TIN TỨC

Mai – Tùy bút Nguyễn Đức Hải

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-03-28 13:02:41
mail facebook google pos stwis
4267 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Tôi vẫn nhớ như in tiếng sên xe đạp lạch cạch trên con đường đất đỏ năm nào. Con đường ấy không chỉ dẫn tôi đến trường, mà còn đưa tôi đi qua thời tuổi thơ trong veo của tình bạn. Nơi có Mai, có những tháng ngày nghèo khó nhưng ấm áp đến lạ. Với tôi, Mai không chỉ là một người bạn, mà là một phần ký ức không thể tách rời. Cho tôi học được yêu thương, hy sinh và cách nương tựa vào nhau để cùng đi qua những chông chênh của cuộc đời.

 

Ảnh minh họa. Nguồn internet

 

Ngày ấy, Long Khánh là những con đường gồ ghề đầy nắng gió. Mùa khô, bụi đỏ bám đầy tóc; mùa mưa, bùn đất níu chặt hai bánh xe, cứng ngắt cả cái dè nếu không lấy những cành cao su đẩy chúng ra thì không thể chạy được. Trên chiếc xe đạp cũ kỹ ấy, Mai - cô bạn nhỏ nhắn vẫn bền bỉ chở tôi đến trường mỗi ngày. Có khi sáng sớm còn ngái ngủ, đã nghe tiếng kêu inh ỏi như cái “loa làng” của nó. Có khi chiều muộn nắng tắt cũng cái “loa phát thanh” nhưng tầng số cao hơn nó hí hửng:

- Hân ơi! Ra tao chở đi ăn chè. Đủ tiền rồi nè!

Con đường quen thuộc kia vẫn in dấu hai đứa, thuở nào. Những buổi tan học về, tôi cùng Mai hay rủ thằng Phú “đua xe”. Thật lòng mà nói thì chả bao giờ thằng Phú nó dám thắng tôi với Mai cả. Nên hai chúng tôi rất khoái chí với chiến công của mình. Có hôm tức quá vì thằng Phú lỡ chạy qua mặt chút xíu mà hai đứa cắm đầu đạp thật nhanh để vượt mặt nó mà không để ý cái ổ gà phía trước khiến cả hai ngã nhào xuống đường, chân tay trầy xước, máu rịn qua lớp bụi. Nhưng cảm giác đau dường như tan biến, nhường chỗ cho tiếng cười trong veo lan vào gió của nhóm bạn. Tôi không bao giờ quên mỗi lần chạy ngang qua chợ. Mẹ Mai hay ngoắc tôi vào đưa cho cái bánh ít, có khi vài trái ổi trong vườn nhà do mẹ chắt chiu để dành đem ra bán. Mẹ thương tôi như con ruột, có cái gì cho Mai là tôi chắc chắn cũng có một phần như vậy. Những tháng ngày ấy trôi qua êm đềm, nhẹ như gió, nhưng âm thầm bám rễ sâu vào ký ức, nuôi lớn một tình bạn chân thành, bền bỉ.

 

Năm cuối cấp khép lại, cũng là lúc mà mỗi người trong chúng tôi mang nhiều trăn trở nhất. Bao nhiêu niềm vui, nỗi buồn đan xen lẫn lộn. Hoàn cảnh gia đình mỗi đứa khác nhau. Lựa chọn và kỳ vọng cho một bước đường tương lai sắp tới cũng chẳng giống nhau. Những đêm mưa dội lộp độp xuống mái tôn cũ kĩ, chúng tôi nằm cạnh nhau trong im lặng, gió rít qua tán lá. Nỗi sợ len vào từng nhịp thở. Nước mắt chảy dài, thấm ướt vai áo, như chính dòng đời phía trước - nặng nề và mịt mù chưa tìm thấy lối ra.

Dừng lại việc học, Mai gom góp từng đồng dành dụm, vay mượn cả tiền của mẹ để đưa cho tôi làm lộ phí lên thành phố như gửi cả ước mơ của mình vào hành trang của tôi… Mỗi trái bưởi, vài quả bơ hay những nải chuối xanh ươm đã vội cắt sớm để dành cho tôi mỗi khi về thăm như món đồ xa xỉ với chính nó. Những lần nhét tiền vào tay tôi là cả những ngày tháng ngồi đạp máy may đến mỏi cả chân, tê cả gối; Chắt chiu, tiết kiệm không dám ăn, dám xài. Nó luôn nhường cho tôi những điều tốt đẹp nhất. Mỗi lần tôi từ chối, nó lên giọng ra vẻ chị hai với tôi: “Mày trên Sài Gòn cái gì cũng tiền tiền. Tao ở đây bó rau cũng qua bữa rồi. Yên tâm”.

Đôi lúc tôi tự hỏi - Cả anh chị ruột của tôi, những người thân trong gia đình tôi cũng chưa từng quan tâm hay làm cho tôi được như vậy. Nhỏ bạn không có một xu dính túi như tôi lấy đâu ra uy tín, lấy đâu ra tiền để trả lại cho nó, cho mẹ??? Lòng tôi nặng trĩu… Những ngày đầu ở đất Sài Thành, tôi chật vật giữa bộn bề mưu sinh. Có lúc tưởng chừng không thể đi tiếp. Chính những lời động viên giản dị của Mai đã nâng bước chân tôi. Lời hứa từ sâu thẳm lòng mình theo tôi suốt những năm tháng sau này như một ngọn lửa âm ỉ không bao giờ tắt.

Thời gian lặng lẽ trôi, hình ảnh người bạn nhỏ nhắn, lam lũ nhưng với cái chân tình to lớn, thấm đậm dành cho tôi đã giúp tôi vượt qua bao thử thách, phong ba giúp tôi đứng vững. Mai không chỉ cho tôi một “mùa xuân” thực sự của tình bạn, tình thân như chính cái tên gọi của nó, giúp tôi có một vị trí xã hội nhất định như ngày hôm nay mà còn là “ngày mai” của một tương lai tươi sáng và ân tình sâu sắc trong suốt cuộc đời tôi. Tôi nhớ mãi cái ngày sinh nhật năm ấy. Đêm thành phố sáng đèn, còn lòng tôi thì lặng đi khi thấy Mai đứng trước cửa, gương mặt còn vương mệt mỏi sau chuyến xe dài. Mẹ đang bệnh, vậy mà nó vẫn đưa thằng Phúc - đứa con trai nhỏ luôn quấn mẹ bắt chuyến xe đò muộn lên chỉ để có mặt, để chúc tôi một câu rồi vội vã quay về trong đêm để kịp buổi học sáng hôm sau của con. Không quà cáp, không hoa bánh nhưng chỉ cần một cái nắm tay, một ánh mắt cười của nó, mà khiến tôi thương đến nghẹn lòng. Tôi tiễn hai mẹ con về quê khi đêm đã sang canh. Giữa phố thị thưa vắng bóng người, lòng tôi bỗng dâng trào cảm xúc. Tôi nhận ra một điều: Hạnh phúc chỉ giản đơn từ những hy sinh thầm lặng và cử chỉ quan tâm bình thường, lại có thể khiến tim con người rung lên, khiến cuộc đời bỗng lung linh hơn giữa những bão giông, và nhắc nhở tôi luôn giữ trọn tình bạn thuỷ chung đươc kết tinh qua năm tháng.

Mai! Bạn mãi là “mùa xuân” của tôi, là phần ký ức thiêng liêng nhất mà tôi luôn gìn giữ vẹn tròn. Tôi vẫn thường kể cho anh nghe những câu chuyện về Mai như một cuốn phim quay chậm. Anh yêu thương tôi và rất trân trọng Mai, nên thường hay dùng từ “tình bạn có 1 không 2” mỗi khi nói về chúng tôi. Bản thân tôi cũng vô cùng trân quý. Tôi tự nhủ lòng mình dù tháng năm có trôi qua, dù tuổi xuân có kéo đến, hay sóng gió có cướp đi sự sống của con người theo quy luật tự nhiên của nó. Nhưng yêu thương mà tôi dành cho bạn, ân tình mà không gì có thể đong đếm được vẫn mãi vẹn nguyên như lúc ban đầu. Cái thuở ấu thơ không vết ố bụi trần và minh chứng rõ nhất là các con của chúng ta. Chúng luôn yêu thương và gìn giữ những giá trị tinh thần mà cuộc đời này không dễ gì có được. Dù ở bất cứ nơi đâu hay trong hoàn cảnh nào. Bạn vẫn mãi mãi là tri kỷ, là người bạn tốt nhất, chân thành nhất và cao đẹp nhất mà tôi may mắn có được trong cuộc đời này.

"Lam lũ bạn dành riêng mình bạn,

Để trọn yêu thương đó cho tôi

Vượt bao sóng gió tôi cần bạn

Thầm lặng bên tôi đóa Mai vàng."

                                                                          

                                                                                 SG, 27/03/26 Thương tặng bạn yêu quý của tôi

N.Đ.H

Bài viết liên quan

Xem thêm
Một kết nối nhân văn
Chiều ngày 26 tháng 6 năm 2026, tại Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra cuộc gặp mặt, giao lưu giữa lãnh đạo Quân đội với đội ngũ văn nghệ sĩ khu vực phía Nam.
Xem thêm
Nhà văn Sơn Nam: Người chép sử bằng hương rừng, mật đất
Sơn Nam, tên thật Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) – vùng đất Miệt Thứ với rừng tràm, bưng biền và sông rạch đan xen. Không gian khắc nghiệt ấy sớm hình thành trong ông cảm thức văn hóa đặc biệt về đất đai, lịch sử mở cõi và thân phận con người phương Nam.
Xem thêm
Đừng tiếc lời khen khi dạy trẻ nhỏ
Khi đời sống của mỗi gia đình ngày càng được nâng cao, nhiều gia đình có điều kiện chăm sóc và nuôi dạy con cái được tốt hơn. Giáo dục thời hội nhập hiện nay có nhiều cơ hội được tiếp cận, học hỏi phương pháp giáo dục tiên tiến, khoa học, nhiều bậc phụ huynh đã chú trọng giáo dục cho con nhỏ rất tích cực. Từ cách ứng xử hàng ngày cho đến lời nói, cử chỉ đều được người lớn ý thức khi giao tiếp với con trẻ. Trong quá trình giao tiếp đó, lời nói và đặc biệt là lời khen lại có tác động lớn tới nhận thức và hành vi, tình cảm của trẻ con.
Xem thêm
Trái tim rỉ máu! - Tạp bút Nguyễn Xuân Hương
Năm nay mùa mưa lại đến. Những cơn giông lốc gió cuốn kèm theo những cơn mưa nghe ràn rạt trên đường phố. Giờ đây, gã đã nghỉ hưu không phải bon chen lặn lội trên đường như thuở trước nữa. Trái tim gã đã trả lại nhịp đập bình thường như trước ngày bị bệnh. Và trong những giấc mơ về đêm không còn cảnh trái tim rỉ máu nữa. Cuộc sống cứ bình thản trôi đi mặc cho bão táp phong ba. Mong rằng trái tim gã cứ hoạt động bình thường đến ga cuối cuộc đời gã. Như vậy là mãn nguyện lắm rồi. Xin cảm ơn tất cả mọi người, xin cảm ơn cuộc đời, thật đáng quý biết bao.
Xem thêm
Chuyện về một thương binh nặng – Bút ký Trần Trọng Trung
Nhắc đến thương binh Nguyễn Văn Hữu ngụ xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh là gợi nhớ đến những ký ức hào hùng, cuộc hành trình không giới hạn của Sống đẹp! Ông đã cống hiến cả một thời tuổi trẻ, không quản ngại gian khổ, hy sinh xương trắng, máu đào của bản thân mình chiến đấu chống kẻ thù, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Xem thêm
Nấm Dẩn, một sinh thái trong lành – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Chiều buông, rời bước ra khỏi bãi đá cổ, lòng tôi cứ bâng khuâng trước vẻ đẹp vừa hoang dại, vừa tôn nghiêm của vùng cao biên giới Nấm Dẩn. Những địa danh như đèo Gió, thác Tiên, hay bãi đá cổ Nấm Chanh giờ đây không còn là những cái tên vô danh giữa đại ngàn heo hút mà đã được định danh trên bản đồ di sản nước nhà. Di tích Bãi đá cổ bản Nấm Chanh ở xã Nấm Dẩn đã được nhà nước xếp hạng cấp quốc gia năm 2008 và khu danh lam thác Tiên - đèo Gió cũng được xếp hạng thắng cảnh quốc gia vào năm 2009. Nhưng rồi lại nghĩ, bản đồ du lịch ở Nấm Dẩn đã mở ra nhưng giao thông và hạ tầng ở đây còn chưa theo kịp. Muốn nhiều người biết hơn nữa về những thắng cảnh và di sản ở Nấm Dẩn đường đi và các dịch vụ chắc chắn phải đi trước một bước để đón chân du khách. Nghĩ thế, rồi lại nhìn sang những vùng đất khác. Du lịch mở ra và bản sắc văn hoá cứ mất dần vì làn sóng thương mại hóa. Bất giác, tôi giật mình và tự hỏi: liệu một mai, khi rộn rã thanh âm của những bước chân du lịch, Nấm Dẩn có còn giữ nổi cho mình là một sinh thái trong lành nữa hay không?
Xem thêm
Chân mây 6 - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Thành Tuyên trong câu chuyện thời thiếu nữ của ai. Trong rung động thời trai trẻ của ai. Hương hoa rừng ngào ngạt. Đồi núi bạt ngàn xanh mướt. Những bông hoa gạo nóng bỏng. Những dây leo lộng lẫy hoa vàng. Những viên gạch cổ rêu phong thiêng liêng. Và sông Lô hào hùng. Sông Lô dạt dào sóng nước.
Xem thêm
Chuyện về nhà thơ Hoa Níp sau 10 năm rời cõi tạm
Hoa Nip là nhà thơ trẻ từng tham gia hoạt động trong Ban Nhà văn trẻ - Hội Nhà văn TP.HCM do nhà thơ Phan Hoàng làm trưởng ban. Dù sinh sống ở Bà Rịa - Vũng Tàu, nhưng mỗi khi Hội Nhà văn TP.HCM tổ chức các chuyến đi thực tế, sáng tác anh đều tham gia và hoạt động rất tích cực. Trong quan hệ đồng nghiệp, anh được bạn bè yêu thương, trân quý. Trong sáng tác anh được đánh giá là một nhà văn trẻ giàu triển vọng. Nhưng cuộc đời quả vô thường, năm 2016, một tai nạn thương tâm xảy ra đã cướp đi sinh mạng của anh trong sự đau đớn và tiếc thương của gia đình và đồng nghiệp. Nhân kỷ niệm 10 năm ngày mất của nhà thơ Hoa Nip, Phùng Hiệu xin giới thiệu bài viết của cha anh - tác giả Trần Vinh.
Xem thêm
Cái đẹp đời thường trong tranh họa sĩ Vũ Dương - Bút ký Trần Trung Sáng
“Vẽ cuộc đời bằng cảm xúc” là chủ đề chương trình giới thiệu cuốn sách tranh của họa sĩ Vũ Dương do Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng phối hợp với Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tại Đà Nẵng và gia đình họa sĩ Vũ Dương tổ chức trong những ngày đầu tháng 5 vừa qua.
Xem thêm
Hành trình lan tỏa tình yêu biển đảo từ những lá cờ Tổ quốc mang dấu Trường Sa
Giữa mênh mông biển trời, lá cờ Tổ quốc tung bay trên các điểm đảo thuộc Quần đảo Trường Sa không chỉ khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Việt Nam, mà còn nhắc nhở mỗi người dân đất Việt về trách nhiệm gìn giữ biển đảo quê hương bằng những hành động thiết thực, từ những điều giản dị nhất.
Xem thêm
Chuyện bây giờ mới kể - Bút ký Trần Trọng Trung
Bác sĩ Lê Trung Hiếu năm nay đã bước vào độ tuổi “nhân sinh thất thập cổ lai hy”, tóc điểm sương trắng mái đầu, nhưng cử chỉ vẫn còn nhanh nhẹn, trí nhớ còn minh mẫn, nói năng từ tốn, rõ ràng… Bác sĩ Hiếu từng trải qua nhiều chức vụ Phó Giám đốc Trung tâm y tế huyện Tam Nông (hiện nay là Trung tâm y tế khu vực Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp) rồi làm Hội Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế Việt Nam… Trước khi về nghỉ hưu, ông giữ chức vụ Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện Tam Nông (hiện nay là Bảo hiểm xã hội cơ sở Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp).
Xem thêm
Trường Sa và những khoảnh khắc bình yên nơi đảo xa
Vẻ đẹp Trường Sa và tinh thần Trường Sa, không dễ nói hết trong một sớm một chiều. Nhân dịp tham gia Đoàn công tác số 14 đến với quần đảo Trường Sa, chúng tôi chọn lựa 14 khoảnh khắc đáng nhớ, để chia sẻ cùng bạn đọc về một Trường Sa xanh mát và kiêu hãnh hôm nay.
Xem thêm
Giữa Trường Sa, tiếng hát hòa vào tiếng sóng
Bảy ngày giữa biển không chỉ để đi qua những hòn đảo, những nhà giàn nơi đầu sóng. Đó còn là hành trình để hiểu thêm về những người lính biển, về sự hy sinh lặng thầm và về cách Trường Sa đi vào trái tim mỗi người.
Xem thêm
Ai mà chẳng biết… Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Nếu hơn 1300 năm trước, một hôm trên bước đường tiêu dao hay giữa một cơn say rượu túy lúy càn khôn nào đó, Lý Bạch đã thốt lên lời cảm khái: Xử thế ngược đại mộng/ Hồ vi lao kỳ sinh (*) thì cũng từ lâu lắm, người bình dân Việt đã từng trải nghiệm, rằng: Sự đời như giấc chiêm bao… Hoặc nếu từ 2400 năm trước ở Hy Lạp cổ đại, lời dặn của triết gia Socrates (về sau được khắc vào đá ở đền thờ Delphi), rằng Connais-toi, toi-même (Know thyself - Hãy tự hiểu chính mình), thì tại phương Đông, mấy mươi năm sau sinh thời của Socrates, nhà quân sự Tôn Võ Tử cũng đã ghi vào binh pháp điều mà bất cứ người cầm quân nào cũng không được quên, là: Tri kỷ tri bỉ, bách chiến bất đãi/ Bất tri bỉ nhi tri kỷ, nhất thắng nhất phụ/ Bất tri bỉ bất tri kỷ, mỗi chiến tất đãi (tức là: Biết mình biết người, trăm trận đánh không thua. Không biết người mà biết mình, một thắng một thua, Không biết người không biết mình, mỗi lần đánh ắt thua).
Xem thêm
Dư âm mùa hạ – Tản văn Đinh Thu Huế
Có lẽ, những mùa hạ oi nồng nhất lại là những năm tháng xa mẹ. Nắng hanh vàng nơi phố thị đôi khi khiến lòng tôi chùng xuống bởi khoảng trống cô đơn. Bỗng dưng nhớ da diết cảm giác thức dậy ở quê nhà, lắng nghe tiếng bước chân mẹ tảo tần lúc tờ mờ sáng, tiếng đàn gà lục cục dưới gốc khế già, hay tiếng gàu nước va vào thành giếng đánh thức cả một vùng thanh âm trong trẻo. Bao rung cảm bình dị ấy cứ vang vọng, để khi đi xa mới nghẹn lòng nhận ra: đó chính là khoảng trời chân phương nhất mà mình thuộc về. Chẳng có bóng râm nào xanh mát và chở che hơn đôi cánh tay của mẹ.
Xem thêm
Cõng hàng về căn cứ - Bút ký của Ngọc Tấn
Tôi đi như đếm từng bước, như trong vô thức, nhưng cứ đi, đến lúc nào đôi chân không sai khiến được nữa mới dừng lại nghỉ. Cho đến chiều ngày hôm sau tôi bỗng nghe lao xao tiếng người. Địch hay ta đây? Tim như thắt lại vì hồi hộp, tôi bí mật tiến lại gần quan sát. Không phải địch, một đơn vị bộ đội đang hành quân ngang qua! “Trời cho mình được sống lại rồi!” - nỗi vui sướng quá đỗi khiến nước mắt tôi ứa ra... Nghe tôi kể lại đầu đuôi, chỉ huy đơn vị đồng ý cho tôi đi theo. Tôi theo các anh được một tuần thì gặp ông chú trên Gia Lai xuống. Ông khuyên tôi về quê tạm lánh, khi nào gặp người trên cứ xuống thì hẵng theo lên, không thể tay không đi một mình lên cứ được...
Xem thêm
Theo những dấu chân hoài niệm
Gia đình cố họa sĩ Nguyễn Phan (1940–2010) phối hợp với Bảo Tàng Mỹ thuật Đà Nẵng và Bảo Tàng Mỹ Thuật Tp. Hồ Chí Minh tổ chức hai cuộc triển lãm: tại Đà Nẵng (09/05/2026 – 16/05/2026) và Tp. Hồ Chí Minh (25/05/2026 – 31/05/2026 trong tháng 5 năm 2026). Triển lãm mang ý nghĩa hồi cố, tưởng niệm và tri ân, do KTS Phan Trường Sơn, con trai và gia đình cố họa sĩ Nguyễn Phan thực hiện, đồng thời giới thiệu đến những người yêu mến mỹ thuật và bạn bè, người thân của họa sĩ tập sách “Họa sĩ Nguyễn Phan, những năm tháng và sắc màu hoài niệm” (Nxb Hội nhà văn), cũng là tên của cuộc triển lãm.
Xem thêm
Đưa “Tình deagu” về Cánh đồng 41
Kỳ lạ thay, những ngày sau Tết, tôi bị thôi thúc mãnh liệt được trở về thăm Cánh đồng 41, nơi mấy mươi năm trước tôi được chị Út Một - Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Tân Hòa - đích thân lái chiếc tắc ráng về ấp Tây, xã Tân Hòa tìm lại những nhân chứng còn sống sót sau trận thảm sát ngày 19/6/1967 (nhằm ngày 22 tháng 5 Đinh Mùi) cho quyển sách Lịch sử Phụ nữ tỉnh Long An.
Xem thêm
Nhị vị tiền bối - Ghi chép của Trần Thế Tuyển
Từ những cuộc gặp gỡ tưởng như tình cờ, bài viết dưới đây của Đại tá nhà thơ Trần Thế Tuyển mở ra một không gian ký ức giàu xúc cảm về những con người đã góp phần làm nên diện mạo văn hóa và lịch sử một thời.
Xem thêm
Làng không thể mất trong tâm khảm người Việt – Tùy bút Việt Thắng
Ký ức tuổi thơ, bắt đầu từ cái cổng rêu phong đứng lặng ở đầu làng trên con đường đất lát gạch nghiêng. Đi qua cổng làng là thấy mình thuộc về một nơi chốn rất riêng, nơi mà mỗi gốc cây, mỗi bờ rào đều có thể gọi tên. Ao làng nằm đó, phẳng lặng như một tấm gương, in bóng mây trời và tuổi thơ chúng tôi. Những buổi trưa hè, lũ trẻ con trốn nắng, tụm năm tụm bảy bên bờ ao dưới gốc đa, tiếng cười rơi xuống mặt nước rồi lan ra thành những vòng tròn ký ức, thời gian có trôi đi vẫn còn gợn sóng trong tâm.
Xem thêm