TIN TỨC

Không gian thiền tịnh và buông xả trong thơ Nguyễn Thị Sơn

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2024-08-29 14:13:14
mail facebook google pos stwis
3358 lượt xem

PHÙNG HIỆU

Chùm thơ 4 bài: Thiền, Tịnh, Buông, Nhàn của nhà thơ Nguyễn Thị Sơn đã khái quát một không gian thơ mang tính tâm linh cho riêng mình, ở đó mỗi bài đều chứa đựng những tầng ý nghĩa sâu sắc về tâm trạng và trải nghiệm của con người. Những bài thơ này thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa cảm xúc và trí tuệ, giữa thiên nhiên và tâm hồn. Mỗi bài thơ là một khía cạnh khác nhau của sự tìm kiếm sự an lạc và bình yên trong cuộc sống.

 

Nhà thơ Nguyễn Thị Sơn nhận Quyết định kết nạp vào Hội Nhà văn TPHCM năm 2023

Có thể nói thơ Nguyễn Thị Sơn là một hành trình nội tâm sâu sắc, đưa người đọc đến với những khía cạnh khác nhau của sự an lạc và thư giãn trong sự đồng điệu của thi ca. Qua bốn bài thơ "Thiền," "Tịnh," "Buông," và "Nhàn," tác giả không chỉ khắc họa những hình ảnh đẹp đẽ của thiên nhiên và cuộc sống mà còn khám phá những tầng sâu của tâm hồn con người. Từ những khoảnh khắc bình yên trong thiền định đến sự giải thoát khỏi những phiền não, mỗi bài thơ đều mang đến một cảm giác hòa quyện giữa trí tuệ và cảm xúc. Nhà thơ Nguyễn Thị Sơn với khả năng tinh tế trong việc quan sát và diễn đạt, mời gọi người đọc cùng trải nghiệm và tìm kiếm sự an tĩnh trong những khoảnh khắc giản dị nhưng đầy ý nghĩa.

 

 Thiền

Bài thơ "Thiền" mở đầu với một không gian thư phòng nhẹ nhàng, nơi hương trầm và ánh sáng tạo ra một môi trường ấm cúng và tĩnh lặng. "Buổi sáng thư phòng nhẹ thoảng hương/ Trầm bay thơm ngát cuộn vô thường" gợi lên hình ảnh của một buổi sáng thiền định, nơi sự bình yên được cảm nhận qua từng chi tiết nhỏ. Hình ảnh "Đèn ngân sáng tỏa không gian ấm/ Thảm trúc hoa văn lạnh tỏa sương" không chỉ tạo ra một không gian vật lý mà còn là một không gian tâm linh, nơi mọi sự lo toan và phiền não đều được xua tan. Tác giả mô tả sự thư thái qua "Mắt nhắm tay buông tâm lắng đọng," cho thấy một trạng thái thiền định sâu sắc. Bài thơ kết thúc bằng một sự giải thoát khỏi những bận tâm trần tục, với “Buông bỏ hồng trần bay bốn phương,” thể hiện một sự buông xả và hòa nhập vào sự vĩnh cửu của vô thường.

Tịnh

Tiếp theo là bài thơ "Tịnh.  Tác giả miêu tả một cảnh vật mùa mưa và sự an tĩnh của tâm hồn trong không gian đó. Mưa chiều được miêu tả qua “hạt nhỏ giọt long lanh” và ánh sáng từ đèn đường tạo ra một không gian vừa mơ màng vừa rõ ràng. Tác giả sử dụng hình ảnh "Bóng nước dần loang ô cửa sổ" để tạo nên một cảm giác hòa quyện giữa thiên nhiên và nội tâm. “Ngân nga tiếng hát lòng an tịnh” cho thấy sự hòa hợp giữa cảm xúc cá nhân và môi trường xung quanh. Cuộc sống được miêu tả qua nhiều sắc thái màu sắc, và bài thơ kết thúc bằng một sự khẳng định về sự trong sáng của tâm hồn khi “Cuộc sống muôn đời bao sắc tố/ Tâm trong tuệ sáng ắt tình thanh” thể hiện sự tinh khiết và rõ ràng trong suy nghĩ và quan điểm về nhân sinh của tác giả.

Buông

Nguyễn Thị Sơn mở đầu bài thơ Buông bằng 2 câu tập trung vào chủ đề giải thoát và sự từ bỏ. "Lắng đọng tâm thân một chữ buông/ Hồn như thoát nhẹ hòa thanh chuông" là một cách diễn tả sự buông xả khỏi những lo âu và phiền muộn trong cuộc sống. cho thấy sự nhẹ nhàng và thanh thoát khi buông bỏ những vật chất và mộng mơ. Bài thơ thể hiện sự từ bỏ không chỉ về mặt vật chất mà còn về mặt tinh thần, với hình ảnh: “Buông bỏ hồng trần chẳng mộng vương,” thể hiện sự từ bỏ những mơ tưởng và danh vọng. Kết thúc bằng hình ảnh “Ngày mai thức dậy nhìn trời sáng / Ngắm hạt sương mai hưởng ánh dương,”. Ở hai câu này, ta nhận thấy sự hồi sinh và sự an yên trong sự đơn giản của chính mình.

Nhàn

Khi đã buông thì ta nhận thấy sự "Nhàn" trong thư thái và hạnh phúc, một hạnh phúc hết sức giản dị từ một thi sĩ đi tìm sự yên bình và tỉnh lặng trong bộn bề cuộc sống. Hình ảnh bà tiên với mái tóc bạc phơ giống mẹ hiền gợi lên sự thanh bình và yêu thương. “Phảng phất mây bay vào cõi Phật / Nhẹ nhàng gió thoảng cuộn hương thiền” diễn tả một trạng thái tâm hồn thư thái và hòa bình. Tác giả mơ về “Mong tìm hạnh phúc không xa lắm/ Mộng ước thư nhàn ở khoảnh hiên,” nơi có thể tìm thấy hạnh phúc trong những khoảnh khắc giản dị như ngắm cảnh và uống cà phê. Bài thơ thể hiện một niềm mong mỏi tìm kiếm sự an lạc và thư giãn trong cuộc sống, nhấn mạnh sự quan trọng của những khoảnh khắc nhỏ nhặt nhưng đầy ý nghĩa.

Trong 5 tập thơ đã xuất bản, tôi cảm nhận như nhà thơ Nguyễn Thị Sơn ưa thích thể loại thơ Thất Ngôn Bát Cú, một thể loại thơ vần điêu nhưng niêm luật, vế đối khá khắt khe… Tuy nhiên, có vẻ như chị yêu thích và thành công với thể loại thơ này, bên cạnh đó chị còn có những bài lục bát cũng rất tinh tế xoay quanh chủ đề nhân sinh, đời sống.

 

Nguyễn Thị Sơn (bút danh Huệ Hải) là một nhà thơ và luật gia nổi bật, hiện đang sống và làm việc tại TP.HCM. Sinh năm 1950 tại Bắc Ninh, chị đã xuất bản 5 tập thơ và nhiều tuyển tập in chung khác. Thơ của chị được biết đến với sự kết hợp tinh tế giữa trí thức và cảm xúc, phản ánh những quan sát hiện thực về cuộc sống, con người và thiên nhiên xung quanh. Được kết nạp vào Hội Nhà văn TP.HCM vào năm 2023, Nguyễn Thị Sơn tiếp tục cống hiến cho nền văn học những tác phẩm đầy ý nghĩa. Tạp chí Truyền thống và Phát triển rất hân hạnh giới thiệu chùm thơ này, như một món quà nghệ thuật từ tiếng lòng của tác giả.

Dưới đây là chùm thơ Thiền - Tịnh - Buông -  Nhàn của Nguyễn Thị Sơn:

 

THIỀN

 

Buổi sáng thư phòng nhẹ thoảng hương

Trầm bay thơm ngát cuộn vô thường

Đèn ngân sáng tỏa không gian ấm

Thảm trúc hoa văn lạnh tỏa sương

Mắt nhắm tay buông tâm lắng đọng

Mày chau thư thái thả tơ vương.

Nhẹ nhàng hít thở sâu lồng ngực

Buông bỏ hồng trần bay bốn phương.

1.10.2021

 

TỊNH

 

Mưa chiều hạt nhỏ giọt long lanh

Lất phất bên song phủ ướt mành

Bóng nước dần loang ô cửa sổ

Đèn đường sáng tỏa ánh cây xanh

Ngân nga tiếng hát lòng an tịnh

Ngẫm nghĩ câu thơ cảm thụ lành

Cuộc sống muôn đời bao sắc tố

Tâm trong tuệ sáng ắt tình thanh.

09.8.2024

 

BUÔNG

 

Lắng đọng tâm thân một chữ buông

Hồn như thoát nhẹ hòa thanh chuông

Buông rơi ngọc sản không còn tiếc

Buông bỏ hồng trần chẳng mộng vương

Vướng bận hư danh thêm tức phận

Tranh dành lợi lộc giảm sinh đường

Ngày mai thức dậy nhìn trời sáng

Ngắm hạt sương mai hưởng ánh dương.

27.12.2021

 

 NHÀN

 

Đêm qua nằm mộng thấy bà tiên

Mái tóc bạc phơ giống mẹ hiền

Phảng phất mây bay vào cõi Phật

Nhẹ nhàng gió thoảng cuộn hương thiền.

Mong tìm hạnh phúc không xa lắm

Mộng ước thư nhàn ở khoảnh hiên

Ngắm cảnh hàng cây cao bóng mát

Cà phê một tách tự an nhiên.

13.3.2024

 

Nguyễn Thị Sơn

 

TPHCM Ngày 24/08/2024

 P.H

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Tác động của báo chí, truyền thông, mạng xã hội và công nghệ đến văn học
Mạng xã hội không chỉ là công cụ truyền thông để làm hình ảnh mà còn can dự trực tiếp vào nhiều bước trong việc quyết định thành hình và lan toả cuốn sách đến tay độc giả. Đây chính là kênh thăm dò độc giả, kênh tác giả có thể chào hàng tác phẩm từ khi còn là bản thảo, từ đó quyết định đầu tư tự in sách, tự phát hành mà không quá lệ thuộc vào các đơn vị xuất bản, đơn vị phát hành.
Xem thêm
Nói thêm về “Thi pháp Truyện Kiều” của Trần Đình Sử nhân dịp tác phẩm được dịch sang tiếng Pháp
LÃ NGUYÊNTôi xem “Thi pháp Truyện Kiều” của Trần Đình Sử là bước đột phá lớn nhất trong lịch sử nghiên cứu kiệt tác của Nguyễn Du, tượng đài văn hóa Việt Nam. Cuốn sách lật lại nhiều vấn đề lớn tưởng đã có cách kiến giải xong xuôi để đưa ra những kết luận mới mẻ.
Xem thêm
“Con đường anh đi” với chủ nghĩa anh hùng cách mạng
Văn là người, lời cổ nhân nói chẳng sai. Đọc Huyền Văn, để rồi khi biết chị từng là cô bộ đội, vai vác ba lô xuyên rừng cùng đồng đội, tôi đã chẳng bất ngờ. Bao trùm trong tác phẩm của chị, nơi “Con đường anh đi” là lý tưởng sống tận hiến, là những mãnh liệt và sôi nổi của tuổi trẻ, là chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Nhà văn của nhiệt huyết và khát vọng, chị hướng ngòi bút mình đến với thanh niên bằng yêu thương và sự trân trọng. Nơi đó, những con đường được mở ra - về ý nghĩa và giá trị sống - về sự góp sức nơi mỗi người nhằm bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.
Xem thêm
Trúc Thông khóc kiếp nhân sinh
Khóc cho mình, không phải một biểu hiện xa lạ trong nghệ thuật hay trong đời sống. Người ta “khóc” cho mình vì nhiều lý do khác nhau đó vừa là phản xạ tự nhiên, vừa mang thuộc tính “người” của con người. Nhưng ở đây, tác giả không chỉ khóc cha mẹ qua cuộc biệt ly, mà ông còn để dành để khóc cho chính mình, khóc cho kiếp nhân sinh. Ở tầng nghĩa này, bài thơ chạm đến chất suy tư, triết lý nhà Phật về cõi tạm, sinh - diệt và luân hồi.
Xem thêm
Nguyễn Thị Ánh Huỳnh lấy nỗi buồn làm căn cước
Đọc Miệt vườn, ta hiểu vì sao Nguyễn Thị Ánh Huỳnh không cần viết nhiều về sông nước. Bà chỉ cần viết về nỗi buồn, và tự khắc, cả châu thổ sẽ hiện ra. Với cơ chế nghệ thuật ẩn dụ, nỗi buồn của con người miệt vườn vốn dĩ đã có từ lúc sinh ra, lớn lên và yêu đương. Qua đó, thể hiện niềm kiêu hãnh của con người châu thổ mới mà các hệ quy chiếu khác không thể áp đặt.
Xem thêm
Dung Thị Vân - Một cá tính sáng tạo
Trong không gian nghệ thuật, ngôn từ là tiếng nói quan trọng nhất, quyết định phong cách sáng tác, sau đó mới đến các phương diện khác như cổ điển hay đổi mới như hiện nay.
Xem thêm
Trong khoảng lặng của thơ
Sau “Mặc cả với cô đơn”, Lê Vinh Dự lắng xuống, chờ một khoảng lặng vừa đủ giữa câu và từ để tạo thành ý niệm. Theo tôi, anh đang bắt đầu xây dựng nền tảng cho tư duy thơ, đó là “gu” thẩm mỹ xa rời lối vần điệu cũ nhàm chán. Nhưng không hẳn thế, thơ Lê Vinh Dự vẫn còn dùng dằng giữa hiện đại và truyền thống, có khi đó là nét riêng của anh, là không hiện đại lắm, cũng chưa thể rời xa truyền thống cũ.
Xem thêm
Mùa thu trong thơ thời Lý Trần - Vài cảm nhận và suy ngẫm
Sang thời Trần, Văn học đã có sự phát triển vượt bậc, bên cạnh các tác giả là thiền sư còn đông đảo đội ngũ các tác giả là tôn thất nhà Trần cùng các trí thức Nho học. Mặc dù vẫn có sự hiện diện của Tam giáo (Nho, Phật, Đạo) nhưng Phật giáo không còn chi phối nhiều trong sáng tác của các thiền sư như thời Lý. Sự phát triển của kinh tế, văn hóa, xã hội nhất là sau ba cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông khiến diện mạo văn học thời Trần đã rất phong phú, đa dạng với những thành tựu vượt bậc. Về đội ngũ sáng tác nhà Trần có thể kế đến: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Quốc Tuấn, Chu An, Trần Quang Khải, Phạm Ngũ Lão, Huyền Quang, Mạc Đĩnh Chi, Trương Hán Siêu, Nguyễn Trung Ngạn… Các sáng tác thời Trần cũng rất đa dạng về thể loại nhưng thơ vẫn chiếm ưu thế hơn cả, nhiều bài thơ mang cảm hứng thẩm mỹ rõ rệt vượt xa thơ kệ thời Lý. Về thơ thu thời Trần có rất nhiều tác giả, tác phẩm nhưng tiêu biểu là Trần Nhân Tông, Huyền Quang, Trương Hán Siêu.
Xem thêm
Thép dưới cỏ: Bản anh hùng ca về người lính và lịch sử
Sau hơn 50 năm cầm bút, nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt bạn đọc cuốn tiểu thuyết đầu tiên mang tên “Thép dưới cỏ”. Không chỉ tái hiện chiến dịch Tà Mây - Làng Vây và trận ra quân đầu tiên của Binh chủng Tăng - Thiết giáp, tác phẩm còn cho thấy một cách nhìn rất Hữu Thỉnh: giàu trải nghiệm trận mạc, nặng nghĩa tình đồng đội, tinh tế trong quan sát con người và luôn hướng tới những giá trị nhân bản phía sau các sự kiện lớn của lịch sử.
Xem thêm
Hàn Mặc Tử – nhà thơ của đau thương và kỳ dị
Văn thơ Việt Nam từng ghi dấu ấn nhiều tác giả lớn như những ngôi sao băng ghé ngang bầu trời văn học, chỉ hiện diện trong khoảnh khắc nhưng để lại vệt sáng không thể phai mờ trong lòng độc giả. Hàn Mặc Tử là trường hợp đặc biệt như thế, là “ngôi sao chổi xoẹt qua bầu trời Việt Nam với cái đuôi chói lòa rực rỡ của mình” (Chế Lan Viên).
Xem thêm
Phan Khôi – người mở đường thầm lặng cho văn học hiện đại
Không phải là gương mặt rực rỡ, tiêu biểu của phong trào Thơ mới (1932-1945), nhưng chính Phan Khôi (biệt hiệu Chương Dân) lại là “người khởi xướng trước nhất” (Vũ Ngọc Phan) về Thơ mới. Từ bài thơ Tình già, Phan Khôi không chỉ mở ra một lối đi mới cho thi ca, mà còn châm ngòi cho cuộc tranh luận sâu sắc giữa “cái cũ” tức thơ cũ và “cái mới” tức thơ mới trong đời sống văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX trước đây.
Xem thêm
Nhãn tự, linh hồn của thi ca
Trong thực tế có những bài thơ dài hàng trăm câu nhưng người đọc chỉ nhớ một câu, một chữ giúp bài thơ sống mãi cùng năm tháng. Điều đó cho thấy, sức sống của thơ nhiều khi không nằm ở số lượng câu chữ mà tập trung vào một vài con chữ mang lại linh hồn cho cả tác phẩm. Người xưa gọi đó là “nhãn tự”.
Xem thêm
Nhà thơ Trần Hóa bật ra nội lực đi trong cuộc đời
Phải giàu trải nghiệm lắm trong cuộc sống này, nhà thơ Trần Hóa mới có thể chia sẻ với bạn bè, người thân và tha nhân những câu thơ gan ruột, chất chứa đầy gian truân và thử thách của mình.
Xem thêm
Bốn “khúc Nghệ” trong thơ Đinh Nho Tuấn
Tôi chọn những đơn vị thơ dài ngắn khác nhau để gọi tên và chỉ ra bốn “khúc Nghệ” khác lạ trong thơ Đinh Nho Tuấn. Đọc thơ Đinh Nho Tuấn, tôi càng ngấm thêm hai câu thơ viết về quê hương rất chí lý của B. Brecht: Không nơi đâu thánh thiện/ Bằng chính quê hương mình.
Xem thêm
Lược sử về văn học thế giới
Kể từ khi quan niệm “văn học thế giới” (World literature) hiểu theo nghĩa một bức tranh văn học tổng thể vượt lên trên ranh giới quốc gia, dân tộc được Goethe đề xướng vào năm 1827 cho đến nay, thuật ngữ này luôn nhận được sự quan tâm, bàn thảo của giới sáng tác, nghiên cứu văn chương toàn cầu.
Xem thêm
Thơ Kim Loan – Một phong cách sáng tác đáng quý
Nhà thơ Bùi Thị Kim Loan sinh năm 1977 tại xã Phú Chánh, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương cũ (nay thuộc phường Bình Dương, thành phố Hồ Chí Minh). Vùng đất quê chị vốn có bề dày lịch sử - văn hoá, là quê hương của các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng: Bình Nguyên Lộc, Huỳnh Văn Nghệ… Hít thở bầu không khí thấm đẫm truyền thống cao đẹp của các thế hệ đi trước, Kim Loan nuôi dưỡng trong mình tình yêu văn chương và lòng đam mê sáng tạo. Kim Loan có sở trường viết tản văn và làm thơ, nhưng qua những gì đã thể hiện, chị dành nhiều thời gian và tâm huyết cho thơ hơn. Ngoài tập thơ Sương quỳnh vừa hé một nụ trăng, chị viết khá đều tay, thường có tác phẩm đăng trên báo Văn Nghệ, Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh và các tờ báo, tạp chí của một số tỉnh, thành bạn.
Xem thêm
Đôi điều tâm đắc khi đọc tác phẩm của nhà văn Vũ Quốc Khánh và Bùi Ngọc Quế
Có thể khẳng định đề tài người lính, đề tài chiến tranh luôn luôn là một đề tài hấp dẫn và bất cứ ai yêu thích sáng tác đều có thể hướng tới cho dù đã từng tham gia hay chưa từng tham gia chiến tranh. Tuy nhiên với những người lính bước ra từ khói lửa chiến trường thì thường những trang viết của họ mang đậm nét chân thực vì họ tái hiện trải nghiệm qua những ký ức đằm sâu, những ký ức có thật mà họ trải qua hoặc đã chứng kiến đồng đội của mình trải qua. Bởi thế độ chân thực lớn hơn và sức lay động cũng lớn lao hơn vì có một thực tế tiếng nói chân thực dễ chạm đến miền cảm xúc nơi sâu thẳm trái tim độc giả! Con đường ngắn nhất của cầu nối cảm xúc là đi từ trái tim đến trái tim.
Xem thêm
Nhà thơ Bình Nguyên với sự trở lại của thơ nguyên nghĩa
Những năm cuối thế kỷ 20, làng thơ Việt đón nhận một nhà thơ sâu xa lý và chứa chan tình, nói như nhà thơ Bế Kiến Quốc”Điều tôi muốn nói kỹ hơn là sự mới mẻ của thơ trẻ trong ý tưởng, trong cảm xúc. Tôi chỉ lấy dẫn chứng, một cách ngẫu hứng, bài thơ Mây trắng bay của Bình Nguyên (VNT số 2/1998): Con sinh ra mây trắng đã bay rồi/ Có phải mây trắng đã bay rồi khi mẹ bây giờ như chưa là mẹ/ Nhưng mẹ ơi, tóc mẹ làm sao lại thành mây trắng/ Có phải mẹ sinh ra mây trắng đã bay rồi.
Xem thêm
Thế giới trẻ thơ trong tập “Có phải cô là nắng?” của Phan Thanh Tâm
Có phải cô là nắng? là một tập thơ chất lượng, ngôn từ trong sáng, giản dị, đề tài phong phú. Bên cạnh những bài ngắn gọn, hình thức như thể loại vè dân gian là những bài thơ 5 chữ, 6 chữ chỉn chu về vần, nhịp, giàu nhạc tính.
Xem thêm