TRẦN THẾ TUYỂN

Dù có thể đã từng đọc rải rác, nhưng khi được tập hợp thành một hệ thống xuyên suốt, các bài viết của Trung tướng, PGS.TS Nguyễn Đức Hải – nguyên Tư lệnh Quân đoàn 3, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng (Bộ Quốc phòng) – mới thực sự toả sáng. Chúng phác họa một góc nhìn hài hòa, sâu sắc giữa lý luận và thực tiễn về những vấn đề trọng yếu trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc hiện nay.

“Thế trận và Lòng dân” ^(*) – không chỉ là tên cuốn sách, mà còn là thông điệp xuyên suốt, là hai trụ cột then chốt mà tác giả muốn truyền tải.

Về “Thế Trận”

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân ta đã viết nên những trang sử hào hùng, vượt qua muôn vàn thử thách để giành độc lập, tự do. Một trong những nguyên nhân cốt lõi làm nên thắng lợi vĩ đại ấy chính là thế trận – được hiểu là phương thức tiến hành chiến tranh cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Với ngòi bút chính luận sắc sảo và nền tảng khoa học quân sự vững vàng, PGS.TS Nguyễn Đức Hải đã làm sáng tỏ thế trận mà Đảng ta chủ trương, được toàn dân thực hiện với Quân đội Nhân dân Việt Nam làm nòng cốt. Từ các phân tích về “Chuyển hóa thế trận trong chiến dịch Điện Biên Phủ”, “Trận then chốt mở màn Buôn Ma Thuột…” cho đến những vấn đề thời sự như “Đấu tranh bảo vệ chủ quyền trên không gian mạng” hay “Quy hoạch Thủ đô Hà Nội… từ góc nhìn quốc phòng - an ninh”, tác giả - một vị tướng trưởng thành từ chiến trận - đã thể hiện sự dụng công nghiên cứu sâu sắc. Các bài viết không chỉ khái quát hình thái, thế trận mà còn kết nối nhuần nhuyễn giữa cơ sở lý luận và thực tiễn sinh động, mang đến cho người đọc những cảm nhận mới mẻ về các sự kiện lịch sử.

Đó chính là thế trận của cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện – một phương thức độc đáo, sáng tạo mà không phải quốc gia nào trên thế giới cũng có được.

Về “Lòng Dân”

Vấn đề thứ hai tác giả tập trung phân tích chính là lòng dân. Thấm nhuần đường lối quân sự của Đảng, bằng vốn sống và trải nghiệm thực tiễn phong phú, PGS.TS Nguyễn Đức Hải đã lý giải lòng dân trong mối quan hệ biện chứng, khăng khít với thế trận. Đây là hai mặt của một vấn đề, hai mà một, một mà hai; chúng có mối quan hệ nhân quả, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau.

Các bài viết như “Nắm chắc địch, hiểu rõ về ta trong chiến dịch Tây Nguyên”, “Những cống hiến, hy sinh của người chiến sĩ đổi lấy hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế” cho đến “Giỗ Tổ Hùng Vương và những người có công với nước”… đều thể hiện một góc nhìn mới về lòng dân - nhân tố cốt lõi làm nên đại thắng của dân tộc. Đặc biệt, từ góc nhìn về Giỗ Tổ Hùng Vương (những người dựng nước), tác giả gợi mở việc kết hợp tưởng niệm các liệt sĩ, nghĩa sĩ của mọi thời đại đã có công giữ nước. Điều này không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, chính sách “đại đoàn kết dân tộc”, mà còn là sự tôn vinh xứng đáng dành cho những người có công dựng nước và giữ nước.

Kết luận

Có thể khẳng định, “Thế trận và Lòng dân” của Trung tướng PGS.TS Nguyễn Đức Hải là một cuốn cẩm nang quý giá cho những ai quan tâm, nghiên cứu đường lối quân sự của Đảng Cộng sản Việt Nam; đồng thời là tài liệu thiết thực, ý nghĩa đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

SG, tháng 10/2025
^(*) NXB Quân đội Nhân dân - 2025