NGUYÊN HÙNG

Ngày 29/3/2025, theo lời mời của ông Lê Hoàng Quân, nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai, nguyên Chủ tịch UBND TPHCM, Đoàn văn nghệ sĩ thành phố do nhà thơ Lê Tú Lệ kết nối và dẫn đầu, đã có một chuyến đi đầy xúc động về Chiến khu Đ – một vùng đất từng là căn cứ cách mạng quan trọng trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Đến thăm và dâng hương 3 địa chỉ đỏ

Đoàn đã tới dâng hương tại Đền thờ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đến thăm căn cứ Trung ương Cục miền Nam tại Chiến khu Đ, căn cứ Khu ủy miền Đông Nam bộ.

Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn là Đền thờ Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các danh tướng của Quân Giải phóng miền Nam. Ngôi đền thiêng liêng này không chỉ thờ vị Đại tướng huyền thoại mà còn có tượng thờ các danh tướng kiệt xuất như: Thượng tướng Trần Văn Trà – nguyên Tư lệnh Lực lượng vũ trang miền Nam, Tư lệnh Quân khu 7; Trung tướng Nguyễn Bình – nguyên Khu Bộ trưởng Khu 7, Tư lệnh quân sự Nam Bộ; Thiếu tướng Nguyễn Thị Định – nguyên Phó Tư lệnh Lực lượng vũ trang Miền; Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, nhà thơ Huỳnh Văn Nghệ – người chiến sĩ kiên trung, đồng thời là một thi sĩ tài hoa.

Tiếp tục chuyến đi, đoàn đến thăm căn cứ Trung ương Cục miền Nam tại Chiến khu Đ, nơi từng là đầu não lãnh đạo cách mạng miền Nam trong thời kỳ 1961-1962. Đây là nơi các vị lãnh đạo quan trọng như Nguyễn Văn Linh, Phan Văn Đáng, Võ Chí Công, Phạm Văn Xô, Trần Lương, Võ Văn Kiệt, Phạm Thái Bường, Trần Đôn, Trần Văn Quang, Trương Chí Cương đã từng sống và làm việc, đưa ra những quyết sách chiến lược cho cuộc kháng chiến.

Đoàn VNS cũng ghé thăm căn cứ Khu ủy miền Đông Nam bộ, nơi từng do ông Mai Chí Thọ lãnh đạo. Cảm giác đứng giữa rừng sâu, nơi từng là đại bản doanh của cách mạng, khiến mỗi người trong đoàn không khỏi bồi hồi xúc động. Tất cả như quay ngược thời gian, trở về những ngày tháng gian khổ nhưng kiên cường của dân tộc.

Trong suốt chuyến đi, ông Lê Hoàng Quân đồng thời cũng là một hướng dẫn viên rất chu đáo. Đến từng điểm, ông đều giới thiệu cho đoàn các vị tướng lĩnh, cán bộ lãnh đạo Trung ương cục miền Nam, Khu ủy miền Đông Nam bộ đã từng sống và chỉ huy ở đây trong giai đoạn 1960-1961.

Câu chuyện cảm động về những người chiến sĩ

Chiến khu Đ không chỉ là biểu tượng của lòng yêu nước mà còn lưu giữ biết bao câu chuyện xúc động. Một trong những câu chuyện khiến chúng tôi lặng người chính là hình ảnh các bác sĩ quân y dùng cưa thợ mộc để cưa chân, tay cho thương binh bị hoại tử nhằm cứu sống đồng đội. Chính trong hoàn cảnh ấy, một chiến sĩ đã cất lên tiếng hát Quốc ca đầy hào hùng để vượt qua cơn đau tột cùng. Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ đã xúc động viết nên bài thơ "Tiếng hát Quốc ca":

TIẾNG HÁT QUỐC CA

Ngựa hồng dừng chân

Bên quân y viện

Giật mình nghe tiếng

Quốc ca vang.

Phải chăng giờ chào cờ buổi sáng

Hay hội nghị cơ quan

Sao chỉ một người cất giọng

Hát đi rồi hát lại nhiều lần.

Xuống ngựa buộc cương

Hỏi ra mới biết

Bác sĩ đang cưa chân

Một chiến sĩ bị thương

Bằng cưa thợ mộc.

Bác sĩ vừa cưa vừa khóc

Chị cứu thương mắt cũng đỏ hoe

Nhìn ảnh Bác Hồ trên tấm vách tre

Anh chiến sĩ cứ mê mải hát

Cưa cứ cưa, xương cứ đứt

Máu cứ rơi từng vết đỏ bông

Hai bàn tay xiết chặt đôi hông

Dồn hết phổi vào trong tiếng hát

“Đoàn quân Việt Nam đi

Chung lòng cứu quốc…”

Đã hát đi hát lại bao lần

Vẫn chưa đứt xương chân

Vẫn chưa dừng máu đỏ.

Vừa xong băng bó

Anh lịm đi

Hồi hộp cả núi rừng

Tiếng hát mới chịu ngưng

Ảnh Bác Hồ như rưng rưng nước mắt.

Trở lên yên, ngựa đi từng bước

Cúi đầu nén nỗi đau thương

Nhưng lửa căm hờn

Bỗng dựng cao đầu ngựa dậy

Vang trời ngựa hý

Chí phục thù cháy bỏng tay cương.

Bài thơ không chỉ ghi lại khoảnh khắc đau thương mà còn cho thấy tinh thần kiên cường, bất khuất của những người lính cách mạng.
 

Những suy tư lắng đọng

Chuyến đi về Chiến khu Đ không chỉ giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về lịch sử hào hùng của dân tộc mà còn là một hành trình giàu cảm xúc. Giữa không gian thiêng liêng của rừng già, nơi từng in dấu chân những anh hùng, chúng tôi như cảm nhận được hơi thở của lịch sử, như nghe thấy tiếng vọng từ quá khứ thúc giục mỗi người thêm trân trọng và gìn giữ những giá trị mà cha ông đã hy sinh để giành lấy.

Hành trình khép lại, nhưng những bài học lịch sử, những câu chuyện xúc động và niềm tự hào dân tộc vẫn còn mãi trong tâm trí mỗi người.
 

Videolip hình ảnh về chuyến đi

Ảnh: Nguyên Hùng, Trần Đôn, Bích Ngân 

Dựng clip: Nguyên Hùng

Nhạc nền: Beat "Sáng ngời Võ tướng quân" (trích) và "Về thăm chiến trường xưa" (thơ Nguyên Hùng; nhạc Đỗ Tiến Lập và Hữu Xuân)