TIN TỨC

Mai – Tùy bút Nguyễn Đức Hải

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-03-28 13:02:41
mail facebook google pos stwis
4631 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Tôi vẫn nhớ như in tiếng sên xe đạp lạch cạch trên con đường đất đỏ năm nào. Con đường ấy không chỉ dẫn tôi đến trường, mà còn đưa tôi đi qua thời tuổi thơ trong veo của tình bạn. Nơi có Mai, có những tháng ngày nghèo khó nhưng ấm áp đến lạ. Với tôi, Mai không chỉ là một người bạn, mà là một phần ký ức không thể tách rời. Cho tôi học được yêu thương, hy sinh và cách nương tựa vào nhau để cùng đi qua những chông chênh của cuộc đời.

 

Ảnh minh họa. Nguồn internet

 

Ngày ấy, Long Khánh là những con đường gồ ghề đầy nắng gió. Mùa khô, bụi đỏ bám đầy tóc; mùa mưa, bùn đất níu chặt hai bánh xe, cứng ngắt cả cái dè nếu không lấy những cành cao su đẩy chúng ra thì không thể chạy được. Trên chiếc xe đạp cũ kỹ ấy, Mai - cô bạn nhỏ nhắn vẫn bền bỉ chở tôi đến trường mỗi ngày. Có khi sáng sớm còn ngái ngủ, đã nghe tiếng kêu inh ỏi như cái “loa làng” của nó. Có khi chiều muộn nắng tắt cũng cái “loa phát thanh” nhưng tầng số cao hơn nó hí hửng:

- Hân ơi! Ra tao chở đi ăn chè. Đủ tiền rồi nè!

Con đường quen thuộc kia vẫn in dấu hai đứa, thuở nào. Những buổi tan học về, tôi cùng Mai hay rủ thằng Phú “đua xe”. Thật lòng mà nói thì chả bao giờ thằng Phú nó dám thắng tôi với Mai cả. Nên hai chúng tôi rất khoái chí với chiến công của mình. Có hôm tức quá vì thằng Phú lỡ chạy qua mặt chút xíu mà hai đứa cắm đầu đạp thật nhanh để vượt mặt nó mà không để ý cái ổ gà phía trước khiến cả hai ngã nhào xuống đường, chân tay trầy xước, máu rịn qua lớp bụi. Nhưng cảm giác đau dường như tan biến, nhường chỗ cho tiếng cười trong veo lan vào gió của nhóm bạn. Tôi không bao giờ quên mỗi lần chạy ngang qua chợ. Mẹ Mai hay ngoắc tôi vào đưa cho cái bánh ít, có khi vài trái ổi trong vườn nhà do mẹ chắt chiu để dành đem ra bán. Mẹ thương tôi như con ruột, có cái gì cho Mai là tôi chắc chắn cũng có một phần như vậy. Những tháng ngày ấy trôi qua êm đềm, nhẹ như gió, nhưng âm thầm bám rễ sâu vào ký ức, nuôi lớn một tình bạn chân thành, bền bỉ.

 

Năm cuối cấp khép lại, cũng là lúc mà mỗi người trong chúng tôi mang nhiều trăn trở nhất. Bao nhiêu niềm vui, nỗi buồn đan xen lẫn lộn. Hoàn cảnh gia đình mỗi đứa khác nhau. Lựa chọn và kỳ vọng cho một bước đường tương lai sắp tới cũng chẳng giống nhau. Những đêm mưa dội lộp độp xuống mái tôn cũ kĩ, chúng tôi nằm cạnh nhau trong im lặng, gió rít qua tán lá. Nỗi sợ len vào từng nhịp thở. Nước mắt chảy dài, thấm ướt vai áo, như chính dòng đời phía trước - nặng nề và mịt mù chưa tìm thấy lối ra.

Dừng lại việc học, Mai gom góp từng đồng dành dụm, vay mượn cả tiền của mẹ để đưa cho tôi làm lộ phí lên thành phố như gửi cả ước mơ của mình vào hành trang của tôi… Mỗi trái bưởi, vài quả bơ hay những nải chuối xanh ươm đã vội cắt sớm để dành cho tôi mỗi khi về thăm như món đồ xa xỉ với chính nó. Những lần nhét tiền vào tay tôi là cả những ngày tháng ngồi đạp máy may đến mỏi cả chân, tê cả gối; Chắt chiu, tiết kiệm không dám ăn, dám xài. Nó luôn nhường cho tôi những điều tốt đẹp nhất. Mỗi lần tôi từ chối, nó lên giọng ra vẻ chị hai với tôi: “Mày trên Sài Gòn cái gì cũng tiền tiền. Tao ở đây bó rau cũng qua bữa rồi. Yên tâm”.

Đôi lúc tôi tự hỏi - Cả anh chị ruột của tôi, những người thân trong gia đình tôi cũng chưa từng quan tâm hay làm cho tôi được như vậy. Nhỏ bạn không có một xu dính túi như tôi lấy đâu ra uy tín, lấy đâu ra tiền để trả lại cho nó, cho mẹ??? Lòng tôi nặng trĩu… Những ngày đầu ở đất Sài Thành, tôi chật vật giữa bộn bề mưu sinh. Có lúc tưởng chừng không thể đi tiếp. Chính những lời động viên giản dị của Mai đã nâng bước chân tôi. Lời hứa từ sâu thẳm lòng mình theo tôi suốt những năm tháng sau này như một ngọn lửa âm ỉ không bao giờ tắt.

Thời gian lặng lẽ trôi, hình ảnh người bạn nhỏ nhắn, lam lũ nhưng với cái chân tình to lớn, thấm đậm dành cho tôi đã giúp tôi vượt qua bao thử thách, phong ba giúp tôi đứng vững. Mai không chỉ cho tôi một “mùa xuân” thực sự của tình bạn, tình thân như chính cái tên gọi của nó, giúp tôi có một vị trí xã hội nhất định như ngày hôm nay mà còn là “ngày mai” của một tương lai tươi sáng và ân tình sâu sắc trong suốt cuộc đời tôi. Tôi nhớ mãi cái ngày sinh nhật năm ấy. Đêm thành phố sáng đèn, còn lòng tôi thì lặng đi khi thấy Mai đứng trước cửa, gương mặt còn vương mệt mỏi sau chuyến xe dài. Mẹ đang bệnh, vậy mà nó vẫn đưa thằng Phúc - đứa con trai nhỏ luôn quấn mẹ bắt chuyến xe đò muộn lên chỉ để có mặt, để chúc tôi một câu rồi vội vã quay về trong đêm để kịp buổi học sáng hôm sau của con. Không quà cáp, không hoa bánh nhưng chỉ cần một cái nắm tay, một ánh mắt cười của nó, mà khiến tôi thương đến nghẹn lòng. Tôi tiễn hai mẹ con về quê khi đêm đã sang canh. Giữa phố thị thưa vắng bóng người, lòng tôi bỗng dâng trào cảm xúc. Tôi nhận ra một điều: Hạnh phúc chỉ giản đơn từ những hy sinh thầm lặng và cử chỉ quan tâm bình thường, lại có thể khiến tim con người rung lên, khiến cuộc đời bỗng lung linh hơn giữa những bão giông, và nhắc nhở tôi luôn giữ trọn tình bạn thuỷ chung đươc kết tinh qua năm tháng.

Mai! Bạn mãi là “mùa xuân” của tôi, là phần ký ức thiêng liêng nhất mà tôi luôn gìn giữ vẹn tròn. Tôi vẫn thường kể cho anh nghe những câu chuyện về Mai như một cuốn phim quay chậm. Anh yêu thương tôi và rất trân trọng Mai, nên thường hay dùng từ “tình bạn có 1 không 2” mỗi khi nói về chúng tôi. Bản thân tôi cũng vô cùng trân quý. Tôi tự nhủ lòng mình dù tháng năm có trôi qua, dù tuổi xuân có kéo đến, hay sóng gió có cướp đi sự sống của con người theo quy luật tự nhiên của nó. Nhưng yêu thương mà tôi dành cho bạn, ân tình mà không gì có thể đong đếm được vẫn mãi vẹn nguyên như lúc ban đầu. Cái thuở ấu thơ không vết ố bụi trần và minh chứng rõ nhất là các con của chúng ta. Chúng luôn yêu thương và gìn giữ những giá trị tinh thần mà cuộc đời này không dễ gì có được. Dù ở bất cứ nơi đâu hay trong hoàn cảnh nào. Bạn vẫn mãi mãi là tri kỷ, là người bạn tốt nhất, chân thành nhất và cao đẹp nhất mà tôi may mắn có được trong cuộc đời này.

"Lam lũ bạn dành riêng mình bạn,

Để trọn yêu thương đó cho tôi

Vượt bao sóng gió tôi cần bạn

Thầm lặng bên tôi đóa Mai vàng."

                                                                          

                                                                                 SG, 27/03/26 Thương tặng bạn yêu quý của tôi

N.Đ.H

Bài viết liên quan

Xem thêm
Phía sau những trang sách học trò
Thời gian như dòng sông lặng lẽ chảy qua bao mùa mưa nắng, nhưng có những giá trị vẫn vẹn nguyên, lấp lánh đằng sau vết bụi mờ của năm tháng. Đôi khi giữa bộn bề cuộc sống, chỉ một làn gió se lạnh hay một nhành hoa ép khô trong cuốn sổ cũ cũng đủ đánh thức cả một tâm hồn đong đầy ân tình. Nhìn lại chặng đường đã qua, ta chợt nhận ra điều kỳ diệu nhất không nằm ở những hào quang phía trước, mà ẩn giấu ngay ở góc khuất bình dị mà thiêng liêng: phía sau những trang sách học trò.
Xem thêm
Hòn Chồng ngày trở lại
Tôi rời Hòn Chồng, mang theo một chút nắng chiều và một miền ký ức đã ngủ yên gần 60 năm. Những cục đá vẫn còn đó, biển vẫn xanh, chỉ có người trở lại là đã khác xưa nhiều lắm.
Xem thêm
Hà Nội và nỗi niềm hoa sữa – Tản văn Đào Thị Thu Hiền
Nhớ đến những mùa hoa Hà Nội, những người yêu mảnh đất này không thể không nhắc đến mùa hoa sữa. Đó là một mùa hoa nhưng cũng có thể gọi về cả mùa thơ, mùa nhạc khiến cho đất trời thủ đô khoảnh khắc cuối thu chầm chậm sang đông bỗng trở nên rạo rực, thao thức, nồng nàn với những vấn vương bởi cái hương thơm ngọt ngào, đằm sâu, quyến rũ đang dịu dàng gửi vào trong gió. Mùi hương ấy làm cho bao bước chân qua không khỏi ngập ngừng như thể đang bị níu lại. Có lẽ vì thế mà loài hoa này, từ lâu, đã được xem là tình yêu và nỗi nhớ của người Hà Nội.
Xem thêm
Kiến nghị lấy ngày 27/7 làm ngày Quốc giỗ
Tôi quan niệm rằng sự hy sinh của những người con đất Việt không bị giới hạn bởi một thời đại, một cuộc chiến tranh hay một thế hệ. Tất cả những người đã hy sinh vì độc lập, tự do và sự trường tồn của đất nước đều xứng đáng được các thế hệ hôm nay và mai sau tưởng nhớ. Bởi vậy, khi bàn về Ngày Quốc giỗ, cần phân biệt rõ giữa việc lựa chọn một ngày tưởng niệm chung và việc bảo đảm sự tri ân đối với từng đối tượng, từng giai đoạn lịch sử. Hai việc này không nhất thiết loại trừ nhau.
Xem thêm
Những người đi qua Trường Sơn – 55 năm một lời hẹn
Bài đăng Đặc san của Hội Nhà báo TPHCM chào mừng Đại hội Hội Nhà báo TPHCM
Xem thêm
Về bến Lộc An
Bài đăng báo Cựu chiến binh Việt Nam
Xem thêm
Đồng xu nhỏ và những chuyến xe – Tùy bút Trương Văn Dân
Lâu lắm, có lẽ gần 30 năm sau tôi mới gặp lại Franco. Sau khi tốt nghiệp, mỗi người mỗi ngả để mưu sinh. Ai cũng đều trải qua những thăng trầm về công việc, đổi nhà, gia đình con cái… thế là chúng tôi mất tin nhau.
Xem thêm
Khoa phục hồi chức năng (A26) vững chuyên môn, sáng y đức
Y học hiện đại có thể kéo dài một nhịp tim, giành lại một mạng sống từ ranh giới sinh tử. Nhưng chính Phục hồi chức năng mới là người trả lại cho nhịp tim ấy một lý do để đập, trả lại cho sự sống ấy một phẩm giá để tồn tại. Bởi cứu sống một con người đã là kỳ tích, nhưng giúp họ tự tay nâng một ly nước, tự bước đi bằng đôi chân mình và sống một cuộc đời độc lập — đó mới là sự hoàn thiện trọn vẹn nhất của y đức.
Xem thêm
Lớn khôn bên cửa từ bi
Bài đăng Văn nghệ Gia Lai
Xem thêm
Mảnh vườn bên suối – Tản văn Nguyễn Hồng Quang
Năm nào cũng vậy, khi những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về rét nhẹ cũng là lúc mẹ tôi cẩn thận lấy từ gác bếp xuống những ống nứa đựng hạt giống. Đó là những hạt cải thìa tròn lẳn, màu nâu bóng được chọn lựa kỹ càng từ những cây cải to nhất, khỏe nhất mùa trước. Khác với hoa cải bẹ hay cải nương có màu vàng tươi, hoa cải thìa lại mang màu trắng tinh khôi, dịu dàng như những vệt mây nhỏ đọng lại giữa vườn chiều. Khi những quả cải nhỏ như quả đỗ xanh chuyển từ màu xanh sang sắc vàng hanh, mẹ cắt cả chùm mang về bó lại, treo bên hiên nhà mươi hôm cho khô rồi mới vò lấy hạt phơi đem cất.
Xem thêm
Bỉ ngạn, một mùa hoa, một đời người – Tùy bút Nguyễn Thị Việt Nga
Bỉ ngạn theo tiếng Hán có nghĩa là bờ bên kia (bỉ: bên kia, ngạn: bờ). Trong cách giải thích của Phật giáo, đối diện với bỉ ngạn là “thử ngạn” bờ bên này. Bờ bên này là thế giới con người đang sống, nơi còn sinh tử, phiền não và mê lầm. Bờ bên kia là cảnh giới vượt thoát khỏi những ràng buộc ấy, là bờ giác ngộ. Trong truyền thống Tịnh Độ tông Nhật Bản, “bỉ ngạn” còn được dùng để chỉ Tây phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Bởi vậy, nếu chỉ hiểu bỉ ngạn là “cõi chết” thì có lẽ chúng ta đã làm nghèo đi ý nghĩa của hai chữ ấy.
Xem thêm
Lửa ơi! – Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Trở lại với “đời thường”, thì lửa là phương tiện thân thuộc khi đem đến cho con người cuộc sống dễ chịu hơn, sau thời kỳ sống trong dằng dặc đêm dài tăm tối của thời mông muội. Nói nôm na, thì lửa cho ánh sáng khi tối trời, để nấu ăn, xua đuổi các loài động vật-côn trùng, tạo các tín hiệu liên lạc từ xa… Lửa còn là ngôn ngữ của tình cảm, từ người bình dân Việt…
Xem thêm
Bồng bềnh trên mây – Tản văn Kỳ Nam
Tôi tình cờ “phát hiện” ra chị trong một lần lang thang tác nghiệp với chiếc Cub 50 cà tàng từ thời sinh viên và máy ảnh treo trước ngực. Chiếc xe dành để đi thực địa hôm đó giở chứng lần thứ chín mươi chín - cho đến khi một người xa lạ ngồi lên đạp cần khởi động nó mới chịu nổ máy.
Xem thêm
Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo...
Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình
- Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm