TIN TỨC

Nhớ mẹ khi Tết đến Xuân về - Tản văn Nguyễn Thị Loan

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-02-17 02:29:48
mail facebook google pos stwis
409 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Mùa xuân là mùa của chồi non lộc biếc, với biết bao hi vọng cho một năm dài cây trái tốt tươi ở phía trước. Với mỗi người thì mùa xuân cũng luôn là dấu mốc khởi đầu của một năm để hoài bão, ước mơ cho sự may mắn và những điều tốt đẹp nhất. Vâng, đúng là mùa xuân bất cứ ai cũng chộn rộn biết bao niềm vui trong không khí lễ Tết, thông qua những chuyến đi du xuân, thăm viếng lẫn nhau, tham dự hội làng, du lịch đâu đó... Thế nhưng, với riêng tôi thì từ gần chục năm trở lại đây, mỗi khi mùa xuân tới trở về nhà đoàn tụ ăn Tết cùng gia đình nơi quê nhà, tôi không chỉ buồn mà cảm thấy rất buồn, bởi  không còn trông thấy bóng dáng của mẹ nữa.

 

Ảnh minh họa. Nguồn internet

 

Vẫn biết rằng: Sinh, lão, bệnh, tử là quy luật tự nhiên, tất yếu của đời người mà không ai có thể tránh khỏi, dù giàu hay nghèo, vậy nhưng mỗi lúc nhìn lên bàn thờ, ngắm di ảnh của mẹ trong làn khói hương nghi ngút là hai hàng lệ trong khóe mắt tôi lại tuôn ròng vì thương nhớ mẹ, người đã cả đời vất vả sinh ra và nuôi mấy anh chị em chúng tôi khôn lớn nên người...

Cách đây 8 năm, đúng vào tiết trời mùa Xuân mưa giăng bụi trắng trời, khi hội làng vẫn còn đang trong canh vui nhộn nhất, mọi người ai nấy đều xúng xính áo quần đi trẩy hội, thì trên giường bệnh mẹ tôi đã trút hơi thở cuối cùng kết thúc một hành trình cuộc đời đầy gian lao vất vả của mình. Trong giây phút chuẩn bị lìa xa cõi dương thế, đôi mắt mẹ vẫn nhìn tôi trìu mến như muốn nhắn nhủ điều gì đó, bởi lúc đó mẹ không còn có thể nói được nữa. Vẫn biết rằng: sinh, lão, bệnh, tử là quy luật không ai có thể tránh được, và rồi ngay cả tôi cũng sẽ có ngày phải trở về với cát bụi, nhưng khi mẹ ra đi tôi vô cùng buồn đau, không thiết sống, cuộc đời như không còn ý nghĩa nữa...!

Sở dĩ mỗi khi mùa Xuân tới, nghĩ về mẹ tôi luôn buồn và thương mẹ, bởi mẹ tôi sinh ra vào đúng mùa Xuân, lấy chồng là bố tôi cũng vào mùa Xuân, để rồi khi lìa xa nhân thế cũng trong tiết trời Xuân của những ngày đầu năm mới trong ngút ngàn sắc tím của hoa xoan rơi rụng đầy ngõ quê. Nếu mẹ là một người được hưởng sung sướng hạnh phúc như bao người phụ nữ khác thì tôi không nói làm gì, đằng này mẹ tôi từ lúc sinh ra cho tới khi mất đi chưa có bao giờ thoát khỏi nỗi cơ cực vất vả. Bà ngoại từng kể rằng, thời ấu thơ của mẹ là chuỗi ngày dài túng đói, khi nhà nghèo quá nên mấy anh chị em của mẹ đều không được đến trường để học cái chữ, mà phải ở nhà để phụ ngoại làm đồng, mò cua bắt ốc bán lấy tiền sinh sống. Ấy vậy mà cái ăn cái mặc cũng đâu có đủ, quanh năm vẫn phải nón mê áo rách, thiếu đói triền miên. Lớn lên, lúc theo bố tôi về làm dâu nhà nội, mẹ cũng đâu có được hưởng niềm sung sướng gì, khi mà bà nội tôi vốn là một người rất hà khắc, ghê gớm, vì vậy mà mẹ luôn bị chửi bới, thậm chí đánh đập, mặc dù mẹ tôi đâu có làm gì nên tội để mà phải chịu bị đày hoài như thế…(?!) Khi 5 anh chị em chúng tôi ra đời, ngoài việc phải một mình đảm đương hơn mẫu ruộng khoán của HTX (Bố tôi đi bộ đội), chăm nuôi gà, lợn..., thì những khi nông nhàn mẹ còn phải tranh thủ đi làm thuê cuốc mướn lo cho các con không bị đứt bữa vì thiếu đói. Anh chị em chúng tôi dẫu có bị thiếu đói trong những độ giáp hạt, nhưng với quần áo mặc thì cũng còn thi thoảng được mẹ mua cho bộ mới vào dịp khai trường, hay ngày Tết nhất; còn với mẹ thì suốt những năm tháng ấu thơ của mình tôi chưa bao giờ thấy mẹ tự mua cho mình một bộ quần áo mới bao giờ, khi toàn là áo quần vá chằng vá đụp vô số mảnh. Bây giờ khi mẹ đã mất rồi, nhìn lại giai đoạn mỗi sáng sớm mẹ dậy sớm luộc khoai, chiên cơm cho các con ăn để đi học, còn mình nhịn đói ra đồng làm việc, tôi thấy rơi nước mắt và vô cùng thương mẹ. Tôi vẫn còn nhớ, có bữa thằng út hỏi mẹ sao mẹ không ăn lại dành hết cho chúng con ăn như vậy (?!), thì mẹ cười, bảo: "Mẹ ăn rồi!"! Thế nhưng, tôi biết là mẹ nói dối, bởi mẹ không muốn các con bị đói, mà luôn dành dụm để cho các con được ăn no hơn. Ngay cả có nhiều bữa, khoai lang mẹ luộc xong, đợi các con ăn xong đâu đó, lúc sau mẹ mới ăn lại những đầu mẩu, hay những củ khoai dải (khoai nhỏ) mà mấy anh chị em chúng tôi ăn còn thừa. Hay như ở các bữa ăn chính, do lâu lâu nhà mới có được một bữa thịt nhân dịp có khách hay cỗ bàn gì đó, mẹ tôi cũng luôn rất dè dặt gắp thịt để ăn, mà mẹ toàn nhường phần cho các con. Khi đó do chỉ ham dành ăn với nhau, chứ cả mấy anh chị em chúng tôi có đứa nào nghĩ được tấm lòng trời biển bao la. tình thương của mẹ dành cho mình để mà gắp vào bát cho mẹ một vài miếng thịt, rồi nói mẹ ăn đi...(?!) Ôi cứ nghĩ lại những khoảnh khắc, những kỷ niệm ấy tôi lại càng thương nhớ mẹ...

Năm nào cũng vậy, khi vừa ăn Tết ở quê nhà và trở lên thành phố chưa lâu, được ít bữa là tôi lại từ thành phố trở về quê nhà để lo toan cho ngày cúng giỗ của mẹ. Không chỉ riêng mình tôi, mà tất cả 5 anh chị em chúng tôi, dù đi đâu, ở đâu thì ngày giỗ của mẹ vào thời khắc đầu năm, cũng tề tựu đông đủ, bởi dường như khi trưởng thành ai cũng biết suy nghĩ, biết nhìn nhận đến công lao dưỡng dục sinh thành của mẹ cha, nhất là mẹ tôi - một người phụ nữ suốt cả đời chịu cực khổ, chịu nghèo đói, hi sinh tất cả chỉ để lo cho các con ăn học nên người! Chẳng vậy mà trong đám giỗ lần nào cũng vậy, khi thắp nén tâm nhang trước bàn thờ, tôi cũng luôn thì thầm câu nói "cảm ơn mẹ!", và lúc đó, tự nhiên nước mắt tôi lại tuôn ròng chảy dài trên gò má...!

N.T.L

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cái đẹp đời thường trong tranh họa sĩ Vũ Dương - Bút ký Trần Trung Sáng
“Vẽ cuộc đời bằng cảm xúc” là chủ đề chương trình giới thiệu cuốn sách tranh của họa sĩ Vũ Dương do Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng phối hợp với Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tại Đà Nẵng và gia đình họa sĩ Vũ Dương tổ chức trong những ngày đầu tháng 5 vừa qua.
Xem thêm
Hành trình lan tỏa tình yêu biển đảo từ những lá cờ Tổ quốc mang dấu Trường Sa
Giữa mênh mông biển trời, lá cờ Tổ quốc tung bay trên các điểm đảo thuộc Quần đảo Trường Sa không chỉ khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Việt Nam, mà còn nhắc nhở mỗi người dân đất Việt về trách nhiệm gìn giữ biển đảo quê hương bằng những hành động thiết thực, từ những điều giản dị nhất.
Xem thêm
Chuyện bây giờ mới kể - Bút ký Trần Trọng Trung
Bác sĩ Lê Trung Hiếu năm nay đã bước vào độ tuổi “nhân sinh thất thập cổ lai hy”, tóc điểm sương trắng mái đầu, nhưng cử chỉ vẫn còn nhanh nhẹn, trí nhớ còn minh mẫn, nói năng từ tốn, rõ ràng… Bác sĩ Hiếu từng trải qua nhiều chức vụ Phó Giám đốc Trung tâm y tế huyện Tam Nông (hiện nay là Trung tâm y tế khu vực Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp) rồi làm Hội Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế Việt Nam… Trước khi về nghỉ hưu, ông giữ chức vụ Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện Tam Nông (hiện nay là Bảo hiểm xã hội cơ sở Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp).
Xem thêm
Trường Sa và những khoảnh khắc bình yên nơi đảo xa
Vẻ đẹp Trường Sa và tinh thần Trường Sa, không dễ nói hết trong một sớm một chiều. Nhân dịp tham gia Đoàn công tác số 14 đến với quần đảo Trường Sa, chúng tôi chọn lựa 14 khoảnh khắc đáng nhớ, để chia sẻ cùng bạn đọc về một Trường Sa xanh mát và kiêu hãnh hôm nay.
Xem thêm
Giữa Trường Sa, tiếng hát hòa vào tiếng sóng
Bảy ngày giữa biển không chỉ để đi qua những hòn đảo, những nhà giàn nơi đầu sóng. Đó còn là hành trình để hiểu thêm về những người lính biển, về sự hy sinh lặng thầm và về cách Trường Sa đi vào trái tim mỗi người.
Xem thêm
Ai mà chẳng biết… Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Nếu hơn 1300 năm trước, một hôm trên bước đường tiêu dao hay giữa một cơn say rượu túy lúy càn khôn nào đó, Lý Bạch đã thốt lên lời cảm khái: Xử thế ngược đại mộng/ Hồ vi lao kỳ sinh (*) thì cũng từ lâu lắm, người bình dân Việt đã từng trải nghiệm, rằng: Sự đời như giấc chiêm bao… Hoặc nếu từ 2400 năm trước ở Hy Lạp cổ đại, lời dặn của triết gia Socrates (về sau được khắc vào đá ở đền thờ Delphi), rằng Connais-toi, toi-même (Know thyself - Hãy tự hiểu chính mình), thì tại phương Đông, mấy mươi năm sau sinh thời của Socrates, nhà quân sự Tôn Võ Tử cũng đã ghi vào binh pháp điều mà bất cứ người cầm quân nào cũng không được quên, là: Tri kỷ tri bỉ, bách chiến bất đãi/ Bất tri bỉ nhi tri kỷ, nhất thắng nhất phụ/ Bất tri bỉ bất tri kỷ, mỗi chiến tất đãi (tức là: Biết mình biết người, trăm trận đánh không thua. Không biết người mà biết mình, một thắng một thua, Không biết người không biết mình, mỗi lần đánh ắt thua).
Xem thêm
Dư âm mùa hạ – Tản văn Đinh Thu Huế
Có lẽ, những mùa hạ oi nồng nhất lại là những năm tháng xa mẹ. Nắng hanh vàng nơi phố thị đôi khi khiến lòng tôi chùng xuống bởi khoảng trống cô đơn. Bỗng dưng nhớ da diết cảm giác thức dậy ở quê nhà, lắng nghe tiếng bước chân mẹ tảo tần lúc tờ mờ sáng, tiếng đàn gà lục cục dưới gốc khế già, hay tiếng gàu nước va vào thành giếng đánh thức cả một vùng thanh âm trong trẻo. Bao rung cảm bình dị ấy cứ vang vọng, để khi đi xa mới nghẹn lòng nhận ra: đó chính là khoảng trời chân phương nhất mà mình thuộc về. Chẳng có bóng râm nào xanh mát và chở che hơn đôi cánh tay của mẹ.
Xem thêm
Cõng hàng về căn cứ - Bút ký của Ngọc Tấn
Tôi đi như đếm từng bước, như trong vô thức, nhưng cứ đi, đến lúc nào đôi chân không sai khiến được nữa mới dừng lại nghỉ. Cho đến chiều ngày hôm sau tôi bỗng nghe lao xao tiếng người. Địch hay ta đây? Tim như thắt lại vì hồi hộp, tôi bí mật tiến lại gần quan sát. Không phải địch, một đơn vị bộ đội đang hành quân ngang qua! “Trời cho mình được sống lại rồi!” - nỗi vui sướng quá đỗi khiến nước mắt tôi ứa ra... Nghe tôi kể lại đầu đuôi, chỉ huy đơn vị đồng ý cho tôi đi theo. Tôi theo các anh được một tuần thì gặp ông chú trên Gia Lai xuống. Ông khuyên tôi về quê tạm lánh, khi nào gặp người trên cứ xuống thì hẵng theo lên, không thể tay không đi một mình lên cứ được...
Xem thêm
Theo những dấu chân hoài niệm
Gia đình cố họa sĩ Nguyễn Phan (1940–2010) phối hợp với Bảo Tàng Mỹ thuật Đà Nẵng và Bảo Tàng Mỹ Thuật Tp. Hồ Chí Minh tổ chức hai cuộc triển lãm: tại Đà Nẵng (09/05/2026 – 16/05/2026) và Tp. Hồ Chí Minh (25/05/2026 – 31/05/2026 trong tháng 5 năm 2026). Triển lãm mang ý nghĩa hồi cố, tưởng niệm và tri ân, do KTS Phan Trường Sơn, con trai và gia đình cố họa sĩ Nguyễn Phan thực hiện, đồng thời giới thiệu đến những người yêu mến mỹ thuật và bạn bè, người thân của họa sĩ tập sách “Họa sĩ Nguyễn Phan, những năm tháng và sắc màu hoài niệm” (Nxb Hội nhà văn), cũng là tên của cuộc triển lãm.
Xem thêm
Đưa “Tình deagu” về Cánh đồng 41
Kỳ lạ thay, những ngày sau Tết, tôi bị thôi thúc mãnh liệt được trở về thăm Cánh đồng 41, nơi mấy mươi năm trước tôi được chị Út Một - Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Tân Hòa - đích thân lái chiếc tắc ráng về ấp Tây, xã Tân Hòa tìm lại những nhân chứng còn sống sót sau trận thảm sát ngày 19/6/1967 (nhằm ngày 22 tháng 5 Đinh Mùi) cho quyển sách Lịch sử Phụ nữ tỉnh Long An.
Xem thêm
Nhị vị tiền bối - Ghi chép của Trần Thế Tuyển
Từ những cuộc gặp gỡ tưởng như tình cờ, bài viết dưới đây của Đại tá nhà thơ Trần Thế Tuyển mở ra một không gian ký ức giàu xúc cảm về những con người đã góp phần làm nên diện mạo văn hóa và lịch sử một thời.
Xem thêm
Làng không thể mất trong tâm khảm người Việt – Tùy bút Việt Thắng
Ký ức tuổi thơ, bắt đầu từ cái cổng rêu phong đứng lặng ở đầu làng trên con đường đất lát gạch nghiêng. Đi qua cổng làng là thấy mình thuộc về một nơi chốn rất riêng, nơi mà mỗi gốc cây, mỗi bờ rào đều có thể gọi tên. Ao làng nằm đó, phẳng lặng như một tấm gương, in bóng mây trời và tuổi thơ chúng tôi. Những buổi trưa hè, lũ trẻ con trốn nắng, tụm năm tụm bảy bên bờ ao dưới gốc đa, tiếng cười rơi xuống mặt nước rồi lan ra thành những vòng tròn ký ức, thời gian có trôi đi vẫn còn gợn sóng trong tâm.
Xem thêm
Về bến K15 nghe gió thầm kể chuyện - Bút ký Nguyễn Thị Việt Nga
Đồ Sơn là địa danh có lẽ đã rất quen thuộc với nhiều người Việt Nam. Vùng đất khá đặc biệt của thành phố Hải Phòng ấy ghi dấu trong lòng người bởi phong cảnh hữu tình, giàu trầm tích văn hóa. Nhắc đến Đồ Sơn, người ta nhắc đến du lịch biển, đến những món ăn ngon từ hải sản, đến lễ hội chọi trâu tưng bừng, đến những di tích như đền Bà Đế, chùa Hang, chùa và tháp Tường Long... Nhưng nếu chỉ thế thôi, vẫn còn chưa đủ; vẫn là “mắc nợ” với Đồ Sơn nhiều lắm. Không chỉ “mắc nợ” với Đồ Sơn, mà còn mắc nợ với cả một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc; mắc nợ với biết bao anh hùng liệt sỹ đã anh dũng ra đi từ mảnh đất này...Bởi nhắc đến Đồ Sơn, điều tôi muốn nói đầu tiên chính là địa danh thiêng liêng: Bến K15.
Xem thêm
Diều trên cồn gió – Tản văn Ngọc Tuyết
Sự rũ bỏ mang một vẻ đẹp tàn nhẫn của sự giải thoát. Giải thoát cho một thứ đã khao khát bầu trời đến độ sẵn sàng quay lưng phản bội lại người tạo ra nó; và đồng thời, giải thoát cho chính cái tôi đầy vết xước khỏi sự cầm tù của những hy vọng hão huyền. Con diều khi đứt dây, dù cuối cùng số phận nó có vắt vẻo rách nát trên một ngọn cây khô cằn nào đó, hay bị vùi dập tơi tả dưới một cơn mưa rào mùa hạ, thì ít nhất, nó đã đổi lấy được một khoảnh khắc ngắn ngủi làm vua của bầu trời. Nó đã có một sát-na được là chính nó: trọn vẹn, hoang dại, và không thuộc về ai.
Xem thêm
Bản tráng ca bên dòng Vàm Cỏ - Bút ký của Nguyễn Vũ Điền
Tròn nửa thế kỷ sau ngày lá cờ cách mạng tung bay trên nóc trụ sở chính quyền ngụy tại thị xã Tân An (tỉnh Long An), hôm nay, thành phố bên bờ Vàm Cỏ Tây lại rợp sắc đỏ trong một buổi sáng tháng Tư thiêng liêng và xúc động.
Xem thêm
Nằm trên biển – Tản văn Nguyễn Đông Nhật
Nằm trên bờ mép cát và sóng. Sóng lùa cát, cát tan vào sóng, rồi cát-sóng phủ quanh thân thể. Như kéo đi, như giữ lại, mơn man xì xào. Có lúc xoay người thử soi mình trên nước. Nhưng khác với sông với suối, biển không mang hình bóng theo dòng nước cuốn trôi mà xóa nhòa ngay tức khắc. Biển là sự hòa tan; biển không là sự trôi cuốn. Biển nhận tất cả vào lòng. Để làm nên sự chuyển dịch bất tận là sóng. Thầm gọi sóng, sóng ơi! Và ngay lập tức nhận ra sai lầm: tại sao lại dại khờ tạo ra một sóng nhỏ nhoi vô nghĩa trong khi điều duy nhất nên làm là buông thả hoàn toàn trong lòng sóng bằng sự yên lặng đón chờ (?)
Xem thêm
Thăm làng Thổ Hà - Bút ký Phan Anh
Thổ Hà là một ngôi làng nhỏ, cổ kính nằm bên sông Cầu “nước chảy lơ thơ” nổi tiếng ở miền quan họ. Cũng giống như nhiều làng quan họ khác của xứ Kinh Bắc, làng Thổ Hà được biết đến là một trong những trung tâm của quan họ, không những thế nơi đây còn có nghệ thuật hát tuồng khá độc đáo của đất Kinh Bắc, nhất là trong mỗi dịp hội làng, tổ chức vào khoảng gần cuối tháng Giêng hàng năm. Xong đến làng Thổ Hà rồi mới hay, có lẽ tất cả những nghệ thuật trứ danh kia, dù vẫn còn đang thịnh hành nhưng vẫn không thể nào làm cho ngôi làng bên sông ấy nổi tiếng bằng một nghề gần như đã bị thất truyền, chỉ còn trong ký ức, nghề làm gốm.
Xem thêm
Chân mây 4 - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Buổi sớm đầu xuân hai vợ chồng lên vườn đào Phú Thượng. Đã nhiều năm xuân này mình mới có chút thảnh thơi đi mua đào tết. Chúng mình đi hết khu vườn này đến khu vườn khác. Hoa đào lạ lắm. Khu vườn sau hoa bao giờ cũng đẹp hơn khu vườn trước. Những thế những cành những cánh hoa sau bao giờ cũng đẹp hơn tươi thắm hơn. Cứ thế chúng mình đi từ khu vườn này sang khu vườn khác. Từ cánh đồng hoa này sang cánh đồng hoa khác. Từ miền hoa này sang miền hoa khác.
Xem thêm
Mùa hoa Dẻ - Tản văn Chu Phương Thảo
Tôi không biết rồi những mùa hoa sau này sẽ đưa chúng tôi đi về đâu. Chỉ thấy trong lòng mình hôm nay có một niềm vui rất đẹp. Như thể sau bao năm, hương hoa dẻ không chỉ dẫn tôi quay về một miền ký ức cũ, mà còn âm thầm mở ra một đoạn duyên mới. Với tôi hoa dẻ không chỉ là kỷ niệm, có thể đó còn là một thứ duyên lành vẫn đang tiếp tục nở, lặng lẽ trong lòng tôi.
Xem thêm
Mai – Tùy bút Nguyễn Đức Hải
Tôi vẫn nhớ như in tiếng sên xe đạp lạch cạch trên con đường đất đỏ năm nào. Con đường ấy không chỉ dẫn tôi đến trường, mà còn đưa tôi đi qua thời tuổi thơ trong veo của tình bạn. Nơi có Mai, có những tháng ngày nghèo khó nhưng ấm áp đến lạ. Với tôi, Mai không chỉ là một người bạn, mà là một phần ký ức không thể tách rời. Cho tôi học được yêu thương, hy sinh và cách nương tựa vào nhau để cùng đi qua những chông chênh của cuộc đời.
Xem thêm