TIN TỨC

Cả một trời thương - Tản văn Vừ Thị Mai Hương

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2025-09-09 10:06:26
mail facebook google pos stwis
1266 lượt xem

 

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn)Đến Hà Giang, bạn sẽ thấy. Hà Giang đẹp trong veo như nắng sớm bản Phùng, hiên ngang kiên cường như đá núi Đồng Văn và dịu dàng như ánh chiều rơi trên dòng Nho Quế. Hà Giang, như một nàng tiên bí ẩn mà cả đời bạn sẽ không bao giờ hiểu được hết, sẽ không bao giờ đi được đến tận cùng.

Nhà văn Vừ Thị Mai Hương

 

Có những lúc tôi tự hỏi, bao giờ mới hết nhớ thương!

Bạn có thể đã đi nhiều nơi, chụp hàng ngàn bức ảnh, check in đủ mọi toạ độ, điểm đến nổi tiếng. Nhưng, riêng với Hà Giang, có những khoảnh khắc bạn sẽ không dám cả giơ máy lên, vì… đẹp quá!. Vẻ đẹp ấy không dừng lại ở những gì mắt thấy, mà len sâu vào cảm xúc, in đậm trong ký ức - như ánh bình minh đầu tiên khẽ khàng soi rọi, tiếp thêm niềm tin và năng lượng cho mỗi hành trình mới của cuộc đời bạn.

Đến Hà Giang, đi trên cao nguyên đá, bạn không chỉ thấy đá. Bạn sẽ thấy cả một đời sống, đời người và nhiều đời người ở nơi đây - nơi con người bám đá mà sống, bám đá mà dựng nhà, bám đá mà chết đi. Trẻ em sinh ra, núm ruột hồng được vùi vào trong đá. Trai, gái yêu nhau qua tiếng đàn môi bên bờ rào đá. Cuộc sống của người dân là những ngày canh tác trên nương đá. Con người nơi đây chết đi, lại được vùi vào trong đá. Đá làm bờ rào, đá làm nhà, làm cửa và bảo vệ con người. Đá và người tình sâu, nghĩa nặng cùng kiến tạo nên một vùng đất hùng vĩ mà nên thơ, gần trời mà xa đất. Ở nơi đây, bạn sẽ thấy, những đứa trẻ đi học chân trần, áo mỏng, miệng vẫn cười toả nắng; bạn sẽ thấy, những cụ bà lưng còng xuống vì gùi cỏ trên lưng, nhưng vẫn không quên nở nụ cười thật hiền khi gặp bạn; bạn sẽ thấy, những mùa hoa mọc trên đá xám khô cằn, rực rỡ trong băng giá và toả hương trong gió núi miên man.

Ở nơi đây - trên cao nguyên đá này, bạn sẽ hiểu được rằng sống chậm không phải là lỗi thời. Rằng, không cần quá nhiều tiền để mua một buổi chiều ngắm mưa rơi ở Sủng Là - thung lũng nở hoa, hay mây bay trên đỉnh Mã Pì Lèng - đệ nhất hùng quan. Rằng, có những chuyến đi không mang về gì nhiều… ngoài một trái tim đầy ắp. Bạn sẽ nhớ, cái lạnh se sắt đầu đông nơi phố cổ Đồng Văn. Nhớ, cái cảm giác thở phào khi vừa vượt xong một khúc cua hiểm trở. Nhớ, hương cay nồng của rượu ngô nơi đầu lưỡi, và cả tiếng đàn môi thoảng trong gió đêm. Bạn sẽ nhớ, những con người nghèo khó những chất phác, nồng hậu và chân thành luôn ăm ắp như bát rượu đầy.

Ở nơi đây - đầu nguồn của dòng sông Lô chảy vào đất Việt, bạn sẽ hiểu mình  được sống trong hoà bình hôm nay cha ông đi trước đã phải đánh đổi biết bao nhiêu xương máu, tuổi trẻ, hạnh phúc riêng tư để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Bạn sẽ hiểu, giá trị của hoà bình đáng giá bao nhiêu. Bạn sẽ không thể nào quên những cái tên như: Lò vôi thế kỷ, đồi thịt băm, thác âm phủ hay đường hào mùa xuân…Bên này là ngã ba cửa tử, bên kia là suối máu làng Ping. Để rồi, chiều chiều, trên cao điểm 468, tiếng chuông gọi hồn lại ngân vang vọng vào đá núi. Anh ở nơi đâu...Hơn ba mươi năm mẹ vẫn đi tìm, hơn ba mươi năm thân xác điêu linh, hơn ba mươi năm nhang khói rưng rưng. Bạn sẽ thấy, sức sống mãnh liệt trên mảnh đất biên cương đã từng bị đạn pháo quân thù giày xéo. Bạn sẽ thấy, một thành phố Hà Giang xinh đẹp, e ấp và lung linh rực rỡ nằm nép mình dưới hai đỉnh núi - núi Cấm và núi Mỏ Neo. Bạn sẽ nhớ, những cô gái Tày dịu dàng bên chiếc đàn tính với điệu hát then ngọt ngào.

Ở nơi đây - phía Tây của Hà Giang, bạn sẽ hiểu được như thế nào là núi cao, rừng thẳm, thế nào là “Hoa nở trên ngực núi”*. Bạn sẽ nhớ đến mùi khói bếp, nếp nương, cốm mới bên nhà sàn của đồng bào dân tộc Tày, dân tộc La Chí trên những thửa ruộng bậc thang hay dưới chân dãy núi Chiêu Lầu Thi, Tây Côn Lĩnh. Bạn sẽ nhớ đến tiếng rì rầm của những thác nước luồn qua khe núi đổ xuống những thửa ruộng bậc thang. Bạn sẽ nhớ đến hương vị của trà san tuyết ngọt ngào nơi đầu môi. Nhớ tiếng hát páo dung của cô gái Dao, hay điệu múa nhảy lửa của những chàng trai Pà Thẻn, Dao đầy mạnh mẽ và ma mị. Em ơi, núi thì cao, sông thì rộng, đất trời bao la, nhưng em đã tới thì xin hãy ở lại.

Đến Hà Giang, bạn sẽ thấy. Hà Giang đẹp trong veo như nắng sớm bản Phùng, hiên ngang kiên cường như đá núi Đồng Văn và dịu dàng như ánh chiều rơi trên dòng Nho Quế. Hà Giang, như một nàng tiên bí ẩn mà cả đời bạn sẽ không bao giờ hiểu được hết, sẽ không bao giờ đi được đến tận cùng.

Bạn đi, và bạn tưởng như đã rời xa…Nhưng không, Hà Giang vẫn đi cùng bạn. Trong giấc mơ, trong những lần lòng chợt mỏi. Và, cả trong những phút giây hạnh phúc nhất của cuộc đời.

* Ghi chú: “Hoa nở trên ngực núi” là tên một tác phẩm truyện ngắn của nhà văn Vừ Thị Mai Hương viết về hai cán bộ Kiểm lâm đã anh dũng hi sinh trong khi chữa cháy rừng Tây Côn Lĩnh. 

V.T.M.H

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhớ quê trong gió bấc mưa phùn - Tạp bút Nguyễn Gia Long
Sinh ra và lớn lên ở một tỉnh miền Bắc nước ta, nơi có những tháng mùa đông đi qua đầy khắc nghiệt, với mưa phùn, gió bấc và cái lạnh tái tê như muốn cắt da thịt, nên tuổi thơ tôi có biết bao nhiêu những kỷ niệm với mùa đông và miền quê thân thương ấy. Đó là những buổi ra đồng nhổ mạ, cấy lúa cùng mẹ vào dịp cuối năm, mặc dù thời tiết lạnh căm căm. Đó là những buổi chiều lùa trâu ra đồng chăn thả, kệ cho những cơn gió hun hút tràn về. Hay như những hôm trời u ám với gió bấc, mưa phùn giăng đầy trời vậy mà mẹ vẫn bắt mấy anh chị em chúng tôi ra đồng để kiếm rau mang về nấu cám cho lợn ăn. Rồi nữa, có không ít những chiều đông rét mướt, tôi vẫn cùng những đứa trẻ cùng trang lứa trong xóm ra đồng be bờ tát mương, bắt cua, cá, tôm, ốc…, mang về cải thiện cho bữa cơm sinh hoạt gia đình thêm phần tươm tất.
Xem thêm
Một hành trình từ xứ Nghệ ra biển lớn
Bài đăng Tạp chí Sông Lam Online
Xem thêm
Ao làng tháng Chạp trong ký ức tuổi thơ tôi - Tản văn Nguyễn Thúy Uyên
Nơi tôi sinh ra là một làng quê ven thành phố và dẫu nơi đây đã, đang trong đà đô thị hoá mạnh mẽ nhưng vẫn còn sót lại một số ao, hồ. Với người dân quê tôi nói riêng cũng như hết thảy những làng quê Việt Nam nói chung, thì có lẽ hình ảnh cái ao làng luôn gần gũi, rất thân thương, bởi lẽ những cái ao là nơi cung cấp nước tưới cho cây cối trong vườn nhà; ao là nơi thoát nước trong những ngày mưa triền miên; và ao cũng là nơi cung cấp nguồn thực phẩm cá, tôm, cua, ốc… cho con người, cũng như làm nơi thả bèo dùng cho việc chăn nuôi gia cầm gia súc.... Đối với trẻ thơ chúng tôi ngày thơ bé, thì ao làng còn là nơi tắm mát “giải nhiệt”, vui chơi đùa nghịch trong những buổi trưa hè oi ả, nóng bức…
Xem thêm
Chân mây - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Trước khi nghỉ hưu dăm bảy năm. Mình chuyển về phòng làm việc có cửa sổ rộng quay ra mặt hồ. Đó là một hồ nước lớn. Cây cổ thụ xanh mướt vây quanh. Bên hồ là công viên cây xanh nổi tiếng của thành phố. Mùa thu những vòm cây bừng nở những sắc hoa. Khi đó hương hoa ngào ngạt tràn ngập không gian. Hương hoa tràn ngập căn phòng của mình.
Xem thêm
Nén hương lòng nơi biên giới thân yêu - Tản văn Vũ Mạnh Định
Những ngày cuối năm, khi đất trời bắt đầu chuyển mình sang một nhịp chậm hơn, tôi có dịp dừng chân trước nghĩa trang liệt sĩ Hội Phú - vùng đất nơi tôi mới nhận công tác. Khói hương bảng lảng trong gió lạnh, những hàng bia trắng lặng im giữa không gian tĩnh mịch khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Giữa khoảnh khắc tưởng niệm ấy, ký ức bất chợt đưa tôi trở về Đức Cơ - vùng biên giới đầy nắng gió, nơi những cánh rừng cao su mỗi độ cuối năm lại đồng loạt thay lá, nhuộm vàng cả một khoảng trời.
Xem thêm
Về làng Thụy Khê thăm nhà thờ Phan Huy Chú
Dòng họ Phan Huy ở Thuỵ Khuê (còn gọi là làng Thầy) xã Quốc Oai thành phố Hà Nội (trước đây thuộc xã Sài Sơn huyện Quốc Oai) vốn rất danh giá và nổi tiếng từ lâu đời. Rồi đến năm 2015, khi ông Ban Ki Moon - Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đến thăm và ghi vào sổ lưu niệm của dòng họ tại ngôi nhà thờ Phan Huy Chú ở dưới chân núi Thầy thì danh thơm của chi tộc Phan Huy lại càng lừng lẫy và được rất nhiều người trong và ngoài nước biết đến. Ngôi nhà thờ ấy, trong tôi từ lâu vẫn biết, đó không chỉ là nơi thờ tự các bậc tổ tiên tiền bối từng là những triều thần, những danh nhân văn hoá lỗi lạc của dòng họ Phan Huy, của nước nhà qua các triều đại phong kiến, trải từ thời Hậu Lê đến đời nhà Nguyễn mà còn là nơi ra đời của của rất nhiều tác phẩm văn chương, những công trình khảo cứu lịch sử đồ sộ, quý giá của nước nhà. Biết vậy, trong thâm tâm tôi đã nhiều lần muốn đến thăm không gian thờ tự này, đồng thời cũng có thể coi đó là một “chứng nhân” chứng kiến sự ra đời của không ít các tác phẩm, những công trình văn hoá đặc biệt ấy; nhưng rồi việc nọ việc kia mà mãi vẫn chưa thực hiện được. Cứ thế, lòng hẹn lòng mãi, cuối cùng, nhân kỳ nghỉ Tết, tôi cũng đã thu xếp công việc để hành hương về chiêm bái. Và rồi, từ chuyến hành hương ấy, tôi được mở mang, hiểu biết thêm nhiều về dòng họ Phan Huy và những danh sĩ rất mực tài hoa, uyên bác của dòng họ này trên đất phủ Quốc, xứ Đoài mây trắng.
Xem thêm
Có một tinh thần sáng tạo độc lập như thế tại Việt Nam
Tiệm phở của Anh Hai (Brother Hai’s Pho Restaurant) là tựa game nổi tiếng thời gian gần đây của một lập trình viên bí ẩn với biệt danh marisa0704, vốn là sinh viên Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông (SoICT), Đại học Bách khoa Hà Nội được truyền cảm hứng từ Flappy Bird của nhà lập trình độc lập từ hơn 10 năm trước. Như một sự ngẫu nhiên, nếu nhìn lại những kết quả của các nghệ sĩ trẻ trong các lĩnh vực mỹ thuật, điện ảnh, sân khấu - kịch, xuất bản và đặc biệt là âm nhạc thì trong hơn một thập kỷ qua, họ đã thực sự sống với tinh thần sáng tạo, thử nghiệm độc lập.
Xem thêm
Lâm Xuân Thi – Người chọn đứng phía sau những điều tử tế
Bài đăng Tạp chí Văn nghệ TPHCM số ra ngày 01/01/2026
Xem thêm
Vị của mùa Đông - Tản văn Đinh Thu Huế
Mùa đông lẻn vào lòng thành phố bằng những bước chân không tiếng động, chỉ để lại dấu vết qua cái rùng mình của cơn gió bấc và sắc màu trầm mặc trên vòm không. Với tôi, mùa đông không chỉ là một khái niệm thời tiết, nó là một “vị” riêng biệt - vị của ký ức, của sự tĩnh lặng và của những triết lý nhân sinh được gói ghém trong cái lạnh căm căm.
Xem thêm
“Ăn mày laptop”- Thắp sáng niềm tin cuộc đời
Trong thời đại số, khi mạng xã hội thường bị nhìn như nơi ồn ào và nhiễu loạn, dự án “Ăn mày laptop” của Trần Trọng An lại cho thấy một khả năng khác: kết nối lòng tử tế bằng sự minh bạch, kiên trì và nhân ái.
Xem thêm
Nén hương cho một người cô độc - Tùy bút Nguyễn Hồng Lam
Đi hết những năm chiến tranh, vác ba lô về nhà ngỡ bắt đầu đời sống của riêng mình, người lính ấy mới nhận ra không còn gì thuộc về riêng ông nữa. Không gia đình, không quê hương, không có gì chào đón hay níu giữ. Khói lửa chiến tranh cũng đã tàn, chẳng còn chiến trường khốc liệt nào cho ông quay trở lại, dù chỉ để đi hết cuộc đời trong một thói quen. Ông là người lính lơ lạc giữa thời bình. Ngày trở về cũng cũng là ngày cuộc chiến trong tâm thức của riêng ông mới bắt đầu, giữa hòa bình vĩnh viễn, kéo dài thêm suốt hơn 30 năm sau đó.
Xem thêm
Văn chương gìn giữ văn hóa đọc
​Sách và văn hóa đọc đã góp phần gìn giữ, bảo tồn văn hóa quốc gia, dân tộc, phát triển năng lực cá nhân thông qua ngôn ngữ được sử dụng làm công cụ kết nối, truyền bá và lưu giữ những giá trị bất biến ngàn đời. Trong đó, văn chương cũng là một kênh đọc rất hữu hiệu, giàu tính nhân văn, nhân bản được nhân loại tụng ca.
Xem thêm
Hà Vi Tùng, vị tướng mưu lược…
Kỷ niệm 81 năm thành lập QĐND Việt Nam, 36 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân
Xem thêm
Pha Long nơi biên cương Tổ Quốc
“Pha Long nơi biên cương Tổ quốc” không chỉ là câu chuyện tìm mộ liệt sĩ, mà là một hành trình nhân văn về ký ức chiến tranh, tình ruột thịt và sự hóa thân thầm lặng của người lính vào từng tấc đất biên cương. Văn chương TP. HCM trân trọng giới thiệu bài ký của nhà thơ Nguyễn Văn Mạnh
Xem thêm
Phú Yên nghĩa tình và khát vọng hồi sinh - Ký của Nguyên Hùng
Bài đăng báo Văn nghệ số 50, ra ngày 13/12/2025
Xem thêm
Lời thì thầm của biển – Tản văn của Như Nguyệt
Còn bạn thì sao? Bạn nghe điều gì từ lòng biển? Tôi tin dù bạn nghe được điều gì, hãy giữ lấy niềm tin ấy thật chặt, bởi vì mọi “lời thì thầm” đều có sức mạnh của riêng nó.
Xem thêm
Diễn viên Thương Tín đã về cõi lặng
Thông tin từ chị Bùi Kim Chi (vợ Thương Tín) cho biết, Thương Tín đã qua đời vào khuya nay tại nhà riêng Phủ Hoà, Phan Rang.
Xem thêm
Ký ức về bố – Bút ký Vũ Mạnh Định
Pleiku những ngày này mưa dầm dề do ảnh hưởng bão. Mưa trắng xóa cả bầu trời, gió hun hút qua hàng cây phủ kín cả phố núi. Tiếng mưa khiến lòng tôi chùng xuống, ký ức bất chợt ùa về. Mưa như tấm màn xám phủ trùm đất trời, có khi kéo dài cả tháng không dứt. Ngày ấy tôi còn quá nhỏ để hiểu nỗi buồn của những cơn mưa, chỉ nhớ nó dai dẳng đến mức sáng hay chiều cũng nhập nhòe một màu xám đục. Nhưng chính sự dầm dề ấy lại trở thành lát cắt đặc biệt của tuổi thơ, để sau này, mỗi lần nghe mưa nơi khác, tôi ngỡ như vừa chạm vào những ngày Pleiku xưa cũ, ngày mưa dài đến mức thời gian như ngưng đọng.
Xem thêm
Một Việt Nam nhân hậu giữa bão lũ và nước mắt
Giữa màn đêm bị xé toang bởi gió, nước và tiếng kêu cứu, người ta lại nhìn thấy những điều kỳ diệu khác: tình người, sự hy sinh, lòng nhân hậu – những phẩm chất làm nên cốt cách vĩ đại của dân Việt.
Xem thêm