TIN TỨC

“Giang Minh Sài là tôi và không chỉ là tôi!”

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-11-11 11:46:20
mail facebook google pos stwis
664 lượt xem

BÍCH NGÂN

Nhà văn Lê Lựu đọng lại trong tôi một vài hình ảnh và ấn tượng khó quên.

Đó là những năm 89 - 90 của thế kỷ trước, lúc tôi từ Cà Mau ra Hà Nội học Trường Viết Văn Nguyễn Du. Mười mấy học viên của khóa học (Khóa 4) chia ra thành hai tổ văn và thơ. Tổ văn do ba nhà văn trực tiếp phụ đạo. Đó là nhà văn Nguyên Ngọc, nhà văn Lê Minh và nhà văn Lê Lựu. Lê Lựu là nhà văn trẻ nhất trong ba nhà văn trực tiếp đọc, theo dõi và tham gia góp ý các sáng tác của học viên. Lúc ấy, tuổi chưa đến 50 nhưng trông Lê Lựu như một ông già tuổi lục tuần của thế kỷ trước (thế kỷ này, lục tuần là cái tuổi… chưa già, nhất là đối với văn nghệ sĩ). Ông lùi xùi trong ăn mặc, thô mộc trong cách nói, cách bày tỏ quan điểm, cảm xúc nhưng chân thành, vô cùng chân thành.

Sự chân thành trong ứng xử và trong từng câu chữ của ông khiến tôi, không chỉ thấy ông thật gần gũi, trìu mến mà còn cho tôi nhận ra, với người cầm bút, sự chân thành, chân thành với chính mình, chân thành với cuộc đời còn là mệnh lệnh của trái tim và cách nào đó, cũng chính là dấu ấn, là sinh mệnh của nhà văn.

Với Lê Lựu, sự chân thành tột cùng nơi ông đã nhào nặn ra được nhân vật Giang Mình Sài. Lúc đó, tiểu thuyết Thời xa vắng tạo ra một tiếng sét trên cánh đồng chữ nghĩa vốn khá cằn khô và báo hiệu một “thời tiết” khác cho mùa màng văn chương. Và giờ “lên lớp”, chúng tôi được nghe ông rút ruột chia sẻ về thân phận của nhân vật và đó cũng là thân phận của chính ông, một người nông dân hiền lành, cầm súng ra chiến trường; chưa kịp sống, chưa kịp yêu thương lại phải đối mặt với chiến tranh, với cái chết…Rồi những bi hài kịch cuộc đời không buông tha số phận những con người sống sót sau chiến tranh. Tôi nhớ ông từng nói: “Cái khốn khổ khốn nạn của Giang Minh Sài cũng chính là cái khốn khổ khốn nạn của người đẻ ra nó”. Nhiều lần ông nói: “Giang Minh Sài là tôi và không chỉ là tôi!”. Lê Lựu cũng từng đúc kết: “Không biết đau và không chịu đựng được nỗi đau thì khó mà viết được về nỗi đau. Mà văn chương từ xưa đến nay, có gì khác hơn là nỗi đau, thứ nỗi đau làm nên nhân cách, tạo nên tâm hồn”.

Tôi cũng nhớ, một sáng, vào giờ lên lớp, ông ngồi vào bàn, nhìn xuống lớp, mắt ông dừng lại mặt tôi và nói: “Hôm qua đọc Đất không cưu mang của chị Bích Ngân trên Văn nghệ quân đội, tôi thấy bất ngờ. Lâu nay, trông chị hiền lành, có lúc như lơ ngơ nữa nhưng không ngờ chị viết dữ dội như vậy. Đọc văn chị, tôi thấy phải… cảnh giác, bởi chị có thể đi guốc vào bụng người khác. Hóa ra, nhà văn Lê Lựu cũng không hiền lành như vẻ ngoài của ông, khi cần ông cũng thừa khả năng… hài hước.

Rồi tôi tốt nghiệp trường Viết văn Nguyễn Du và không gặp lại nhà văn Lê Lựu lần nào nữa nhưng tôi vẫn âm thầm đọc những tác phẩm của ông và biết những nỗ lực không ngưng nghỉ của ông cho nhiều hoạt động, không chỉ cho Trung tâm văn hóa doanh nhân mà ông là người sáng lập và cùng nhiều cá nhân, nhiều tố chức xã hội duy trì hoạt động mang ít nhiều hiệu quả cho khát vọng về một môi trường sáng tạo thật sự nhân văn, đặc biệt là sự vun đắp của ông cho Quỹ văn học Lê Lựu.

Năm 2021 tôi bất ngờ khi được Ban tổ chức Quỹ văn học Lê Lựu thông báo là truyện ngắn Rượu 40 năm của tôi in trên Báo Văn nghệ - Hội Nhà văn Việt Nam được Ban chung khảo trao giải tư, giải quỹ văn học Lê Lựu.

Hiếm có nhà văn nào mà sự tận hiến cho văn chương, cho cuộc đời đến cùng như nhà vă Lê Lựu dù chính ông phải chịu bao mất mát, thiệt thòi.          

Huế, tối 9/11/2022

(*) Đất không cưu mang, truyện ngắn hơn 8 ngàn chữ in trên Văn nghệ Quân đôi, sau đó, được nhà văn Nguyên Ngọc chọn là một trong 50 truyện ngắn tiêu biểu của văn học Việt Nam trong 50 năm, từ 1945 đến 1995, được NXB Thế giới chuyển ngữ và in bằng tiếng Pháp lấy tên “Les yeux”, một truyện ngắn của Nam Cao làm tên bộ truyện (2 tập).

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cuộc thi “Nhân nghĩa đất phương Nam lần 2” sẽ được khởi đầu từ Ngày Thơ 2024
Năm nay, sự kiện Ngày Thơ Việt Nam do Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lần đầu được đưa vào Chương trình Lễ hội của Thành phố
Xem thêm
Thư mời của Ban Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn Thành phố Hồ Chí Minh
Như thường lệ, năm nay Ban Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn Thành phố Hồ Chí Minh cũng sẽ tổ chức đêm thơ Nguyên Tiêu. Kính mời các nhà văn nhà thơ tham dự.
Xem thêm
“Lửa thơ” Hòa Đồng xúc động qua một phần tư thế kỷ
Tối mùng 4 tết, dù trời mưa bay bay và se sắt lạnh, những người yêu thơ vẫn hội ngộ tại xã Hòa Đồng, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên háo hức chờ đón đêm thơ vừa tròn 25 mùa xuân. Trên khắp ba miền Bắc – Trung – Nam, hiếm có xã nào như Hòa Đồng, đã giữ lửa đêm thơ truyền thống suốt một phần tư thế kỷ!
Xem thêm
Thư mời dự Ngày Thơ Nguyên tiêu Giáp Thìn 2024 tại Thành phố Hồ Chí Minh
Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh xin trân trọng gửi tới các nhà văn nhà thơ và độc giả yêu văn chương Thư mời dự Ngày Thơ Nguyên tiêu Giáp Thìn 2024 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Xem thêm
Vĩnh biệt Nhà thơ, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Hồng Oanh
Nhà thơ, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Hồng Oanh, hội viên Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh, bị đột quỵ và qua đời lúc 21g05 ngày 13/2/2024
Xem thêm
Vô cùng thương tiếc nhà thơ Từ Quốc Hoài
Nhà thơ Từ Quốc Hoài vừa qua đời lúc 17h20 ngày 12/2/2024 (nhằm ngày mùng 3 tháng Giêng năm Giáp Thìn), hưởng thọ 84 tuổi.
Xem thêm
Văn Chương Thành phố Hồ Chí Minh Chúc mừng năm mới
Chào mừng Xuân Giáp Thìn 2024, Hội đồng biên tập website Văn chương Thành phố Hồ Chí Minh – Diễn đàn Văn học của Hội Nhà văn TPHCM xin gửi đến tất cả các tác giả, các nhà văn, nhà thơ, nhà NC-PB, cộng tác viên và bạn đọc lời chúc sức khỏe, niềm vui, hạnh phúc và sáng tạo. Đồng thời qua đây, chúng tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến các tác giả đã nhiệt tình và thường xuyên gửi tin bài cộng tác cùng Ban biên tập trong suốt thời gian qua.
Xem thêm
Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Giáp Thìn 2024 mang chủ đề “Xuân Yêu thương, Tết sum vầy”
Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Giáp Thìn 2024 với chủ đề “Xuân yêu thương, Tết sum vầy” sẽ chính thức khai mạc vào tối ngày 07/02/2024 tại đường Nguyễn Huệ, Quận 1, TP.HCM.
Xem thêm
Nhà văn Trần Văn Tuấn nhận huy hiệu 50 năm tuổi Đảng
Hôm nay, ngày 01/02/2024, Đảng ủy khối Dân - Chính - Đảng Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Lễ trao huy hiệu 50 năm tuổi Đảng cho các đảng viên lão thành.
Xem thêm
Biết nghe sự thật khó hơn
Nguồn: FB Lưu Trọng Văn
Xem thêm
Nhà văn - Đạo diễn, NSƯT Lê Văn Duy - “Nghệ sĩ đến chết mới hết sáng tác”
Có thể nói, đạo diễn - nhà văn, NSƯT Lê Văn Duy là một người lịch thiệp, chịu giao tiếp, thân thiện và rất gần gũi. Đặc biệt, vì quý mến thế hệ đàn em và xem họ như những người bạn vong niên nên ông được các thế hệ văn nghệ sĩ trẻ từ văn chương, sân khấu đến điện ảnh… quý mến, yêu thương và kính trọng.
Xem thêm
3 ngày 2 đêm với chuyến đi tình nghĩa
Chuyến đi thăm nhà thơ trẻ Trần Đức Tín và nhà văn Trương Thị Thanh Hiền.
Xem thêm
Nhà văn, đạo diễn, NSƯT Lê Văn Duy qua đời
Theo tin từ gia đình nhà văn, ông qua đời lúc 12h18 ngày 27/1 tại nhà riêng sau nửa năm điều trị bệnh nan y (nhằm ngày mùng 17 tháng Chạp năm Quý Mạo), hưởng thọ 82 tuổi.
Xem thêm
Nhà thơ Tống Kim Châu đã về đất mẹ
Nhà thơ Tống Kim Châu vừa qua đời lúc 0h45 ngày 27/01/2024 tại bệnh viện Chợ Rẫy do mắc chứng bệnh viên tụy hoại tử, sau 2 tháng điều trị, hưởng thọ 74 tuổi.
Xem thêm
Nhà thơ Trần Dzạ Lữ qua đời ở tuổi 77
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Thông tin từ gia đình cho biết, nhà thơ Trần Dzạ Lữ vừa qua đời vào lúc 22h54 ngày 25/01/2024, hưởng thọ 77 tuổi.
Xem thêm
Giới thiệu tập thơ “Anh đi giữa mùa hoa tam giác mạch” của Lương Minh Cừ
Chiều ngày 20.01.2024, tại Vĩnh Long, Trường Đại học Cửu Long đã tổ chức Chương trình Tọa đàm – giới thiệu  “Anh đi giữa mùa hoa tam giác mạch” – tập thơ thứ 4 của nhà thơ Lương Minh Cừ, do NXB Hội Nhà văn ấn hành và được Hội Nhà văn TPHCM tặng thưởng năm 2023.
Xem thêm
Hội Nhà văn TP.HCM: Phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo vì văn học nước nhà
HTV Tin tức, kênh Tin tức chính thức của Đài truyền hình TP. Hồ Chí Minh (HTV).
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Ngọc Hạnh ra mắt tập thơ Nắng dậy thì tại TPHCM
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Sáng ngày 13/01/2024, tại số 81 Trần Quốc Thảo, Quận 3, Thành Phố Hồ Chí Minh, diễn ra buổi ra mắt tập thơ “Nắng dậy thì” của nhà thơ Nguyễn Ngọc Hạnh.
Xem thêm
Hội Nhà văn TPHCM Tổng kết hoạt động năm 2023, Trao Giải thưởng văn học và Kết nạp hội viên mới
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Sáng ngày 12/01/2024, tại Hội trường Liên Hiệp Các Hội VHNT TPHCM, Hội Nhà văn TPHCM đã tổ chức buổi tổng kết hoạt động, trao giải thưởng văn học và kết nạp hội viên mới năm 2023.
Xem thêm