ khác nhau, sẻ Bùi Giáng ra làm trăm mảnh, bóc thi sỹ ra hàng ngàn lớp võ, để thấy cái cốt lõi một Bùi Giáng tung hứng rong chơi đạt đến cảnh giới vô phân biết tướng.
Xem thêm
Trả lại giá trị đích thực của giải thưởng
Mấy năm gần đây, có những cuộc thi hay các đợt xét giải thưởng luôn bị dư luận chê bai ồn ào trên các phương tiện truyền thông chính thống hay mạng xã hội.
Xem thêm
Chủ tịch Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh: Phẩm hạnh của người cầm bút
Nhà văn Bích Ngân Chủ tịch Hội Nhà văn thành phố chia sẻ với Thời Nay.
Xem thêm
Vẫn là nỗi buồn của chiến tranh | Huỳnh Văn Hoa
Remember the day I borrowed your brand new car and dented it?
Xem thêm
Tìm những giá trị thiết yếu cho người Việt Nam ngày nay?
VXH- Đây là ý kiến tôi đã phát biểu khi được mời dự một cuộc họp phía Nam, góp ý bổ sung cho đề tài nghiên cứu cấp quốc gia về con người.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Sách chứa đựng vẻ đẹp của văn hóa
Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng việc Venezuela tổ chức Hội chợ Sách quốc tế đã chứng minh không thế lực nào có thể dập tắt được tri thức và cái đẹp.
Xem thêm
Những nhà văn bị bỏ lại…
Bài đăng Văn nghệ số 42/2021
Xem thêm
Giữ gìn bản sắc dân tộc, bản sắc văn hóa trong cuộc vận động xây dựng nông thôn mới
Cùng với quá trình xây dựng nền Công nghiệp hiện đại, việc xây dựng nông thôn mới trên quy mô toàn quốc đã có những thành công lớn.
Xem thêm
Nhiệm vụ của phê bình văn học là thuyết phục trái tim người đọc
Cuộc đối thoại giữa nhà nghiên cứu văn học Đào Tuấn Ảnh và nhà phê bình văn học Nguyễn Hoài Nam xung quanh những vấn đề thời sự của đời sống văn học hiện nay.
Xem thêm
Văn học Việt Nam và sự xác lập những giá trị văn hóa Việt mới
“Càng ngày hình ảnh và vị thế của Việt Nam trên thế giới lại càng có ảnh hưởng lớn. Một trong sự đóng góp vào việc quảng bá hình ảnh Việt Nam trên thế giới là văn học. Các nhà văn trong hai cuộc kháng chiến giành độc lập, tự do và thống nhất đất nước đã hoàn thành sứ mệnh xuất sắc của một nhà văn. Tác phẩm của các nhà văn viết về hai cuộc kháng chiến vĩ đại ấy đã thay đổi cách nhìn của thế giới về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam một cách ngoạn mục. Phát huy thành tựu này, các nhà văn Việt Nam đương đại tiếp tục có những sáng tạo hiện đại đậm bản sắc dân tộc và đa dạng. Hội Nhà văn nhận thấy, việc quảng bá các tác phẩm văn học Việt Nam ra thế giới là một công việc không thể chậm trễ hơn”.
Xem thêm