TIN TỨC

Tiếng ghi - ta rung lên ngày ấy - Tản văn Văn Lê Tám

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-07-10 17:40:43
mail facebook google pos stwis
179 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Có những chuyến đi là để trở về, nhưng cũng có những lần trở về chỉ để nhận ra mình đã vĩnh viễn đánh rơi một phần hồn ở lại. Ba mươi năm, một chớp mắt của đất trời, nhưng là hơn nửa đời người đối với nhóm bạn lớp 8A2 ngày ấy trên quê hương Minh Hải.

 

Quốc mãi hoài niệm tiếng ghi - ta ngày ấy của Vân. Ảnh tác giả cung cấp.

 

Ngôi trường THCS Sông Đốc hôm xưa không còn chỗ cũ, dường như nó vẫn đứng như kẻ vô hồn, bởi không phải ở không gian quen thuộc của lũ trẻ khi xưa vẫn tụ tập; Nó được dời đi ra sân bóng đá, nhưng cũng vẫn ở cửa biển mặn mòi, nơi mà dòng Sông Ông Đốc dài thườn thượt từ ngã ba Vàm Thất Thủ mải miết chở dòng nước đổ ra Biển Tây.

Cảnh cũ còn đây, trường cũ vắng thầy. Những đứa bạn thân nhà gần trường ngày xưa như Thanh Tân, Kim Anh, Kiều Diễm, Xuân Diệu, Thu Hương, Tuấn "kẹo kéo"… đã tề tựu đông đủ, tóc đã điểm hoa râm, duy chỉ có tiếng ve vẫn ngân lên khúc nhạc thanh xuân hoài không dứt.

Và trong cái nồng nàn của hương phượng vĩ, cõi lòng Phạm Bảo Quốc lại một lần nữa hoang vắng đến lạ kỳ. Ngoài sân con ve sầu như réo khúc ai oán, cho dù đó là sản phẩm riêng của nó, là đặc sản của mùa hè phương nam…. Nhưng giờ đây với Quốc ve sầu như một kẻ thừa thãi, vô tư lự.

Ngày ấy, xóm nghèo ven biển này ai cũng thương nhau, cuộc sống bám víu vào những chuyến ghe ra khơi mong đầy ắp tôm cá. Lũ học trò lớp Cô Tịnh chủ nhiệm thân với nhau, chúng còn hẹn ước đi cùng Cô đến năm cuối cấp. Dẫu mỗi đứa một gia cảnh, nhưng đều mang chung một khát vọng vươn lên qua từng trang sách, để mong ngày mai không phải oằn vai làm ông ngư phủ nhọc nhằn.

Trong đám bạn lấm lem mùi muối biển ấy, Quốc hiện lên với nét hào hoa rất riêng. Cậu học trò có nước da trắng, khuôn mặt sáng, đặc biệt là đôi bàn tay búp măng tài hoa. Những ngón tay ấy không chỉ nắn nót từng nét chữ cẩn thận mà còn vẽ nên bao ước mơ tươi đẹp. Cứ mỗi giờ ra chơi, các cư dân 8A2 lại túm tụm xem Quốc vẽ, nó vẽ những tác phẩm miên man cho giấc mơ học đường. Nhưng có lẽ, tác phẩm đẹp nhất mà Quốc từng phác họa lại không nằm trên giấy, mà được giấu kín trong tận đáy tim. Đó là bức chướng nàng Vân.

Vân học dưới Quốc một lớp, là con gái của thầy Yên dạy Văn. Vân thừa hưởng từ cha tâm hồn lãng mạn, học Văn rất khá, đặc biệt là tài chơi ghi-ta hiếm có. Quốc quý Vân, rồi gì đó …… với Vân từ lúc nào chẳng rõ.

Quốc vẫn nhớ như in cái buổi sáng chào cờ năm ấy, khi thầy Yên đưa cây đàn ghi-ta gỗ cho con gái, Vân ôm đàn, những ngón tay nhỏ nhắn lướt trên phím khiến cả sân trường im phăng phắc để cho những thanh âm trong trẻo vang lên. Ngay khoảnh khắc ấy, cõi lòng chàng thiếu niên mười lăm tuổi như bị sợi dây đàn vô hình làm rung lên. Cung nhạc đầu đời rung lên bần bật, ngọt ngào và đắm say….

Có vài người bạn tinh ý hiểu và thương Quốc, bởi ánh mắt kẻ sầu bi làm sao giấu được sự mê đắm khi hướng về phía bóng hình ôm đàn giữa sân trường.

***

Nhưng thanh xuân của những năm tháng mà thời cuộc còn trăm bề khó khăn đâu cho phép người ta muốn là được. Mọi thứ với Quốc như tan như bọt bèo, bởi Vân theo gia đình chuyển ra Thị xã Cà Mau, bỏ lại phía sau cửa biển Sông Đốc mênh mông lồng lộng sóng gió, bỏ lại sân trường một hố sâu khủng khiếp, bỏ lại cả một bầu trời hoài niệm trong trái tim Quốc….

Ngày chia tay, Quốc chẳng dám bỏ lời, chỉ biết ngậm ngùi chôn giấu anh mắt đơn phương vào tận đáy lòng vô vị. Kỷ vật duy nhất còn sót lại là dòng lưu bút mang nét mực xanh hiền hòa của Vân…..

Hết cấp 2, Quốc cùng với Nở, Nhựt, Phú, Tuấn Anh… lần lượt khăn gói lên Thị xã Cà Mau trọ học, nhưng giữa biển người mênh mông thời chưa có điện thoại, internet, việc tìm một người chẳng khác nào mò kim đáy bể. Cứ thế, Vân trở thành một miền ký ức tuyệt đẹp mà dang dở, lùi dần về phía sau những lo toan của tuổi trưởng thành.

***

Hôm nay, ba mươi năm sau Quốc cùng các bạn trở lại chốn xưa để mong lấy lại những hoài niệm, ấy lại một bầu trời ký ức và những con sóng đang vỗ về bờ bến. Trong cái men cay ngà ngà của rượu, bên mảng miếng của đất trời Sông Đốc nồng đượm, bức tường ký ức bỗng chốc vỡ òa.

Mày làm gì mà tâm trạng quá vậy hả Quốc? Giọng hét của thằng Toàn mập như xé toang không gian tĩnh lặng, nhưng dường như vô âm thức với Quốc. Trong khói thuốc mênh mang, lòng Quốc tan vào vệt màu trắng đục, như những hạt phù sa đang lăn lộn dưới chân rừng.

Mùi hoa phượng ngạt ngào như chất xúc tác đánh thức mối tình đầu ngủ quên từ ngày ấy. Tiếng ve kêu râm ran nhói vào tim như tiếng đàn ghi-ta năm nào Vân đã gảy khiến Quốc bùi ngùi, chếnh choáng. Quốc nghĩ về dòng lưu bút với nét mực xanh vẫn vẹn nguyên màu dĩ vãng, cõi lòng người đàn ông ngoại tứ tuần bỗng mềm nhũn. Quốc kề tai Đang, rỉ rả buông những giọt buồn man mác, giọt của mối tình đầu chưa một lần nắm tay.

Phía bên kia, Hà, Thu, Phương, Huế và cả Nga nữa…. các bạn như nghe được câu chuyện từ đáy lòng của Quốc…. sao mà Quốc thấy khóe mắt họ hạ chớp, sống mũi cay cay. Những người phụ nữ từng trải hiểu quá rõ cái xót xa của một mối tình "chưa nở đã tàn - chưa gần đã xa". Họ thương cho tâm trạng của một kẻ lỡ mang trái tim nghệ sĩ, ôm ấp một bóng hình suốt ba mươi năm trời đằng đẵng.

Mối tình ấy, tưởng chừng đã ngủ yên, ngờ đâu đến tận 30 năm sau mới thực sự nở rộ tột cùng ngay tại chính nơi nó bắt đầu nảy mầm manh mún. Chỉ có điều, sân trường vẫn đó, bạn bè còn đây, chỉ bóng hình người ôm đàn năm ấy là đã rời khuất chân mây vời vợi. "Bây giờ Vân ở đâu?"

Câu hỏi Quốc thốt lên trong cơn say thả vào không trung, hòa vào gió biển Tây, rơi tõm xuống dòng Sông Ông Đốc rồi trôi tuột đi không lời hồi đáp. Chỉ còn lại cõi lòng hoang vắng của Quốc, chơi vơi giữa những cung nhạc đầu đời cứ ngân mãi, ngân mãi trong ký ức của một ngày đã xa...

V.L.T

Bài viết liên quan

Xem thêm
Bát pin – Tùy bút Nguyễn Hồng Quang
Có những kỷ niệm tưởng đã lùi rất xa vào dĩ vãng, vậy mà chỉ cần một âm thanh quen thuộc bất chợt vang lên là tất cả lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua. Với tôi, đó là tiếng nói ấm áp phát ra từ chiếc đài bán dẫn cũ – thứ âm thanh từng thắp sáng những ngày tháng gian khó nơi miền quê chưa có điện. Và mỗi lần nhớ về chiếc đài ấy, tôi lại nhớ đến “bát pin” – một sáng kiến vụng về nhưng chứa đựng biết bao niềm hy vọng của một thời thiếu thốn mà đầy khát khao.
Xem thêm
Dòng suối mát trong rừng Mạn Ngược – Tùy bút Phương Uyên
Quê hương tôi có thể chưa nổi tiếng trên những bản đồ du lịch, nhưng với tôi, dòng suối giữa đại ngàn luôn là món quà đẹp nhất mà thiên nhiên đã ban tặng. Đó là vẻ đẹp của sự giản dị, thuần khiết và bền bỉ, như chính tâm hồn của những con người miền núi luôn chân thành, mộc mạc mà nghĩa tình.
Xem thêm
Mồ hôi và nước mắt tìm kiếm liệt sĩ
Chiến tranh đã lùi vào quá khứ nửa thế kỷ, nhưng dư âm của những năm tháng máu trộn bùn non vẫn còn khắc sâu trên từng tấc đất quê hương, trong tâm trí của triệu triệu người con đất Việt. Những người lính Cụ Hồ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những chiến sĩ biệt động và dân quân du kích năm ấy, khi dấn thân ra trận, tuổi đời hãy còn rất trẻ; các anh, các chị mang theo những hoài bão thanh xuân mãnh liệt và cả những ước mơ còn dang dở. Rồi trong khói lửa đạn bom khắc nghiệt, các anh, các chị đã anh dũng ngã xuống, hóa thân thành hồn thiêng sông núi, trở thành một phần máu thịt của đất trời Tổ quốc. Hưởng ứng hành trình 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ đang được triển khai sâu rộng trên toàn quốc, hàng triệu trái tim lại thổn thức, cùng hướng về một cuộc hành trình lặng thầm nhưng vô cùng cao cả: tìm kiếm, đón các anh, các chị về với đất mẹ, về với vòng tay ôm ấp của gia đình, người thân và quê hương xứ sở.
Xem thêm
Sắc tím bàng vuông - Tản văn Nguyễn Thu Hà SG
Tháng sáu, hoa bàng vuông nhà mình năm nay nở đặc bông. Thứ hoa chẳng được bày trưng bao giờ, cứ bung rực ra sắc tím tươi như những lời hẹn ước. Đôi khi em bắt gặp con đứng cạnh lồng chim và đăm đăm ngắm chùm hoa đang rộ. Tiếng con nhồng kêu lanh lảnh “ Cha về! Cha về!” làm thằng bé chợt giật mình…
Xem thêm
Cuộc gặp gỡ kỳ lạ - Bút ký của Vũ Minh Phúc
Năm ấy, tôi được cử lên Điện Biên Phủ để tường thuật về sự kiện 1.000 anh hùng thời đại Hồ Chí Minh. Những con người anh hùng nhất, dũng cảm nhất, hôm ấy giữa Hội trường khang trang rộng lớn, ai cũng thổn thức kể chuyện đời mình. Những tấm huân, huy chương lấp lánh và cao quý nhất trên ngực những người lính già, nó được dành để trao tặng cho những con người đã hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp vĩ đại của Tổ quốc. Cuộc gặp gỡ qua đi, tôi về nhà, nhưng những câu chuyện ấy chẳng bao giờ qua đi, nó như cứ trở đi trở lại trong những giấc mơ.
Xem thêm
Nhà tù Sơn La và cây đào Tô Hiệu
Mỗi lần trở lại nhà tù Sơn La, gót chân tôi như bị níu chặt trước cây đào mang tên người chiến sĩ cộng sản Tô Hiệu. Giống như lần trước, tôi lại trông thấy rất nhiều người vây quanh và lặng yên chụp ảnh bên tấm biển nhỏ cắm ở dưới gốc cây đào. Cội đào cổ thụ kiêu hãnh bên nền móng cổ xưa như thể tựa mình vào vách đá của tù ngục; sừng sững ngay bên lối vào với cành lá tươi xanh, tán xoè rộng khắp như thể đang che chở cho những miền ký ức.
Xem thêm
Trên những nẻo đường tri ân - Ký của Nguyên Hùng
Dọc dải đất miền Trung, nơi từng rung chuyển bởi đạn bom và nước mắt, vẫn còn đó những địa danh đã đi vào tâm thức dân tộc: Trường Sơn, Khe Sanh, Thành cổ Quảng Trị, sông Thạch Hãn, địa đạo Vĩnh Mốc... Mỗi tấc đất, mỗi dòng sông là một trang sử được viết bằng máu của những người lính tuổi hai mươi.
Xem thêm
Em đợi anh về
Dòng sông Vàm Cỏ vẫn miệt mài chảy, nước vẫn trôi đi, thời gian vẫn luân hồi qua từng mùa lá rụng. Nhưng bên bờ sông ấy, có những nỗi nhớ đã hóa đá, có những tình yêu đã vượt thoát khỏi ranh giới của sự sống và cái chết, để trở thành một biểu tượng bất tử. Câu chuyện về người chiến sĩ - liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và người con gái Nguyễn Thị Lệ là một minh chứng sâu sắc – một câu chuyện được viết bằng máu, nước mắt và tấm lòng sắt son của người phụ nữ Việt Nam trong khói lửa chiến tranh.
Xem thêm
Nghĩa tình với liệt sĩ
Những ngày này, cả nước cùng tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, chúng ta lại càng thấm thía hơn về hai chữ “tri ân”. Tri ân không chỉ là những vòng hoa, những nén tâm hương thành kính dâng trên đài tưởng niệm, mà đôi khi còn là những câu chuyện lặng thầm, bền bỉ được thắp sáng từ nghĩa đồng bào, tình đồng đội sâu nặng giữa thời bình.
Xem thêm
Một đêm Bến Hải - Bút ký của Nguyễn Thị Việt Nga
Đặt trong bối cảnh quốc tế hôm nay, khi nhiều nơi trên thế giới vẫn còn tiếng súng, vẫn còn những dòng người rời bỏ quê hương, vẫn còn những đứa trẻ lớn lên giữa đổ vỡ, vẫn còn những đường biên bị biến thành vết thương, một đêm Bến Hải càng trở nên thấm thía. Từ một dòng sông từng là giới tuyến, Việt Nam gửi đi một lời nhắn không ồn ào nhưng bền bỉ: hòa bình không phải là một trạng thái tự nhiên, mà là thành quả của lương tri, của đối thoại, của sự kiềm chế, của lòng nhân ái và của trách nhiệm với tương lai.
Xem thêm
A Pa Chải, một lần đến cả đời thương nhớ
Chúng tôi muốn lưu lại với miền đất ba biên A Pa Chải lắm, nhưng để kịp cho hành trình trở về vào ngày hôm sau nên cũng đành phải chia tay với Sín Thầu trong những luyến tiếc. Tạm biệt “vùng đất bằng phẳng rộng lớn”, nghĩa của từ A Pa Chải theo tiếng địa phương của đồng bào Hà Nhì, chúng tôi khép lại một hành trình khám phá miền cực Tây thân thương của Tổ quốc và mang theo về cả một khoảng trời biên viễn cùng với tâm nguyện sẽ có một ngày được trở lại. Thế đấy, có những vùng đất, có những chuyến đi, dù chỉ một lần chạm mặt mà trong lòng đã thầm gửi lại cả một đời thương nhớ. Có lẽ từ đây, A Pa Chải trong tôi cũng vậy. Nó đã gieo vào lòng tôi những thanh âm bâng khuâng của một miền biên thuỳ, trong niềm thương bản quán chẳng thể nào quên.
Xem thêm
Rạng rỡ tên người
Không chỉ bởi hàng nghìn ánh đèn, những màn hình khổng lồ, những chùm pháo hoa sẽ bừng nở cuối chương trình, mà còn bởi một cái tên đã trở thành ánh sáng dẫn đường cho cả dân tộc suốt hơn một thế kỷ qua.
Xem thêm
Một kết nối nhân văn
Chiều ngày 26 tháng 6 năm 2026, tại Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra cuộc gặp mặt, giao lưu giữa lãnh đạo Quân đội với đội ngũ văn nghệ sĩ khu vực phía Nam.
Xem thêm
Nhà văn Sơn Nam: Người chép sử bằng hương rừng, mật đất
Sơn Nam, tên thật Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) – vùng đất Miệt Thứ với rừng tràm, bưng biền và sông rạch đan xen. Không gian khắc nghiệt ấy sớm hình thành trong ông cảm thức văn hóa đặc biệt về đất đai, lịch sử mở cõi và thân phận con người phương Nam.
Xem thêm
Đừng tiếc lời khen khi dạy trẻ nhỏ
Khi đời sống của mỗi gia đình ngày càng được nâng cao, nhiều gia đình có điều kiện chăm sóc và nuôi dạy con cái được tốt hơn. Giáo dục thời hội nhập hiện nay có nhiều cơ hội được tiếp cận, học hỏi phương pháp giáo dục tiên tiến, khoa học, nhiều bậc phụ huynh đã chú trọng giáo dục cho con nhỏ rất tích cực. Từ cách ứng xử hàng ngày cho đến lời nói, cử chỉ đều được người lớn ý thức khi giao tiếp với con trẻ. Trong quá trình giao tiếp đó, lời nói và đặc biệt là lời khen lại có tác động lớn tới nhận thức và hành vi, tình cảm của trẻ con.
Xem thêm
Trái tim rỉ máu! - Tạp bút Nguyễn Xuân Hương
Năm nay mùa mưa lại đến. Những cơn giông lốc gió cuốn kèm theo những cơn mưa nghe ràn rạt trên đường phố. Giờ đây, gã đã nghỉ hưu không phải bon chen lặn lội trên đường như thuở trước nữa. Trái tim gã đã trả lại nhịp đập bình thường như trước ngày bị bệnh. Và trong những giấc mơ về đêm không còn cảnh trái tim rỉ máu nữa. Cuộc sống cứ bình thản trôi đi mặc cho bão táp phong ba. Mong rằng trái tim gã cứ hoạt động bình thường đến ga cuối cuộc đời gã. Như vậy là mãn nguyện lắm rồi. Xin cảm ơn tất cả mọi người, xin cảm ơn cuộc đời, thật đáng quý biết bao.
Xem thêm
Chuyện về một thương binh nặng – Bút ký Trần Trọng Trung
Nhắc đến thương binh Nguyễn Văn Hữu ngụ xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh là gợi nhớ đến những ký ức hào hùng, cuộc hành trình không giới hạn của Sống đẹp! Ông đã cống hiến cả một thời tuổi trẻ, không quản ngại gian khổ, hy sinh xương trắng, máu đào của bản thân mình chiến đấu chống kẻ thù, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Xem thêm
Nấm Dẩn, một sinh thái trong lành – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Chiều buông, rời bước ra khỏi bãi đá cổ, lòng tôi cứ bâng khuâng trước vẻ đẹp vừa hoang dại, vừa tôn nghiêm của vùng cao biên giới Nấm Dẩn. Những địa danh như đèo Gió, thác Tiên, hay bãi đá cổ Nấm Chanh giờ đây không còn là những cái tên vô danh giữa đại ngàn heo hút mà đã được định danh trên bản đồ di sản nước nhà. Di tích Bãi đá cổ bản Nấm Chanh ở xã Nấm Dẩn đã được nhà nước xếp hạng cấp quốc gia năm 2008 và khu danh lam thác Tiên - đèo Gió cũng được xếp hạng thắng cảnh quốc gia vào năm 2009. Nhưng rồi lại nghĩ, bản đồ du lịch ở Nấm Dẩn đã mở ra nhưng giao thông và hạ tầng ở đây còn chưa theo kịp. Muốn nhiều người biết hơn nữa về những thắng cảnh và di sản ở Nấm Dẩn đường đi và các dịch vụ chắc chắn phải đi trước một bước để đón chân du khách. Nghĩ thế, rồi lại nhìn sang những vùng đất khác. Du lịch mở ra và bản sắc văn hoá cứ mất dần vì làn sóng thương mại hóa. Bất giác, tôi giật mình và tự hỏi: liệu một mai, khi rộn rã thanh âm của những bước chân du lịch, Nấm Dẩn có còn giữ nổi cho mình là một sinh thái trong lành nữa hay không?
Xem thêm