TIN TỨC

Cả một trời thương - Tản văn Vừ Thị Mai Hương

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2025-09-09 10:06:26
mail facebook google pos stwis
1873 lượt xem

 

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Đến Hà Giang, bạn sẽ thấy. Hà Giang đẹp trong veo như nắng sớm bản Phùng, hiên ngang kiên cường như đá núi Đồng Văn và dịu dàng như ánh chiều rơi trên dòng Nho Quế. Hà Giang, như một nàng tiên bí ẩn mà cả đời bạn sẽ không bao giờ hiểu được hết, sẽ không bao giờ đi được đến tận cùng.

Nhà văn Vừ Thị Mai Hương

 

Có những lúc tôi tự hỏi, bao giờ mới hết nhớ thương!

Bạn có thể đã đi nhiều nơi, chụp hàng ngàn bức ảnh, check in đủ mọi toạ độ, điểm đến nổi tiếng. Nhưng, riêng với Hà Giang, có những khoảnh khắc bạn sẽ không dám cả giơ máy lên, vì… đẹp quá!. Vẻ đẹp ấy không dừng lại ở những gì mắt thấy, mà len sâu vào cảm xúc, in đậm trong ký ức - như ánh bình minh đầu tiên khẽ khàng soi rọi, tiếp thêm niềm tin và năng lượng cho mỗi hành trình mới của cuộc đời bạn.

Đến Hà Giang, đi trên cao nguyên đá, bạn không chỉ thấy đá. Bạn sẽ thấy cả một đời sống, đời người và nhiều đời người ở nơi đây - nơi con người bám đá mà sống, bám đá mà dựng nhà, bám đá mà chết đi. Trẻ em sinh ra, núm ruột hồng được vùi vào trong đá. Trai, gái yêu nhau qua tiếng đàn môi bên bờ rào đá. Cuộc sống của người dân là những ngày canh tác trên nương đá. Con người nơi đây chết đi, lại được vùi vào trong đá. Đá làm bờ rào, đá làm nhà, làm cửa và bảo vệ con người. Đá và người tình sâu, nghĩa nặng cùng kiến tạo nên một vùng đất hùng vĩ mà nên thơ, gần trời mà xa đất. Ở nơi đây, bạn sẽ thấy, những đứa trẻ đi học chân trần, áo mỏng, miệng vẫn cười toả nắng; bạn sẽ thấy, những cụ bà lưng còng xuống vì gùi cỏ trên lưng, nhưng vẫn không quên nở nụ cười thật hiền khi gặp bạn; bạn sẽ thấy, những mùa hoa mọc trên đá xám khô cằn, rực rỡ trong băng giá và toả hương trong gió núi miên man.

Ở nơi đây - trên cao nguyên đá này, bạn sẽ hiểu được rằng sống chậm không phải là lỗi thời. Rằng, không cần quá nhiều tiền để mua một buổi chiều ngắm mưa rơi ở Sủng Là - thung lũng nở hoa, hay mây bay trên đỉnh Mã Pì Lèng - đệ nhất hùng quan. Rằng, có những chuyến đi không mang về gì nhiều… ngoài một trái tim đầy ắp. Bạn sẽ nhớ, cái lạnh se sắt đầu đông nơi phố cổ Đồng Văn. Nhớ, cái cảm giác thở phào khi vừa vượt xong một khúc cua hiểm trở. Nhớ, hương cay nồng của rượu ngô nơi đầu lưỡi, và cả tiếng đàn môi thoảng trong gió đêm. Bạn sẽ nhớ, những con người nghèo khó những chất phác, nồng hậu và chân thành luôn ăm ắp như bát rượu đầy.

Ở nơi đây - đầu nguồn của dòng sông Lô chảy vào đất Việt, bạn sẽ hiểu mình  được sống trong hoà bình hôm nay cha ông đi trước đã phải đánh đổi biết bao nhiêu xương máu, tuổi trẻ, hạnh phúc riêng tư để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Bạn sẽ hiểu, giá trị của hoà bình đáng giá bao nhiêu. Bạn sẽ không thể nào quên những cái tên như: Lò vôi thế kỷ, đồi thịt băm, thác âm phủ hay đường hào mùa xuân…Bên này là ngã ba cửa tử, bên kia là suối máu làng Ping. Để rồi, chiều chiều, trên cao điểm 468, tiếng chuông gọi hồn lại ngân vang vọng vào đá núi. Anh ở nơi đâu...Hơn ba mươi năm mẹ vẫn đi tìm, hơn ba mươi năm thân xác điêu linh, hơn ba mươi năm nhang khói rưng rưng. Bạn sẽ thấy, sức sống mãnh liệt trên mảnh đất biên cương đã từng bị đạn pháo quân thù giày xéo. Bạn sẽ thấy, một thành phố Hà Giang xinh đẹp, e ấp và lung linh rực rỡ nằm nép mình dưới hai đỉnh núi - núi Cấm và núi Mỏ Neo. Bạn sẽ nhớ, những cô gái Tày dịu dàng bên chiếc đàn tính với điệu hát then ngọt ngào.

Ở nơi đây - phía Tây của Hà Giang, bạn sẽ hiểu được như thế nào là núi cao, rừng thẳm, thế nào là “Hoa nở trên ngực núi”*. Bạn sẽ nhớ đến mùi khói bếp, nếp nương, cốm mới bên nhà sàn của đồng bào dân tộc Tày, dân tộc La Chí trên những thửa ruộng bậc thang hay dưới chân dãy núi Chiêu Lầu Thi, Tây Côn Lĩnh. Bạn sẽ nhớ đến tiếng rì rầm của những thác nước luồn qua khe núi đổ xuống những thửa ruộng bậc thang. Bạn sẽ nhớ đến hương vị của trà san tuyết ngọt ngào nơi đầu môi. Nhớ tiếng hát páo dung của cô gái Dao, hay điệu múa nhảy lửa của những chàng trai Pà Thẻn, Dao đầy mạnh mẽ và ma mị. Em ơi, núi thì cao, sông thì rộng, đất trời bao la, nhưng em đã tới thì xin hãy ở lại.

Đến Hà Giang, bạn sẽ thấy. Hà Giang đẹp trong veo như nắng sớm bản Phùng, hiên ngang kiên cường như đá núi Đồng Văn và dịu dàng như ánh chiều rơi trên dòng Nho Quế. Hà Giang, như một nàng tiên bí ẩn mà cả đời bạn sẽ không bao giờ hiểu được hết, sẽ không bao giờ đi được đến tận cùng.

Bạn đi, và bạn tưởng như đã rời xa…Nhưng không, Hà Giang vẫn đi cùng bạn. Trong giấc mơ, trong những lần lòng chợt mỏi. Và, cả trong những phút giây hạnh phúc nhất của cuộc đời.

* Ghi chú: “Hoa nở trên ngực núi” là tên một tác phẩm truyện ngắn của nhà văn Vừ Thị Mai Hương viết về hai cán bộ Kiểm lâm đã anh dũng hi sinh trong khi chữa cháy rừng Tây Côn Lĩnh. 

V.T.M.H

Bài viết liên quan

Xem thêm
Kiến nghị lấy ngày 27/7 làm ngày Quốc giỗ
Tôi quan niệm rằng sự hy sinh của những người con đất Việt không bị giới hạn bởi một thời đại, một cuộc chiến tranh hay một thế hệ. Tất cả những người đã hy sinh vì độc lập, tự do và sự trường tồn của đất nước đều xứng đáng được các thế hệ hôm nay và mai sau tưởng nhớ. Bởi vậy, khi bàn về Ngày Quốc giỗ, cần phân biệt rõ giữa việc lựa chọn một ngày tưởng niệm chung và việc bảo đảm sự tri ân đối với từng đối tượng, từng giai đoạn lịch sử. Hai việc này không nhất thiết loại trừ nhau.
Xem thêm
Những người đi qua Trường Sơn – 55 năm một lời hẹn
Bài đăng Đặc san của Hội Nhà báo TPHCM chào mừng Đại hội Hội Nhà báo TPHCM
Xem thêm
Về bến Lộc An
Bài đăng báo Cựu chiến binh Việt Nam
Xem thêm
Đồng xu nhỏ và những chuyến xe – Tùy bút Trương Văn Dân
Lâu lắm, có lẽ gần 30 năm sau tôi mới gặp lại Franco. Sau khi tốt nghiệp, mỗi người mỗi ngả để mưu sinh. Ai cũng đều trải qua những thăng trầm về công việc, đổi nhà, gia đình con cái… thế là chúng tôi mất tin nhau.
Xem thêm
Khoa phục hồi chức năng (A26) vững chuyên môn, sáng y đức
Y học hiện đại có thể kéo dài một nhịp tim, giành lại một mạng sống từ ranh giới sinh tử. Nhưng chính Phục hồi chức năng mới là người trả lại cho nhịp tim ấy một lý do để đập, trả lại cho sự sống ấy một phẩm giá để tồn tại. Bởi cứu sống một con người đã là kỳ tích, nhưng giúp họ tự tay nâng một ly nước, tự bước đi bằng đôi chân mình và sống một cuộc đời độc lập — đó mới là sự hoàn thiện trọn vẹn nhất của y đức.
Xem thêm
Lớn khôn bên cửa từ bi
Bài đăng Văn nghệ Gia Lai
Xem thêm
Mảnh vườn bên suối – Tản văn Nguyễn Hồng Quang
Năm nào cũng vậy, khi những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về rét nhẹ cũng là lúc mẹ tôi cẩn thận lấy từ gác bếp xuống những ống nứa đựng hạt giống. Đó là những hạt cải thìa tròn lẳn, màu nâu bóng được chọn lựa kỹ càng từ những cây cải to nhất, khỏe nhất mùa trước. Khác với hoa cải bẹ hay cải nương có màu vàng tươi, hoa cải thìa lại mang màu trắng tinh khôi, dịu dàng như những vệt mây nhỏ đọng lại giữa vườn chiều. Khi những quả cải nhỏ như quả đỗ xanh chuyển từ màu xanh sang sắc vàng hanh, mẹ cắt cả chùm mang về bó lại, treo bên hiên nhà mươi hôm cho khô rồi mới vò lấy hạt phơi đem cất.
Xem thêm
Bỉ ngạn, một mùa hoa, một đời người – Tùy bút Nguyễn Thị Việt Nga
Bỉ ngạn theo tiếng Hán có nghĩa là bờ bên kia (bỉ: bên kia, ngạn: bờ). Trong cách giải thích của Phật giáo, đối diện với bỉ ngạn là “thử ngạn” bờ bên này. Bờ bên này là thế giới con người đang sống, nơi còn sinh tử, phiền não và mê lầm. Bờ bên kia là cảnh giới vượt thoát khỏi những ràng buộc ấy, là bờ giác ngộ. Trong truyền thống Tịnh Độ tông Nhật Bản, “bỉ ngạn” còn được dùng để chỉ Tây phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Bởi vậy, nếu chỉ hiểu bỉ ngạn là “cõi chết” thì có lẽ chúng ta đã làm nghèo đi ý nghĩa của hai chữ ấy.
Xem thêm
Lửa ơi! – Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Trở lại với “đời thường”, thì lửa là phương tiện thân thuộc khi đem đến cho con người cuộc sống dễ chịu hơn, sau thời kỳ sống trong dằng dặc đêm dài tăm tối của thời mông muội. Nói nôm na, thì lửa cho ánh sáng khi tối trời, để nấu ăn, xua đuổi các loài động vật-côn trùng, tạo các tín hiệu liên lạc từ xa… Lửa còn là ngôn ngữ của tình cảm, từ người bình dân Việt…
Xem thêm
Bồng bềnh trên mây – Tản văn Kỳ Nam
Tôi tình cờ “phát hiện” ra chị trong một lần lang thang tác nghiệp với chiếc Cub 50 cà tàng từ thời sinh viên và máy ảnh treo trước ngực. Chiếc xe dành để đi thực địa hôm đó giở chứng lần thứ chín mươi chín - cho đến khi một người xa lạ ngồi lên đạp cần khởi động nó mới chịu nổ máy.
Xem thêm
Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo...
Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình
- Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm
Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải
Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư.
Xem thêm
Tiếng chim trong vườn bà – Tản văn của Trà Bình
Tôi trở về ngôi nhà cũ của bà vào một buổi chiều mùa hạ. Ngôi nhà cấp bốn nằm nép mình trong xóm nhỏ giờ im lìm, cửa đóng then cài, mái ngói phủ rêu xanh. Tôi chậm rãi bước ra khu vườn trước nhà. Đứng bên gốc vải già còn sót lại vài quả cuối vụ, tôi chợt nghe tiếng chim lảnh lót từ vòm cây vọng xuống, như đánh thức miền ký ức tuổi thơ.
Xem thêm
Pha Đin – Nơi đỉnh trời vương vấn – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Trên cửa ngõ của chiến trường Điện Biên, tôi nghĩ đèo Pha Đin quả là một huyền thoại. Huyền thoại không phải chỉ được hiểu theo nghĩa là một phương pháp sáng tác trong văn học dân gian nhằm giải thích, phân chia ranh giới của hai tỉnh Sơn La và Điện Biên như người Thái từng kể, mà là cách gọi một hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường như người ta nghĩ. Cái hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường ấy không có gì khác ngoài sự khốc liệt của chiến tranh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp để bảo vệ đất nước diễn ra trên con đèo.
Xem thêm