TIN TỨC

Chiều cuối năm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-02-09 11:45:36
mail facebook google pos stwis
1570 lượt xem

Nhà văn BÍCH NGÂN

Trong dòng đời vạn biến, lòng tri ân luôn là giá trị bất biến. Tri ân cội nguồn, tri ân truyền thống, tri ân nghĩa nhân, tri ân những người hy sinh vì nước vì dân, tri ân những cống hiến tài năng, trí tuệ cho quốc gia cho dân tộc. 

Khu mộ liệt sĩ trong Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố tại TP Thủ Đức.

1. Lòng tri ân biểu hiện bằng nhiều hình thức. Một trong những hình thức là lưu giữ và lưu truyền những hiện vật vừa có giá trị vật chất vừa giá trị tinh thần cho các thế hệ nối tiếp - là bảo tàng và cả nghĩa trang. Tại nhiều thành phố, nhiều quốc gia, bảo tàng lịch sử, bảo tàng nghệ thuật và nghĩa trang liệt sĩ, nghĩa trang danh nhân trở thành di sản và là điểm thu hút không chỉ du khách mà còn luôn là nơi tìm đến của người dân thành phố, của quốc gia sở hữu di sản vô giá đó. 

Tôi có hai chuyến công du đến Pháp và Nga, cả hai lần đều không thực hiện được dự tính của mình là đến thăm mộ của những đại văn hào mà mình ngưỡng mộ. 

Lần thứ nhất, đến Paris (Pháp), lưu trú trong một khách sạn cách trung tâm thủ đô 40 phút ngồi xe, tôi đã định dành nửa ngày đến nghĩa trang Pere Lachaise, là nghĩa trang được viếng nhiều nhất trên thế giới, với hơn 3,5 triệu du khách đặt chân đến. Ngoài những biểu tượng nghệ thuật tưởng niệm nạn nhân chiến tranh thế giới lần thứ nhất, Pere Lachaise còn là nơi đặt hài cốt của những văn nghệ sĩ lỗi lạc. Từ lâu, tôi ước, nếu đặt chân đến Paris, tôi sẽ viếng mộ của những nhà văn mà tác phẩm của họ đã phần nào tác động đến sự lựa chọn nghề nghiệp của mình. Đó là những nhà viết kịch Molière (1645-1673); nhà thơ Jean de La Fontaine (1621-1695); nhà văn Marcel Proust (1871-1922); Honore De Balzac (1799-1850)… Nhưng rồi, trong chuyến đi, khi tôi có thể tách đoàn công tác để đến viếng nghĩa trang thì đúng vào ngày thứ năm, hôm ấy nghĩa trang không mở cửa. 

Lần thứ hai, lưu lại thủ đô Mátxcơva (Nga), tôi cũng định đến viếng nghĩa trang Novodevichy nổi tiếng nhất nước Nga, bởi đó là nơi đặt mộ của nhiều danh nhân các lĩnh vực, đặc biệt là văn chương. Nhưng rồi lịch trình thăm viếng dày đặc, tôi lại không thể đến nghĩa trang Novodevichy để có thể đặt những bông hoa trước mộ Anton Chekhov (1860-1904), nhà văn có “di sản truyện ngắn” đặc sắc ít nhiều đã tác động đến tư duy và phong cách văn chương của tôi. 

2. Ở Việt Nam, đa số du khách đến TP Quy Nhơn cũng tìm cách đến đồi Thi Nhân để thắp nén hương trên mộ nhà thơ Hàn Mặc Tử. Khi đến Nam Định, có lẽ ai cũng muốn được đến thôn Thiện Vịnh, xã Cộng Hòa, huyện Vụ Bản, viếng mộ nhà thơ Nguyễn Bính nằm trong khuôn viên ngôi nhà thời thơ bé của ông. Hay khi đến Hà Nam, ít ai lại không tìm đến làng Đại Hoàng, tổng Cao Đà, huyện Nam Sang, phủ Lý Nhân (nay là thôn Nhân Hậu, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân) để đến khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao. 

Biết thế, nên tôi đã từng không ngạc nhiên khi biết chủ một doanh nghiệp ở Bến Cát, Bình Dương đã tìm mọi cách để đưa hài cốt của nhà văn Sơn Nam cùng mộ những văn nghệ sĩ nổi tiếng khác về Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương, nghĩa trang tư nhân đẹp như một hoa viên và rộng đến 200ha. Mộ nhà văn Sơn Nam nổi bật về bề thế cũng như vẻ đẹp hài hòa giữa kiến trúc và điêu khắc, phần nào nói lên được sự ngưỡng mộ tài năng ở ông già Nam bộ có lối kể chuyện độc đáo với gia tài văn chương đồ sộ của mình. Hay thông tin về ngôi mộ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sẽ được gia đình di dời từ khuôn viên nghĩa trang chùa Quảng Bình - Gò Dưa, TP Thủ Đức về quê hương ông, đã làm người hâm mộ nhạc sĩ ở Huế nôn nao, chờ đợi. 

Còn tôi, cứ vào dịp cuối năm, tôi thường cùng nhạc sĩ Trương Tuyết Mai đến Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM tọa lạc tại phường Long Bình, TP Thủ Đức trong khuôn viên rộng 20ha quy tập hơn 14.000 ngôi mộ là liệt sĩ hy sinh trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc. Trong đó có không ít mộ của nhiều văn nghệ sĩ tài danh: soạn giả Trần Hữu Trang (1906-1966); nhạc sĩ Hoàng Việt (1928-1967); nhà văn Nguyễn Thi (1928-1968); nhà thơ Lê Anh Xuân (1940-1968); soạn giả Nguyễn Ngọc Cung (1927-1966)…

Với nhà thơ - liệt sĩ Lê Anh Xuân, nhạc sĩ Trương Tuyết Mai còn có kỷ niệm đặc biệt là chị phổ bài thơ Anh là con sông chảy trước nhà em thành ca khúc mang tên Qua sông. Còn tôi, từ sự cảm kích trước tài năng và sự hy sinh của nhạc sĩ Hoàng Việt, nhà văn Nguyễn Thi và nhà thơ Lê Anh Xuân mà tôi đã viết kịch bản sân khấu Những hòa âm dang dở, tái hiện những đóng góp không nhỏ về tài năng nghệ thuật (nhạc, văn, thơ) của những văn nghệ sĩ trí thức cho cuộc kháng chiến giành độc lập tự do của dân tộc và cho nền văn học nghệ thuật đất nước. 

TP Thủ Đức không chỉ được “sở hữu” không gian linh thiêng ở Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố, mà ngay trong Nghĩa trang Thành phố, phường Linh Trung, ngoài những ngôi mộ của các nhà hoạt động cách mạng còn có mộ của những nhà văn tài năng được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, đó là những nhà văn: Nguyễn Quang Sáng, tác giả của nhiều tác phẩm xuất sắc, có những tác phẩm chuyển thể thành tác phẩm điện ảnh, sân khấu (phim Mùa gió chướng, Cánh đồng hoang); Anh Đức, tác giả của Một chuyện chép ở bệnh viện, được lấy làm kịch bản cho phim truyện Chị Tư Hậu, tiểu thuyết Hòn đất, được làm kịch bản cho phim Chị Sứ; Lê Văn Thảo với nhiều truyện ngắn và tiểu thuyết vừa truyền thống vừa hiện đại, nhiều tác phẩm đã và đang dựng thành phim, như Ông Cá hô, Con đường xuyên rừng… 

Bằng cách làm vừa thiết thực vừa coi trọng yếu tố văn hóa, không gian hai nghĩa trang trên có thể sẽ là những điểm đến, không chỉ là của người dân TPHCM mà còn là của du khách cả nước và du khách đến từ nhiều quốc gia để chiêm ngưỡng và tỏ lòng tri ân.

Nguồn: https://www.sggp.org.vn

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cha tôi: Một ngón đàn tài tử đậm hồn thơ – Tạp bút Tương Như
Trong suốt cuộc đời, đôi khi phải chịu đựng cảnh mưa gió chìm nổi, tôi vẫn thường tự nghĩ mình là có lẽ là nơi hội tụ cơ duyên giữa ba dòng sông nghệ thuật: mỹ thuật, thi ca và âm nhạc.
Xem thêm
Duyên đá - Bút ký của Minh Đan
Mỗi ngày, mặt trời phía xa xa chưa kịp lấp ló, đã thấy ba tôi cần mẫn xách những xô nước mát trong trĩu nặng đôi bờ vai xương xẩu tưới lên những tia sống khỏe, mớm yêu cho từng khóm cây, chậu cảnh vườn nhà.
Xem thêm
Sức quyến rũ của sự chân thành
16 giờ ngày 14.4.2024, Nhà xuất bản Hội Nhà văn tổ chức buổi gặp gỡ giao lưu giữa tác giả - Tiến sĩ Lê Kiên Thành (con trai cố Tổng bí thư Lê Duẩn)
Xem thêm
Sông chảy bên đời – Tuỳ bút của Nguyễn Thị Thu Thủy
Một đời người đã đi qua biết bao dòng sông, bao nhiêu ngã rẽ, khúc cua; mỗi dòng sông đều để lại bao luyến lưu, vương vấn, để lại những kí ức luôn tươi xanh mỗi khi nhớ về. Sông vẫn cứ chảy như thời gian trôi đi mải miết vì vậy “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”.
Xem thêm
Rặng Diên Vĩ - Tản văn của Quốc Tuấn
Gió vẫn thổi, mái tóc thơm tuột khỏi giây buộc, quấn quanh đầu như vòng hoa nâu thẫm, vô tình quất bỏng môi người. Mùi hương đó, quen quá. Mùi tóc mẹ, hương quê vị quán. Tựa như làn nước lung linh, hơi thở chị uyển chuyển theo nhịp điệu không gian. Đôi mắt và đôi môi vẫn mỉm cười nhưng đã có chút tiếc nuối. Chính nỗi buồn ẩn chứa trên khuôn dung đã khiến chị trở nên hấp dẫn, pha lẫn sự hồn nhiên, ngây thơ tạo nên một tổng thể đẹp đến khó tin.
Xem thêm
Trần Bảo Định - Thú thưởng ngoạn văn chương qua tác phẩm “Đọc thơ bạn”
Có thể nói Trần Bảo Định là một hiện tượng văn học Việt Nam hiện đại: Chỉ trong vòng khoảng hơn 10 năm trở lại đây, từ khi về hưu anh đã cho ra đời 6 tập thơ, hơn 10 tập tản văn, truyện ngắn và 3 tập tiểu luận phê bình trong khi phải chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác...
Xem thêm
Canh cá rô đồng – Tản văn của Châu Duyên
Tôi biết về món canh cá rô đồng đã lâu theo lời kể của cô bạn đang ở thành phố mang tên Bác, toàn những tin nhắn như là: Ê! Trưa nay tớ đang ăn canh cá rô đồng nè.
Xem thêm
Sài Gòn như nhà, như mẹ, như quê… – Tản văn của Triệu Vẽ
Ở Sài Gòn, không có ranh giới trọng khinh giữa dân “Sài Gòn” hay dân “tỉnh lẻ”, dân “phố” hay dân “phèn”. Trong huyết quản sâu xa của người Sài Gòn có ruộng đồng, bờ bãi, con trâu, con gà.
Xem thêm
Ơi mùa hoa ban! – Bút ký của Nguyễn Huy Bang
Chiếc máy bay VJ 299 từ Tân Sơn Nhất (sau 2 giờ 5 phút) bay qua không phận 3 nước.
Xem thêm
Tháng Ba hoa gạo – Tản văn của Bằng Lăng Tím
Đào phai, mai vàng là sự kì diệu của tháng giêng. Chúa của các loài hoa tháng ba chính là hoa gạo. Xuân sắp sửa đi qua, hạ lấp ló ở đầu ngõ. Hoa gạo đẹp theo nét riêng và tùy vào thời tiết. Hôm nào trời quang hoa đỏ thắm, ngời sắc trong khoảng không. Ríu rít đàn chim, lao xao ong bướm. Hoa như đốm lửa thắp sáng cả bình minh. Hôm nào sương dày đặc, nhìn hoa như ánh lửa đêm đông, lập lòe mang đến sự ấm áp lạ thường.
Xem thêm
Nhớ hoa đào - Tùy văn của Nguyễn Linh Khiếu
Mỗi năm khi sắp tết bao giờ mình cũng mua hoa đào. Hà Nội không có hoa đào làm sao gọi là tết. Dù là bích đào bạch đào hay đào phai thì hoa đào bao giờ cũng mang tết đến mỗi ngôi nhà thân thương. 
Xem thêm
Giữa những mùa hoa nở - Bút ký Nguyễn Xuân Thủy
Từ Yên Khương, thuộc huyện Lang Chánh chúng tôi đi theo đường tuần tra biên giới lên Đồn Biên phòng Bát Mọt, thuộc huyện Thường Xuân. Đường tuần tra biên giới chập chùng uốn lượn giữa núi non, len lỏi giữa màu xanh của rừng. Càng lên hướng Cửa khẩu Khẹo càng có cảm giác đang đi về nơi thâm sơn cùng cốc. Cũng đúng, Bát Mọt là tuyến cuối của dải biên giới xứ Thanh, nơi có cột mốc 378 là nơi tiếp giáp biên giới giữa Thanh Hóa và Nghệ An. Những nơi cuối đất cùng trời bao giờ cũng gợi cho người ta sự rưng rưng về những niềm thương nỗi nhớ.
Xem thêm
Lửa Cát Bi, ngọn trao truyền khí chất Hải Phòng
“Ơi Hải Phòng cửa biển quê hương/ Tổ quốc đang ghi những trang lịch sử/ Của Hải Phòng viết trên sóng bão Thái Bình Dương”. Với vị thế địa lý của Hải Phòng, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, nơi đây luôn là miền đất tiền tiêu quan trọng, cửa ngõ chiến lược. Bởi kẻ thù thường tiến hành xâm lược Hải Phòng đầu tiên, lấy đó làm bàn đạp để đánh chiếm Thăng Long – Hà Nội. Khi thất bại, chúng cũng thường chọn Hải Phòng là một trong những tuyến đường rút chạy cuối cùng. Hải Phòng là địa phương luôn “đi trước về sau”, có vị trí xứng đáng, giữ vai trò quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc cũng như các cuộc kháng chiến của cách mạng Việt Nam, xứng đáng với danh hiệu “Thành phố Cảng trung dũng, quyết thắng”.
Xem thêm
Mùi Tết vương dấu chân xa – Tản văn của Đặng Tường Vy
Mỗi độ xuân về, người con xa xứ không tránh khỏi rưng rức, chạnh lòng. Nỗi nhớ trong lòng người tha hương rất lạ: sâu lắng, dịu dàng, chôn kín. Như gái đôi mươi thầm thương trộm nhớ một ai đó, âm thầm, mãnh liệt, nồng nàn,  tha thiết.
Xem thêm
Mùi hương thảo - Tản văn Quốc Tuấn
Chị mười tám, hay hai lăm tuổi. Tôi cũng chẳng biết và không cần biết, chỉ cần trong tôi đã bận lòng trước vẻ đẹp thuần khiết của loài cúc lam đồng thảo ấy. Nơi đáy mắt thể hiện những đốm lửa vui, những nét cong, nếp gấp mong manh nơi khóe miệng, bờ môi thể hiện sự phong phú nơi nhiệt tâm.
Xem thêm
Phép màu đã không đến với chị, chị Hồng Oanh ơi!
Chia sẻ của nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Vào vườn hương
Thành phố Cần Thơ đất rộng người thưa không chỉ có gạo trắng nước trong để níu chân người và du khách bốn phương. Tây Đô còn là mảnh đất văn hiến với không hiếm những trang anh hùng hào kiệt yêu nước và nghệ sĩ phong lưu tài hoa nhân cách. Kế thừa truyền thống văn chương của Phan Văn Trị, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt … và các bậc văn nghệ sĩ đàn anh: Kiều Thanh Quế, Lưu Hữu Phước, Hoài Sơn, Mai Văn Bộ, Trần Kiết Tường, …đã có không ít thế hệ đàn em kế thừa xứng đáng trên lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Xem thêm
Suy ngẫm về “chữ” của “một thời vang bóng”_ Tản mạn của Quốc Tuấn
Người xưa, dẫu không biết chữ nhưng khi thấy một mẫu giấy có vết mực sẽ lượm lên, mang về cất giữ. Điều đó thể hiện sự “sùng chữ” (trân trọng giá trị của văn chương, chữ nghĩa) của ông cha. Những người không biết chữ đã biết đối xử với con chữ bằng tấm lòng trân quý như thế, thì dễ hiểu các trí giả đời trước họ sống với chữ nghĩa sâu sắc đến độ nào.
Xem thêm
Má tôi
Bài đăng báo Người Lao động Xuân Giáp Thìn 2024
Xem thêm