- Bút ký - Tạp văn
- Chén trà trong đêm trực – Tản văn Hồng Loan
Chén trà trong đêm trực – Tản văn Hồng Loan
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Khi nhắc đến uống trà, nhiều người hình dung ngay những khoảnh khắc thư thả, ngồi giữa không gian yên tĩnh để cảm nhận vị “thanh khiết chậm rãi của cuộc sống”. Nhưng với những y, bác sĩ trực cấp cứu, trà lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Đó là phút dừng ngắn ngủi để kịp hít một hơi sâu giữa những cuộc chạy đua với số phận; là lúc họ đứng dưới ánh đèn trắng lạnh của phòng cấp cứu, đôi tay còn hằn dấu găng, mùi sát khuẩn vẫn bám trên áo blouse, và tiếng bút ghi hồ sơ vẫn kêu “sột soạt” đâu đó trên chiếc bàn trực.

Ảnh minh họa. Nguồn internet
Chén trà hiện diện trong những đêm mờ nhoè, len lỏi giữa tiếng gọi cấp bách và những hơi thở mong manh đang được níu giữ từng giây. Trà lúc này không phải để thưởng, mà để chống lại cơn buồn ngủ đang kéo sập mi mắt, giữ nhịp tim bình ổn và đầu óc minh mẫn để quyết định thật nhanh. Và giữa bộn bề ấy, chén trà, lúc nóng hổi, khi đã nguội lạnh, có lúc nhạt vì để lâu, cũng có khi đậm do pha vội, nhưng vẫn là điểm tựa duy trì sự tỉnh táo. Trên chiếc ghế trực hờ hững dựa vào tường, chỗ ngồi chưa kịp ấm đã phải bật dậy, nhưng chén trà nhỏ vẫn kịp góp mặt trong cuộc chiến thầm lặng ấy.
Những ấm trà thường được pha vào những thời điểm đồng hồ chỉ sang ngày mới. Trong căn phòng trực, ánh đèn vàng hắt xuống, hơi nước từ bình sôi cuộn lên như sương núi. Trà được rót vào chén, khói bốc nhẹ, mùi hương dìu dịu lan qua không khí. Chỉ một hớp thôi mà nghe lòng mình được ghìm lại giữa đêm khuya.
Có lẽ vì trà biết lắng nghe. Khi bác sĩ mệt mỏi vì ca bệnh quá nặng, khi điều dưỡng vừa tháo chiếc khẩu trang sau một hồi ép tim liên tục, khi không khí vẫn căng dãn như dây đàn. Một ngụm trà nóng đủ để nhắc họ rằng vẫn còn một khoảng bình yên mong manh để tựa vào. Khoảng bình yên ấy không tách biệt với khắc nghiệt của trực đêm, mà hòa vào nó, như tiếng thì thầm bảo: “Hãy bước tiếp, nhẹ thôi, nhưng đừng dừng lại.”
Bên ngoài phòng trực, sự sống và cái chết chỉ cách nhau qua một nhịp đập của trái tim. Có những lúc vừa đặt chén trà xuống họ đã phải lao đi, gấp gáp như chạy đua với số mệnh của một con người. Chén trà bỏ lại phía sau, nguội dần. Những bước chân vội vã của kíp trực thì nóng lên từng giây phút.
Sau một ca cấp cứu thành công, trở về phòng với thân thể rã rời sau cuộc chiến căng thẳng, nhưng trong lòng lại nhẹ nhõm lạ thường. Họ sẽ nhấp một ngụm trà đã nguội. Vị chát lúc này hóa thành cảm giác chiến thắng. Như thể từng giọt trà thấm xuống, gom lại tất cả nỗ lực và hy vọng mà kíp trực vừa trải qua, để trả lại một nhịp thở dài đầy biết ơn.
Đó là lúc người ta nhận ra rằng, đôi khi niềm vui chẳng cần lớn lao. Chỉ cần thấy một lồng ngực yếu ớt lại nhấp nhô đều đặn, một đường monitor trở nên ổn định, hay một ánh mắt mở ra sau cơn nguy kịch… là đủ để cả đêm dài trở nên đáng giá. Và trong cái khoảnh khắc mệt lả ấy, chén trà nguội bỗng trở thành một phần của niềm vui, hạnh phúc vì đã giữ được một cuộc đời ở lại với thế gian.
Và còn những đêm không tròn trịa như mong muốn. Khi mọi nỗ lực đã dốc cạn, mọi hy vọng được níu giữ đến phút cuối… mà vẫn không thể giữ một sinh mạng ở lại với đời. Khi hành lang im bặt, chỉ còn tiếng gió lùa qua khe cửa. Chén trà trước mặt bỗng mặn đắng. Như nỗi bất lực mà người làm nghề y đôi khi phải nuốt xuống. Nhưng rồi ta vẫn cầm chén trà lên, uống thêm một ngụm nữa. Để nhắc mình đứng dậy, vì vẫn còn những cuộc đời khác đang đợi mình.
Chén trà trong đêm trực là lời thì thầm dịu dàng dành cho các y, bác sĩ và trở thành một người bạn tri kỷ trong những khoảnh khắc tưởng như lòng mình sắp rơi xuống đáy mệt mỏi. Giữa bao áp lực dồn nén, chén trà như hiểu hết những điều họ chẳng kịp nói ra: nỗi lo của một ca bệnh nặng, niềm mong chờ một tín hiệu tích cực, hay cả sự hụt hẫng khi mọi nỗ lực vừa rơi vào khoảng trống. Hơn cả, là để nhắc họ rằng dù có bước đi giữa những giới hạn mỏng manh nhất của đời người, họ vẫn còn một mạch ấm để giữ lấy sự bình tâm. Chỉ một chén nhỏ thôi, mà lại đủ để nối con người với con người: giữa bác sĩ và bệnh nhân, giữa sự sống và hy vọng.
Và khi bình minh lấp ló, chén trà cuối cùng của đêm trực bao giờ cũng trong hơn, nhẹ hơn. Giống như ngụm trà đầu tiên còn chát nơi đầu lưỡi, nhưng sau đó lại lan ra một vị ngọt dịu êm. Đêm trực cũng vậy: mở đầu bằng căng thẳng, mệt nhoài, đôi khi đi qua cả những mất mát khó gọi tên, nhưng đến cuối cùng vẫn để lại trong lòng người trực một khoảng bình an lặng lẽ. Và ta lại tiếp tục hành trình cứu người. Với hương trà phảng phất như ký ức của những đêm đi qua ranh giới mong manh giữa sinh tử.
H.L
Tác giả Hồng Loan - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Lào Cai