Dương Thanh Từ là nhà thơ đa tài hiếm thấy trên văn đàn Trung Quốc. Bà không chỉ sáng tác văn thơ, mà còn là một nhà phê bình nghệ thuật, họa sĩ, thư pháp gia, nhà viết kịch...

Nhà thơ Dương Thanh Từ

Bà am tường nhiều lĩnh vực và trên mọi nẻo đường nghệ thuật đều để lại những dấu ấn xuất sắc. Tác phẩm của bà được vinh danh tại rất nhiều giải thưởng danh giá cấp quốc gia và quốc tế: kịch thơ âm nhạc đạt Giải thưởng “100 vở kịch hay trong 100 năm” của Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc; thơ ca đạt Giải thưởng “Thơ về địa danh Trung Quốc tươi đẹp”, Giải thưởng “10 nhà thơ ưu tú đương đại” và Giải thưởng văn học nghệ thuật Trường Chinh... Tập tản văn “Gió đông xưa nay còn đâu” giành Giải thưởng tản văn Băng Tâm lần thứ 10, Giải thưởng văn học quốc tế Băng Tâm lần thứ 2 và Giải thưởng văn học Hoa ngữ thế giới, Giải thưởng ấn phẩm ưu tú lần thứ 39 tỉnh Chiết Giang… Bà được Liên đoàn văn học Trung Quốc bình chọn là “Một trong 100 gương mặt ưu tú đương đại” trong ấn phẩm “Gương mặt của thời đại”. Rất nhiều tản văn của bà thường được đưa vào các đề thi.

Ở lĩnh vực hội họa và thư pháp, Dương Thanh Từ cũng đạt được những thành tựu lớn. Các tác phẩm tranh thư pháp của bà nhiều lần được tổ chức triển lãm cũng như được dùng làm quà tặng cho các đại sứ và tổng thống của nhiều nước.

 Về giá trị của văn thơ Dương Thanh Từ, Phó chủ tịch Hiệp hội Nhà văn Trung Quốc – nhà văn Khâu Hoa Đông từng nhận xét: “Câu thơ của cô là viên ngọc bích được mài giũa tinh tế, là sự vĩnh hằng ngưng đọng lại trong khoảnh khắc…” Đặc biệt, ông giành những lời vô cùng trân trọng cho tập thơ “Bắc Kinh – Ngân nga ngõ hẻm”: “Đây là một tập thơ soi sáng lòng hồ, chạm đến lòng người... đây là kết tinh của sự tu dưỡng nghệ thuật đa tầng của Dương Thanh Từ. Thơ của cô như tranh, ý thơ như sách vở, trong bản giao hưởng của văn tự, độc giả có thể chạm đến sự tĩnh tại và sức mạnh của mỹ học đa dạng hóa đến từ phương Đông.”

Nhắc đến tập thơ được độc giả đón nhận nồng nhiệt này, Giáo sư Đại học Bắc Kinh – Nhà phê bình thơ nổi tiếng Tạ Miên thốt lên thích thú: “Đây không phải là thơ ca bình thường, đây không chỉ là nghệ thuật và kỹ năng, mà cô ấy đã viết bằng cả trái tim của mình. Thanh Từ viết về những ngõ hẻm ở Bắc Kinh, khiến người đọc thấy rằng cô không chỉ là một nhà thơ đang viết, mà còn là một nhà sử học, một nhà văn hóa, một nhà khảo cổ học.”

Một nữ nhà thơ sinh ra tại Giang Nam đem lòng yêu những ngõ hẻm Bắc Kinh rồi nâng niu bày tỏ bằng cả một tập thơ chứa đựng biết bao cảm xúc, trải nghiệm, tri thức, vẻ đẹp đa tầng của “Bắc Kinh – Ngân nga ngõ hẻm” khiến độc giả được chậm rãi thưởng thức từng câu thơ và cảm nhận về những ngõ hẻm của Bắc Kinh theo cách thật sâu lắng ở nhiều góc độ: lịch sử, kiến trúc không gian thành thị, cuộc đối thoại giữa văn hóa truyền thống và nhịp sống hiện đại…

Giới thiệu chùm thơ của nhà thơ Dương Thanh Từ:

NGÕ HẺM LONG AN
 

Hai cây hòe cổ ăn mặc rách rưới

Thân thể trơ trụi thon dài của nó

Càng thích hợp dùng để đánh dấu cho một ngõ hẻm vô danh

Ngôi chùa Long An thời nhà Minh năm 1454

Tôi muốn dâng một đĩa bánh kẹo để cúng Phật

Cửa son hình vòm khép chặt là lời cự tuyệt âm thầm bốn chữ “Ngõ hẻm Long An” bên đường

Những dòng chữ viết ra cũng nói lên tâm trạng tương tự của cổng chùa

Người trong chùa không hiểu chuyện đời

Gió mạnh cùng mây cầu vồng

Cũng đều đã lướt qua động tiên thanh tịnh hư vô này

Mùa xuân năm đó không có tiếng pháo hoa rực rỡ mà chỉ có hội quán thanh thiếu niên khoa học kỹ thuật Sùng Văn

Trong ánh tà dương, mở rộng cõi lòng

Để làm một người phàm thế tục

Trên chiến trường hồng trần từng có hương hỏa đủ đầy.

TRÊN SÂN THƯỢNG CỦA STARBUCKS
 

Nên phác họa sự phồn vinh của con đường Tiền Môn

Bằng một mặt nghiêng

Con đường này có thân hình rộng rãi và to lớn, bầu trời khoác lên mình một chiếc áo nhung xanh

Xe taxi, xe khách, xe hơi, xe điện không ray khiến bầu không khí chìm vào bản hành khúc đô thị vĩ đại

Ánh nắng tựa như vàng vụn phủ lên vài ba người ngồi trên sân thượng của Starbucks

Bước lên đài ngắm cảnh bằng gỗ

Cà phê đen, chocolate nóng, bánh kem đều là hương vị ngày xuân, bao trùm lấy dây cáp điện trên nóc nhà mái bằng

Chú chim sẻ nhỏ đang chơi những note nhạc rối rắm trên khuông nhạc

“Nhà hát kịch giấc mơ Manchester United” màu đỏ hình chữ nhật là ngọn lửa đang nhảy múa dưới ống kính của tôi

Những đứa trẻ ngồi xung quanh ôm lấy cánh tay bà đang đung đưa

Giọng nói mềm mại của bà tựa như ly trà sữa ngọt ngào ấm nóng

Hai người đàn ông trung niên đang ngồi dựa vào lan can gỗ, họ đang chỉ trỏ gì đó trong không trung

Họ đang kể câu chuyện cô bé vùi đầu bằng tiếng Cao Ly tôi nghe mà không hiểu

Họ ăn từng miếng nhỏ bánh kem nhung đỏ như đang chăm chỉ hoàn thành bài tập

Ánh tà dương ấm áp soi xuống

Những sợi tóc mây trên đỉnh đầu cô có quầng sáng bảy màu, đây chính là món quà mà mùa xuân đã ban tặng

Chú chó cảnh sát màu đen đang nằm bên đường

Đôi mắt sáng rực đang quan sát tất cả những chiếc miệng được gắn hàm xung quanh

Thái độ nghiêm chỉnh và cẩn trọng của nó

Là trách nhiệm thiêng liêng đã sớm trở thành một thói quen

Đàn chim bồ câu hót vang bay lướt qua đầu xếp hàng trật tự ngay ngắn trên không trung

Chúng đang khoan khoái lật mở chiếc áo chiến bào màu trắng cùng tập thơ cùng nhau viết về những điều tốt lành ngày xuân
 

NGÕ HẺM CẦU ĐÔNG BẤT ÁP
 

Đi đến cuối ngõ hẻm Mạo Nhi rồi rẽ trái

Cúi đầu đếm số ô gạch vuông trên con đường đá cùng sắc xanh còn sót lại trên bụi tre trước cửa son sân số 16

Những chú chim chờ di trú vẫn chưa trở về

Ánh mặt trời cuối mùa đông chiếu trên ngôi đình bốn góc giữa ao nước, ánh vàng trút xuống phủ đầy lên cột đình, bước chân lên hoa sen

Tựa như thiên thần hạ phàm

Chiếc cầu có mái che uốn quanh lại không có sự nghẹn ngào khi cơn gió của lan mùa xuân và sen mùa hạ phía sau nổi lên

Cũng không thể tạo ra những gợn sóng trên mặt ao đã đóng băng

Hồ Hậu Hải không phải là biển

Nhưng lại có niềm tin của biển

Nếu cảnh sắc mùa xuân như đã hứa

Ao nước mùa xuân mềm mại như liễu

Tôi không muốn làm hoa mây leo, tôi có thể làm một chiếc thuyền

Cũng có thể làm mái chèo

Người dịch: Huỳnh Võ Tự Thiên Niên