TIN TỨC

Không gian thiền tịnh và buông xả trong thơ Nguyễn Thị Sơn

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2024-08-29 14:13:14
mail facebook google pos stwis
3008 lượt xem

PHÙNG HIỆU

Chùm thơ 4 bài: Thiền, Tịnh, Buông, Nhàn của nhà thơ Nguyễn Thị Sơn đã khái quát một không gian thơ mang tính tâm linh cho riêng mình, ở đó mỗi bài đều chứa đựng những tầng ý nghĩa sâu sắc về tâm trạng và trải nghiệm của con người. Những bài thơ này thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa cảm xúc và trí tuệ, giữa thiên nhiên và tâm hồn. Mỗi bài thơ là một khía cạnh khác nhau của sự tìm kiếm sự an lạc và bình yên trong cuộc sống.

 

Nhà thơ Nguyễn Thị Sơn nhận Quyết định kết nạp vào Hội Nhà văn TPHCM năm 2023

Có thể nói thơ Nguyễn Thị Sơn là một hành trình nội tâm sâu sắc, đưa người đọc đến với những khía cạnh khác nhau của sự an lạc và thư giãn trong sự đồng điệu của thi ca. Qua bốn bài thơ "Thiền," "Tịnh," "Buông," và "Nhàn," tác giả không chỉ khắc họa những hình ảnh đẹp đẽ của thiên nhiên và cuộc sống mà còn khám phá những tầng sâu của tâm hồn con người. Từ những khoảnh khắc bình yên trong thiền định đến sự giải thoát khỏi những phiền não, mỗi bài thơ đều mang đến một cảm giác hòa quyện giữa trí tuệ và cảm xúc. Nhà thơ Nguyễn Thị Sơn với khả năng tinh tế trong việc quan sát và diễn đạt, mời gọi người đọc cùng trải nghiệm và tìm kiếm sự an tĩnh trong những khoảnh khắc giản dị nhưng đầy ý nghĩa.

 

 Thiền

Bài thơ "Thiền" mở đầu với một không gian thư phòng nhẹ nhàng, nơi hương trầm và ánh sáng tạo ra một môi trường ấm cúng và tĩnh lặng. "Buổi sáng thư phòng nhẹ thoảng hương/ Trầm bay thơm ngát cuộn vô thường" gợi lên hình ảnh của một buổi sáng thiền định, nơi sự bình yên được cảm nhận qua từng chi tiết nhỏ. Hình ảnh "Đèn ngân sáng tỏa không gian ấm/ Thảm trúc hoa văn lạnh tỏa sương" không chỉ tạo ra một không gian vật lý mà còn là một không gian tâm linh, nơi mọi sự lo toan và phiền não đều được xua tan. Tác giả mô tả sự thư thái qua "Mắt nhắm tay buông tâm lắng đọng," cho thấy một trạng thái thiền định sâu sắc. Bài thơ kết thúc bằng một sự giải thoát khỏi những bận tâm trần tục, với “Buông bỏ hồng trần bay bốn phương,” thể hiện một sự buông xả và hòa nhập vào sự vĩnh cửu của vô thường.

Tịnh

Tiếp theo là bài thơ "Tịnh.  Tác giả miêu tả một cảnh vật mùa mưa và sự an tĩnh của tâm hồn trong không gian đó. Mưa chiều được miêu tả qua “hạt nhỏ giọt long lanh” và ánh sáng từ đèn đường tạo ra một không gian vừa mơ màng vừa rõ ràng. Tác giả sử dụng hình ảnh "Bóng nước dần loang ô cửa sổ" để tạo nên một cảm giác hòa quyện giữa thiên nhiên và nội tâm. “Ngân nga tiếng hát lòng an tịnh” cho thấy sự hòa hợp giữa cảm xúc cá nhân và môi trường xung quanh. Cuộc sống được miêu tả qua nhiều sắc thái màu sắc, và bài thơ kết thúc bằng một sự khẳng định về sự trong sáng của tâm hồn khi “Cuộc sống muôn đời bao sắc tố/ Tâm trong tuệ sáng ắt tình thanh” thể hiện sự tinh khiết và rõ ràng trong suy nghĩ và quan điểm về nhân sinh của tác giả.

Buông

Nguyễn Thị Sơn mở đầu bài thơ Buông bằng 2 câu tập trung vào chủ đề giải thoát và sự từ bỏ. "Lắng đọng tâm thân một chữ buông/ Hồn như thoát nhẹ hòa thanh chuông" là một cách diễn tả sự buông xả khỏi những lo âu và phiền muộn trong cuộc sống. cho thấy sự nhẹ nhàng và thanh thoát khi buông bỏ những vật chất và mộng mơ. Bài thơ thể hiện sự từ bỏ không chỉ về mặt vật chất mà còn về mặt tinh thần, với hình ảnh: “Buông bỏ hồng trần chẳng mộng vương,” thể hiện sự từ bỏ những mơ tưởng và danh vọng. Kết thúc bằng hình ảnh “Ngày mai thức dậy nhìn trời sáng / Ngắm hạt sương mai hưởng ánh dương,”. Ở hai câu này, ta nhận thấy sự hồi sinh và sự an yên trong sự đơn giản của chính mình.

Nhàn

Khi đã buông thì ta nhận thấy sự "Nhàn" trong thư thái và hạnh phúc, một hạnh phúc hết sức giản dị từ một thi sĩ đi tìm sự yên bình và tỉnh lặng trong bộn bề cuộc sống. Hình ảnh bà tiên với mái tóc bạc phơ giống mẹ hiền gợi lên sự thanh bình và yêu thương. “Phảng phất mây bay vào cõi Phật / Nhẹ nhàng gió thoảng cuộn hương thiền” diễn tả một trạng thái tâm hồn thư thái và hòa bình. Tác giả mơ về “Mong tìm hạnh phúc không xa lắm/ Mộng ước thư nhàn ở khoảnh hiên,” nơi có thể tìm thấy hạnh phúc trong những khoảnh khắc giản dị như ngắm cảnh và uống cà phê. Bài thơ thể hiện một niềm mong mỏi tìm kiếm sự an lạc và thư giãn trong cuộc sống, nhấn mạnh sự quan trọng của những khoảnh khắc nhỏ nhặt nhưng đầy ý nghĩa.

Trong 5 tập thơ đã xuất bản, tôi cảm nhận như nhà thơ Nguyễn Thị Sơn ưa thích thể loại thơ Thất Ngôn Bát Cú, một thể loại thơ vần điêu nhưng niêm luật, vế đối khá khắt khe… Tuy nhiên, có vẻ như chị yêu thích và thành công với thể loại thơ này, bên cạnh đó chị còn có những bài lục bát cũng rất tinh tế xoay quanh chủ đề nhân sinh, đời sống.

 

Nguyễn Thị Sơn (bút danh Huệ Hải) là một nhà thơ và luật gia nổi bật, hiện đang sống và làm việc tại TP.HCM. Sinh năm 1950 tại Bắc Ninh, chị đã xuất bản 5 tập thơ và nhiều tuyển tập in chung khác. Thơ của chị được biết đến với sự kết hợp tinh tế giữa trí thức và cảm xúc, phản ánh những quan sát hiện thực về cuộc sống, con người và thiên nhiên xung quanh. Được kết nạp vào Hội Nhà văn TP.HCM vào năm 2023, Nguyễn Thị Sơn tiếp tục cống hiến cho nền văn học những tác phẩm đầy ý nghĩa. Tạp chí Truyền thống và Phát triển rất hân hạnh giới thiệu chùm thơ này, như một món quà nghệ thuật từ tiếng lòng của tác giả.

Dưới đây là chùm thơ Thiền - Tịnh - Buông -  Nhàn của Nguyễn Thị Sơn:

 

THIỀN

 

Buổi sáng thư phòng nhẹ thoảng hương

Trầm bay thơm ngát cuộn vô thường

Đèn ngân sáng tỏa không gian ấm

Thảm trúc hoa văn lạnh tỏa sương

Mắt nhắm tay buông tâm lắng đọng

Mày chau thư thái thả tơ vương.

Nhẹ nhàng hít thở sâu lồng ngực

Buông bỏ hồng trần bay bốn phương.

1.10.2021

 

TỊNH

 

Mưa chiều hạt nhỏ giọt long lanh

Lất phất bên song phủ ướt mành

Bóng nước dần loang ô cửa sổ

Đèn đường sáng tỏa ánh cây xanh

Ngân nga tiếng hát lòng an tịnh

Ngẫm nghĩ câu thơ cảm thụ lành

Cuộc sống muôn đời bao sắc tố

Tâm trong tuệ sáng ắt tình thanh.

09.8.2024

 

BUÔNG

 

Lắng đọng tâm thân một chữ buông

Hồn như thoát nhẹ hòa thanh chuông

Buông rơi ngọc sản không còn tiếc

Buông bỏ hồng trần chẳng mộng vương

Vướng bận hư danh thêm tức phận

Tranh dành lợi lộc giảm sinh đường

Ngày mai thức dậy nhìn trời sáng

Ngắm hạt sương mai hưởng ánh dương.

27.12.2021

 

 NHÀN

 

Đêm qua nằm mộng thấy bà tiên

Mái tóc bạc phơ giống mẹ hiền

Phảng phất mây bay vào cõi Phật

Nhẹ nhàng gió thoảng cuộn hương thiền.

Mong tìm hạnh phúc không xa lắm

Mộng ước thư nhàn ở khoảnh hiên

Ngắm cảnh hàng cây cao bóng mát

Cà phê một tách tự an nhiên.

13.3.2024

 

Nguyễn Thị Sơn

 

TPHCM Ngày 24/08/2024

 P.H

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Con mắt tỉnh thức trong tùy bút Phan Trang Hy
Bằng ngôn từ dung dị, mang đậm hơi thở miền Trung, cách hành văn của Phan Trang Hy có sự kết hợp tự nhiên giữa ngôn ngữ trữ tình hoài niệm và các từ ngữ địa phương mộc mạc. Lối kể chuyện thủ thỉ như đang tâm tình giúp thu hẹp khoảng cách với độc giả, biến những trăn trở cá nhân thành tiếng lòng chung của nhiều người. Sự kết hợp giữa chất thơ và chất thiền là nét dung hòa độc đáo, định hình nên bản sắc văn xuôi của Phan Trang Hy. Sự giao thoa này biến mỗi trang tản văn hay truyện ngắn của ông không chỉ là những ghi chép hiện thực, mà trở thành những khoảng lặng thẩm mỹ, đưa người đọc vào thế giới của sự thanh lọc và tỉnh thức.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo lặng lẽ rót đầy trầm tư...
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo sinh ra ở Hải Phòng, lớn lên rồi tha hương lập nghiệp tận phương Nam, nơi thành phố Hồ Chí Minh – chốn mà nhịp sống công nghiệp luôn vội vã, thôi thúc con người chẳng mấy phút nghỉ ngơi.
Xem thêm
“Nghe mùa thay lá” và cảm thức hiện sinh trong thơ Hoàng Thân
Không phải ngẫu nhiên trong tập thơ Nghe mùa thay lá (Nxb. Hội Nhà văn, 2026), Hoàng Thân lại chọn thi phẩm “Bể dâu” mang ý nghĩa mở đầu như một “tuyên ngôn sống” của thi nhân về cảm nhận trước sự vận chuyển của không - thời gian trong vũ trụ mông mênh và phận số con người giữa cõi vô thường ở chốn nhân gian.
Xem thêm
Tô Hoài – người lưu giữ linh hồn đời sống Việt Nam bằng văn chương
Về phong cách viết về loài vật của Tô Hoài, nhiều công trình nghiên cứu chỉ ra rằng văn Tô Hoài nhân hóa một cách tự nhiên và giàu sức tưởng tượng. Loài vật trong truyện ông được gắn tính cách, tâm lý như con người nhưng vẫn giữ đúng đặc điểm sinh học tự nhiên. Điều này tạo nên cảm giác chân thật cho người đọc. Ngôn ngữ truyện của tác giả Dế Mèn phiêu lưu ký sinh động, giàu khẩu ngữ dân gian. Lời thoại linh hoạt, dí dỏm, tạo được cảm giác gần gũi với thiếu nhi mà vẫn hấp dẫn người lớn. Tác giả Nguyễn Sen có cách quan sát tinh tế thế giới tự nhiên, tích lũy kiến thức thực tế về đời sống côn trùng rất chính xác. Qua đó, ông không chỉ sáng tạo truyện cho thiếu nhi, mà còn gửi gắm triết lý nhân sinh nhẹ nhàng, sâu sắc. Nhà văn Nguyên Hồng từng nhận xét: “Tô Hoài đã mở ra cả một thế giới mới trong văn học thiếu nhi Việt Nam”.
Xem thêm
Sức hấp dẫn trong thơ Hai - cư của Nhật Bản
Trong vườn hoa thi ca của nhân loại, có nhiều loài hoa thơm ngát, thơ Hai-cư là bông hoa có hương sắc thật đặc biệt. Được hình thành từ thế kỷ XVI – XVII, thơ Hai - cư là thể thơ truyền thống, là niềm tự hào của đất nước xứ hoa anh đào – Nhật Bản. Thể thơ này có vị trí và giá trị quan trọng trong nền văn học Nhật Bản. Với hình thức ngắn ngọn, cô đọng nhất so với các thể thơ khác trên thế giới, thơ Hai-cư thường biểu hiện những rung cảm, cảm xúc của con người trước sự giao cảm với thiên nhiên thông qua những hình ảnh trong sáng, giản dị nhưng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Xem thêm
Phạm Trung Tín và 6 ô cửa
Gặp gỡ Phạm Trung Tín một ít lâu, tôi vẫn chưa mở hết sáu ô cửa thơ của anh. Nhưng thời gian như bóng ngựa, nhắc tôi nhìn ngang qua từng ô cửa, tâm hồn Phạm Trung Tín hiện ra, dẫu còn mờ ảo, nhưng chỉ cần một mảng thôi là cũng có góc nhìn về anh rồi.
Xem thêm
Nhật ký chiến trường của người con ra đi từ bản Panh
Trong nền thơ ca kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những tên tuổi quen thuộc, vẫn có những tiếng thơ lặng lẽ nhưng bền bỉ, mang theo hơi thở chân thực của chiến trường và dấu ấn riêng của một vùng văn hóa. Cầm Hùng, người con dân tộc Thái sinh ra tại bản Panh, Chiềng Xôm (Sơn La) là một trong những gương mặt như thế.
Xem thêm
“Áo trắng” của Huy Cận - Những tha thiết và lắng sâu
o trắng là bài thơ mới bảy chữ, bốn khổ mà nghệ thuật tập trung nhất quán trong một khổ như một bài tứ tuyệt: ba vần bốn câu, phá trắc, vần bằng. Ngôn ngữ bài thơ rất dung dị, ít dùng tu từ hơn thơ Hàn Mặc Tử, nhịp thơ trầm lắng thiết tha, Áo trắng có dịp đưa ta trở về với không gian tình cảm êm đềm thơ mộng của những ngày xưa thân ái. Áo trắng là một bài thơ trữ tình, ấm nồng xúc cảm tuổi xuân, một viên ngọc thơ xinh xắn trong tập “Lửa thiêng” của Huy Cận, ra đời cách nay ngót bảy thập kỷ mà chất lửa của nó vẫn còn thiêng!
Xem thêm
Phạm Thiên Thư - Người vẽ tranh bốn mùa
Chỉ bằng vài nét chấm phá, tác giả đã dựng nên một không gian đậm chất Đường thi: có thuyền, có trăng, có tiếng chuông ngân giữa dòng thu tĩnh lặng. Tuy nhiên, cái mới của Phạm Thiên Thư nằm ở khả năng hòa trộn chất cổ điển với nhạc tính hiện đại. “Chuông trăng rì rào” là một liên tưởng rất lạ: âm thanh dường như tan vào ánh sáng, ánh sáng lại hóa thành nhịp điệu.
Xem thêm
Dịch văn học và sự kiến tạo hạng mục của văn học dịch trong văn học Việt Nam đương đại
Bước sang thế kỉ XXI Việt Nam nhanh chóng thích ứng với xu thế toàn cầu hóa. Định hướng xã hội chủ nghĩa đi cùng việc xây dựng nền kinh tế thị trường, Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, ổn định trật tự xã hội, hướng tới kiến tạo nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Lập trường ý thức hệ không còn được tô đậm khiến cho giao lưu văn hóa quốc tế trở nên sâu rộng, giao lưu dịch thuật văn học trở nên phong phú và hết sức đa dạng. Theo đó, 25 năm đầu thế kỉ XXI ghi nhận sự hiện diện sôi động nhất của văn học dịch và dịch văn học Việt Nam. Chưa lúc nào như lúc này, bạn đọc Việt Nam được tiếp nhận đa dạng và cập nhật đến thế đời sống văn học ở các nền văn học lớn trên thế giới, như Pháp, Mĩ, Anh, Đức, Ý, Mĩ Latin, Nga và Đông Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và phần nào đó của Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á.
Xem thêm
‘Chân cứng đá mềm’ bỏ bùa độc giả
‘Chân cứng đá mềm’ là cuốn hồi ký thứ ba của đạo diễn Xuân Phượng, vừa có buổi ra mắt sáng 29/5 tại TP.HCM, thu hút đông đảo công chúng và văn nghệ sĩ.
Xem thêm
Nghìn nghi lễ tình: Một thi pháp nghi lễ của bản thể
Trong đời sống hiện đại, thơ thường bị đẩy về hai phía, hoặc trở thành diễn ngôn cảm xúc cá nhân, hoặc trở thành một thử nghiệm ngôn ngữ thuần kỹ thuật. Nghìn nghi lễ tình của Nhật Chiêu không thuộc về cả hai khuynh hướng ấy. Tập thơ này đặt ra một vấn đề căn bản hơn, thơ tồn tại để làm gì trong đời sống tinh thần con người?
Xem thêm
Khúc ca tiễn biệt: Nơi hoàng hôn uống cạn và thơ ca bất tử
Trong cõi nhân sinh mịt mùng và hữu hạn, điều gì có thể níu giữ bước chân của một người lữ khách khi họ đã rũ áo về miền mây trắng?
Xem thêm
Tiếng thơ Phùng Văn Khai sẽ đi qua trăm năm
Tôi xin kinh ngạc sức lao động viết, tôi xin kinh khiếp những “Thơ viết cho mình” của nhà thơ quân đội Phùng Văn Khai.
Xem thêm
Dấu ấn Bắc Hà qua thơ Nguyễn Ngọc Tung
Chuyến tham quan, trải nghiệm thực tế Bắc Hà của đoàn văn nghệ sỹ Phú Thọ (Chi hội Lý luận phê bình và văn nghệ dân gian phối hợp cùng Chi hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Phú Thọ) đã kết thúc nhưng dư âm còn vang ngân, không chỉ trong tâm trí, mà hiển hiện qua những thi phẩm, những bài ký, tản văn xinh xắn. Trong số những tác phẩm xinh xắn ấy, tôi đặc biệt ấn tượng với bài thơ “Bắc Hà ngày trở lại” của nhà thơ Nguyễn Ngọc Tung.
Xem thêm
Hoa nở giữa miền hư ảo
Sau mười năm im ắng, sự trở lại của Vũ Thanh Hoa không ồn ào, không cố tạo khác biệt, ngoài cách chọn tên cho ba tập thơ.
Xem thêm
Sự lột xác của Tuệ Mai khi yêu qua tác phẩm “Về phía trời xanh”
​“Động hoa vàng” là một địa chỉ có thực nằm ở hẻm đường Trần Khắc Chân ở Tân Định do cụ bà Quế Lâm mua năm 1956 (tất nhiên tên Động hoa vàng là do Phạm Thiên Thư đặt, vì nhà thơ này rất yêu hoa màu vàng). Từ khi gặp và yêu Tuệ Mai (do nhà văn nữ Nguyễn Thị Vinh giới thiệu), Phạm Thiên Thư như có lực đẩy để sáng tác. Ngoài tác phẩm “Động hoa vàng”, “Đoạn trường vô thanh” mà các nhân vật (trang 30) đều là sự hóa thân của 2 người, (Tuệ Mai – Phạm Thiên Thư), ông còn viết châm ngôn (50 ngàn câu) và nhiều tác phẩm khác mà Tuệ Mai đều tham gia nhuận sắc, lúc ấy Tuệ Mai ở 133/K8 cư xá Đại học đường Trần Hoàng Quân Sài Gòn 5 (nay là Nguyễn Chí Thanh) nhưng bà thường qua lại Động hoa vàng giúp đỡ cụ Quế Lâm coi sóc mọi việc... Họ rất trân trọng quý yêu nhau chỉ đợi đến ngày cử hành hôn lễ, vì thế gia đình Phạm Thiên Thư không chấp thuận đề nghị chia tay cũng như hoán vị từ tư thế một cô dâu trưởng lại thành nghĩa nữ, một người yêu thơ trở thành bạn...
Xem thêm
Nhà thơ Vũ Thanh Hoa: Qua gió mưa lắng lại để đơm hoa
Vũ Thanh Hoa viết khỏe, đều đặn. Có cảm giác thơ chị như dòng nước mát cứ đều đặn chảy, cứ nhè nhẹ thấm sâu vào người đọc. Có nhiều từ mới, đắt, gây hiệu ứng ngạc nhiên và xúc cảm cho người đọc. Đọc lướt rồi đọc lại sẽ thấm cái thâm trầm và mê hoặc trong từng câu thơ chị viết.
Xem thêm
Tiếp vần – nâng vần: Thủ pháp điều động ngữ âm trong cấu trúc kiến tạo cảm xúc
Trong hành trình đi tìm vân tay trên mặt chữ, mỗi người làm thơ đều trải qua những chặng dừng của nhận thức. Đối với tôi, hành trình ấy kéo dài hơn 30 năm, từ những rung động vô thức của một cậu học trò đến sự tỉnh thức quyết liệt của một người đã đi qua đủ thăng trầm nhân thế. Giữa lúc thi đàn đương đại đang rộn ràng với những cuộc tháo khoán vần điệu hay các thử nghiệm tân hình thức, hậu hiện đại; tôi nhận ra mình vẫn trung thành với một lối đi riêng - một thủ pháp mà tôi tạm định danh là: Tiếp vần - Nâng vần.
Xem thêm
Giữa “biến tấu lời” và “giấc mơ cây”: Những nỗ lực làm mới thơ Trần Vũ Long
Thơ Trần Vũ Long, trong bối cảnh thơ Việt đương đại, nổi lên như một “cõi riêng” vừa lặng lẽ, vừa ám ảnh. Anh không phải người thích xuất hiện trước đèn flash hay những diễn đàn ồn ào, nhưng mỗi tập thơ anh in ra — từ Biến tấu lời, Niềm tin gió đến Giấc mơ cây — đều để lại một dư vị khó phai.
Xem thêm