TIN TỨC

Lê Thị Kim và khoảng sân sau bí ẩn của thơ

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2023-10-23 10:07:21
mail facebook google pos stwis
411 lượt xem

Được xem gương mặt tiêu biểu của văn chương TP.HCM trưởng thành sau ngày đất nước thống nhất, Lê Thị Kim đã ghi dấu ấn trong nhiều tác phẩm. Vừa qua, Hội Nhà văn TP.HCM đã tổ chức tọa đàm Nhà thơ Lê Thị Kim - Sâu thẳm tình đầy, để tôn vinh và tri ân chị.

 

Tại buổi tọa đàm, nhiều thế hệ cầm bút phương Nam đã đến chung vui với Lê Thị Kim, để cùng nhìn lại hành trình sáng tạo của người đàn bà tài hoa và lận đận, nhưng luôn giữ được nguồn năng lượng tin yêu cuộc đời.

Các tác phẩm của Lê Thị Kim: Thành phố tháng Tư (thơ, in chung với Nguyễn Nhật Ánh, 1986), Khi tình yêu đến (thơ, 1988), Đóa quỳ hư ảo (thơ, 1991), Sương bụi tình yêu (thơ, 1997), Em lạc đâu sao kim (thơ/họa, 2020)…


Nhà thơ Lê Thị Kim

Níu thơ ca hội họa để không bị quỵ ngã

Nhà thơ - họa sĩ Lê Thị Kim tên thật là Lê Thị Ngà, sinh năm 1950, tại Thanh Hóa, trong một gia đình gia giáo, coi trọng học hành. Tố chất nghệ sĩ của người cha đã ảnh hưởng rất nhiều đến chị trong sáng tác thi ca lẫn hội hoạ. Cha của chị là người hướng các con đi tới nơi tới chốn trên con đường học hành.  

Chị luôn tự hào khi nói về cha mình: "Sinh thời, tuy là giáo viên dạy toán và Pháp văn, nhưng cha tôi là người rất yêu thơ và hội họa. Ông từng có nhiều bài thơ viết trong sổ tay và là tác giả của nhiều bức tranh. Chính ông là người đã hướng tôi đến với văn chương ngay từ khi còn thơ ấu. Tôi nghĩ, thơ chính là vỏ ốc để trú ẩn giữa sóng gió của cuộc đời, là khoảng sân sau bí ẩn để cất giấu kỷ niệm và sống với những ký ức giàu yêu thương, là chỗ để tìm lại chính mình, lắng nghe lòng mình để bước tiếp những bước đi của cuộc đời"


Nhà thơ Nguyễn Duy chia sẻ về thơ Lê Thị Kim

Hơn 40 năm làm thơ, chị có 4 tập thơ riêng. Con số không nhiều, nhưng nhắc đến tên tuổi chị hầu như ít độc giả yêu thơ nào không biết. Câu thơ tình nổi tiếng của chị được rất nhiều cô gái tuổi đang yêu chép vào trang sổ: "Đừng nhìn em như thế/ Cháy lòng em còn gì/ Sự nồng nàn của bể/ Cuốn mất lòng em đi...". Bài thơ được nhiều nhạc sĩ cùng phổ nhạc. Trong năm 1980, chị được tặng thưởng thơ hay báo Văn nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam) cho 3 bài thơ được giới sinh viên thời đó rất thích: ThuVòm me mùa Hạ, Tôi và cỏ.

Nhà văn Lại Văn Long chia sẻ, không nhiều người biết rằng bên cạnh những thành công rực rỡ về nghệ thuật, khoa học hoặc kinh doanh, Lê Thị Kim là một số phận chịu nhiều thử thách. Người phụ nữ xinh xắn, nhỏ nhẹ, khiêm nhường... với những sáng tác thơ lẫn họa tưởng chừng mong manh ấy lại có ý chí vượt khó đáng khâm phục, một Lê Thị Kim sâu thẳm tình đầy.


Nhà thơ Lê Thị Kim và con trai - họa sĩ Nguyễn Trọng Hiếu

Trước khi là nhà thơ, Lê Thị Kim từng là kỹ sư hóa học. Số phận đặt chị vào hoàn cảnh mẹ góa con thơ khi người chồng sớm ra đi, chị níu vào thơ ca, hội họa để không bị quỵ ngã. Chị phải đứng dậy để nuôi con.

Có một dạo, thơ Lê Thị Kim viết đầy chua xót, đớn đau: "Vì con đi hết đường này/ thôi đành phận số cát bay đá mòn/ mẹ như một cánh lá non/ khi cha bặt vắng mẹ còn hư vô/ vì con mẹ phải tự ru/ thôi thì ráng nốt kiếp hư vô này". Chị gửi hết những yếu đuối, đớn đau vào thơ để mạnh mẽ nuôi con.

Hai con trai của chị, con đầu hưởng gen tháo vát kinh doanh, con trai hưởng gen nghệ thuật. Lớn lên cùng tình yêu thơ ca, hội họa của mẹ, Nguyễn Trọng Hiếu vẽ và có nhiều tranh được các nhà sưu tập chọn mua. Hiếu bị yếu chân từ nhỏ, phải chống nạng, làm mọi việc đều khó khăn hơn bình thường, nhưng vẫn dành nhiều thười gian vẽ tranh, bán tranh, làm từ thiện, cùng mẹ chia sẻ với những phận đời bất hạnh.

Thơ sao tranh vậy

Thơ Lê Thị Kim ngọt ngào, tỏa được cái chất ôn hòa vốn có. Tranh của chị lãng mạn, điệu đà và ấm áp như chính tính cách - dù qua lắm phen bị dập vùi, vẫn không thay đổi. Bản chất dịu dàng trời cho đã giúp Lê Thị Kim có được cái nhìn thiện cảm, tích cực nhất với những gì chị chạm vào.


Nhà thơ Lê Thị Kim, nhà văn Nguyễn Đông Thức, nhà văn Bích Ngân (Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM) tại buổi tọa đàm

Nhà thơ Bùi Phan Thảo (Ủy viên BCH Hội Nhà văn TP.HCM) nhận xét: "Thơ Lê Thị Kim luôn giữ nét đài các, giọng thơ nhẹ nhàng mà duyên dáng, ngôn từ ngọt ngào. Thơ của chị luôn phảng phất nỗi buồn và nỗi buồn của Lê Thị Kim là do đời đem đến, không cần làm dáng vẫn nên thơ. Chính nét dịu dàng, sự đằm sâu cũng là một tố chất để nâng đỡ chị trong đời, trong thơ, để chị đầy bản lĩnh sống và nhìn đời với đôi mắt trong veo".

Với tư cách họa sĩ, chị được những người có chuyên môn, những nhà sưu tập tranh đánh giá là tài hoa. Gia tài tranh của chị trên dưới 500 bức, chị đã 2 lần được mời tham gia cuộc triển lãm tranh tại Mỹ. Tại Việt Nam, chị đã tham gia nhiều cuộc triển lãm, trong đó phải kể đến Âm thanh từ lồng ngực trái, chị triển lãm cùng con trai Nguyễn Trọng Hiếu.

Trong cuộc triển lãm tranh đó, số tiền tranh bán được khoảng 200 triệu đồng, hai mẹ con đã dùng vào việc thiện nguyện, trong đó trao tặng quỹ Mô-tô học bổng là 79 triệu đồng; trao cho 1 bệnh nhân ung thư 80 triệu đồng. Số còn lại chị dùng vào các hoạt động thiện nguyện khác.

Về các hoạt động thiện nguyện, Lê Thị Kim đã thực hiện rất nhiều năm qua, trái tim của người đàn bà thơ tài hoa dễ khóc, dễ cười dễ cảm thông chia sẻ ấy luôn rung lên những nhịp gấp của một tấm lòng nhân hậu. Nhưng ý định bán tranh làm thiện nguyện của chị trong buổi tọa đàm vừa qua vẫn khiến không ít bạn bè cảm động. Nhất là trong vòng một năm qua, chị đã vào ra bệnh viện liên tục, có lúc tưởng như thập tử nhất sinh.

Người đàn bà đa đoan này đang đứng bên bờ dốc cuộc đời. Nhưng tình yêu với thơ ca, với hội họa, tình thương với những số phận không may mắn vẫn luôn là mối quan tâm hàng đầu. Chị là thế, người đàn bà làm thơ vẽ tranh, thích tô son điểm phấn điệu đà, nhưng chính tâm hồn và tấm lòng khiến chị càng đẹp hơn trong mắt mọi người.

Họa sĩ "mát tay"
Có triển lãm, Lê Thị Kim thu về được 12 nghìn USD. "Vào thời điểm ấy, số tiền này rất đáng kể. Bởi vì lương căn bản của một kỹ sư như tôi, trung bình mỗi tháng chỉ có 50 USD thôi. Do vậy, gia đình tôi đã sống được bằng tiền bán tranh trong 2 năm liền, khỏi phải lo nghĩ xa xôi. Nếu bạn xem tranh của tôi, bạn sẽ thấy hình những cô gái cổ dài, thậm chí rất dài, như hươu cao cổ vậy. Ấy là "đặc trưng" tranh của Lê Thị Kim đó" - chị chia sẻ.

Nguồn: Khôi Nguyên Thảo (Thể thao & Văn hóa)

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nơi sâu thẳm trái tim vị tướng
Bài viết của Trung tướng, PGS-TS NGUYỄN ĐỨC HẢI, Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược quốc phòng, Bộ Quốc phòng
Xem thêm
Đan Thanh - nghệ sĩ kết nối thi ca và hội họa
Với hiểu biết khiêm tốn của một nhà giáo hâm mộ văn học nghệ thuật, tôi được biết thầy giáo - nhà văn Nguyễn Thanh. Thầy Nguyễn Thanh tên thật là Nguyễn Tấn Thành sinh ra tại xã Tân Quới, quận Bình Minh, Cần Thơ (nay thuộc Vĩnh Long). Khi làm văn nghệ, thầy Nguyễn Thanh còn dùng những bút danh khác để viết cho nhiều thể loại bài khác nhau : Thanh Huyền, Ngũ Lang, Đan Thanh, Phương Đình, Tương Như, Diễm Thi, Minh Khuê, Minh Văn, Lan Đình, Chàng Văn… Thầy tốt nghiệp Đại học Sư phạm - Cử nhân Văn khoa và đã qua 3 năm chưong trình Cao học Văn chương và Ngoại ngữ tại Đại học Văn khoa Sài Gòn (1975).
Xem thêm
Giao hưởng Điện Biên – thành tựu mới của nhà thơ Hữu Thỉnh
Chiến thắng Điện Biên là một chiến thắng vĩ đại của chúng ta “Lừng lẫy Điện Biên chấn động địa cầu” (Tố Hữu). Chiến thắng đó làm rạng danh nước Việt trên thế giới. “Nước Việt Nam từ máu lửa/ Rũ bùn đứng dậy sáng lòa” (Nguyễn Đình Thi). Ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ Quyết chiến Quyết thằng bay trên nóc hầm tướng Đờ cát, ngày 12 tháng 5 Bác Hồ đã có bài thơ dài đăng trên báo Nhân Dân : “Quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ”. Rồi sau đó Tố Hữu mới có bài thơ nổi tiếng “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên”. Điện Biên còn được các nhà thơ, nhà văn Việt Nam nhắc đến nhiều trong các bài thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết. Điện Biên cũng được nhắc đến trong các cuốn sách của đại tướng Võ Nguyên Giáp và các tướng lĩnh, nhà báo của ta và phương Tây.
Xem thêm
“Chia lửa” với chiến dịch Điện Biên Phủ
Bài đăng Tạp chí Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh số 122, thứ năm 2-5-2024
Xem thêm
Nhà thơ lê Đình Hòa chỉ thấy hoa phượng trắng
Bài viết của Lê Thiếu Nhơn về nhà thơ khiếm thị Lê Đình Hòa ở Phú Yên
Xem thêm
Lãng tử trong đời, chí thú trong văn
Bài viết về nhà văn Nguyễn Hoàng Thu trên báo Văn nghệ, Hội Nhà văn Việt Nam
Xem thêm
Trong màu xanh Vàm Cỏ
Nhà văn Hào Vũ, sinh năm 1950. Quê quán: An Hải, Hải Phòng. Dân tộc: Kinh. Hiện thường trú tại 6/3 Cư xá phường 3, thành phố Tân An, tỉnh Long An. Vào Hội Nhà văn Việt Nam năm 1984.
Xem thêm
Đỗ Thành Đồng và chuyển động đường thơ
Sau gần 15 năm đắm say đến điên cuồng với thi ca, nhà thơ Đỗ Thành Đồng, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Bình, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam đã xuất bản 7 tập thơ.
Xem thêm
Chuyện tình khó quên của Trịnh Công Sơn
Bài viết của nhà thơ Lê Thiếu Nhơn
Xem thêm
Nhà văn Di Li: Tôi bị hấp dẫn bởi người đàn ông nhân văn, tử tế
Tôi nghĩ rằng, là người văn minh thì phải chấp nhận sống chung với sự khác biệt, tuy nhiên, sự khác biệt đó nếu không tốt, muốn người ta thay đổi thì mình sẽ góp ý. Và cách góp ý của mình cũng khá hài hước nên người nghe không mấy khi khó chịu.
Xem thêm
Người tốt trại Vân Hồ
Nhà văn Trung Trung Đỉnh, Giải A cuộc thi tiểu thuyết Hội Nhà văn, 1998 – 2000) với tiểu thuyết Lạc rừng. Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007.
Xem thêm
Nhớ nhà báo Phú Bằng
Đọc bác Phú Bằng từ lâu, khi tôi còn trực tiếp cầm súng ở Trung đoàn 174 Sư đoàn 5 thời chống Mỹ. Lúc ấy bác Phạm Phú Bằng là phóng viên báo QĐND được tăng cường cho báo Quân Giải phóng Miền Nam.
Xem thêm
Nhà văn - dịch giả Trần Như Luận với tác phẩm “Tuyển tập 12 truyện ngắn Anh - Mỹ kinh điển, lừng danh”
Tháng Sáu 2022, trên Báo Thanh Niên rồi Tạp chí Văn nghệ Hội Nhà văn Việt Nam, nhà báo Hà Tùng Sơn và nhà phê bình văn học Vân Phi giới thiệu tác phẩm thứ 7 của nhà văn Trần Như Luận (TNL): tiểu thuyết Gương Mặt Loài Homo Sapiens. Trước đó, anh từng gây tiếng vang nhờ giá trị đáng kể của bộ tiểu thuyết Thầy Gotama và 8000 Đệ Tử dày tới 1.200 trang, trình làng năm 2014. Chúng tôi cũng biết tới cả trăm tác phẩm dịch của anh, cả thơ và truyện, xuất hiện trên các tạp chí Văn nghệ Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh, Văn nghệ Quân đội, Non Nước, Sông Hương, v.v… Xuân Giáp Thìn 2024, nhà văn ra mắt một “dịch phẩm” hoàn toàn mới: Tuyển tập 12 truyện ngắn Anh – Mỹ kinh điển, lừng danh. Sách dày 320 trang, bìa bắt mắt. Sách được Liên hiệp các Hội Văn học-nghệ thuật Việt Nam thẩm định chất lượng và hỗ trợ kinh phí; NXB Hội Nhà văn cấp phép. Nhân một cuộc hẹn thú vị tại Quận 7, TP Hồ Chí Minh, trong một quán cà phê tao nhã, không bỏ lỡ cơ hội, tôi đã thực hiện cuộc phỏng vấn này.
Xem thêm