Anh bước vào một tiệm vàng vào một chiều cuối thu trong đợt về phép thăm mẹ. Cửa tiệm nhỏ nằm sâu trong con phố cổ gần nhà anh, ánh đèn vàng buông xuống những ánh sáng ấm áp làm anh thấy bình yên đến lạ. Anh đứng rất lâu trước tủ kính, tim hồi hộp khi chọn một cặp nhẫn. Chiếc nhẫn trơn không đính đá, không khắc chữ vì đã có lần anh nghe người con gái anh thương thích một chiếc nhẫn như thế. Anh nhẹ nhàng cất chiếc nhẫn vào túi áo rồi bước ra khỏi tiệm hòa mình vào dòng người đang hối hả của phố xá và hình dung ra cảnh sẽ đeo vào tay người con gái ấy chiếc nhẫn vào một ngày trọng đại.

Sau đám tang, căn nhà bỗng rộng ra. Cái chõng tre kê sát vách như thừa thêm một khoảng trống. Chiếc ấm trà vẫn nằm trên bàn gỗ, nhưng không còn ai gọi: “Mẹ nó ơi, pha tôi ấm trà”. Những chai rượu dưới gầm bàn đã được dọn đi. Mùi men cũng theo người chết mà tan dần.

Cơ chế phòng bệnh của văc xin là tiêm vi trùng được làm yếu vào cơ thể chưa nhiễm bệnh. Các bạch cầu của cơ thể dễ dàng tiêu diệt gọn số vi trùng này và trong quá trình ấy, kháng thể được sản xuất và lưu giữ. Khi loại vi trùng đó xâm nhập cơ thể, hệ thống miễn nhiễm nhanh chóng nhận biết và tiêu diệt chúng. Khi con vật bệnh, đầy loại vi trùng đó, lại tiêm văc xin, dù là loại vi trùng được làm yếu cũng là tăng cường thêm số lượng vi trùng. Thay vì con vịt chết nhanh hơn thì lại được cứu sống…

Anh biết, thành phố này sẽ không bao giờ ngừng thay đổi. Những tòa nhà cao hơn sẽ tiếp tục mọc lên, bụi mịn sẽ còn phủ kín bầu trời trong những ngày đông tới, và áp lực cuộc sống sẽ không tự nhiên biến mất. Nhưng anh cũng biết rằng, ngay dưới lớp bê tông và khói bụi kia, Hà Nội vẫn sống — một nhịp sống âm thầm, kiên cường, và sâu thẳm. Và miễn là anh biết cách hít thở, biết chấp nhận những vết sẹo của cả thành phố và của chính mình, anh sẽ luôn tìm thấy một lối về giữa những mùa rời khỏi thành phố.

Tôi muốn biết thành phố của tôi đang nghĩ gì, muốn biết điều đó, tôi tìm cách để đi từ điểm này đến điểm khác, từ bến sông này sang bên kia sông, tôi đi xuống...Một con thuyền nằm gối bãi, mưa trùm kín cả mặt sông dày đặc như lớp sương mùa ảo ảnh...Tôi chỉ còn nghe thấy tiếng mưa đêm chảy tràn trên các nhịp cầu....

Việt quay lưng, tiếp tục bước đi dọc theo bờ kênh. Bóng anh kéo dài trên mặt nước, rồi tan vào bóng đêm. Không ai biết anh sẽ còn đứng ở đây bao lâu, chỉ biết có một người lính đang đi trong gió nhẹ, giữa một đường biên dài qua rừng tràm già.

"Có những đêm Sài Gòn chìm sâu dưới đáy nước, người ta sống bằng thứ ánh sáng vay mượn từ ô cửa nhà người khác. Bà gánh trên vai không phải là rau đắng, mà là cả một khoảng tối dài dặc của kiếp người. Nhưng khi đôi chân ngập trong nước lạnh, bà vẫn ngước lên. Bởi vì chỉ cần ô cửa đó còn sáng, đêm vẫn chưa phải là tận cùng..."

“Dượng Tân” là chân dung mộc mạc, ấm áp về một con người bình thường mà cái nghĩa, cái tình còn ở lại qua nhiều thế hệ. Văn chương TP.HCM trân trọng giới thiệu truyện ngắn dưới đây của Đào Thúy Hoa, vừa in trên Tạp chí Sông Lam số 9/2025.

Nhà chị Hai thuộc diện nghèo nhất xã đảo Thành An, huyện Cần Giờ. Phía đông xã có con sông Thị Vải hẹp, sâu nhất nước ta. Sông Lòng Tàu rộng mênh mông ở phía nam; đoạn bao quanh xã ở phía tây nông choèn nối vào sông Thị Vải ở phía bắc biến khu vực thành xã đảo. Núi Giồng Chùa nằm ở ấp Thiềng Liềng, thấp nhất nước trong tất cả các ngọn núi đá được đặt tên. Đất chật, người đông, nước ngọt phải chở từ xa đến bằng ghe qua bến tàu duy nhất.

Hoài An khoác lên mình chiếc áo mới và đi lững thững ra Ngô Đồng. Đêm tối mênh mông, sương sớm bảng lảng, chỉ vài phút sau đã chuyển sang màu tối khác thường. Những cái cây cô đơn mọc chon von giữa con đường trong buổi hoàng hôn mờ nhạt, như thể được một bàn tay vô tình nào đó vẽ lên từ những gam màu xanh nước biển.