TIN TỨC

Vị thế của văn chương trong Công nghiệp Văn hoá Việt Nam

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2026-03-14 16:31:34
mail facebook google pos stwis
523 lượt xem

TRỊNH BÍCH NGÂN

Chủ tịch Hội nhà văn thành phố Hồ Chí Minh

Tôi được Uỷ ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.Hồ Chí Minh giới thiệu tham gia ứng cử Đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố khoá XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031 tại đơn vị bầu cử số 20 ở 6 xã vùng ven, vùng sâu, vùng đảo thuộc 2 huyện Nhà Bè và Cần Giờ cũ.

Và tôi cũng cùng với nhiều ứng cử Đại biểu Quốc hội khoá XVI, nhiệm kỳ 2026-2031 và ứng cử Đại biểu Hội đồng nhân dân TP.HCM khoá XI đến tiếp xúc cử tri ở 6 xã: Nhà Bà, Hiệp Phước, Cần Giờ, Bình Khánh, Thạnh An, An Thới Đông.
 

Người dân nông thôn ít được thụ hưởng các tác phẩm văn học nghệ thuật

Người dân ở 6 xã hầu hết vẫn giữ được sự chân chất, hồn hậu và nói thẳng nói thật tâm tư nguyện vọng của mình. Các ý kiến mong những ứng cử viên được đắc cử nói lên tâm tư nguyện vọng của người lên tại nghị trường để mong sớm giải quyết những vấn đề thiết thân đối với đời sống như: Điều chính những điều luật chưa phù hợp, tháo gỡ những vướng mắc về đất đai, đẩy nhanh xây dựng hạ tầng, xoá quy họach treo, tạo thêm việc làm, chống thuốc giả, hàng giả, có bác sĩ khám chữa bệnh cho bà con vùng đảo, chống lừa đảo tiền bằng kỹ thuật số, chống các tệ nạn cờ bạc, ma tuý…chỉ có một ý kiến duy nhất của một cử tri ở đảo Thạnh An là muốn có đoàn văn nghệ về đảo biểu diễn cho bà con xem.

Đến vùng xa vùng đảo và lắng nghe ý kiến của người dân, tôi càng thấy rõ hơn, cái nghèo về đời sống tinh thần, đời sống văn hoá vẫn chưa được người dân quan tâm. Họ cần những ích lợi vật chất và gần như xa lạ với nhu cầu thụ hưởng thành quả văn học nghệ thuật. Ngay cả đội ngũ cán bộ đảm trách các nhiệm vụ trọng yếu của địa phương cũng chưa thực sự coi văn hoá là là động lực phát triển kinh tế xã hội. Một bản báo cáo dài hàng chục trang của nhiều xã về tình hình kinh tế xã hội chỉ dành vài dòng nói về văn hoá.
 

Vị thế của văn chương trong mục tiêu công nghiệp văn hoá

Trong vai trò một ứng cử viên đại diện cho Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh, cho giới cầm bút sáng tạo văn chương, tôi đã cố gắng nhấn mạnh giá trị của văn chương và những đóng góp không nhỏ của nó đối với đời sống xã hội, đời sống văn hóa, đặc biệt trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của Chính phủ.

Hiện nay, các ngành công nghiệp văn hóa ở Việt Nam đóng góp hơn 4% GDP quốc gia (giai đoạn 2018–2022). Chính phủ đặt mục tiêu nâng tỷ trọng này lên 7% GDP vào năm 2030 và 9% GDP vào năm 2045, hướng tới việc đưa công nghiệp văn hóa trở thành một ngành kinh tế quan trọng. Định hướng này dựa trên sự phát triển của nhiều lĩnh vực trọng tâm như: điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ, phần mềm và trò chơi giải trí, du lịch văn hóa, thiết kế, thời trang, truyền hình, xuất bản…

Trong định hướng phấn đấu trên, tôi ý thức rõ vai trò của thành phố ta là đầu tàu của cả nước không chỉ về kinh tế mà còn là văn hóa, bởi thành phố mang tên Bác, với những người dân tài hoa từ lâu đã là một vùng văn hóa quan trọng trong bề dày văn hóa đất nước.

Tôi cũng đặc biệt tôi nhấn mạnh chất “VĂN”. Văn nói chung là nguồn gốc của văn hóa, bản thân tiếng Việt đã nói lên điều này: Văn hóa bắt đầu bằng chữ Văn. Ở tầm nhân loại cũng thế. Văn không chỉ chỉ hiện diện trong tác phẩm văn học. Các thành phần khác của xã hội cũng sẽ đụng đến văn mỗi ngày, bởi vì các ngôn từ trong những bộ luật cũng là văn, các diễn ngôn chính trị cũng là văn, cách con người ăn nói với nhau cũng là văn, cách họ biểu đạt cảm xúc suy tư của mình cũng là văn…

Nói rộng ra, chúng ta đều biết, cả tâm hồn nhân loại nằm trong các áng văn, từ những truyền thuyết huyền thoại Hy Lạp cổ đại đến các bộ tạng thư của Phật giáo hay quyển kinh thánh của Kitô giáo, đến các bộ sách của văn minh Trung Hoa…tất cả đều là Văn, là lời thuật của nhân loại về nền văn minh của mình. Tất cả tạo nên linh hồn, cách suy nghĩ, các thông điệp, cách sống, cách ăn nói của con người.
 

Người viết văn không ngừng nỗ lực

Vì vậy, để góp phần đạt được mục tiêu trên, đầu tiên bản thân người viết văn chúng tôi phải nỗ lực nâng mình lên rất nhiều vì thực tế văn học là nguồn tư liệu gốc của nhiều thể loại nghệ thuật. Kịch bản phim, kịch bản sân khấu để tạo ra các bộ phim, các vở diễn thì hoặc là một dạng của văn học, hoặc là lấy cảm hứng từ văn học. Âm nhạc cũng thế, lấy cảm hứng từ thi ca, hoặc phổ thơ, hoặc hình ảnh, ca từ của bản nhạc cũng là một dạng văn học, hoặc bản thân người nhạc sĩ thường cũng là một thi sĩ. Thậm chí ngay cả các phương tiện truyền thông mới trên không gian mạng những người sáng tạo nội dung cho Youtube, tiktok, Facebook…, cũng phải bắt đầu tư duy như một người kể truyện, tìm những góc quay, tạo kịch tính và tìm cái đẹp y như một đạo diễn hay một nhà văn…Bản chất “Văn “luồn sâu trong mọi hoạt động nghệ thuật và xã hội mà nhà văn không theo kịp sứ mạng ấy thì xem như không hoàn thành nhiệm vụ. Góp tiếng nói tích cực cùng với thành phố xây dựng chất Văn - một thành tố quan trọng, rất quan trọng của Văn minh, Văn hoá - trong nếp sống của một thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, nghĩa tình.  

Dĩ nhiên, từ nói, đến nghe và nhận thức, hành động và có thể vừa đồng hành. Vừa tương tác và sáng tạo là cả quá trình.

Quá trình nhọc nhằn đó, với NQ 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam nếu được thực thi đúng như tinh thần chỉ đạo quyết liệt của cấp lãnh đạo cao nhất của Đảng, của Nhà nước, biết đâu, có thể Đại biểu Hội đồng nhân dân khoá XII, nhiệm kỳ 2031 – 2036, Hội đồng nhân dân TP.Hồ Chí Minh có một đại biểu là người cầm bút viết văn.

Còn với tôi, được làm một ứng cử Đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và được gặp gỡ tiếp xúc với cử tri ở những vùng nông thôn là một trải nghiệm khó quên.

Sáng 12/3/2026

TBN.

Một số hình ảnh tại những buổi tiếp xúc cử tri các xã vùng sâu, vùng đảo của TP. Hồ Chí Minh


 

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cần chấm dứt việc truy đuổi người vi phạm giao thông
Tết Bính Ngọ về thăm quê, mình chứng kiến một vụ tai nạn giao thông hơi vô lý. Một lão nông điều khiển xe máy đang chạy trên đường, chợt lão nghe tiếng còi hụ của xe CSGT phía sau, ngỡ là cảnh sát đuổi mình nên lão tăng tốc chạy nhanh hơn. Đến đoạn km 108, QL 20 thì bị lạc tay lái, xe lao vào lề đường té bổ nhào, khiến mặt mày và tay chân lão bê bết máu. Hai anh CSGT dừng xe đỡ lão dậy cùng với người dân mang dầu, băng cad sơ cứu. Trong lúc băng lại vết thương, hai anh cảnh sát nói với lão nông và mọi người rằng, các anh chỉ truy đuổi xe của nam thanh niên vi phạm chứ không phải đuổi xe lão nông này. Do lão hoảng quá, cố chạy nhanh nên gây ra tai nạn. Sau đó ông lão được đưa vào bệnh viện chữa trị. Rất may là ông già này chỉ bị thương nhẹ nên xuất viện một ngày sau đó.
Xem thêm
Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành hiệu quả
Mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều khởi nguồn từ sự giao thoa tất yếu giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân. Ý chí tại Đại hội XIV không chỉ đơn thuần là hệ thống văn kiện chính trị, mà là sự kết tinh cao độ giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực dự báo chiến lược tài tình và khát vọng cháy bóng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Quyết sách của Đảng là thành quả của một quá trình tổng kết thực tiễn sâu sắc, dưới ánh sáng của lý luận khoa học và tinh hoa trí tuệ của toàn dân tộc.
Xem thêm
Biết không hay sao vẫn lao vào?
Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.
Xem thêm
Chuyên đề: Chống AI lũng đoạn văn chương
Không còn là chuyện có nên hay không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác văn học nữa, mà thực tế đang đặt ra yêu cầu ứng phó với việc lợi dụng, lạm dụng AI để tạo nên những sản phẩm mang tên tác giả cụ thể nhưng không thấm mồ hôi của lao động nghề nghiệp, không “đóng dấu” được bản sắc của người viết.
Xem thêm
Thời cơ mới cho sáng tạo văn học - nghệ thuật
Năm 2025 là một năm in dấu đậm trong lịch sử phát triển của đất nước, không chỉ bởi kỉ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, mà còn là năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị - xã hội quan trọng; kịp thời nhìn lại những tác động xã hội nhiều mặt, đồng thời rút ra nhiều vấn đề đáng và cần để tổ chức tốt hơn cho hoạt động kỉ niệm 100 năm ra đời của Đảng (1930 - 2030), 100 năm ra đời của chế độ mới (1945 - 2045) với nội dung thiết thực, nhiều hình thức mới mẻ, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc.
Xem thêm
Học sinh “đánh thức” văn học bằng trải nghiệm sáng tạo
Không dừng lại ở việc học văn qua trang sách, học sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM) đã biến văn chương thành một hành trình trải nghiệm đa giác quan. Dự án “Tiếng tơ lòng” cho thấy một hướng tiếp cận mới: đưa văn học dân gian và văn học trung đại sống lại trong đời sống hiện đại, bằng chính sự sáng tạo và cảm xúc của người học.
Xem thêm
Thúc đẩy việc dạy và học tiếng Việt trong thế hệ trẻ kiều bào tại Hàn Quốc
Ngày 12/4, Tọa đàm với chủ đề “Thực trạng và giải pháp phát triển việc giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc” đã diễn ra tại thành phố Gwangju, Hàn Quốc.
Xem thêm
Bốn văn nhân, một mạch văn chương
Bốn con người, bốn phong cách, nhưng cùng chung một mạch nguồn: đi ra từ chiến tranh, sống và viết bằng trải nghiệm thật, và giữ trọn sự tử tế với văn chương.
Xem thêm
Văn chương Việt trong vòng xoáy AI
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đưa văn chương và người đọc vào thời khắc chuyển mình chưa từng có. Nó có thể được xem là công cụ hỗ trợ người viết, cũng gợi mở vô số thách thức cùng các áp lực mới cần đối mặt.
Xem thêm
Nỗi trăn trở của người làm chính sách trước những vấn đề nhân sinh
Những ngày gần đây, dư luận xã hội không khỏi bàng hoàng trước thông tin gần 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn ra thị trường, len lỏi vào cả bữa ăn học đường. Những mâm cơm tưởng như an toàn nhất - nơi trẻ em ăn uống mỗi ngày - bỗng trở thành tâm điểm của nỗi lo lắng. Phụ huynh hoang mang, nhà trường lúng túng, cơ quan quản lý khẩn trương rà soát, còn người làm chính sách thì không khỏi trăn trở.
Xem thêm
Nhà văn Nam Cao - nhìn từ khả năng kiến tạo di sản văn hóa vùng
Nhà văn có muôn nẻo lựa chọn bút danh cho mình (cội nguồn dòng tộc, kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu, bè bạn, triết lý nhân sinh, thế sự, nghề nghiệp, phép chơi chữ…). Với Trần Hữu Tri (1917-1951), ông chọn bút danh Nam Cao bằng lối ghép địa danh quê hương với hai chữ đầu của tên tổng và huyện: tổng Cao Đà, huyện Nam Xang (nay thuộc xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình).
Xem thêm
Trại sáng tác cần tránh hình thức, lãng phí
Nhiều năm qua, các trại sáng tác văn học nghệ thuật được tổ chức đã góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển đội ngũ văn nghệ sĩ, đồng thời cho ra đời nhiều tác phẩm có giá trị. Tuy nhiên, mô hình cũ đã bộc lộ những hạn chế về hiệu quả, cách tổ chức.
Xem thêm
Làm mới “chất Việt” trong trang văn trẻ thơ
Giữa “bão” giải trí số, văn học thiếu nhi Việt Nam đang âm thầm chuyển mình để không bị lãng quên. Từ việc cách tân ngôn ngữ đến mở rộng biên độ sáng tạo, mỗi trang viết hôm nay là một nỗ lực nhằm tìm lại vị thế trang trọng nhất trong thế giới tinh thần của độc giả nhỏ tuổi.
Xem thêm
Một chuyến xe, một câu nói, và chiếc gương soi vào nhân cách
Có những câu chuyện, thoạt nhìn rất nhỏ. Một chuyến xe. Một cuộc tranh cãi. Một câu nói buột miệng.
Xem thêm
Từ tâm sự của vợ chồng dịch giả tiếng Đức đến dấu ấn cổ tích của Anh Grimm
Qua thư giới thiệu của nhà văn Hồ Anh Thái, tôi đã có cuộc hẹn tại nhà riêng của hai dịch giả Đức ngữ nổi tiếng là GS.TS Günter Giesenfeld và Marianne Ngo. Thành phố Marburg của họ cách chỗ tôi ở chỉ một tiếng rưỡi tàu. Vì biết người Đức rất tôn trọng giờ giấc nên tôi đã đến sớm hơn 2 tiếng đồng hồ để vừa tránh chậm tàu, có thể vừa tranh thủ thời gian dạo quanh một trong những thành phố cổ kính và huyền bí nhất nước Đức.
Xem thêm
Vì sao người Việt lại đi khinh thơ của mình?
Từ một cuộc đối thoại hóm hỉnh nhưng không kém phần thẳng thắn, bài phỏng vấn của Nguyễn Văn Mạnh - Nguyễn Đình Minh đặt ra một câu hỏi khiến nhiều người làm thơ phải giật mình: Vì sao người Việt lại đi khinh thơ của mình?
Xem thêm
Đấu tranh, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng
Nghị quyết số 29-NQ/TW về Chiến lược Bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng xác định: “... Bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và lợi ích quốc gia-dân tộc; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước...”.
Xem thêm
Nhìn lại năm 2025, ấn tượng văn hóa, và suy ngẫm văn học
Năm 2025 vừa khép lại với nhiều sự kiện quan trọng của đất nước, trong đó không thể không nhắc đến những hoạt động nổi bật kỉ niệm 80 năm Quốc khánh và 50 năm non sông liền một dải. Hòa trong không khí ấy, đời sống văn hóa và văn học có những ấn tượng gì đáng suy ngẫm?
Xem thêm
Thi ca trước áp lực công nghệ số
Công nghệ số mở ra cơ hội lan tỏa nhanh chưa từng có, nhưng cũng đặt thi ca trước những thách thức về chất lượng, công chúng và sinh kế sáng tác. Từ góc nhìn các nhà thơ và nhà nghiên cứu tại TP. Hồ Chí Minh, câu chuyện không chỉ là thích ứng mà là tìm lại vị thế của thơ trong đô thị hiện đại.
Xem thêm
Từ văn chương đến căn cốt văn hóa dân tộc
Trong dòng chảy đương đại, Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du vẫn hiện diện như một mạch nguồn bền bỉ trong đời sống tinh thần người Việt. Vượt lên khuôn khổ của một kiệt tác văn chương, tác phẩm đã trở thành hệ giá trị văn hóa, đạo lý sống và thước đo nhân cách được truyền nối qua nhiều thế hệ.
Xem thêm