THÚY OANH

“Mã độc báo thù” là tiểu thuyết mới nhất của nhà văn Nguyễn Văn Học, vừa được NXB Công an nhân dân phát hành. Đây là một trong vài tiểu thuyết đầu tiên viết về đề tài tội phạm công nghệ cao ở Việt Nam. Tuy nhiên, nhà văn không chỉ nói về tội phạm, mà còn xoáy sâu về những tổn thương của con người trong thời đại số.

 Tiểu thuyết Mã độc báo thù của nhà văn Nguyễn Văn Học

1.

Long - nhân vật chính sinh ra trong đại gia đình họ Trương, buôn bán bất động sản, giàu có và nhiều mối quan hệ xã hội, quan hệ với giới quan chức. Từ bé, gã đã được ngậm thìa vàng và kỳ vọng “làm rạng danh dòng tộc”, lớn lên trong một môi trường hãnh tiến, khiến gã thiếu sự rèn luyện cần thiết, cũng như tình yêu gia đình để trở thành một người trưởng thành đúng nghĩa. Gã lớn lên cô độc, với những tổn thương sâu kín mà ngay cả bố mẹ cũng không nhìn thấy. Sau đó, gã bỏ dở Trường đại học Bách khoa để đuổi theo ước mơ làm bá chủ công nghệ, trở thành một hacker giỏi.

Khi Long bị lôi kéo vào con đường tạo mã độc, điều hấp dẫn gã không chỉ là tiền, mà còn là cảm giác được công nhận, được tôn sùng, được “nói chuyện” với thế giới công nghệ. Sự thiếu thốn tình yêu gia đình khiến gã tìm tới sự công nhận trong ảo giác quyền lực. Với gã, đó cũng là cách để làm bố mẹ đau. Đó cũng là những chấn thương nội tâm mà Long mắc phải. Cuộc sống này có nhiều thanh niên như thế.

Trong khi ấy, Đại tá Nguyễn Trí, người nhận nhiệm vụ đánh án công nghệ cao, đang điều tra đường dây lừa đảo tinh vi do Bùi Văn Tuệ, Bùi Ẩn và các đối tượng trong/ngoài nước tổ chức. Chúng là các hacker siêu sao, đại diện cho bóng tối, tổ chức đường dây mua bán thiết bị, công nghệ, rao bán các phần mềm độc hại giúp chiếm quyền kiểm soát thiết bị, tấn công ngân hàng, trộm cắp tài sản. Long đã bước chân vào cuộc chơi này. Gã bị cuốn vào lời dụ dỗ của Bùi Văn Tuệ và cả sự thách thức từ tài khoản bí ẩn mang tên “Cứng Đầu”, mua phần mềm từ Emvolo. Đây là phần mềm do các hacker tạo ra, rồi được tung hô là có thể giúp kẻ sở hữu kiếm được rất nhiều tiền.

Nhưng bước ngoặt xảy ra là tình huống Long gặp Chanh, một cô gái quê, có số phận khổ hạnh, làm phục vụ tại một quán ăn. Một lần Chanh bị nhóm khách say sàm sỡ, Long đã bênh vực. Mối nhân duyên đó đã mở ra cho hai người một cơ hội, để hiểu và thông cảm cho nhau. Chanh đã trở thành điểm tựa tinh thần cho Long. Câu chuyện trở nên bất ngờ, khi trước đó, Chanh được vợ chồng Đại tá Trí cưu mang, và sau đó, cô trở thành “tay trong” của Đại tá Trí, để lực lượng chức năng có thể kết nối, đánh án. Chính cô cũng là người đã giúp Long tỉnh thức, để gã trở thành cánh tay của lực lượng công an, góp phần đánh án. Những cuộc đấu trí giữa lực lượng chức năng, Long, và đường dây của Bùi Văn Tuệ được tác giả viết khá kỳ công, tỉ mỉ, tâm lý khá sắc nét, tạo nên sự hấp dẫn của tiểu thuyết.

Ở cao trào truyện, khi Long hoàn thiện phần mềm, Bùi Văn Tuệ ép chuyển tiền lần cuối. Long biết mình bị lừa, bị sụp đổ tinh thần. Chanh bất lực chứng kiến người mình thương trượt dài. Gia đình Long cũng run rẩy cầu cứu khắp nơi để giúp con khỏi vòng lao lý. Song, chính lúc các đối tượng “bay” đến tận cùng ảo vọng, lực lượng công an khép dần vòng điều tra. Những giao dịch, dấu vết, liên hệ giữa các đối tượng được khôi phục. Đại tá Trí và đồng đội triển khai phương án chặn đứng “chuỗi lây nhiễm” trước khi nó trở thành hiểm họa xã hội. Chanh hoàn thành nhiệm vụ nội ứng trong lặng lẽ. Vụ án từng bước hé mở: bộ mặt thật của Tuệ, Bùi Ẩn, đường dây Emvolo, sự can dự của Cứng Đầu cùng những thế lực nước ngoài…đã bị đưa ra ánh sáng.

2.

Dựa vào chất liệu sống, nhà văn Nguyễn Văn Học đã khai thác tốt tâm lý của loại tội phạm phi truyền thống, những hacker mũ đen ẩn danh, thao túng hệ thống ngân hàng, tấn công doanh nghiệp, đánh cắp thông tin cá nhân và điều khiển thiết bị từ xa. Nhân vật phản diện chính, Bùi Văn Tuệ chỉ cần một cuộc gọi đã có thể phát tán virus qua âm thanh; chỉ cần gửi tin nhắn mã hóa là có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại thông minh; một mã độc là có thể khóa toàn bộ dữ liệu của cả doanh nghiệp.

Những thủ đoạn đó vừa là sự tưởng tượng, vừa dựa trên các yếu tố hoàn toàn có thật, đang diễn ra hằng ngày trong đời sống. Điều đáng nói, tiểu thuyết “Mã độc báo thù” cho thấy cách người dùng bị thao túng tâm lý, bị đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản một cách không thể ngờ. Chỉ một chút mất cảnh giác, tiền trong tài khoản bốc hơi; chỉ một cú click chuột, dữ liệu riêng tư bị rò rỉ; chỉ một cuộc gọi lỡ nhận... Tác phẩm chỉ ra: Khi phụ thuộc vào công nghệ, con người trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Và khi công nghệ càng phát triển, con người càng phải đối mặt với loại tội phạm lừa đảo tinh vi.

Có một điều mà nhà văn đã nhấn mạnh, bi kịch không chỉ nằm ở những cú lừa ngoạn mục, hay chuỗi tấn công mạng phức tạp, mà nằm trong chính những gia đình tưởng chừng đang rất giàu có, yên ổn. Trương Đại Long là nạn nhân của chính sự thiếu quan tâm từ gia đình. Cha mẹ giàu có, bận rộn, thiếu quan tâm; bỏ mặc con cái trong thế giới công nghệ mà sau đó, người lớn có muốn bù đắp, cứu vãn cũng không thể làm được.

Một nét đặc biệt nữa của “Mã độc báo thù” là cách tác giả miêu tả cuộc chiến giữa lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ và những kẻ phạm tội. Đó không phải là cuộc truy đuổi ngoài đường phố, những con hẻm, hay nơi rừng thiêng nước độc, mà là cuộc rượt đuổi trên thế giới ảo, với nào mã nguồn, địa chỉ IP, các thuật toán mã hóa, các loại virus ẩn mình, các mã độc. Lực lượng chuyên án phải truy vết từng bit thông tin, dựng lại lộ trình tấn công, phân tích vi mã độc, phát hiện trạm BTS giả, can thiệp hệ thống doanh nghiệp bị xâm nhập…

Với tiểu thuyết “Mã độc báo thù”, nhà văn Nguyễn Văn Học đã cất lên lời cảnh tỉnh về sự mong manh giữa thiện và ác trong kỷ nguyên công nghệ số. Tác giả cũng ca ngợi hành trình kiếm tìm sự bình yên trong một thế giới luôn bất ổn, con người cần có lòng tin, niềm tin, và phải biết phụng sự công lý, những điều tốt đẹp để bồi đắp cho một xã hội bình yên.

T.O