TIN TỨC

“Giang Minh Sài là tôi và không chỉ là tôi!”

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-11-11 11:46:20
mail facebook google pos stwis
872 lượt xem

BÍCH NGÂN

Nhà văn Lê Lựu đọng lại trong tôi một vài hình ảnh và ấn tượng khó quên.

Đó là những năm 89 - 90 của thế kỷ trước, lúc tôi từ Cà Mau ra Hà Nội học Trường Viết Văn Nguyễn Du. Mười mấy học viên của khóa học (Khóa 4) chia ra thành hai tổ văn và thơ. Tổ văn do ba nhà văn trực tiếp phụ đạo. Đó là nhà văn Nguyên Ngọc, nhà văn Lê Minh và nhà văn Lê Lựu. Lê Lựu là nhà văn trẻ nhất trong ba nhà văn trực tiếp đọc, theo dõi và tham gia góp ý các sáng tác của học viên. Lúc ấy, tuổi chưa đến 50 nhưng trông Lê Lựu như một ông già tuổi lục tuần của thế kỷ trước (thế kỷ này, lục tuần là cái tuổi… chưa già, nhất là đối với văn nghệ sĩ). Ông lùi xùi trong ăn mặc, thô mộc trong cách nói, cách bày tỏ quan điểm, cảm xúc nhưng chân thành, vô cùng chân thành.

Sự chân thành trong ứng xử và trong từng câu chữ của ông khiến tôi, không chỉ thấy ông thật gần gũi, trìu mến mà còn cho tôi nhận ra, với người cầm bút, sự chân thành, chân thành với chính mình, chân thành với cuộc đời còn là mệnh lệnh của trái tim và cách nào đó, cũng chính là dấu ấn, là sinh mệnh của nhà văn.

Với Lê Lựu, sự chân thành tột cùng nơi ông đã nhào nặn ra được nhân vật Giang Mình Sài. Lúc đó, tiểu thuyết Thời xa vắng tạo ra một tiếng sét trên cánh đồng chữ nghĩa vốn khá cằn khô và báo hiệu một “thời tiết” khác cho mùa màng văn chương. Và giờ “lên lớp”, chúng tôi được nghe ông rút ruột chia sẻ về thân phận của nhân vật và đó cũng là thân phận của chính ông, một người nông dân hiền lành, cầm súng ra chiến trường; chưa kịp sống, chưa kịp yêu thương lại phải đối mặt với chiến tranh, với cái chết…Rồi những bi hài kịch cuộc đời không buông tha số phận những con người sống sót sau chiến tranh. Tôi nhớ ông từng nói: “Cái khốn khổ khốn nạn của Giang Minh Sài cũng chính là cái khốn khổ khốn nạn của người đẻ ra nó”. Nhiều lần ông nói: “Giang Minh Sài là tôi và không chỉ là tôi!”. Lê Lựu cũng từng đúc kết: “Không biết đau và không chịu đựng được nỗi đau thì khó mà viết được về nỗi đau. Mà văn chương từ xưa đến nay, có gì khác hơn là nỗi đau, thứ nỗi đau làm nên nhân cách, tạo nên tâm hồn”.

Tôi cũng nhớ, một sáng, vào giờ lên lớp, ông ngồi vào bàn, nhìn xuống lớp, mắt ông dừng lại mặt tôi và nói: “Hôm qua đọc Đất không cưu mang của chị Bích Ngân trên Văn nghệ quân đội, tôi thấy bất ngờ. Lâu nay, trông chị hiền lành, có lúc như lơ ngơ nữa nhưng không ngờ chị viết dữ dội như vậy. Đọc văn chị, tôi thấy phải… cảnh giác, bởi chị có thể đi guốc vào bụng người khác. Hóa ra, nhà văn Lê Lựu cũng không hiền lành như vẻ ngoài của ông, khi cần ông cũng thừa khả năng… hài hước.

Rồi tôi tốt nghiệp trường Viết văn Nguyễn Du và không gặp lại nhà văn Lê Lựu lần nào nữa nhưng tôi vẫn âm thầm đọc những tác phẩm của ông và biết những nỗ lực không ngưng nghỉ của ông cho nhiều hoạt động, không chỉ cho Trung tâm văn hóa doanh nhân mà ông là người sáng lập và cùng nhiều cá nhân, nhiều tố chức xã hội duy trì hoạt động mang ít nhiều hiệu quả cho khát vọng về một môi trường sáng tạo thật sự nhân văn, đặc biệt là sự vun đắp của ông cho Quỹ văn học Lê Lựu.

Năm 2021 tôi bất ngờ khi được Ban tổ chức Quỹ văn học Lê Lựu thông báo là truyện ngắn Rượu 40 năm của tôi in trên Báo Văn nghệ - Hội Nhà văn Việt Nam được Ban chung khảo trao giải tư, giải quỹ văn học Lê Lựu.

Hiếm có nhà văn nào mà sự tận hiến cho văn chương, cho cuộc đời đến cùng như nhà vă Lê Lựu dù chính ông phải chịu bao mất mát, thiệt thòi.          

Huế, tối 9/11/2022

(*) Đất không cưu mang, truyện ngắn hơn 8 ngàn chữ in trên Văn nghệ Quân đôi, sau đó, được nhà văn Nguyên Ngọc chọn là một trong 50 truyện ngắn tiêu biểu của văn học Việt Nam trong 50 năm, từ 1945 đến 1995, được NXB Thế giới chuyển ngữ và in bằng tiếng Pháp lấy tên “Les yeux”, một truyện ngắn của Nam Cao làm tên bộ truyện (2 tập).

Bài viết liên quan

Xem thêm
Vĩnh biệt nhà thơ Vũ Đức Trọng
Nhà thơ Vũ Đức Trọng, hội viên Hội Nhà văn TPHCM, vừa qua đời lúc 20g20 ngày 05 tháng 7 năm 2024
Xem thêm
Giao lưu văn chương Việt - Hàn
Sáng 5-7, Hội Nhà văn TP.HCM tổ chức chương trình giao lưu văn chương Việt - Hàn năm 2024 với chủ đề “Văn học trẻ đương đại Việt - Hàn và văn học hai nước trong bối cảnh toàn cầu”.
Xem thêm
Thông báo của Hội Nhà văn TP. HCM liên quan đến bà Lương Lan Hương
Ngày 1-7-2024, tại Văn phòng Hội Nhà văn TP HCM, Ban Kiểm tra Hội Nhà văn TP HCM đã tổ chức buổi họp về việc giải quyết khiếu nại của bà Lương Thị Hương Lan,
Xem thêm
Sự kiện Gặp gỡ Văn chương Việt - Hàn sẽ được diễn ra tại TPHCM
Vào sáng thứ Sáu, ngày 5/7/2024, tại Hội trường B, Liên hiệp Các hội Văn học nghệ thuật TPHCM, số 81 Trần Quốc Thảo, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM sẽ diễn ra sự kiện Gặp gỡ văn chương Việt - Hàn với Chủ đề Văn học trẻ đương đại Việt – Hàn và văn học hai nước trong dòng chảy văn học thế giới (hay toàn cầu hoá văn học).
Xem thêm
Về thu xếp lại - Vitamin tâm hồn
Tôi biết đến bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc từ nhỏ, khi mà tuổi học sinh không bị những nền tảng mạng xã hội Facebook, Tiktok, YouTube có mặt khắp mọi ngõ ngách, mọi không gian giao tiếp, từ gia đình tới hàng xóm, bè bạn, đi đâu cũng theo những trào lưu chưa được kiểm chứng có ích, có hại như thế nào, đối với tư tưởng, cảm xúc, hành động của con người, nhất là cái tuổi cần thông tin chính xác nhất cho sức khỏe, cũng như là vitamin cho tâm hồn con người. Bác sĩ Nguyễn Hồng Ngọc khi đó, được giao phụ trách hẳn một chuyên mục định kỳ: Phòng Mạch Mực Tím để trả lời về các vấn đế tâm sinh lý, sức khỏe của tuổi mới lớn.
Xem thêm
Chạm vào bóng tối để biết yêu thương vĩnh hằng
Bài tựa, clip hình ảnh và một bài thơ tặng tác giả Hương Thu
Xem thêm
Chùm thơ Thanh Tâm
Bước qua ngọt đắng đãi bôiPhớt như tờ lịch thay trôi tháng ngàyVà ngồi bấm đốt ngón tayTa tồn tại với tháng ngày bao lâu
Xem thêm
Thư mời dự buổi ra mắt sách Cây bút trước những ngọn đèn tỏa sáng
Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh trân trọng kính mời Quý hội viên và độc giả dự buổi ra mắt sách Cây bút trước những ngọn đèn tỏa sáng của lão nhà văn Đoàn Minh Tuấn
Xem thêm
Khánh thành Khu tưởng niệm nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo
Tối 12.6.2024, tại xã Diễn Hoa, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An đã diễn ra Lễ khánh thành Khu tưởng niệm nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo và chương trình nghệ thuật giao lưu Thơ – Nhạc: “Nguyễn Trọng Tạo – Cõi nhớ”.
Xem thêm
Khai mạc Kỳ họp thứ IX Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam
Sáng ngày 11.6.2024, tại Khu Du lịch Đồi Rồng, quận Đồ Sơn, TP Hải Phòng đã khai mạc Kỳ họp thứ IX Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa X nhiệm kỳ 2020 – 2025, dự kiến diễn ra trong 2 ngày, nghe báo cáo và thảo luận về kết quả hoạt động Hội trong 6 tháng đầu năm, kiện toàn nhân sự một số cơ quan của Hội, chuẩn bị triển khai những hoạt động thời gian tới để hướng tới Đại hội lần thứ XI Hội Nhà văn Việt Nam.
Xem thêm
Viết cho trẻ em phải có cái nhìn trong trẻo
Rất nhiều tác giả đồng tình với nhau rằng, khi viết cho thiếu nhi, cần phải có cái nhìn trong trẻo. Đôi khi thơ thiếu nhi cũng có những nỗi buồn nhưng đó vẫn phải là những nỗi buồn trong trẻo nhất.
Xem thêm
Ra mắt tuyển thơ thiếu nhi TP. HCM chào mừng 50 năm Thống nhất đất nước
Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh kết hợp với Sbook tổ chức buổi giao lưu ra mắt tuyển thơ thiếu nhi TPHCM 1975-2025, tác phẩm đón mừng 50 năm thống nhất đất nước.
Xem thêm
Công bố hội đồng chuyên môn Giải thưởng sách thiếu nhi TP.HCM
Chiều 31-5, Hội sách thiếu nhi TP.HCM lần 5 năm 2024 đã chính thức khai mạc tại Đường sách TP.HCM
Xem thêm