Ở Việt Nam ta, có không ít thành phố, nhưng sao mãi lòng tôi cứ đắm đuối và lưu luyến với thành phố Hà Tĩnh. Vì sao lại vậy? Vì đó là một thành phố biển tươi đẹp, nó đẹp trong khung cảnh, trong con người và cả vùng đất. Tôi ngồi đó, trên bãi biển Thiên Cầm, nghe tiếng sóng biển ào ạt như tiếng đàn trời réo rắt. Sông Ngàn Sâu Ngàn Phố nước trong xanh như một khối ngọc bích, nước dưới đáy biển yên tĩnh lạ kỳ. Nó nối giữa đôi bờ của hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình. Ánh chiều tà tịch dương xuống chậm và đổ dài trên đường chân trời xa xa, và mùi hương của hoa sen ngan ngát đến dịu lòng. Có phải là tôi đang mơ không? Không, dĩ nhiên rồi. Trong suy nghĩ mơ màng của tôi, dù thành phố đã chịu nhiều bão tố của thiên nhiên, triều cường, nhưng nó vẫn ngời lên sức sống bất diệt. Dù cho không phải là người con của đất Hà Tĩnh mến thương, nhưng xin cho phép tôi được gửi câu chuyện nhỏ này đến đó như một nỗi niềm xa xôi vọng niệm. (Lời tác giả)

Nga chết lặng. Đôi môi cô mím lại, hơi run. Cơn gió lạnh tưởng đã tan từ sáng sớm lại bất ngờ quét qua lồng ngực, như một cú đấm vô hình, như một cú tát nhẹ nhưng bén ngót. Cô đã từng tưởng tượng đến giây phút này hàng trăm lần. Nơi cô sẽ gào lên, chất vấn, hoặc ít nhất cũng khiến ông ta bối rối, nhưng không. Cô ngồi đó, lặng lẽ. Đôi mắt không còn giận dữ, mà trở nên thản nhiên một cách đáng sợ. Bởi vì… ông không nhận ra cô. Và chính điều đó lại đau hơn mọi lời phủ nhận. Có lẽ với ông, cô chưa từng tồn tại.

Nghe tiếng chị Đồng gọi, con Lu xoắn tít đuôi từ trong nhà chạy ra. Đến cửa, chị Đồng đóng sập cánh cửa sắt chẹn ngang cổ con chó, bình thản chờ đến lúc nó ngừng giẩy giụa.

Má thương cảm đời Vũ như đời má. Chỉ là Vũ còn bé chưa ý thức được phận đời rơi rụng. Còn má, ngày đó tuổi đã lưng chừng, biết nghĩ, biết suy, biết yêu thương, biết đau khổ. Má chăm Vũ từng miếng ăn, giấc ngủ, từng cái váy thổ cẩm xòe, váy dài trắng như công chúa, không để thiếu thứ gì. Má nói để nhớ ngày xưa mình được dắt đi mua sắm thế nào, được yêu thương ra sao. Mà lạ kỳ càng cố nhớ lại thấy lòng mình càng trống rỗng. Sự đời đâu phải cứ muốn nhớ là nhớ, cứ muốn quên là quên được. Có những thứ muốn quên mà làm con người ta đau đáu hoài. Có những điều cố nhớ nhưng lại tít tắp mịt mù. Như má cố nhớ những yêu thương từ hồi mà được sinh ra đến khi lớn lên, nhưng lạ kỳ hình như yêu thương bốc khói. Cái còn lại là những đau khổ, những kiệt cùng của nhói buốt mà thỉnh thoảng vẫn quặn lên từng cơn co thắt. Trong lòng má. Cái đó đáng lẽ quên biệt xứ.

Tôi là thằng bé lớn lên từ những đồng ruộng. Bao giờ cũng vậy, cứ mỗi lần về quê, đi trên con đường, ngắm những đồng lúa chín, lòng tôi lại dâng lên những kỷ niệm và quá khứ êm ái của làng quê mình. Giờ đây, cuộc sống cuốn đi, những no đói thường nhật, chẳng có lúc nào nghĩ về những năm tháng ấy nữa. Tôi đi đến các vùng quê, tuy đã đô thị hóa, khang trang hơn, đồng ruộng lui dần vào dĩ vãng, nhưng đây đó vẫn còn những cánh đồng lúa chín bát ngát hương thơm, những người nông dân được trang bị cơ giới hóa, tôi đã gặp họ. Nhưng câu chuyện qua đi, không còn nhớ nữa. Nhưng tôi chẳng thể nào quên, tôi đã cố chắp nối những ký ức nhỏ bé ấy thành một câu chuyện, hy vọng để mình không quên đi và cũng bày tỏ lòng biết ơn với cây lúa, hạt thóc, bát cơm đã nuôi nâng chúng ta thành hình hài bé nhỏ.

Nàng là phụ nữ, lại là phụ nữ đa cảm, những cử chỉ dịu dàng giản dị nho nhỏ của anh đủ sức trấn áp những nổi loạn, những mơ mộng dại dột lâu lâu lại nảy sinh trong cái đầu bé nhỏ, xinh xắn nhưng rắc rối của nàng. Chắc là anh đang vui và mãn nguyện. Họ đang trên đường đi mời bạn bè dự đám cưới mình.

Mấy cậu học trò vừa bắt cá, vừa trêu đùa nhau vui vẻ vượt lên phía trước. Vân Trang theo sau, dùng đèn pin soi bên bờ suối xem cá kéo cả bầy ăn quả ươi rơi chìm dưới suối. Trên mặt đá nằm dưới làn nước, gần sát bờ có loại rêu mọc xanh màu đọt chuối, thân và lá gần giống như hoa mười giờ, nở hoa màu đỏ tươi, năm cánh, cánh hoa giống như cánh hoa hồng. Bầy cá chỉ to hơn đầu đũa một chút, sống lưng màu đen, phía bụng vảy màu vàng tươi kéo dài đến tận đuôi, vây quanh các bông hoa như đang ngắm nhìn.

Đây không phải kiểu truyện đọc để biết "chuyện gì xảy ra", mà là kiểu truyện đọc để đắm trong một trạng thái cảm xúc và suy tưởng. Nó hợp với độc giả yêu văn chương giàu chất thơ, giàu biểu tượng hơn là độc giả thích truyện có tình huống mạnh.

Đêm, hai thằng ngồi ở góc xa nhất của sân vườn nhà Thắng nên không nhìn rõ mặt nhau. Chỉ thấy đốm thuốc trên môi Thắng tắt rồi lại lóe liên hồi. Thắng chưa khi nào tưởng tượng ra rằng Ngân có đủ dũng khí đến gặp  Hoa, khóc nức nở thú nhận cô đang mang trong mình giọt máu của anh, rồi van xin Hoa hãy nhường Thắng cho cô, để con cô có bố. Hoa xinh đẹp, giỏi giang, thiếu gì chọn lựa. Còn Ngân, nếu Thắng không chịu cưới, thì chỉ còn một lựa chọn duy nhất là cái chết. Đó là khi giữa Thắng và Ngân hoàn toàn chưa có chuyện gì. Đến lúc “có chuyện gì” thì chưa kịp biết Hoa có sao không, Thắng đã phải vội vã làm đám cưới. Sau đám cưới cả năm trời Ngân mới mang bầu. Vậy mà… Người xúi Ngân việc đó là Hoàn. Và âm mưu ấy đã thành công như mong đợi. Không một lần Hoa ngoảnh lại nhìn Thắng nữa.

Khi bắt đầu viết truyện ngắn này, em đã cố gắng hình dung và nhớ lại khu rừng mang tên ông: Tướng giáp. Ông là vị tướng của nhân dân, vị tướng của hòa bình, có điều gì cuốn hút đến thế. Và những nơi ông đi qua, những chiến tích ông từng làm cho nhân dân ta, đều khiến lớp trẻ chúng em muôn phần kính trọng, tự hào và ngưỡng mộ. Làm sao có thể quên đi được những trang sử hào hùng ấy. Làm sao không kính trọng một con người, một vị tướng đã trở thành huyền thoại ngay cả khi ông còn sống. Em cứ nghĩ đã có một cánh rừng đại ngàn đã đi vào giấc ngủ và cũng có một vị tướng huyền thoại cũng chìm trong giấc ngủ ngàn thu ở Vũng Chùa – Đảo Yến: Đại tướng Võ Nguyên Giáp.