TIN TỨC

Nhớ Tết xưa – Tạp bút Võ Văn Thọ

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
1052 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) – Mỗi năm tháng Chạp về là thời điểm cận kề đến Tết. Lại bao nhiêu nỗi lo, tháng ngày như chạy đua, bận rộn vì Xuân sắp về và Tết đến. Tết trong ký ức của tuổi thơ tôi vẫn chưa thể nào quên, bài thơ thuộc nằm lòng của thời cắp sách, đã ăn sâu vào trong tâm thức tuổi thơ của những đứa trẻ thế hệ 7x, của một thời bao cấp. Sau giải phóng đất nước đầy khó khăn, nhưng lại là kỷ niệm khó nhạt phai.

Nhớ câu đối bằng thơ, được truyền miệng còn nhớ mãi:

“Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ
Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”

Chỉ hai câu thơ vậy thôi nhưng sao nó in sâu, nhớ lâu đến vậy. Tết xưa lại lần lượt hiện về như thước phim chiếu chậm, khi nhớ về hai câu thơ trên. Hai câu thơ trên cũng là hai câu đối mộc mạc, giản dị, nhưng hàm xúc. Tết xưa chỉ cần có vậy thôi, nghĩa là đã đủ đầy đối với thời điểm ấy. Trong đó, thịt mỡ, dưa hành, bánh chưng xanh là biểu trưng cho vật chất no, đủ và cần thiết trong những ngày Tết. Còn cây nêu, tràng pháo, câu đối đỏ, biểu trưng cho món ăn tinh thần, hay nói khác đi là những vật dụng đem đến niềm vui tinh thần trong không khí đón Tết, chào xuân mới về. Điều đáng nói, tác giả đã khéo léo lồng vào câu thơ đầu “thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ”, chứ không phải “thịt mỡ, dưa hành”, “bánh chưng xanh”, để nói lên vật chất và tinh thần cũng rất quan trọng ngang nhau. Để thấy rằng, Tết không những đủ đầy về vật chất, nhưng tinh thần không thỏa mái, kém vui, thì cái Tết đó chưa trọn vẹn. Cái hay, khéo léo của tác giả là cách quan sát hiện thực và đưa vào thơ cũng rất tinh tế, để câu thơ luôn hòa quyện giữa vật chất và tinh thần. Nếu việc sắm Tết chưa thật đầy đủ vì nhiều lý do kinh tế, thu nhập của gia đình còn hạn hẹp, nhưng tinh thần thông suốt, vui vẻ, biết bằng lòng với thực tại, thì đó chính là cái Tết vui vẻ, đủ đầy và hạnh phúc ấm cúng, sum vầy. Đối với câu thơ thứ hai thì ngược lại “cây nêu, tràng pháo,” nhưng vế sau của câu thơ không phải “câu đối đỏ” mà là “bánh chưng xanh”. Nghĩa cũng giống như câu một đã phân tích.

Quay lại chủ đề Tết xưa, Tết xưa có gì khác với Tết nay, mà sao ai cũng nhớ đến se thắt, nhất là những người đã trưởng thành sống qua nhiều giai đoạn sự phát triển của xã hội. Khi người có đông, nhiều tuổi thường hay nhớ về kỷ niệm thuở ấu thơ, nên người đời thường nói già hóa con nít là vậy. Mà cũng đúng thôi, không có Tết xưa, thì làm sao có Tết nay, nên không được phép lãng quên.


Minh họa (Ảnh: Internet).

Ngày còn là học sinh cấp 1, 2 rồi cấp 3 tôi đã được hưởng trọn những cái Tết quê với đông đủ các thành viên trong gia đình là ba, mẹ, chị em. Dẫu không còn ông bà Nội, còn bên Ngoại ở tận ngoài Bắc nên đành chịu vậy. Những cái Tết quê có thể gọi là xưa ấy, tuy còn túng thiếu nhiều về vật chất, song về mặt tinh thần thì rất vui vẻ, ấm cúng, hạnh phúc. Thích nhất là đêm giao thừa được xem đốt pháo. Những tiếng nổ to, nhỏ đì đùng trong đêm giao thừa tiễn năm cũ đi, chào đón năm mới đến với bao mong ước, khát vọng trong lòng vẫn còn như mới tinh.

Cũng phải nói thêm rằng, cứ khoảng trước Tết một tháng ở quê tôi (xã Quế Thọ, huyện Hiệp Đức) gia đình nào cũng lo xuống giống, sạ và gieo trồng đậu, mè, trồng chăm sóc vườn rau xanh, hoa và chuẩn bị dọn dẹp, sửa sang nhà cửa, đường xá sạch sẽ, để đón Tết. Tháng Chạp, là tháng bận rộn nhất trong năm nào là cưới hỏi, giỗ chạp… nên cần nhiều khoản tiền chi phí, dân gian có câu: “hạt lúa tháng Giêng”, “đồng tiền tháng Chạp” là vậy. Dịp sát Tết, nhà nhà lo tráng bánh tráng, làm bún phơi khô và làm các loại bánh như bánh thuẫn, bánh in, bánh ổ… Đến 28, 29 Tết sau khi mổ heo làm thịt, mới gói bánh tét, bánh chưng, đều do cha mẹ, anh chị em trong gia đình tự gói. Còn trẻ thơ thì lo may quần áo mới, nếu điều kiện kinh tế khó khăn thì giặt, ủi những bộ quần áo còn mới hơn, để chuẩn bị đón Tết, nên cảm nhận được không khí Tết ở thời điểm ngày ấy thật rộn rã, náo nhiệt.

Tết xưa là vậy, còn Tết nay thì sao. Hiện nay điều kiện kinh tế khá giả hơn nhiều, từ nông thôn đến thành thị đều có bán tất cả các loại bánh, kẹo, quần áo, cây hoa chậu kiểng. Chỉ cần có tiền là có thể mua được nhiều thứ như mong muốn để sắm Tết. Tuy nhiên, cảm nhận Tết không mấy ấn tượng, trong tâm thức mỗi người đã sống và trải qua những cái Tết xưa có đôi lúc chạnh lòng nhớ lại những cái Tết của thời khó khăn, bao cấp tuy thiếu thốn, nhưng vẫn là những kỷ niệm đáng nhớ, đáng trân trọng biết bao! Chính vì thế, những người con xa gia đình như tôi, mưu sinh lập nghiệp và có gia đình con cái nơi phố thị, mỗi dịp Xuân về, Tết đến vẫn luôn mong muốn được về quê nhà đón Tết. Đó cũng là dịp để hạnh ngộ gia đình, thắp nén hương tưởng nhớ tổ tiên, ông bà… những người đã khuất và cùng sum vầy bên cha mẹ, nếu cha mẹ còn sống là niềm hạnh phúc vô cùng.

Tết xưa hòa quyện trong Tết nay và luôn đem lại trong cảm xúc mỗi người những điều đáng nhớ, đáng khắc sâu trân trọng. Nên tôi muốn ghi lại dòng cảm xúc của mình và mong rằng mọi người dân yêu thương luôn được bình an, đón Tết Nhâm Dần tràn đầy vui vẻ, ấm áp với niềm tin yêu luôn rạng rỡ nụ cười hạnh phúc, yêu thương!…

V.V.T

Bài viết liên quan

Xem thêm
Chất lính - Bút ký của Lê Thanh Huệ
Nguồn: Báo Văn nghệ - Hội Nhà Văn Việt Nam số 3262 – 3263.
Xem thêm
Beijing lá phong vàng (8) – Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Kẻ yếu thua từng trận nhưng thắng toàn cuộc. Kẻ mạnh thắng từng trận nhưng thua toàn cuộc. Chủ thuyết Tàu là Salami.
Xem thêm
Cha tôi: Một ngón đàn tài tử đậm hồn thơ – Tạp bút Tương Như
Trong suốt cuộc đời, đôi khi phải chịu đựng cảnh mưa gió chìm nổi, tôi vẫn thường tự nghĩ mình là có lẽ là nơi hội tụ cơ duyên giữa ba dòng sông nghệ thuật: mỹ thuật, thi ca và âm nhạc.
Xem thêm
Duyên đá - Bút ký của Minh Đan
Mỗi ngày, mặt trời phía xa xa chưa kịp lấp ló, đã thấy ba tôi cần mẫn xách những xô nước mát trong trĩu nặng đôi bờ vai xương xẩu tưới lên những tia sống khỏe, mớm yêu cho từng khóm cây, chậu cảnh vườn nhà.
Xem thêm
Sức quyến rũ của sự chân thành
16 giờ ngày 14.4.2024, Nhà xuất bản Hội Nhà văn tổ chức buổi gặp gỡ giao lưu giữa tác giả - Tiến sĩ Lê Kiên Thành (con trai cố Tổng bí thư Lê Duẩn)
Xem thêm
Sông chảy bên đời – Tuỳ bút của Nguyễn Thị Thu Thủy
Một đời người đã đi qua biết bao dòng sông, bao nhiêu ngã rẽ, khúc cua; mỗi dòng sông đều để lại bao luyến lưu, vương vấn, để lại những kí ức luôn tươi xanh mỗi khi nhớ về. Sông vẫn cứ chảy như thời gian trôi đi mải miết vì vậy “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”.
Xem thêm
Rặng Diên Vĩ - Tản văn của Quốc Tuấn
Gió vẫn thổi, mái tóc thơm tuột khỏi giây buộc, quấn quanh đầu như vòng hoa nâu thẫm, vô tình quất bỏng môi người. Mùi hương đó, quen quá. Mùi tóc mẹ, hương quê vị quán. Tựa như làn nước lung linh, hơi thở chị uyển chuyển theo nhịp điệu không gian. Đôi mắt và đôi môi vẫn mỉm cười nhưng đã có chút tiếc nuối. Chính nỗi buồn ẩn chứa trên khuôn dung đã khiến chị trở nên hấp dẫn, pha lẫn sự hồn nhiên, ngây thơ tạo nên một tổng thể đẹp đến khó tin.
Xem thêm
Trần Bảo Định - Thú thưởng ngoạn văn chương qua tác phẩm “Đọc thơ bạn”
Có thể nói Trần Bảo Định là một hiện tượng văn học Việt Nam hiện đại: Chỉ trong vòng khoảng hơn 10 năm trở lại đây, từ khi về hưu anh đã cho ra đời 6 tập thơ, hơn 10 tập tản văn, truyện ngắn và 3 tập tiểu luận phê bình trong khi phải chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác...
Xem thêm
Canh cá rô đồng – Tản văn của Châu Duyên
Tôi biết về món canh cá rô đồng đã lâu theo lời kể của cô bạn đang ở thành phố mang tên Bác, toàn những tin nhắn như là: Ê! Trưa nay tớ đang ăn canh cá rô đồng nè.
Xem thêm
Sài Gòn như nhà, như mẹ, như quê… – Tản văn của Triệu Vẽ
Ở Sài Gòn, không có ranh giới trọng khinh giữa dân “Sài Gòn” hay dân “tỉnh lẻ”, dân “phố” hay dân “phèn”. Trong huyết quản sâu xa của người Sài Gòn có ruộng đồng, bờ bãi, con trâu, con gà.
Xem thêm
Ơi mùa hoa ban! – Bút ký của Nguyễn Huy Bang
Chiếc máy bay VJ 299 từ Tân Sơn Nhất (sau 2 giờ 5 phút) bay qua không phận 3 nước.
Xem thêm
Tháng Ba hoa gạo – Tản văn của Bằng Lăng Tím
Đào phai, mai vàng là sự kì diệu của tháng giêng. Chúa của các loài hoa tháng ba chính là hoa gạo. Xuân sắp sửa đi qua, hạ lấp ló ở đầu ngõ. Hoa gạo đẹp theo nét riêng và tùy vào thời tiết. Hôm nào trời quang hoa đỏ thắm, ngời sắc trong khoảng không. Ríu rít đàn chim, lao xao ong bướm. Hoa như đốm lửa thắp sáng cả bình minh. Hôm nào sương dày đặc, nhìn hoa như ánh lửa đêm đông, lập lòe mang đến sự ấm áp lạ thường.
Xem thêm
Nhớ hoa đào - Tùy văn của Nguyễn Linh Khiếu
Mỗi năm khi sắp tết bao giờ mình cũng mua hoa đào. Hà Nội không có hoa đào làm sao gọi là tết. Dù là bích đào bạch đào hay đào phai thì hoa đào bao giờ cũng mang tết đến mỗi ngôi nhà thân thương. 
Xem thêm
Giữa những mùa hoa nở - Bút ký Nguyễn Xuân Thủy
Từ Yên Khương, thuộc huyện Lang Chánh chúng tôi đi theo đường tuần tra biên giới lên Đồn Biên phòng Bát Mọt, thuộc huyện Thường Xuân. Đường tuần tra biên giới chập chùng uốn lượn giữa núi non, len lỏi giữa màu xanh của rừng. Càng lên hướng Cửa khẩu Khẹo càng có cảm giác đang đi về nơi thâm sơn cùng cốc. Cũng đúng, Bát Mọt là tuyến cuối của dải biên giới xứ Thanh, nơi có cột mốc 378 là nơi tiếp giáp biên giới giữa Thanh Hóa và Nghệ An. Những nơi cuối đất cùng trời bao giờ cũng gợi cho người ta sự rưng rưng về những niềm thương nỗi nhớ.
Xem thêm
Lửa Cát Bi, ngọn trao truyền khí chất Hải Phòng
“Ơi Hải Phòng cửa biển quê hương/ Tổ quốc đang ghi những trang lịch sử/ Của Hải Phòng viết trên sóng bão Thái Bình Dương”. Với vị thế địa lý của Hải Phòng, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, nơi đây luôn là miền đất tiền tiêu quan trọng, cửa ngõ chiến lược. Bởi kẻ thù thường tiến hành xâm lược Hải Phòng đầu tiên, lấy đó làm bàn đạp để đánh chiếm Thăng Long – Hà Nội. Khi thất bại, chúng cũng thường chọn Hải Phòng là một trong những tuyến đường rút chạy cuối cùng. Hải Phòng là địa phương luôn “đi trước về sau”, có vị trí xứng đáng, giữ vai trò quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc cũng như các cuộc kháng chiến của cách mạng Việt Nam, xứng đáng với danh hiệu “Thành phố Cảng trung dũng, quyết thắng”.
Xem thêm
Mùi Tết vương dấu chân xa – Tản văn của Đặng Tường Vy
Mỗi độ xuân về, người con xa xứ không tránh khỏi rưng rức, chạnh lòng. Nỗi nhớ trong lòng người tha hương rất lạ: sâu lắng, dịu dàng, chôn kín. Như gái đôi mươi thầm thương trộm nhớ một ai đó, âm thầm, mãnh liệt, nồng nàn,  tha thiết.
Xem thêm
Mùi hương thảo - Tản văn Quốc Tuấn
Chị mười tám, hay hai lăm tuổi. Tôi cũng chẳng biết và không cần biết, chỉ cần trong tôi đã bận lòng trước vẻ đẹp thuần khiết của loài cúc lam đồng thảo ấy. Nơi đáy mắt thể hiện những đốm lửa vui, những nét cong, nếp gấp mong manh nơi khóe miệng, bờ môi thể hiện sự phong phú nơi nhiệt tâm.
Xem thêm
Phép màu đã không đến với chị, chị Hồng Oanh ơi!
Chia sẻ của nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Vào vườn hương
Thành phố Cần Thơ đất rộng người thưa không chỉ có gạo trắng nước trong để níu chân người và du khách bốn phương. Tây Đô còn là mảnh đất văn hiến với không hiếm những trang anh hùng hào kiệt yêu nước và nghệ sĩ phong lưu tài hoa nhân cách. Kế thừa truyền thống văn chương của Phan Văn Trị, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt … và các bậc văn nghệ sĩ đàn anh: Kiều Thanh Quế, Lưu Hữu Phước, Hoài Sơn, Mai Văn Bộ, Trần Kiết Tường, …đã có không ít thế hệ đàn em kế thừa xứng đáng trên lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Xem thêm