TIN TỨC

Nhà văn Bích Ngân: “Vương quyền góp phần làm sáng tỏ những góc khuất của một triều đại”

Người đăng : vanchuong
Ngày đăng: 2022-09-14 21:58:55
mail facebook google pos stwis
711 lượt xem

LÊ CÔNG SƠN

Tối 16.9, kịch bản kịch nói Vương quyền của nhà văn Bích Ngân (Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM, ảnh) được tác giả Hoàng Song Việt chuyển thể cải lương, đạo diễn - NSƯT Lê Nguyên Đạt dàn dựng, với sự diễn xuất của nhiều nghệ sĩ tên tuổi, sẽ có suất diễn đầu tiên.

Dịp này, nhà văn Bích Ngân có cuộc trò chuyện dành cho Thanh Niên.
 

Viết kịch luôn là thử thách đầy cám dỗ

  • Được biết, dù bận rộn trên cương vị Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM, chị vẫn miệt mài viết văn và hoàn thiện các kịch bản sân khấu. Từ viết văn sang viết kịch, chị có gặp những thuận lợi và trở ngại gì không?

Viết kịch, tức là viết kịch bản văn học. Mà kịch bản văn học là một thể loại của văn chương. VN ta không nhiều nhà văn viết kịch, nhưng phương Tây và một số nước châu Á như Nhật, Trung Quốc… rất nhiều nhà văn tên tuổi đồng thời là kịch tác gia nổi tiếng.

Kịch đối với nhà văn, thực ra là dùng một hình thức khác, cấu trúc khác để dẫn dắt câu chuyện. Câu chuyện đó không kéo dài thành quyển sách có thể thong dong đọc nhiều ngày. Cuộc đời, phận đời của nhân vật, của thế hệ, của nhiều thế hệ hay của cả thời đại… chỉ diễn ra trong một không gian mấy mét vuông của sân khấu với thời gian dài không quá 3 giờ. Phải nén. Kịch tính nhiều, hành động nhiều (hành động bằng tình huống, bằng hành vi, bằng nội tâm, bằng lời thoại…), đây vừa là thế mạnh của người viết văn, làm cho nhân vật phong phú trong suy tưởng và hành động của mình; nhưng vừa là hạn chế khi nhà văn thiếu chọn lọc tình tiết, hành động và thiếu tiết chế ngôn từ, tiết chế biểu cảm bằng chữ nghĩa…

Cái khó của kịch là viết như thế nào để cả một tập thể sáng tạo cùng tạo ra được những nhân vật với tính cách, số phận với lý tưởng thẩm mỹ không chỉ riêng tác giả mong muốn. Viết kịch luôn là sự thử thách, thứ thử thách đầy cám dỗ.

  • Vương quyền, kịch bản sân khấu đoạt giải B (không có giải A) của Hội Nghệ sĩ sân khấu VN đầu năm 2021, là kịch bản đầu tiên viết về đề tài lịch sử của chị? Chị có định tiếp tục viết kịch bản đề tài này?

Trước Vương quyền, tôi dành nhiều tháng để hoàn tất một kịch bản cũng về đề tài lịch sử, mang tên Lời thề trước Đền Hùng, với nhân vật chính là nhà cách mạng Nguyễn Thái Học, kịch bản hiện vẫn còn tạm nằm trong ngăn tủ. Sau kịch bản Vương quyền, tôi viết tiếp kịch bản dã sử Phiên xử Nhà Thái miếu, đoạt giải C của Hội Nghệ sĩ sân khấu VN cuối năm 2021, rồi cũng vừa hoàn thành kịch bản Vương thành mà nhân vật chính là vị hoàng đế sáng lập nhà Tiền Lê nước Đại Cồ Việt.

Từ phải sang: NSƯT - đạo diễn Lê Nguyên Đạt, nhà văn Bích Ngân, NSND Thoại Miêu và trợ lý đạo diễn Nguyên Phương viếng mộ Đức Thượng công Tả quân Lê Văn Duyệt vào ngày giỗ lần thứ 190 của ông.
 

Bi kịch vụ án Thái tử phi Tống Thị Quyên

  • Nội dung và thông điệp gửi gắm vào vở Vương quyền này là gì, thưa chị?

Vương quyền được lấy cảm hứng khi tôi đọc tiểu thuyết Từ Dụ Thái hậu của nhà văn Trần Thùy Mai. Vở kịch xoay quanh những nhân vật có quyền định đoạt sự tồn tại hay tiêu vong một vương triều, cụ thể là triều nhà Nguyễn với sự trị vì của vua Minh Mạng, cùng những nhân vật có công lớn với vương triều đồng thời là chứng nhân và cũng là nạn nhân của vương triều đó.

Nhân vật chính của vở kịch là Lê Văn Duyệt, vị đại thần của triều Nguyễn, dưới triều Gia Long và Minh Mạng. Ông làm Tổng trấn Gia Định thành hai lần (lần 1: 1812 - 1816, lần 2: 1820 - 1832), thực hiện chính sách trị an tốt, có công lớn trong việc an dân cho cả vùng đất rộng lớn phương Nam.

Vở cải lương Vương quyền (Vụ án Tống Thị Quyên) sẽ công diễn lúc 20 giờ ngày 16.9 tại Trung tâm giải trí Hồng Liên (số 259 Hậu Giang, P.5, Q.6, TP.HCM) với sự tham gia diễn xuất của nhiều nghệ sĩ tên tuổi: NSND Thoại Miêu, NSƯT Kim Tiểu Long, NSƯT Mỹ Vân, nghệ sĩ Bình Tinh, Hoàng Quốc Thanh…

Tuy nhiên, do Lê Văn Duyệt không ủng hộ việc Minh Mạng lên ngôi mà ủng hộ hoàng tôn Đán, con của thái tử Cảnh khi Gia Long sắp mất; nên sau khi Gia Long băng hà, do tham vọng giữ vững vương quyền, thái hậu và vua Minh Mạng ép Lê Văn Duyệt dìm chết Tống Thị Quyên (theo ghi chép trong Đại Nam thực lục, bộ chính sử triều Nguyễn), là mẹ của hoàng tôn Đán và là vợ của thái tử Cảnh, người đã tử trận, nhằm trừ hậu họa có thể có âm mưu soán ngôi vua.

Đại thần Lê Văn Duyệt không thể làm trái lệnh vua, đã xuống tay sát hại thái tử phi Tống Thị Quyên. Hành động bất khả kháng trên đã khiến Lê Văn Duyệt đau đớn, giày vò dẫn đến hành động kết liễu đời mình nếu không có vợ nài nỉ lạy lục, van xin. Lê Văn Duyệt phải tiếp tục sống vì ông cần cho dân, cần cho Gia Định thành, cho phương Nam và cần cho cả Đại Nam. Và ông sống, sống bằng phẩm cách can trường, trung thực của một vị đại thần vì dân, vì nước...

Số phận Lê Văn Duyệt còn cho thấy rõ hơn những góc khuất của một triều đại đặt lợi ích của vương triều lên trên tất cả. Và những bi kịch, những hệ lụy cũng xuất phát từ đó…

Thông điệp của vở diễn còn được thể hiện trong câu thoại của Lê Văn Duyệt với Phạm Đăng Hưng, người chép sử “Quá khứ không minh bạch thì tương lai không thể nào sáng tỏ được” và “Đã làm người, tức là phải có trách nhiệm. Làm một đại quan, càng phải biết chịu trách nhiệm…”. Đó là trách nhiệm trước bá tánh và trước hậu thế.

Hơn nữa, bản thân chữ Vương quyền đã định danh quyền lực: đó là quyền của một vương triều, có lúc thuận với quyền của xứ sở thì quốc gia thịnh trị; có lúc chỉ vì quyền lợi của triều đại mình, tức sẽ nghịch với cái chung, thì quốc gia sẽ suy vi. Triều Nguyễn suy tàn là một điển cố cho loại quyền lực này.

Cuộc chơi với quyền lực thời nào cũng có, nhưng suy gẫm từ những điển cố để học cách sử dụng quyền lực sạch, quyền lực vì cái chung, một loại quyền lực của quốc gia dân tộc là điều vô cùng trọng yếu.

Nguồn: https://thanhnien.vn/

Bài viết liên quan

Xem thêm
Vĩnh biệt nhà thơ Vũ Đức Trọng
Nhà thơ Vũ Đức Trọng, hội viên Hội Nhà văn TPHCM, vừa qua đời lúc 20g20 ngày 05 tháng 7 năm 2024
Xem thêm
Giao lưu văn chương Việt - Hàn
Sáng 5-7, Hội Nhà văn TP.HCM tổ chức chương trình giao lưu văn chương Việt - Hàn năm 2024 với chủ đề “Văn học trẻ đương đại Việt - Hàn và văn học hai nước trong bối cảnh toàn cầu”.
Xem thêm
Thông báo của Hội Nhà văn TP. HCM liên quan đến bà Lương Lan Hương
Ngày 1-7-2024, tại Văn phòng Hội Nhà văn TP HCM, Ban Kiểm tra Hội Nhà văn TP HCM đã tổ chức buổi họp về việc giải quyết khiếu nại của bà Lương Thị Hương Lan,
Xem thêm
Sự kiện Gặp gỡ Văn chương Việt - Hàn sẽ được diễn ra tại TPHCM
Vào sáng thứ Sáu, ngày 5/7/2024, tại Hội trường B, Liên hiệp Các hội Văn học nghệ thuật TPHCM, số 81 Trần Quốc Thảo, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM sẽ diễn ra sự kiện Gặp gỡ văn chương Việt - Hàn với Chủ đề Văn học trẻ đương đại Việt – Hàn và văn học hai nước trong dòng chảy văn học thế giới (hay toàn cầu hoá văn học).
Xem thêm
Về thu xếp lại - Vitamin tâm hồn
Tôi biết đến bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc từ nhỏ, khi mà tuổi học sinh không bị những nền tảng mạng xã hội Facebook, Tiktok, YouTube có mặt khắp mọi ngõ ngách, mọi không gian giao tiếp, từ gia đình tới hàng xóm, bè bạn, đi đâu cũng theo những trào lưu chưa được kiểm chứng có ích, có hại như thế nào, đối với tư tưởng, cảm xúc, hành động của con người, nhất là cái tuổi cần thông tin chính xác nhất cho sức khỏe, cũng như là vitamin cho tâm hồn con người. Bác sĩ Nguyễn Hồng Ngọc khi đó, được giao phụ trách hẳn một chuyên mục định kỳ: Phòng Mạch Mực Tím để trả lời về các vấn đế tâm sinh lý, sức khỏe của tuổi mới lớn.
Xem thêm
Chạm vào bóng tối để biết yêu thương vĩnh hằng
Bài tựa, clip hình ảnh và một bài thơ tặng tác giả Hương Thu
Xem thêm
Chùm thơ Thanh Tâm
Bước qua ngọt đắng đãi bôiPhớt như tờ lịch thay trôi tháng ngàyVà ngồi bấm đốt ngón tayTa tồn tại với tháng ngày bao lâu
Xem thêm
Thư mời dự buổi ra mắt sách Cây bút trước những ngọn đèn tỏa sáng
Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh trân trọng kính mời Quý hội viên và độc giả dự buổi ra mắt sách Cây bút trước những ngọn đèn tỏa sáng của lão nhà văn Đoàn Minh Tuấn
Xem thêm
Khánh thành Khu tưởng niệm nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo
Tối 12.6.2024, tại xã Diễn Hoa, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An đã diễn ra Lễ khánh thành Khu tưởng niệm nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo và chương trình nghệ thuật giao lưu Thơ – Nhạc: “Nguyễn Trọng Tạo – Cõi nhớ”.
Xem thêm
Khai mạc Kỳ họp thứ IX Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam
Sáng ngày 11.6.2024, tại Khu Du lịch Đồi Rồng, quận Đồ Sơn, TP Hải Phòng đã khai mạc Kỳ họp thứ IX Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa X nhiệm kỳ 2020 – 2025, dự kiến diễn ra trong 2 ngày, nghe báo cáo và thảo luận về kết quả hoạt động Hội trong 6 tháng đầu năm, kiện toàn nhân sự một số cơ quan của Hội, chuẩn bị triển khai những hoạt động thời gian tới để hướng tới Đại hội lần thứ XI Hội Nhà văn Việt Nam.
Xem thêm
Viết cho trẻ em phải có cái nhìn trong trẻo
Rất nhiều tác giả đồng tình với nhau rằng, khi viết cho thiếu nhi, cần phải có cái nhìn trong trẻo. Đôi khi thơ thiếu nhi cũng có những nỗi buồn nhưng đó vẫn phải là những nỗi buồn trong trẻo nhất.
Xem thêm
Ra mắt tuyển thơ thiếu nhi TP. HCM chào mừng 50 năm Thống nhất đất nước
Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh kết hợp với Sbook tổ chức buổi giao lưu ra mắt tuyển thơ thiếu nhi TPHCM 1975-2025, tác phẩm đón mừng 50 năm thống nhất đất nước.
Xem thêm
Công bố hội đồng chuyên môn Giải thưởng sách thiếu nhi TP.HCM
Chiều 31-5, Hội sách thiếu nhi TP.HCM lần 5 năm 2024 đã chính thức khai mạc tại Đường sách TP.HCM
Xem thêm