Trung tướng, PGS, TS NGUYỄN ĐỨC HẢI
Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược Quốc phòng  - BQP

Cách đây nửa thế kỷ, ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội khóa VI nước Việt Nam thống nhất đã ra quyết định lịch sử: chính thức đặt tên Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh. Đó không chỉ là phần thưởng cao quý, niềm vinh dự, tự hào vô bờ bến của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố, mà còn mở ra một hành trình vĩ đại — hành trình hồi sinh từ đổ nát chiến tranh, kiên cường vượt qua muôn vàn thác ghềnh để khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ và chủ động hội nhập quốc tế của cả nước. Trên chặng đường đầy gian truân nhưng oanh liệt ấy, Lực lượng vũ trang (LLVT) Quân khu 7 luôn đóng vai trò là lực lượng nòng cốt, là chỗ dựa vững vàng để giữ vững bình yên, tạo bệ phóng cho “Hòn ngọc Viễn Đông” tỏa sáng.

Nhìn lại chặng đường 50 năm qua, thành quả cách mạng và sự phát triển vượt bậc của Thành phố Hồ Chí Minh ngày hôm nay được đánh đổi bằng mồ hôi, xương máu và bản lĩnh kiên cường của nhiều thế hệ. Ngay sau ngày đất nước hòa bình, thống nhất, trong bộn bề gian khó của một đô thị vừa bước ra khỏi chế độ cũ, LLVT Quân khu 7 đã chủ động sát cánh cùng Đảng bộ và nhân dân Thành phố đối mặt với những thử thách sống còn. Đó là cuộc đấu tranh thầm lặng nhưng khốc liệt chống lại các âm mưu phá hoại, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch nhằm bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ. Đặc biệt, vào giai đoạn cuối thế kỷ XX, khi Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ, làn sóng khủng hoảng ý thức hệ và sức ép bao vây, cấm vận kinh tế bủa vây tứ phía. Thành phố Hồ Chí Minh — với đặc thù là trung tâm kinh tế lớn nhất, nơi đan xen nhiều thành phần xã hội, tôn giáo — trở thành trọng điểm đánh phá điên cuồng của các thế lực thù địch bằng chiến lược "Diễn biến hòa bình". Giữa những giai đoạn lạm phát phi mã, kinh tế chịu nhiều tác động sâu sắc, LLVT Quân khu 7 đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, kiên quyết đập tan mọi âm mưu kích động, biểu tình phá hoại, giữ vững ổn định chính trị từ gốc rễ. Sự bình yên của Thành phố trong những khúc quanh lịch sử chính là minh chứng sinh động cho bản lĩnh chính trị vững vàng và tinh thần cảnh giác cách mạng, linh hoạt của người chiến sĩ miền Đông.

Trong đại dịch Covid-19, độ đội QK7 có nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa đến tay người dân tại TP Hồ Chí Minh (Ảnh: Báo Tin tức). 

Thử thách nối tiếp thử thách trên tiến trình phát triển. Khi bước vào thế kỷ XXI, đại dịch COVID-19 ập đến như một trận cuồng phong, biến Thành phố Hồ Chí Minh thành tâm dịch với những tổn thất chưa từng có tiền lệ. Đây là cuộc chiến không tiếng súng nhưng đầy cam go, thách thức toàn diện bản lĩnh của cả hệ thống chính trị. Trong những ngày tháng gian nan, ngột ngạt ấy, mệnh lệnh từ trái tim của người lính Bộ đội Cụ Hồ lại vang lên đầy thiêng liêng, thôi thúc; hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ của Quân khu 7 đã không quản ngại hiểm nguy, xông pha vào tâm dịch, "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" để tiếp tế lương thực, chăm sóc y tế và lo chu toàn hậu sự cho đồng bào. Giữa lằn ranh sinh tử, tình nghĩa thủy chung, gắn bó máu thịt giữa LLVT Quân khu 7 với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố một lần nữa tỏa sáng, tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn để Thành phố vượt qua đại dịch, kiên cường vực dậy tái thiết và phát triển kinh tế mạnh mẽ.

Xuyên suốt hành trình nửa thế kỷ đồng hành cùng Thành phố, LLVT Quân khu 7 luôn xác định nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội là tiền đề, là điều kiện tiên quyết để phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Sức mạnh của Quân khu không chỉ đến từ vũ khí, trang bị, mà cốt lõi là từ việc xây dựng và củng cố vững chắc "Thế trận lòng dân" trên địa bàn chiến lược này. Trước hết, Quân khu 7 đã chủ động tham mưu và triển khai toàn diện, chiều sâu công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng, từ cán bộ chủ chốt, thế hệ trẻ cho đến toàn thể nhân dân. Qua đó, khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm của mỗi công dân, làm cho nhiệm vụ quốc phòng thực sự trở thành sự nghiệp của toàn dân. Nhận thức sâu sắc đặc thù của một siêu đô thị đang trên đà công nghiệp hóa, hiện đại hóa mạnh mẽ, LLVT Quân khu 7 đã tập trung xây dựng, nâng cao chất lượng lực lượng Dân quân tự vệ, đặc biệt là tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, các doanh nghiệp lớn. Đây chính là những "mắt xích" an ninh tại chỗ, bảo đảm an toàn cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, không để hình thành các "điểm nóng" về an ninh trật tự. Đồng thời, Quân khu thường xuyên chăm lo xây dựng các đơn vị Bộ đội địa phương và lực lượng chủ lực theo hướng “Tinh, gọn, mạnh”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ kỹ, chiến thuật tinh nhuệ, năng lực tác chiến hiệp đồng cao. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, trực tiếp của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, LLVT Quân khu 7 đã duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu, chủ động dự báo, xử lý linh hoạt, hiệu quả các tình huống an ninh truyền thống và phi truyền thống. Chính sự vững vàng của trận địa quốc phòng toàn dân đã tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định, trở thành động lực mạnh mẽ thu hút đầu tư, đưa Thành phố Hồ Chí Minh phát triển toàn diện, xứng đáng là đầu tàu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.

Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Gia Định cơ động hành quân huấn luyện dã ngoại làm công tác dân vận (Ảnh: Báo Quân đội nhân dân).

Bước vào giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang đứng trước bước ngoặt lịch sử để tiến vào kỷ nguyên mới — kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, đây cũng là thời điểm mang tính bản lề khi không gian địa lý và tiềm lực kinh tế được mở rộng mạnh mẽ sau khi sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu vào Thành phố Hồ Chí Minh. Một vùng siêu đô thị kinh tế - dịch vụ - công nghiệp hiện đại bậc nhất khu vực đang định hình rõ nét, mở ra không gian phát triển chiến lược nhưng cũng đặt lên vai LLVT Quân khu 7 nói chung và lực lượng vũ trang trên địa bàn Thành phố nói riêng những yêu cầu, nhiệm vụ vô cùng nặng nề. Để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, LLVT Quân khu 7 phải tập trung nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, trọng tâm là xây dựng khu vực phòng thủ trên địa bàn Thành phố ngày càng vững chắc, có chiều sâu cả về tiềm lực, lực lượng và thế trận. Đặc biệt, trong kỷ nguyên số và sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, hình thái chiến tranh và các phương thức phá hoại của các thế lực thù địch đã có sự thay đổi căn bản. Do đó, việc nâng cao kiến thức, trình độ làm chủ và sử dụng thành thạo các loại vũ khí, trang thiết bị kỹ thuật công nghệ cao của cán bộ, chiến sĩ là đòi hỏi sống còn. LLVT Quân khu phải thực sự là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi số quốc phòng, xây dựng thế trận an ninh mạng vững chắc, đập tan mọi âm mưu phá hoại trên không gian mạng. Đồng thời, phải không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao năng lực làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng - an ninh, sẵn sàng ứng phó và xử lý thắng lợi mọi tình huống, không để bị động, bất ngờ.

Hành trình 50 năm vinh dự mang tên Bác kính yêu của Thành phố Hồ Chí Minh là một bản anh hùng ca về ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên. Trong mỗi trang sử hào hùng ấy, đều in đậm dấu chân, mồ hôi và cả máu xương của các chiến sĩ Quân khu 7. Bước sang giai đoạn cách mạng mới, với niềm tin sắt son vào sự lãnh đạo của Đảng, phát huy truyền thống “Trung dũng kiên cường, chủ động sáng tạo, tự lực tự cường, chiến thắng vẻ vang”, LLVT Quân khu 7 tiếp tục khẳng định là điểm tựa vững chắc, đồng hành cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình, vững bước vào tương lai với khát vọng hòa bình và thịnh vượng, xứng danh Thành phố mang tên Bác kính yêu.

TP.HCM, ngày 26/6/2026

N. Đ. H