TIN TỨC

Tiếng ghi - ta rung lên ngày ấy - Tản văn Văn Lê Tám

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-07-10 17:40:43
mail facebook google pos stwis
416 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Có những chuyến đi là để trở về, nhưng cũng có những lần trở về chỉ để nhận ra mình đã vĩnh viễn đánh rơi một phần hồn ở lại. Ba mươi năm, một chớp mắt của đất trời, nhưng là hơn nửa đời người đối với nhóm bạn lớp 8A2 ngày ấy trên quê hương Minh Hải.

 

Quốc mãi hoài niệm tiếng ghi - ta ngày ấy của Vân. Ảnh tác giả cung cấp.

 

Ngôi trường THCS Sông Đốc hôm xưa không còn chỗ cũ, dường như nó vẫn đứng như kẻ vô hồn, bởi không phải ở không gian quen thuộc của lũ trẻ khi xưa vẫn tụ tập; Nó được dời đi ra sân bóng đá, nhưng cũng vẫn ở cửa biển mặn mòi, nơi mà dòng Sông Ông Đốc dài thườn thượt từ ngã ba Vàm Thất Thủ mải miết chở dòng nước đổ ra Biển Tây.

Cảnh cũ còn đây, trường cũ vắng thầy. Những đứa bạn thân nhà gần trường ngày xưa như Thanh Tân, Kim Anh, Kiều Diễm, Xuân Diệu, Thu Hương, Tuấn "kẹo kéo"… đã tề tựu đông đủ, tóc đã điểm hoa râm, duy chỉ có tiếng ve vẫn ngân lên khúc nhạc thanh xuân hoài không dứt.

Và trong cái nồng nàn của hương phượng vĩ, cõi lòng Phạm Bảo Quốc lại một lần nữa hoang vắng đến lạ kỳ. Ngoài sân con ve sầu như réo khúc ai oán, cho dù đó là sản phẩm riêng của nó, là đặc sản của mùa hè phương nam…. Nhưng giờ đây với Quốc ve sầu như một kẻ thừa thãi, vô tư lự.

Ngày ấy, xóm nghèo ven biển này ai cũng thương nhau, cuộc sống bám víu vào những chuyến ghe ra khơi mong đầy ắp tôm cá. Lũ học trò lớp Cô Tịnh chủ nhiệm thân với nhau, chúng còn hẹn ước đi cùng Cô đến năm cuối cấp. Dẫu mỗi đứa một gia cảnh, nhưng đều mang chung một khát vọng vươn lên qua từng trang sách, để mong ngày mai không phải oằn vai làm ông ngư phủ nhọc nhằn.

Trong đám bạn lấm lem mùi muối biển ấy, Quốc hiện lên với nét hào hoa rất riêng. Cậu học trò có nước da trắng, khuôn mặt sáng, đặc biệt là đôi bàn tay búp măng tài hoa. Những ngón tay ấy không chỉ nắn nót từng nét chữ cẩn thận mà còn vẽ nên bao ước mơ tươi đẹp. Cứ mỗi giờ ra chơi, các cư dân 8A2 lại túm tụm xem Quốc vẽ, nó vẽ những tác phẩm miên man cho giấc mơ học đường. Nhưng có lẽ, tác phẩm đẹp nhất mà Quốc từng phác họa lại không nằm trên giấy, mà được giấu kín trong tận đáy tim. Đó là bức chướng nàng Vân.

Vân học dưới Quốc một lớp, là con gái của thầy Yên dạy Văn. Vân thừa hưởng từ cha tâm hồn lãng mạn, học Văn rất khá, đặc biệt là tài chơi ghi-ta hiếm có. Quốc quý Vân, rồi gì đó …… với Vân từ lúc nào chẳng rõ.

Quốc vẫn nhớ như in cái buổi sáng chào cờ năm ấy, khi thầy Yên đưa cây đàn ghi-ta gỗ cho con gái, Vân ôm đàn, những ngón tay nhỏ nhắn lướt trên phím khiến cả sân trường im phăng phắc để cho những thanh âm trong trẻo vang lên. Ngay khoảnh khắc ấy, cõi lòng chàng thiếu niên mười lăm tuổi như bị sợi dây đàn vô hình làm rung lên. Cung nhạc đầu đời rung lên bần bật, ngọt ngào và đắm say….

Có vài người bạn tinh ý hiểu và thương Quốc, bởi ánh mắt kẻ sầu bi làm sao giấu được sự mê đắm khi hướng về phía bóng hình ôm đàn giữa sân trường.

***

Nhưng thanh xuân của những năm tháng mà thời cuộc còn trăm bề khó khăn đâu cho phép người ta muốn là được. Mọi thứ với Quốc như tan như bọt bèo, bởi Vân theo gia đình chuyển ra Thị xã Cà Mau, bỏ lại phía sau cửa biển Sông Đốc mênh mông lồng lộng sóng gió, bỏ lại sân trường một hố sâu khủng khiếp, bỏ lại cả một bầu trời hoài niệm trong trái tim Quốc….

Ngày chia tay, Quốc chẳng dám bỏ lời, chỉ biết ngậm ngùi chôn giấu anh mắt đơn phương vào tận đáy lòng vô vị. Kỷ vật duy nhất còn sót lại là dòng lưu bút mang nét mực xanh hiền hòa của Vân…..

Hết cấp 2, Quốc cùng với Nở, Nhựt, Phú, Tuấn Anh… lần lượt khăn gói lên Thị xã Cà Mau trọ học, nhưng giữa biển người mênh mông thời chưa có điện thoại, internet, việc tìm một người chẳng khác nào mò kim đáy bể. Cứ thế, Vân trở thành một miền ký ức tuyệt đẹp mà dang dở, lùi dần về phía sau những lo toan của tuổi trưởng thành.

***

Hôm nay, ba mươi năm sau Quốc cùng các bạn trở lại chốn xưa để mong lấy lại những hoài niệm, ấy lại một bầu trời ký ức và những con sóng đang vỗ về bờ bến. Trong cái men cay ngà ngà của rượu, bên mảng miếng của đất trời Sông Đốc nồng đượm, bức tường ký ức bỗng chốc vỡ òa.

Mày làm gì mà tâm trạng quá vậy hả Quốc? Giọng hét của thằng Toàn mập như xé toang không gian tĩnh lặng, nhưng dường như vô âm thức với Quốc. Trong khói thuốc mênh mang, lòng Quốc tan vào vệt màu trắng đục, như những hạt phù sa đang lăn lộn dưới chân rừng.

Mùi hoa phượng ngạt ngào như chất xúc tác đánh thức mối tình đầu ngủ quên từ ngày ấy. Tiếng ve kêu râm ran nhói vào tim như tiếng đàn ghi-ta năm nào Vân đã gảy khiến Quốc bùi ngùi, chếnh choáng. Quốc nghĩ về dòng lưu bút với nét mực xanh vẫn vẹn nguyên màu dĩ vãng, cõi lòng người đàn ông ngoại tứ tuần bỗng mềm nhũn. Quốc kề tai Đang, rỉ rả buông những giọt buồn man mác, giọt của mối tình đầu chưa một lần nắm tay.

Phía bên kia, Hà, Thu, Phương, Huế và cả Nga nữa…. các bạn như nghe được câu chuyện từ đáy lòng của Quốc…. sao mà Quốc thấy khóe mắt họ hạ chớp, sống mũi cay cay. Những người phụ nữ từng trải hiểu quá rõ cái xót xa của một mối tình "chưa nở đã tàn - chưa gần đã xa". Họ thương cho tâm trạng của một kẻ lỡ mang trái tim nghệ sĩ, ôm ấp một bóng hình suốt ba mươi năm trời đằng đẵng.

Mối tình ấy, tưởng chừng đã ngủ yên, ngờ đâu đến tận 30 năm sau mới thực sự nở rộ tột cùng ngay tại chính nơi nó bắt đầu nảy mầm manh mún. Chỉ có điều, sân trường vẫn đó, bạn bè còn đây, chỉ bóng hình người ôm đàn năm ấy là đã rời khuất chân mây vời vợi. "Bây giờ Vân ở đâu?"

Câu hỏi Quốc thốt lên trong cơn say thả vào không trung, hòa vào gió biển Tây, rơi tõm xuống dòng Sông Ông Đốc rồi trôi tuột đi không lời hồi đáp. Chỉ còn lại cõi lòng hoang vắng của Quốc, chơi vơi giữa những cung nhạc đầu đời cứ ngân mãi, ngân mãi trong ký ức của một ngày đã xa...

V.L.T

Bài viết liên quan

Xem thêm
Mảnh vườn bên suối – Tản văn Nguyễn Hồng Quang
Năm nào cũng vậy, khi những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về rét nhẹ cũng là lúc mẹ tôi cẩn thận lấy từ gác bếp xuống những ống nứa đựng hạt giống. Đó là những hạt cải thìa tròn lẳn, màu nâu bóng được chọn lựa kỹ càng từ những cây cải to nhất, khỏe nhất mùa trước. Khác với hoa cải bẹ hay cải nương có màu vàng tươi, hoa cải thìa lại mang màu trắng tinh khôi, dịu dàng như những vệt mây nhỏ đọng lại giữa vườn chiều. Khi những quả cải nhỏ như quả đỗ xanh chuyển từ màu xanh sang sắc vàng hanh, mẹ cắt cả chùm mang về bó lại, treo bên hiên nhà mươi hôm cho khô rồi mới vò lấy hạt phơi đem cất.
Xem thêm
Bỉ ngạn, một mùa hoa, một đời người – Tùy bút Nguyễn Thị Việt Nga
Bỉ ngạn theo tiếng Hán có nghĩa là bờ bên kia (bỉ: bên kia, ngạn: bờ). Trong cách giải thích của Phật giáo, đối diện với bỉ ngạn là “thử ngạn” bờ bên này. Bờ bên này là thế giới con người đang sống, nơi còn sinh tử, phiền não và mê lầm. Bờ bên kia là cảnh giới vượt thoát khỏi những ràng buộc ấy, là bờ giác ngộ. Trong truyền thống Tịnh Độ tông Nhật Bản, “bỉ ngạn” còn được dùng để chỉ Tây phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Bởi vậy, nếu chỉ hiểu bỉ ngạn là “cõi chết” thì có lẽ chúng ta đã làm nghèo đi ý nghĩa của hai chữ ấy.
Xem thêm
Lửa ơi! – Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Trở lại với “đời thường”, thì lửa là phương tiện thân thuộc khi đem đến cho con người cuộc sống dễ chịu hơn, sau thời kỳ sống trong dằng dặc đêm dài tăm tối của thời mông muội. Nói nôm na, thì lửa cho ánh sáng khi tối trời, để nấu ăn, xua đuổi các loài động vật-côn trùng, tạo các tín hiệu liên lạc từ xa… Lửa còn là ngôn ngữ của tình cảm, từ người bình dân Việt…
Xem thêm
Bồng bềnh trên mây – Tản văn Kỳ Nam
Tôi tình cờ “phát hiện” ra chị trong một lần lang thang tác nghiệp với chiếc Cub 50 cà tàng từ thời sinh viên và máy ảnh treo trước ngực. Chiếc xe dành để đi thực địa hôm đó giở chứng lần thứ chín mươi chín - cho đến khi một người xa lạ ngồi lên đạp cần khởi động nó mới chịu nổ máy.
Xem thêm
Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo...
Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình
- Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm
Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải
Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư.
Xem thêm
Tiếng chim trong vườn bà – Tản văn của Trà Bình
Tôi trở về ngôi nhà cũ của bà vào một buổi chiều mùa hạ. Ngôi nhà cấp bốn nằm nép mình trong xóm nhỏ giờ im lìm, cửa đóng then cài, mái ngói phủ rêu xanh. Tôi chậm rãi bước ra khu vườn trước nhà. Đứng bên gốc vải già còn sót lại vài quả cuối vụ, tôi chợt nghe tiếng chim lảnh lót từ vòm cây vọng xuống, như đánh thức miền ký ức tuổi thơ.
Xem thêm
Pha Đin – Nơi đỉnh trời vương vấn – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Trên cửa ngõ của chiến trường Điện Biên, tôi nghĩ đèo Pha Đin quả là một huyền thoại. Huyền thoại không phải chỉ được hiểu theo nghĩa là một phương pháp sáng tác trong văn học dân gian nhằm giải thích, phân chia ranh giới của hai tỉnh Sơn La và Điện Biên như người Thái từng kể, mà là cách gọi một hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường như người ta nghĩ. Cái hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường ấy không có gì khác ngoài sự khốc liệt của chiến tranh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp để bảo vệ đất nước diễn ra trên con đèo.
Xem thêm
Vận dụng nghệ thuật chỉ huy tác chiến của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/8/1911 - 25/8/2026) là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thành kính tưởng nhớ, tri ân sâu sắc công lao to lớn của vị Tổng Tư lệnh văn võ song toàn, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Xem thêm
Ngoại tôi – Tản văn Nguyễn Đức Hải
Nhớ hồi nhỏ, ngoại và tụi bạn cùng trang lứa trong ấp lội đồng bắt cá, chân lấm tay bùn vô tư lắm. Bắt được con cá lóc, cả đám gom rơm rạ khô trui ngay bên bờ cỏ, da cá cháy xém, mùi thơm phức lan tỏa trong gió chiều. Cá chín được xé ra nóng hổi, chấm muối ớt cay xé lưỡi, đứa nào cũng hít hà, miệng mồm đen nhẻm. Những ký ức thời tuổi thơ ấy đã làm nên một tuổi trẻ thấm đẫm hồn quê miền Tây, vừa hồn hậu, vừa nguyên sơ. Ngoại mỉm cười, ánh mắt đong đầy bao hoài niệm của một thời đã xa.
Xem thêm
Trái tim xanh của Bắc Kinh
Vào những ngày nóng nắng nhất đầu tháng 8, tôi cùng đoàn nhà văn TP.HCM hăm hở kéo va ly sang Bắc Kinh.
Xem thêm
Nhà văn Khuynh Diệp nằm hầm bí mật và tình yêu với TP Hồ Chí Minh
Cuộc thi “50 năm thành phố trong tôi” giúp nhà văn Khuynh Diệp lan tỏa ký ức, gửi gắm tình yêu dành cho TPHCM – nơi ông đã đi qua chiến tranh, trưởng thành trong nghề viết và gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Xem thêm
Bát pin – Tùy bút Nguyễn Hồng Quang
Có những kỷ niệm tưởng đã lùi rất xa vào dĩ vãng, vậy mà chỉ cần một âm thanh quen thuộc bất chợt vang lên là tất cả lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua. Với tôi, đó là tiếng nói ấm áp phát ra từ chiếc đài bán dẫn cũ – thứ âm thanh từng thắp sáng những ngày tháng gian khó nơi miền quê chưa có điện. Và mỗi lần nhớ về chiếc đài ấy, tôi lại nhớ đến “bát pin” – một sáng kiến vụng về nhưng chứa đựng biết bao niềm hy vọng của một thời thiếu thốn mà đầy khát khao.
Xem thêm
Dòng suối mát trong rừng Mạn Ngược – Tùy bút Phương Uyên
Quê hương tôi có thể chưa nổi tiếng trên những bản đồ du lịch, nhưng với tôi, dòng suối giữa đại ngàn luôn là món quà đẹp nhất mà thiên nhiên đã ban tặng. Đó là vẻ đẹp của sự giản dị, thuần khiết và bền bỉ, như chính tâm hồn của những con người miền núi luôn chân thành, mộc mạc mà nghĩa tình.
Xem thêm