TIN TỨC

Vị thế của văn chương trong Công nghiệp Văn hoá Việt Nam

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2026-03-14 16:31:34
mail facebook google pos stwis
690 lượt xem

TRỊNH BÍCH NGÂN

Chủ tịch Hội nhà văn thành phố Hồ Chí Minh

Tôi được Uỷ ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.Hồ Chí Minh giới thiệu tham gia ứng cử Đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố khoá XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031 tại đơn vị bầu cử số 20 ở 6 xã vùng ven, vùng sâu, vùng đảo thuộc 2 huyện Nhà Bè và Cần Giờ cũ.

Và tôi cũng cùng với nhiều ứng cử Đại biểu Quốc hội khoá XVI, nhiệm kỳ 2026-2031 và ứng cử Đại biểu Hội đồng nhân dân TP.HCM khoá XI đến tiếp xúc cử tri ở 6 xã: Nhà Bà, Hiệp Phước, Cần Giờ, Bình Khánh, Thạnh An, An Thới Đông.
 

Người dân nông thôn ít được thụ hưởng các tác phẩm văn học nghệ thuật

Người dân ở 6 xã hầu hết vẫn giữ được sự chân chất, hồn hậu và nói thẳng nói thật tâm tư nguyện vọng của mình. Các ý kiến mong những ứng cử viên được đắc cử nói lên tâm tư nguyện vọng của người lên tại nghị trường để mong sớm giải quyết những vấn đề thiết thân đối với đời sống như: Điều chính những điều luật chưa phù hợp, tháo gỡ những vướng mắc về đất đai, đẩy nhanh xây dựng hạ tầng, xoá quy họach treo, tạo thêm việc làm, chống thuốc giả, hàng giả, có bác sĩ khám chữa bệnh cho bà con vùng đảo, chống lừa đảo tiền bằng kỹ thuật số, chống các tệ nạn cờ bạc, ma tuý…chỉ có một ý kiến duy nhất của một cử tri ở đảo Thạnh An là muốn có đoàn văn nghệ về đảo biểu diễn cho bà con xem.

Đến vùng xa vùng đảo và lắng nghe ý kiến của người dân, tôi càng thấy rõ hơn, cái nghèo về đời sống tinh thần, đời sống văn hoá vẫn chưa được người dân quan tâm. Họ cần những ích lợi vật chất và gần như xa lạ với nhu cầu thụ hưởng thành quả văn học nghệ thuật. Ngay cả đội ngũ cán bộ đảm trách các nhiệm vụ trọng yếu của địa phương cũng chưa thực sự coi văn hoá là là động lực phát triển kinh tế xã hội. Một bản báo cáo dài hàng chục trang của nhiều xã về tình hình kinh tế xã hội chỉ dành vài dòng nói về văn hoá.
 

Vị thế của văn chương trong mục tiêu công nghiệp văn hoá

Trong vai trò một ứng cử viên đại diện cho Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh, cho giới cầm bút sáng tạo văn chương, tôi đã cố gắng nhấn mạnh giá trị của văn chương và những đóng góp không nhỏ của nó đối với đời sống xã hội, đời sống văn hóa, đặc biệt trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của Chính phủ.

Hiện nay, các ngành công nghiệp văn hóa ở Việt Nam đóng góp hơn 4% GDP quốc gia (giai đoạn 2018–2022). Chính phủ đặt mục tiêu nâng tỷ trọng này lên 7% GDP vào năm 2030 và 9% GDP vào năm 2045, hướng tới việc đưa công nghiệp văn hóa trở thành một ngành kinh tế quan trọng. Định hướng này dựa trên sự phát triển của nhiều lĩnh vực trọng tâm như: điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ, phần mềm và trò chơi giải trí, du lịch văn hóa, thiết kế, thời trang, truyền hình, xuất bản…

Trong định hướng phấn đấu trên, tôi ý thức rõ vai trò của thành phố ta là đầu tàu của cả nước không chỉ về kinh tế mà còn là văn hóa, bởi thành phố mang tên Bác, với những người dân tài hoa từ lâu đã là một vùng văn hóa quan trọng trong bề dày văn hóa đất nước.

Tôi cũng đặc biệt tôi nhấn mạnh chất “VĂN”. Văn nói chung là nguồn gốc của văn hóa, bản thân tiếng Việt đã nói lên điều này: Văn hóa bắt đầu bằng chữ Văn. Ở tầm nhân loại cũng thế. Văn không chỉ chỉ hiện diện trong tác phẩm văn học. Các thành phần khác của xã hội cũng sẽ đụng đến văn mỗi ngày, bởi vì các ngôn từ trong những bộ luật cũng là văn, các diễn ngôn chính trị cũng là văn, cách con người ăn nói với nhau cũng là văn, cách họ biểu đạt cảm xúc suy tư của mình cũng là văn…

Nói rộng ra, chúng ta đều biết, cả tâm hồn nhân loại nằm trong các áng văn, từ những truyền thuyết huyền thoại Hy Lạp cổ đại đến các bộ tạng thư của Phật giáo hay quyển kinh thánh của Kitô giáo, đến các bộ sách của văn minh Trung Hoa…tất cả đều là Văn, là lời thuật của nhân loại về nền văn minh của mình. Tất cả tạo nên linh hồn, cách suy nghĩ, các thông điệp, cách sống, cách ăn nói của con người.
 

Người viết văn không ngừng nỗ lực

Vì vậy, để góp phần đạt được mục tiêu trên, đầu tiên bản thân người viết văn chúng tôi phải nỗ lực nâng mình lên rất nhiều vì thực tế văn học là nguồn tư liệu gốc của nhiều thể loại nghệ thuật. Kịch bản phim, kịch bản sân khấu để tạo ra các bộ phim, các vở diễn thì hoặc là một dạng của văn học, hoặc là lấy cảm hứng từ văn học. Âm nhạc cũng thế, lấy cảm hứng từ thi ca, hoặc phổ thơ, hoặc hình ảnh, ca từ của bản nhạc cũng là một dạng văn học, hoặc bản thân người nhạc sĩ thường cũng là một thi sĩ. Thậm chí ngay cả các phương tiện truyền thông mới trên không gian mạng những người sáng tạo nội dung cho Youtube, tiktok, Facebook…, cũng phải bắt đầu tư duy như một người kể truyện, tìm những góc quay, tạo kịch tính và tìm cái đẹp y như một đạo diễn hay một nhà văn…Bản chất “Văn “luồn sâu trong mọi hoạt động nghệ thuật và xã hội mà nhà văn không theo kịp sứ mạng ấy thì xem như không hoàn thành nhiệm vụ. Góp tiếng nói tích cực cùng với thành phố xây dựng chất Văn - một thành tố quan trọng, rất quan trọng của Văn minh, Văn hoá - trong nếp sống của một thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, nghĩa tình.  

Dĩ nhiên, từ nói, đến nghe và nhận thức, hành động và có thể vừa đồng hành. Vừa tương tác và sáng tạo là cả quá trình.

Quá trình nhọc nhằn đó, với NQ 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam nếu được thực thi đúng như tinh thần chỉ đạo quyết liệt của cấp lãnh đạo cao nhất của Đảng, của Nhà nước, biết đâu, có thể Đại biểu Hội đồng nhân dân khoá XII, nhiệm kỳ 2031 – 2036, Hội đồng nhân dân TP.Hồ Chí Minh có một đại biểu là người cầm bút viết văn.

Còn với tôi, được làm một ứng cử Đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và được gặp gỡ tiếp xúc với cử tri ở những vùng nông thôn là một trải nghiệm khó quên.

Sáng 12/3/2026

TBN.

Một số hình ảnh tại những buổi tiếp xúc cử tri các xã vùng sâu, vùng đảo của TP. Hồ Chí Minh


 

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Hành trình đi, suy ngẫm và viết
Một hôm, nhà báo Tô Đình Tuân gửi cho tôi tập bản thảo khá dày. Tôi đọc và viết không chỉ vì tình cảm đồng nghiệp quen biết nhiều năm trong nghề báo, mà còn bởi tôi hiểu khá rõ con người và hành trình nghề nghiệp của tác giả. Đặc biệt, trong giai đoạn tôi được phân công làm Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, Tô Đình Tuân là một cộng sự đắc lực, luôn tận tâm, trách nhiệm và đầy nhiệt huyết với công việc.
Xem thêm
Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc: Từ người yêu nước đến “Đường kách mệnh”
Từ hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành đến sự ra đời của Đường Kách mệnh, bài viết của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ giúp người đọc nhìn lại một chặng đường lịch sử đặc biệt – nơi chủ nghĩa yêu nước gặp gỡ chủ nghĩa Mác – Lênin để hình thành tư tưởng cách mạng Hồ Chí Minh và mở lối cho dân tộc Việt Nam đi tới độc lập, tự do.
Xem thêm
Lại thêm một cuốn sách ồn ào
Những ồn ào quanh Chuyện với Thanh rồi sẽ qua đi. Nhưng câu chuyện về cách ứng xử với lịch sử, với văn học và với những khác biệt trong quan điểm tiếp nhận sẽ còn tiếp tục đặt ra. Một xã hội văn minh cần có những cuộc tranh luận văn hóa nghiêm túc. Và điều kiện đầu tiên của mọi cuộc tranh luận nghiêm túc là đọc trước khi phán xét, hiểu trước khi kết luận. Đó chính là thông điệp của người viết bài này. Chỉ khi đó, tiếng nói của lý trí mới không bị lấn át bởi sự ồn ào của đám đông.
Xem thêm
Văn học, nghệ thuật Việt Nam không ngừng phát triển, đồng hành cùng dân tộc
Trong suốt 50 năm sau ngày đất nước thống nhất (1975-2025), văn học, nghệ thuật Việt Nam đã không ngừng phát triển, đồng hành cùng công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước. Trên nền tảng tư tưởng, văn hóa của Đảng và truyền thống dân tộc, văn học, nghệ thuật đã thực sự trở thành một bộ phận cấu thành quan trọng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa, xây dựng nhân cách con người Việt Nam, phản ánh hiện thực đời sống xã hội, đồng thời lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Xem thêm
Có một sự đồng điệu giữa văn hoá và nghệ thuật Việt-Pháp
Thierry kể về Paris những năm tuổi trẻ. Nhà của Thierry cách trường Sư phạm ENS Paris chừng mười lăm phút đi bộ. Ông nói về các quán cà phê nơi giới trí thức Pháp từng tranh luận thâu đêm, về những phòng tranh nhỏ ở Saint-Germain-des-Prés, về Foucault với những suy tư sâu thẳm về con người và tự do. Khi nhắc đến Foucault, giọng ông chậm lại như đang nhớ về một người bạn cũ đã ra đi rất xa. Sau đó Thierry hỏi Tú rằng tại sao anh lại đến ven sông Sài Gòn để làm mỹ thuật.
Xem thêm
Văn học trong kỷ nguyên số
Với sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới và công nghệ mới, những thay đổi lớn đã diễn ra trong cách sáng tác và đọc văn học. Đặc biệt là sự phổ biến của văn học trực tuyến và đọc điện tử, đã làm thay đổi rất nhiều cấu trúc và hệ sinh thái văn học truyền thống. Trong cuộc cách mạng thông tin và truyền thông sâu rộng này, văn học thời đại số sẽ đứng trước những cơ hội và thách thức mới.
Xem thêm
Người trẻ và văn chương tìm đường gặp nhau
Trong thời đại số, chỉ với một cú chạm màn hình, giới trẻ có thể tiếp cận vô vàn nội dung giải trí và tri thức, khiến những trang văn cần đọc chậm, chiêm nghiệm dần đánh mất vị trí trung tâm trong thói quen tiếp nhận.
Xem thêm
Văn học có thực sự chữa được cô đơn?
Ngày nay, thông qua mạng xã hội và các phương tiện công nghệ, con người kết nối với nhau nhiều hơn bao giờ hết. Nhưng một thực tại lại xảy ra: Dường như con người đang cô đơn hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh ấy, văn học nghệ thuật được kỳ vọng là sợi dây hàn gắn liên kết giữa người với người. Liệu một cuốn sách có thể mang tới sự gắn kết? Từ những cuộc đối thoại trong chuỗi sự kiện Những ngày Văn học châu Âu 2026, câu hỏi ấy đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Xem thêm
Nhà văn làm báo ở chiến trường - Trên tuyến đầu chống Mỹ - Tất cả cho ngày thống nhất non sông
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, văn nghệ sĩ vào chiến trường rất sớm. Đã sớm hình thành một “binh chủng văn nghệ sĩ” tại chiến trường vừa cầm trực tiếp cầm súng vừa trực tiếp sáng tác, đây là một điều đặc biệt của cuộc chiến tranh, một dấu ấn đặc sắc, để sau này nhìn lại chúng ta càng nhận thức rõ nét hơn, ý thức sâu sắc hơn về chiến tranh, để từ đó xây dựng vững chắc nền hòa bình với sự hiểu biết và trưởng thành của con người Việt Nam thời đại mới.
Xem thêm
Giữ trẻ em ở lại với văn chương
Áp lực học hành, nhịp sống gấp gáp và sức hút của giải trí số khiến trẻ em đang dần xa những trang sách. Để văn học thiếu nhi tìm lại vị trí trong đời sống hôm nay, điều quan trọng không nằm ở tác phẩm hay, mà ở môi trường đọc được nuôi dưỡng bền bỉ từ gia đình, nhà trường, người viết, nhà xuất bản và toàn xã hội. Từ đó, trẻ có thêm những khoảng lặng để mơ mộng, tưởng tượng và lớn lên cùng văn chương.
Xem thêm
AI “lên ngôi” văn đàn sẽ làm méo mó văn chương
Thuật toán AI khi được huấn luyện để “sáng tác” văn học thực chất là hành vi bóc lột sức lao động vốn hết sức vất vả, lao tâm khổ tứ của nhà văn, “cướp công” sáng tạo của họ. Trong khi đó, các ông chủ AI lại nghiễm nhiên hưởng lợi không chính đáng từ trí tuệ, mồ hôi, tâm sức lao động của nhà văn. Không chỉ vậy, khi những thuật toán AI lạnh lùng, vô cảm “sáng tạo” văn chương có thể sinh ra những đứa con tinh thần có hình hài nhưng không lành lặn sẽ dẫn đến sự dễ dãi, lệch lạc trong tiếp nhận tác phẩm của công chúng. Nguy hại nhất là AI có thể “giết chết” lý tưởng, khát vọng, động cơ, cảm hứng sáng tạo nghệ thuật chân chính của nhà văn. Nói mỉa mai, chua chát như một nhà văn, nếu để AI “lên ngôi” văn đàn thì nó không chỉ cướp “chiếc cần câu cơm” của nhà văn mà còn hủy hoại tương lai sự nghiệp sáng tác của họ.
Xem thêm
Cho ngày 30 tháng 4: Chuyện bây giờ mới kể
Thời gian là cỗ máy mài vô tình và tàn nhẫn đối với ký ức cá nhân. Trong biển thông tin hỗn loạn và nhiều kênh hôm nay, ký ức lại càng gặp nhiều thách thức thường trực và dữ dội. Một cách cổ sơ và thủ công cưỡng chống lại sự bào mòn vô tình và tàn nhẫn ấy là tìm dịp nhắc lại, thường xuyên nhắc lại.
Xem thêm
Cần chấm dứt việc truy đuổi người vi phạm giao thông
Tết Bính Ngọ về thăm quê, mình chứng kiến một vụ tai nạn giao thông hơi vô lý. Một lão nông điều khiển xe máy đang chạy trên đường, chợt lão nghe tiếng còi hụ của xe CSGT phía sau, ngỡ là cảnh sát đuổi mình nên lão tăng tốc chạy nhanh hơn. Đến đoạn km 108, QL 20 thì bị lạc tay lái, xe lao vào lề đường té bổ nhào, khiến mặt mày và tay chân lão bê bết máu. Hai anh CSGT dừng xe đỡ lão dậy cùng với người dân mang dầu, băng cad sơ cứu. Trong lúc băng lại vết thương, hai anh cảnh sát nói với lão nông và mọi người rằng, các anh chỉ truy đuổi xe của nam thanh niên vi phạm chứ không phải đuổi xe lão nông này. Do lão hoảng quá, cố chạy nhanh nên gây ra tai nạn. Sau đó ông lão được đưa vào bệnh viện chữa trị. Rất may là ông già này chỉ bị thương nhẹ nên xuất viện một ngày sau đó.
Xem thêm
Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành hiệu quả
Mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều khởi nguồn từ sự giao thoa tất yếu giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân. Ý chí tại Đại hội XIV không chỉ đơn thuần là hệ thống văn kiện chính trị, mà là sự kết tinh cao độ giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực dự báo chiến lược tài tình và khát vọng cháy bóng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Quyết sách của Đảng là thành quả của một quá trình tổng kết thực tiễn sâu sắc, dưới ánh sáng của lý luận khoa học và tinh hoa trí tuệ của toàn dân tộc.
Xem thêm
Biết không hay sao vẫn lao vào?
Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.
Xem thêm
Chuyên đề: Chống AI lũng đoạn văn chương
Không còn là chuyện có nên hay không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác văn học nữa, mà thực tế đang đặt ra yêu cầu ứng phó với việc lợi dụng, lạm dụng AI để tạo nên những sản phẩm mang tên tác giả cụ thể nhưng không thấm mồ hôi của lao động nghề nghiệp, không “đóng dấu” được bản sắc của người viết.
Xem thêm
Thời cơ mới cho sáng tạo văn học - nghệ thuật
Năm 2025 là một năm in dấu đậm trong lịch sử phát triển của đất nước, không chỉ bởi kỉ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, mà còn là năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị - xã hội quan trọng; kịp thời nhìn lại những tác động xã hội nhiều mặt, đồng thời rút ra nhiều vấn đề đáng và cần để tổ chức tốt hơn cho hoạt động kỉ niệm 100 năm ra đời của Đảng (1930 - 2030), 100 năm ra đời của chế độ mới (1945 - 2045) với nội dung thiết thực, nhiều hình thức mới mẻ, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc.
Xem thêm
Học sinh “đánh thức” văn học bằng trải nghiệm sáng tạo
Không dừng lại ở việc học văn qua trang sách, học sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM) đã biến văn chương thành một hành trình trải nghiệm đa giác quan. Dự án “Tiếng tơ lòng” cho thấy một hướng tiếp cận mới: đưa văn học dân gian và văn học trung đại sống lại trong đời sống hiện đại, bằng chính sự sáng tạo và cảm xúc của người học.
Xem thêm
Thúc đẩy việc dạy và học tiếng Việt trong thế hệ trẻ kiều bào tại Hàn Quốc
Ngày 12/4, Tọa đàm với chủ đề “Thực trạng và giải pháp phát triển việc giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc” đã diễn ra tại thành phố Gwangju, Hàn Quốc.
Xem thêm