(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Anh bước vào một tiệm vàng vào một chiều cuối thu trong đợt về phép thăm mẹ. Cửa tiệm nhỏ nằm sâu trong con phố cổ gần nhà anh, ánh đèn vàng buông xuống những ánh sáng ấm áp làm anh thấy bình yên đến lạ. Anh đứng rất lâu trước tủ kính, tim hồi hộp khi chọn một cặp nhẫn. Chiếc nhẫn trơn không đính đá, không khắc chữ vì đã có lần anh nghe người con gái anh thương thích một chiếc nhẫn như thế. Anh nhẹ nhàng cất chiếc nhẫn vào túi áo rồi bước ra khỏi tiệm hòa mình vào dòng người đang hối hả của phố xá và hình dung ra cảnh sẽ đeo vào tay người con gái ấy chiếc nhẫn vào một ngày trọng đại.

Tác giả Chu Phương Thảo

Anh là một chiến sĩ công an đang công tác tại một phố núi nhỏ nơi có những con dốc hiền hòa vàng rực cúc quỳ mỗi khi mùa đông đến. Thành phố không rộng, chỉ vừa gọn để người ta nhớ mặt nhau, đủ để mỗi ca trực đêm nghe rõ tiếng bước chân mình trên hè phố.

Anh chọn về đây công tác sau khi ra trường không phải vì nơi này nhẹ gánh mà vì ở đây có nhiều kỉ niệm đối với anh và anh tin rằng ở đây sẽ cần những người lính như anh. Mỗi sáng anh khoác lên mình bộ sắc phục công an, chỉnh lại cầu vai, cài từng chiếc khuy áo thật ngay ngắn anh lại thấy lòng mình đầy hãnh diện. Trong màu áo ấy là hoài bão, là khát khao và là niềm tự hào của một người sống vì trách nhiệm.

Anh gặp cô  lúc cô đi thực tập ở một trường nhỏ gần nơi anh công tác. Sáng nào anh cũng để ý thấy một cô gái đạp xe ngang qua cổng trực của anh, áo dài thuốt tha và cặp sách nặng trĩu sau lưng. Gương mặt cô tràn đầy vẻ hồi hộp nhưng tự tin của người sắp được vào nghề dạy học. Bữa đó cô dừng lại trước công nơi anh gác, ngập ngừng hỏi đường vào trường. Anh thấy cô gái nhỏ nhắn đáng yêu thì vội vàng chỉ đường: Em rẽ trái, đi hết con hẻm này rẽ phải là tới. Cô cười, cảm ơn anh rồi đạp xe đi. Cũng từ hôm đó, con phố nhỏ bỗng rộn ràng hơn vì họ gặp nhau thường xuyên hơn. Anh nhận ra mình thương cô gái nhỏ này từ lúc nào không biết nữa và cô, trong những lần tình cờ gặp lại đã thấy anh công an trẻ thân thiện và ấm áp. Dần dần, những cuộc gặp không còn là tình cờ nữa mà trở thành thường nhật. Có những buổi chiều sau ca trực, anh và cô đi qua những con dốc nhỏ bước vào một cánh đồng cỏ hồng tuyệt đẹp. Những bông cánh bướm mọc len những bụi cỏ như điểm xuyến làm cho bức tranh hoàng hôn của họ đượm màu. Xa xa là những đồi cúc quỳ vàng rực. Hoa đan kín cả triền đồi, những làn gió thổi qua làm cả quả đồi chập chờn huyền ảo. Họ bước chậm, vai kề vai không nói nhiều, chỉ để mùi hoa và nắng muộn đi cùng.

Có hôm, anh dừng xe ở một đoạn cao nhìn xuống thành phố nhỏ đang lên đèn. Những tối khác, anh chở cô đi lòng vòng qua vài con phố quen trước khi  đưa cô về dãy trọ. Con đường khi ấy yên ắng, đèn đường vàng nhạt, gió mát lùa qua vai áo. Cô tựa nhẹ lưng vào anh, nghe tiếng xe đều đều, nghe nhịp tim mình chậm lại. Đến trước cổng trọ, họ thường ngồi thêm một lát, chẳng ai nói lời tạm biệt, chỉ nhìn nhau cười dịu dàng. Những kỷ niệm ấy nhỏ thôi, nhưng lặng lẽ neo họ lại bên nhau, không cần hứa hẹn gì cả, tình yêu của họ cứ thế lớn lên, đậm sâu và bền bỉ như cúc quỳ nở vàng rực rỡ trên những con dốc mỗi khi mùa đông gõ cửa.

Dãy trọ cô ở có cây hoa dẻ già luôn tỏa hương thơm ngát. Có những buổi chiều muộn, anh và cô ngồi bên hiên, lặng nghe gió hát, nghe lá rơi, nghe mùi hoa dẻ ấm nồng lan trong không khí. Cô kể anh nghe về ước mơ đứng lớp, về một gia đình nhỏ và về một chiếc nhẫn trơn cô từng tưởng tượng sẽ đeo trong ngày cưới. Anh kể cho cô nghe về những ca trực đêm, những lần đứng gác giữa mưa lạnh, về những trách nhiệm không thể chọn nhẹ đi. Cô lắng nghe rất lâu, ánh mắt đầy tin tưởng và ngưỡng mộ.

Tình cảm của họ đến tự nhiên rồi yêu nhau bằng những cuộc chờ đợi nhỏ bé, bằng cảm giác bình yên khi biết rằng ở đâu đó trong thành phố nhỏ này luôn có một người đang lặng lẽ nghĩ về mình. Những ngày ấy, họ tưởng như đã chạm rất gần đến một tương lai chung. Họ yên ổn khi biết người kia vẫn ở đó, trong cùng một thành phố nhỏ, cùng một mùi hoa dẻ mỗi chiều.

Cho đến một ngày, mẹ anh đến gặp cô. Bà đứng rất lâu dưới gốc hoa dẻ trước dãy trọ rồi mới gõ cửa. Trong căn phòng nhỏ, mùi hoa dẻ len qua khung cửa sổ, bà kể về anh, về tuổi thơ, con đường binh nghiệp sẽ tới, những kỳ vọng bà gửi gắm. Bà nói rằng rồi anh sẽ về lại thủ đô, rằng anh thuộc về nơi đó, nơi có những cơ hội rộng mở hơn. - Làm mẹ, ai cũng mong con mình đi xa hơn - bà nói chậm rãi - dù biết, đôi khi điều đó khiến người khác phải lùi lại. Cô lặng im, không giận, không trách mà chỉ thấy thương. Thương tình yêu của một người mẹ. Thương con đường anh sẽ đi, con đường mà cô không nên bước cùng…

Rồi khi tốt nghiệp, cô được phân công chính thức về dạy tại một trường ở gần nơi anh công tác nhưng cô lại nộp đơn xin về vùng xa hơn. Anh ngạc nhiên hỏi cô. Cô nhìn anh rất lâu rồi đáp: Ở đó cần em hơn, cũng như anh chọn thành phố này vậy. Em đi rồi sẽ trở về.

Cô không nói về cuộc gặp với mẹ anh. Không nói về những điều mình đã tự hiểu chỉ lặng lẽ rời đi, như cách hoa dẻ rơi, không tiếng động, nhưng để lại mùi hương rất lâu. Vùng đất cô đến là một xã biên giới xa xôi. Bản làng nằm rải rác ven những cánh rừng. Mùa mưa lầy lội, mùa nắng thiếu nước, bụi mù còn trẻ con thì quen nghỉ học theo cha mẹ lên rẫy. Những giáo viên trẻ như cô được gọi với cái tên yêu thương là cắm bản. Cắm bản với cô không chỉ là một quyết định công tác, mà là một cách sống, là cách cô ở lại bản gieo từng con chữ với hi vọng một mai các em học trò sẽ đổi khác. Đêm ở làng xuống rất nhanh, núi rừng tối sẫm, chỉ còn ánh đèn dầu leo lét trong gian phòng nhỏ. Có những hôm nhớ nhà, nhớ anh đến quay quắt, cô nằm nghe gió thổi qua vách gỗ, tự hỏi không biết ở nơi xa ấy, anh có đang trực đêm, có chợt nghĩ đến mình không? Nhưng sáng ra, khi nghe tiếng trẻ con gọi “cô giáo ơi”, cô lại đứng dậy, nỗi buồn biến mất, lại xắn tay áo tiếp tục một ngày mới. Ở nơi tưởng như tận cùng ấy, cô học được cách ở yên với nỗi nhớ và thương người khác nhiều hơn chính mình.

Một hôm, anh lên thăm cô. Con đường vào làng dài và xấu. Khi anh đến khu tập thể giáo viên, trời đã nhá nhem tối. Nhìn thấy anh từ xa, cô chạy như bay đến ôm anh thật chặt rồi khóc nức nở như một đứa trẻ nhớ mẹ. Đêm đó, họ ngồi dưới gốc Knia già, cô gục đầu vào vai anh như thể bao nhiêu nhớ nhung dồn lại trong thời gian ấy bỗng vỡ ra. Anh vỗ về, khẽ nói: - Ngoan nào, Anh sẽ trở lại đón em.

Rồi anh kể cô nghe chuyện về thăm mẹ, cảnh mẹ ngồi chờ anh nơi hiên nhà và bà kể lại chuyện đã gặp cô. Ngày trước, mẹ từng không đồng ý, bởi mẹ muốn anh trở về thành phố công tác, sống cuộc đời gần bên mẹ. Nhưng lần này, anh ngồi xuống nói chuyện với mẹ rất lâu. Anh kể về người con gái anh thương, về những cố gắng lặng thầm, về sự tử tế và kiên nhẫn mà cô đã mang theo suốt quãng đường ấy. Mẹ lặng im nghe, rồi khẽ thở dài. Mẹ bảo, mẹ khâm phục cô và mẹ đồng ý để hai người được ở bên nhau. Trước lúc anh đi, mẹ còn gửi cho cô một món quà. Anh nói rồi lấy ra một chiếc khăn rất đẹp, đưa cho cô. Cô cầm chiếc khăn trong tay, lòng chợt run lên, mắt cay xè. Cô xúc động, không nói nên lời, chỉ thấy tim mình ấm lại, như vừa được chạm tới một sự chấp nhận hiền lành và sâu sắc của mẹ. Cô gục đầu vào lòng anh. Cả đêm họ ngồi như vậy, nghe gió thổi qua tán cây, nghe nhịp thở của nhau trong bóng tối. Cô nghĩ, chỉ cần lời hứa ấy thôi, cũng đủ để cô vững vàng đi tiếp.

Mùa lũ năm ấy đến sớm. Chiều hôm đó, mưa như trút nước, dòng suối đục ngầu, cuộn xiết. Tan lớp muộn, cô và phụ huynh đứng chờ để đưa học trò qua suối. Bỗng một đứa bé trượt chân. Chỉ một tiếng kêu ngắn ngủi, cả thân hình bé nhỏ đã bị nước cuốn trôi. Cô lao ra giữa dòng nước. Nước lạnh buốt. Dòng chảy kéo cô đi như một bàn tay vô hình. Cô cố giữ đứa trẻ, cố đẩy nó lên bờ. Trong khoảnh khắc rất ngắn ấy, cô nghĩ đến anh, đến đêm dưới gốc cây Knia già, đến lời hứa anh sẽ trở lại, đến mùi hoa dẻ nơi dãy trọ cũ, đến chiếc nhẫn trơn chưa từng được đeo. Cô mỉm cười như thể đã nghe thấy tiếng anh gọi mình từ rất xa. Đứa bé được cứu. Còn cô, bị dòng nước cuốn trôi mất hút giữa tiếng mưa gào.

Anh nhận tin dữ. Tin đến ngắn gọn, rời rạc, như thể người đưa tin cũng không đủ sức nói trọn một câu. Anh báo cáo đơn vị rồi vội vàng đến ngay trong đêm. Con đường trơn trượt, gió quất vào mặt rát buốt. Suốt cả đêm, anh cùng mọi người lần theo dòng nước lũ, gọi tên cô giữa tiếng mưa đổ dồn dập, giữa rừng tối và bùn đất ngập đến đầu. Không thấy cô, chỉ thấy cơn lũ đi qua cuốn theo những gì mong manh rồi lại hiền hòa như chưa có những bão giông để lại. Đến sáng hôm sau, họ tìm thấy cô ở một khúc suối cạn, nơi nước đã rút bớt, để lại bùn non và những cành cây gãy. Cô nằm đó, rất yên, như thể chỉ đang ngủ sau một ngày dài mệt mỏi quấn quanh bọn trẻ.

Anh bước tới và quỳ xuống ôm lấy cô vào lòng. Thân người nhỏ bé lạnh ngắt, chiếc khăn vẫn quàng trên cổ. Không còn hơi ấm quen thuộc từng nép vào anh. Anh gọi tên cô, gọi đến khản giọng vẫn không có câu trả lời. Chiếc nhẫn vẫn nằm trong túi áo anh. Ngón tay run rẩy đến mức anh phải dừng lại một lúc mới có thể lấy ra. Anh cầm chiếc nhẫn, thứ anh đã giữ chặt suốt quãng đường đến đây như giữ một lời hứa. - Anh đã nói… anh sẽ quay lại…em hứa đợi anh mà…Giọng anh vỡ ra giữa con suối ồn ào. Anh nhẹ nhàng đeo chiếc nhẫn vào tay cô. Ngón tay đã lạnh nhưng vừa vặn như thể chiếc nhẫn ấy đã chờ đúng khoảnh khắc này, dù muộn màng.

Anh ôm chặt cô, siết đến đau như thể chỉ cần buông ra một chút thôi, cô sẽ tan vào mưa lũ, vào núi rừng mênh mông trước mặt. Người lính ấy, từng đi qua bao gian khổ, giờ đây ngồi bất động không còn biết phải làm gì ngoài việc giữ lấy người con gái mình yêu.

Anh lau những hạt mưa vương trên má cô. Mưa vẫn rơi còn anh thì hiểu ra mình đã đến muộn mất rồi…

Nhiều năm sau, giữa thành phố đông đúc và xa lạ, anh đứng chờ đèn đỏ trong một buổi chiều mưa nhẹ, dòng người trôi qua vội vã, tiếng còi xe dội lên từng đợt, bỗng anh thấy bóng hình rất quen. Cô gái dừng xe sát cạnh, dáng người mảnh khảnh, mái tóc buộc gọn, ánh mắt bình thản. Trên ngón tay trái của cô, một chiếc nhẫn trơn lặng lẽ bắt sáng dưới ánh đèn giao thông. Tim anh chợt thắt lại, như thể có ai đó khẽ gọi tên mình từ một nơi rất xa. Mùi hoa dẻ bỗng ùa về. Một con phố nhỏ, một buổi chiều mưa, một lời hứa chưa kịp trọn… Cô gái quay sang, bắt gặp ánh nhìn của anh. Họ đứng yên trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, giữa dòng đời đang chảy. Cô mỉm cười xã giao, nụ cười nhẹ nhàng rất quen thuộc như thể đã từng dành cho anh từ một kiếp nào.

Đèn xanh bật sáng. Cô chạy xe đi hòa vào dòng người, không ngoảnh lại. Anh đứng yên thêm một chút mà tim nghẹt thở. Anh biết, có thể người vừa lướt qua không phải cô, cũng có thể chỉ là một mảnh ký ức cũ bất chợt hiện về giữa một buổi chiều đông đúc, khi lòng người chợt mềm đi vì mưa. Nhưng anh thấy tim mình đau, có một nỗi nhớ cất thật sâu bỗng ùa về.

Anh mỉm cười, khẽ gật đầu chào theo phản xạ như chào một người xa lạ, mà cũng như chào những yêu thương của một thời đã qua. Bàn tay anh khẽ siết lại. Chiếc nhẫn trơn anh vẫn mang theo bấy lâu bỗng ấm lên, như thể vừa chạm phải một lời hẹn đã cũ. Ở một cõi nào đó rất xa, anh tin rằng cô gái của anh vẫn đang yên vui, nhẹ nhõm bước đi, không còn mưa lũ, không còn những đoạn đường phải lựa chọn một mình.

C.P.T