TIN TỨC

Tôn vinh và trao giải thưởng Nobel văn học 2021 – Abdulrazak Gurnah

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
614 lượt xem

Vào ngày 12/12, tại Nhà hát Kịch Hoàng gia Thuỵ Điển sẽ diễn ra buổi đàm thoại và hòa nhạc tôn vinh tiểu thuyết gia Abdulrazak Gurnah, người giành Giải thưởng Nobel Văn chương danh giá năm 2021. Sự kiện này thu hút đông đảo độc giả hâm mộ, những người yêu văn chương. Thông thường nhà hát luôn kín ghế ngồi. Sẽ có sự tham gia của các giáo sư ngôn ngữ, dịch giả, nhà phê bình văn học, nhà thơ và viện sỹ Viện Hàn lâm Thụy Điển cũng như các nghệ sĩ hát kịch… Như truyền thống hàng năm, người Thuỵ Điển gọi nôm na là ”Đọc Nobel” của nhà hát.

Ngày 6/12/2021 tại dinh thự tòa đại sứ Thụy Điển tại London đã diễn ra lễ trao giải. Abdulrazak Gurnah nhận bằng và huân chương từ tay bà đại sứ Mikael Kumlin Granit.

Abdulrazak Gurnah sinh năm 1948, hiện đang sinh sống ở Anh, từng là giáo sư khoa văn học hậu thuộc địa và Anh ngữ tại trường Đại học Kent, Canterbury. Ông ta là một trong những nhà văn hậu thuộc địa xuất sắc nhất. Bản sắc dân tộc, chủ đề lưu vong, di dời, tội lỗi, tủi nhục, vô cư, những di sản của chủ nghĩa thuộc địa luôn là đề tài xuyên suốt trong các tác phẩm của ông. Cuốn tiểu thuyết đầu tay Ký ức của Sự khởi hành ra mắt vào năm 1987. Tiểu thuyết Thiên đường (1994) là bước đột phá trong sự nghiệp văn chương của ông và lọt vào danh sách rút gọn cho giải thưởng Booker (1994). Ông đã sáng tác mười truyện tiểu thuyết, một tập truyện ngắn và là tác giả của khối tiểu luận đồ sộ về văn học Châu Phi. Với giải thưởng Nobel ông đã nâng văn học Đông Phi lên một tầm mới.

Ông sinh sống tại Anh Quốc nhưng tác phẩm của ông miêu tả những đề tài toàn cầu. Ông viết về những con người tầm thường, bất lực đối mặt với những nhân tính ích kỷ, tàn bạo, định kiến sắc tộc mà vẫn giữ được bản sắc, phẩm giá. Sự nghiệp viết văn của ông là cuộc đấu tranh dài để có một tiếng nói riêng, cho sự công bằng, mong ước một mái nhà yên ấm trong thế giới biến đổi từng ngày.

Chủ nghĩa thuộc địa và những hậu quả của nó thấm vào cuộc sống của ông. Trong một cuộc phỏng vấn tại Canterbury, ông trả lời các câu hỏi một cách sâu sắc: ”Một thời mọi người đều quan tâm đến Black Lives Matter song rất ít thay đổi”.

Món quà cuối cùng một trong ba tiểu thuyết được dịch sang tiếng Thụy Điển kể một câu chuyện hết sức cảm động về một chàng trai tên là Abbas, tị nạn từ đảo Zanzibar đã từng sống một cuộc đời phiêu bạt làm thủy thủ. Năm 1960 anh vào nước Anh và yêu một cô gái. Họ chung sống với nhau tại Exter, xây dựng gia đình, và năm tháng bên nhau tới già. Bỗng nhiên một ngày Abbas bị đột qụy. Lần đầu tiên ông ta mới kể về cuộc đời mình, sự trốn chạy tủi nhục và tội lỗi. Trong các cuốn tiểu thuyết Abdulrazak Gurnah nói về sự trôi bạt giữa hai nền văn hóa, về cuộc sống và sự lựa chọn, trong các tình huống ”cửa kéo trượt”, có ý nghĩa thực sự quyết định.

”Đó là một đề tại phổ quát, một câu chuyện bi thương và vĩnh cửu. Hàng triệu người đang lưu vong, hệt như sau chiến tranh thế giới thứ hai. Người ta thấy dòng người đổ từ nam bán cầu đến châu Âu và nhắc nhở những kỷ nguyên bị đè nén. Chúng ta lựa chọn ký ức. Chạy trốn khỏi chiến tranh và bạo lực là không thể tránh khỏi. Nhưng bài học con người rút ra được vẫn còn quá ít.” (Lời tác giả).

Khi nhà báo hỏi ông về quan hệ giữa Anh quốc và vùng Ca-ri-bê, so sánh với châu Phi. Ông nói: ”Có sự chênh lệch giữa cái nhìn của người Anh đối với Ca-ri-bê và châu Phi. Khi một nhà văn Ca-ri-bê viết về chủ nghĩa thuộc địa vào cuối những năm 1950 thì nhận được sự thu hút mạnh mẽ của quần chúng tại Anh, nhà văn coi đó là một niềm tự hào. Người Anh có một cách nhìn đối với châu Phi hoàn toàn khác – như một hành tinh khác, đói khát, nổi loạn và chiến tranh.”

Sự thay đổi đang diễn ra chậm mà chắc. Người ta phát hiện và ôm nhận văn hóa Châu Phi, đặc biệt là nhạc pop hiện đại. Ông nói: ”Thực ra điều mà châu Âu ưa chuộng âm nhạc Châu Phi không là hiện tượng mới. Các nghệ sỹ Châu Phi mang ảnh hường lớn và đưa âm nhạc tới các nhà hát hòa nhạc ở trên khắp thế giới.”

Tác phẩm đầu tay của Gurnah Ký ức của cuộc khởi hành năm 1987 dựa trên những ghi chép của bản thân về cuộc sống lưu vong, là đề tài trung tâm trong các tác phẩm. Ông không ngừng sáng tác. Khi ông nhận tin được giải Nobel ông đang viết chừng nửa cuốn tiểu thuyết mới. Ông cho rằng giải thưởng có lẽ sẽ làm ông trở nên con người khôn ngoan hơn, nhưng sáng tác của ông sẽ không ngừng viết về sự bất công. Nền tảng rộng hơn không có nghĩa có sự thay đổi, mà cõ lẽ nhiều người hơn sẽ lắng nghe ông ta.

Nhà xuất bản lớn nhất Thụy điển Albert Bonniers gần đây đã phát hành ba cuốn tiểu thuyết từng được nhiều người quan tâm, yêu thích: Thiên đường, Món quà cuối cùng và Kiếp sau, làm món quà Noel cho những người dân Thụy điển yêu sách. Mùa Nobel đang đến khắp nơi trên thành phố Stockholm. Ngày hôm tới sẽ là ngày trọng vọng nhất. Bên kia, thành phố Canterbury nhỏ bé xinh đẹp có những phố xá từ thời trung cổ, thu hút khách du lịch, nơi ông đang sống, ông nói đùa là người ta vẫn chưa dựng tượng ông.

Stockholm 6/12/2021

Mimmi Bergstrom

 

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Điểm lại các giải Nobel Văn học trong 10 năm trở lại đây
Từ năm 2010 đến nay, giải Nobel Văn học 2 lần thuộc về tác giả Mỹ (2020, 2016), các tác giả còn lại lần lượt thuộc các quốc gia: Áo, Ba Lan, Anh, Belarus, Pháp, Canada, Trung Quốc, Thụy Điển và Peru.
Xem thêm
Sức sống mãnh liệt trong thơ Louise Glück
Nhà thơ Louise Glück là một tên tuổi còn ít nhiều xa lạ với bạn đọc Việt Nam. Năm 2004, thơ và một số tiểu luận của bà xuất hiện khiêm tốn trong tuyển tập 15 nhà thơ Mỹ thế kỷ XX
Xem thêm
Cheslav Milos - Lương tri và bản sắc tâm hồn Ba Lan
Nhà thơ, nhà văn kiêm dịch giả Cheslav Milos
Xem thêm
Cho nhau một chút an lành
Tôi muốn chợp mắt một chút để nghỉ ngơi nhưng xe cứ nhảy dựng vì ổ gà, luồng sáng chiếu lên mặt kính làm chói mắt và tiếng còi xe inh ỏi liên tục nhấn lên nên giấc ngủ không thể nào đến được.
Xem thêm
Colombre (Trương Văn Dân dịch)
Dino Buzzati sinh năm 1906 tại Belluno, mất năm 1972 ở Milano (Italia)
Xem thêm
Đi tìm vẻ đẹp mong manh và bất tận của văn học Nhật Bản
Nhật Bản là đất nước của tinh thần duy mỹ. Người Nhật sống hết mình với hoạt động sáng tạo, thưởng thức, trân trọng và bảo tồn cái đẹp.
Xem thêm
Hình tượng người mơ mộng trong tiểu thuyết “Đêm trắng” của Dostoievsky
Trong những năm 1800 – 1859, lịch sử nước Nga có nhiều biến động dữ dội mà tiêu biểu là sự xuất hiện của tầng lớp tư sản mới cấu kết với chế độ phong kiến. Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thoát khỏi ách nông nô chuyên chế diễn ra mà vai trò lãnh đạo thuộc về những người trí thức quý tộc tiến bộ. Trong xã hội, tầng lớp quý tộc thượng lưu và các tầng lớp dân nghèo như nông nô, công chức nhỏ mâu thuẫn sâu sắc. Giữa lúc đó, nhân dân Nga đã giành lấy thắng lợi trong cuộc chiến tranh vệ quốc chống lại quân đội của Napoléon (1812). Chính thắng lợi này đã củng cố tinh thần đấu tranh vì tự do dân chủ, là tiền đề dẫn đến cuộc khởi nghĩa tháng Chạp (1825). Cuộc khởi nghĩa này đã thất bại, phong trào đấu tranh chống ách nông nô chuyên chế lắng xuống rồi lại bùng lên dữ dội vào những năm 1850 khi nước Nga chịu thất bại trong cuộc chiến với Thổ Nhĩ Kì và quân đồng minh Anh – Pháp (1853 – 1856).
Xem thêm
Nhà văn Trung Quốc Diêm Liên Khoa: Viết văn là… thiên mệnh
Tàn nhẫn, bóng tối, sự sa đọa khốn cùng là thế giới văn chương của Diêm Liên Khoa.
Xem thêm
Sự thật ít ai biết về bài thơ tình Nga làm thổn thức hàng triệu người Việt
Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơnEm mới hiểu bây giờ anh có lý
Xem thêm
Andrei Voznesensky - Kiến trúc sư của thơ Nga hiện đại
Andrei Voznesensky là nhà thơ Nga độc đáo và tài năng
Xem thêm
Thơ Orazmurad Muradov
(Vanchuongthanhphohochiminh) - Nhà thơ, nhà văn, dịch giả Orazmurad Muradov sinh năm 1974, tại thành phố Ashgabat, thuộc nước Cộng hòa Tuốc-mê-nít-xtan. Ông tốt nghiệp Đại học quốc gia Turkmen mang tên Magtymguly. Bắt đầu sự nghiệp của mình vào năm 1994 với tư cách là một phóng viên báo Nesil. Ông viết văn, thơ và tiểu luận. Một số bài thơ và bài luận của Orazmurad Muradov đã được dịch sang tiếng Anh, Nga, Azerbaijan, Kyrgyzstan, Uzbek, Nepal, Croatia và Hindi...
Xem thêm
Samuel Marshak - người kể chuyện cổ tích cho thiếu nhi
Samuel Marshak (1887-1964) là nhà thơ Nga, tác giả kinh điển của văn học thiếu nhi xô-viết (bao gồm thơ, truyện cổ tích, kịch).
Xem thêm
Dostoevsky – nhà văn của lương tri
Các nhân vật của đại văn hào Nga Dostoevsky bị chèn ép trong xã hội nhiều bất công nhưng vẫn giữ được phần “người” trong tâm khảm.
Xem thêm
Từ Booker đến Nobel: Một năm tuyệt vời của văn học châu Phi
Các giải thưởng văn học quốc tế quan trọng của năm nay đã thuộc về các nhà văn đến từ châu Phi và cộng đồng hải ngoại. Damon Galgut, Mohamed Mbougar Sarr, Abdulrazak Gurnah… đã chia sẻ những giải thưởng có ý nghĩa thế nào với họ.
Xem thêm
Chùm thơ Abdaliyeva Perisat Koshoevna
Nhà thơ Abdaliyeva Perisat Koshoevna – sinh ngày 15 tháng 3 tại làng Pogranhich (Kazybek), Quận At-Bashinsky, Cộng hòa Kyrgyzstan. Chị bắt đầu sự nghiệp sáng tác ở tuổi 13. Tốt nghiệp Khoa Vật lý và Toán học của Đại học Sư phạm dành cho nữ sinh Kyrgyzstan mang tên V.V. Mayakovsky. Từ năm 1993, chị dạy toán tại trường trung học N. Usenaliev. Sau gần 25 năm làm việc, chị nhận được bằng danh dự của Bộ Giáo dục và Khoa học và được trao tặng huy hiệu Giáo dục xuất sắc. Sau 25 năm cống hiến cho giáo dục, chị chuyển đến Bishkek - Trung tâm sáng tác nghệ thuật. Hiện chị là giảng viên chính tại Khoa Báo chí và Truyền thông, Đại học tổng hợp quốc gia Bishkek mang tên K.Karasaeva. Nghiên cứu sinh của Học viện giáo dục Kyrgyzstan. Đã xuất bản hai cuốn sách. Đoạt giải cuộc thi Nước sạch - nguồn sống. Thành viên của Hiệp hội Sáng tác Á-Âu, Luân Đôn. Thành viên của Hội nhà văn Bắc Mỹ. Thành viên của Hội sáng tác Nga.
Xem thêm
Vén màn bí mật Leonid Leonov, một đại thụ văn học Nga-Xô Viết
Cuộc đời nhà văn tưởng như đang thăng hoa bỗng tai họa ập đến. Vở kịch “Cơn bão tố” ban đầu được diễn ở một loạt nhà hát các tỉnh, nhưng sau ngày 8/9/1940 bị cấm diễn vì đã “bôi nhọ một cách hiểm ác hiện thực Xô Viết”. Leonov bị những lãnh đạo cao cấp của Đảng Cộng sản Liên Xô như A. Zdanov, A. Andreev, Malenkov triệu tập vào điện Kremly chửi rủa gay gắt. Chỉ ít ngày sau nhà văn bị bắt giam.
Xem thêm
Ai đưa Shakespeare trở thành một hiện tượng toàn cầu?
Trong thời đại của chúng ta, Shakespeare là một hiện tượng toàn cầu. Từ bác sĩ, giáo viên, công nhân hay sinh viên cũng đều có thể đọc các tác phẩm của ông. Tuy nhiên, cách đây hàng trăm năm, chỉ tầng lớp tinh hoa giàu có mới có thể tiếp cận các ấn phẩm kịch của đại văn hào người Anh.
Xem thêm