TIN TỨC

Nhận diện lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật TPHCM sau 50 năm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2024-11-23 15:57:55
mail facebook google pos stwis
1459 lượt xem

Ngày 23-11, Thành ủy TPHCM tổ chức tọa đàm “Lý luận phê bình văn học nghệ thuật TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất: Thực trạng và giải pháp”. Tọa đàm nhằm đánh giá thực trạng công tác lý luận, phê bình (LLPB) văn học, nghệ thuật (VHNT) trong 50 năm qua và đề xuất các giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT trong thời gian tới.

Chủ trì tọa đàm là các đồng chí: Phan Nguyễn Như Khuê, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM; Nguyễn Thọ Truyền, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM và NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM.


Chủ trì tọa đàm là các đồng chí: Nguyễn Thọ Truyền, Phan Nguyễn Như Khuê và NSƯT Nguyễn Thị Thanh Thúy (từ phải qua). Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Phát biểu đề dẫn, đồng chí Nguyễn Thọ Truyền cho biết, sau gần 4 tháng ban hành kế hoạch và gửi thư mời viết tham luận đến các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân, Ban Tổ chức tọa đàm đã nhận được 49 tham luận. Các tham luận tập trung khái quát đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực văn hóa văn nghệ.

Bên cạnh đó, các tham luận còn làm rõ thực trạng công tác LLPB VHNT, tập trung phân tích, làm rõ thực trạng kết quả đạt được và những hạn chế trong công tác LLPB, VHNT TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất và đề xuất những giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT TPHCM trong thời gian tới, góp phần xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.


Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đề cập đến mối quan hệ giữa LLPB với sáng tạo, TS Phí Thị Thu Hà (Văn phòng Chính phủ phía Nam) cho rằng, sáng tạo VHNT đi trước, LLPB hình thành sau và công tác LLPB luôn mang tính định hướng cho các sáng tác.

“LLPB là một thành tố cơ hữu trong đời sống VHNT; có chức năng thẩm định, đánh giá tác phẩm, tác giả; phát hiện các giá trị, các quy luật; dự báo, phát hiện cái mới; tham gia điều chỉnh, định hướng cho sự vận động, phát triển của VHNT; củng cố lập trường tư tưởng chính trị vững chắc đến cả người sáng tác lẫn người thụ hưởng, thưởng lãm”, TS Phí Thị Thu Hà nhận định.


Đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đồng quan điểm, GS-TS Nguyễn Xuân Tiên, Chủ tịch Hội Mỹ thuật TPHCM, cũng cho rằng, LLPB VHNT đóng một vai trò rất quan trọng trong đời sống VHNT và sự phát triển của xã hội. “Tuy nhiên, thực tiễn thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả, thành tựu đã đạt được, LLPB trong lĩnh vực mỹ thuật cũng đồng thời thời bộc lộ những hạn chế, yếu kém, đặc biệt là ở vai trò định hướng hoạt động thực tiễn và hoạt động sáng tạo, cần phải được phân tích, đánh giá, lý giải để tìm ra giải pháp phát triển”, GS-TS Nguyễn Xuân Tiên cho biết.


Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đánh giá chung về mối quan hệ giữa LLPB đối với văn học, nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM, cho rằng, thời gian qua, LLPB chưa đi kịp với đời sống sáng tạo VHNT nói chung, thậm chí còn lùi phía sau. Theo nhà văn Bích Ngân: “Đa số những vấn đề nóng bỏng, gay gắt cần LLPB lên tiếng thì lại e dè, chậm chạp, im ắng. Và như vậy, LLPB và sáng tác chưa thể đồng hành được”.

Ở lĩnh vực điện ảnh, nghệ sĩ Công Hậu mang đến những trăn trở khi có những bộ phim ăn khách với doanh thu hàng trăm tỷ đồng, nhưng những bộ phim ấy đã bảo đảm yếu tố nghệ thuật chưa? Theo anh, cần có LLPB lên tiếng, phân tích để làm rõ, đánh giá bộ phim đó được gì và chưa được gì. Có như vậy mới giúp điện ảnh phát triển.


Nghệ sĩ Công Hậu bày tỏ mong muốn có thêm nhiều tiếng nói từ lực lượng lý luận phê bình đối với lĩnh vực điện ảnh. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Bên cạnh đó, tọa đàm còn nhận được nhiều ý kiến cũng như giải pháp của một số đại biểu như: đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, PGS-TS Phan Thị Bích Hà, PGS-TS Nguyễn Thế Nghĩa, PGS-TS Võ Văn Nhơn, ThS Phạm Thị Phương Lan… Các ý kiến đều bày tỏ mong muốn LLPB sẽ có thêm nhiều cơ hội để khẳng định mình cũng như có thể sát sao và đồng hành với đời sống sáng tạo VHNT của thành phố.


Đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê phát biểu kết thúc tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Phát biểu kết thúc, đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, kết quả tọa đàm là cơ sở tin cậy để Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật TPHCM báo cáo Thường trực Thành ủy việc thực hiện Kế hoạch “Tổng kết 50 năm Văn học, nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh sau ngày đất nước thống nhất”. Đồng thời là cơ sở để Hội đồng tham mưu lãnh đạo thành phố xây dựng chiến lược phát triển VHNT trong tình hình mới; gợi mở để các cơ quan, đơn vị, các hội VHNT thành phố đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, có những quyết sách phù hợp nhằm phát triển VHNT, trong đó có công tác LLPB cần đổi mới và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.



Trong phần phát biểu kết thúc tọa đàm, đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, trên cơ sở đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, các tham luận và các ý kiến phát biểu tại tọa đàm đều đưa ra nhiều ý kiến, kiến nghị về định hướng, giải pháp, phương pháp xây dựng, phát triển LLPB văn nghệ trong thời kỳ tới. Có thể gom thành 5 nhóm giải pháp chính như sau:

1. Tiếp tục và không ngừng nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của văn hóa, VHNT, của công tác LLPB VHNT trong công cuộc đổi mới, phát triển đất nước hiện nay. Cần thực hiện thật tốt, thật kiên trì, bài bản trong cấp ủy đảng và chính quyền các cấp, nhất là người đứng đầu; trong các cơ quan và đội ngũ lãnh đạo, quản lý văn hóa, văn nghệ.

2. Chủ động mở rộng, nâng cao việc tiếp nhận tư tưởng và lý thuyết từ nước ngoài (qua giao lưu, hội nhập, phiên dịch, giới thiệu, tiếp nhận, thu nạp các nguồn lý thuyết, LLPB tiến bộ, khoa học, hiện đại, phù hợp với truyền thống văn hóa, VHNT dân tộc và nhu cầu xã hội) trong thời đại toàn cầu hóa, văn hóa, VHNT cần gắn chặt với đời sống, với nền kinh tế thị trường, với quá trình toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của công tác LLPB.

3. Coi trọng việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong công tác LLPB. Đội ngũ này phải có nhận thức, trình độ có chuyên môn sâu, am hiểu văn hóa, VHNT dân tộc và các kiến thức, phương pháp hiện đại. Quan tâm xây dựng các cơ sở đào tạo có chất lượng cao. Mở rộng đối tượng tiếp nhận các nội dung LLPB VHNT thông qua các hình thức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn. Tăng cường định hướng thẩm mỹ cho công chúng VHNT, đặc biệt là thanh thiếu niên, và phát huy vai trò của văn hóa, VHNT trong việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người TPHCM.

4. Tiếp tục kế thừa và phát huy những thành tựu, bài học đã đạt được trong 50 năm qua, định hướng thẩm mỹ và công tác LLPB cần bảo đảm cao hơn tính định hướng, tính giáo dục, tính khoa học, tính hiệu quả.

5. Tăng cường nội lực của nhà LLPB bằng sự đổi mới cơ chế, chính sách, chú ý đãi ngộ, tôn trọng tự do sáng tạo, đổi mới, tạo điều kiện cho tác phẩm VHNT phục vụ tốt hơn, hiệu quả hơn đời sống tinh thần của xã hội...

HỒ HUY SƠN/Sài Gòn Giải phóng

Bài viết liên quan

Xem thêm
Thông báo mở rộng sơ khảo “Tiếng gọi đô thị mới”
Sau khi thống nhất ý kiến với nhà tài trợ, Hội Nhà văn TP.HCM quyết định mở rộng cho cuộc thi “Tiếng gọi đô thị mới” được tiếp nhận và xử lý bài dự thi đến hết ngày 30/11/2026.
Xem thêm
Ngày văn học Hàn Quốc 2026 tại thành phố Hồ Chí Minh
Sáng ngày 30/10/2026, Trường Đại học Văn Lang phối hợp với Tổng Lãnh sứ quán Hàn Quốc tại thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) và Viện ngôn ngữ tiếng Hàn - Bộ Giáo dục Hàn Quốc tại TP. HCM, tổ chức buổi giao lưu “Ngày văn học Hàn Quốc 2026” tại trường Đại học văn Lang.
Xem thêm
Hội thảo Khoa học Họ Phùng Việt Nam trong tiến trình lịch sử: Tìm về cội nguồn - Hướng đến tương lai
Từ việc tìm hiểu những đóng góp của tiền nhân đến các đề xuất tôn vinh danh nhân, giáo dục truyền thống và xây dựng cộng đồng học tập, Hội thảo khoa học “Họ Phùng khu vực phía Nam trong tiến trình lịch sử” hướng đến một thông điệp xuyên suốt: Tìm về cội nguồn không chỉ để tự hào về quá khứ mà còn để sống có trách nhiệm hơn với hiện tại và tương lai…
Xem thêm
Người viết trước câu lệnh AI: Cơ hội và trách nhiệm sáng tạo
Chiều 22/10/2026, tại Nhà Sáng tác khu vực miền Trung (Nha Trang), Hội Nhà văn TP.HCM tổ chức tọa đàm “Người viết trước câu lệnh AI”, với sự tham dự của 24 nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình và các khách mời tại địa phương.
Xem thêm
Người viết trước câu lệnh AI
Tháng 6//2023 tại Nhà sáng tác Đà Lạt, Hội Nhà văn TP.HCM đã tổ chức tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo có thay thế được sự sáng tạo của nhà văn trong thời đại 4.0?”. Bây giờ, tại Nhà sáng tác Nha Trang, Hội Nhà văn TP.HCM lại tổ chức tọa đàm “Người viết trước câu lệnh AI”.
Xem thêm
Trao giải cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2
Cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2 (năm 2026), là một trong các hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện “Giao lưu văn chương Việt - Trung năm 2026”, hướng đến kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc.
Xem thêm
Nữ sinh Trung Quốc giành giải nhất dịch văn học từ niềm yêu thích Nguyễn Nhật Ánh
Sáng 20.10, lễ trao giải cuộc thi dịch văn học Việt-Trung, Trung-Việt mùa 2 năm 2026 diễn ra ở Việt Nam với điểm cầu truyền hình tại Trung Quốc.
Xem thêm
TP.HCM: Hội thảo khoa học về họ Phùng Khu vực phía Nam trong tiến trình lịch sử diễn ra ngày 24/10
Ngày 24/10/2026, tại TP.HCM sẽ diễn ra Hội thảo khoa học “Họ Phùng khu vực phía Nam trong tiến trình lịch sử”, với chủ đề “Gắn kết cội nguồn – Hướng tới tương lai”. Hội thảo dự kiến quy tụ khoảng 300 đại biểu là các tướng lĩnh, nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử, nhà văn, trí thức và đại diện các chi họ Phùng trên cả nước, nhằm nhìn lại những đóng góp của dòng họ Phùng trong lịch sử dân tộc, đồng thời trao đổi các giải pháp bảo tồn di sản, phát huy truyền thống và tăng cường kết nối cộng đồng họ Phùng trong thời đại mới.
Xem thêm
Đêm thắp nến đón người trở về
Đêm 13/10/2026, Công viên Lê Thị Riêng bừng sáng bởi hàng ngàn ngọn nến. Những ánh lửa nhỏ bé được thắp lên từ trái tim của người dân Thành phố Hồ Chí Minh, những trái tim đang hướng về lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã sẵn sàng hy sinh vì đất nước, vì nhân dân, vì sự hòa bình, tự do và hạnh phúc của thế hệ sau.
Xem thêm
Hội Nhà văn TP.HCM thông báo về một số hoạt động trong những tháng cuối năm 2026
Ban Chấp hành Hội Nhà văn TP.HCM vừa có thông báo về một số hoạt động trong những tháng cuối năm 2026...
Xem thêm
Tin buồn: Nhà văn, dịch giả Dương Đình Hy qua đời ở tuổi 92
Hội Nhà văn TP.HCM vô cùng thương tiếc báo tin: Nhà văn, nhà thơ, dịch giả Dương Đình Hy – hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn TP. HCM, một cây bút có nhiều năm gắn bó với văn học, báo chí và xuất bản – đã từ trần lúc 4 giờ ngày 5/9/2026 tại TP.HCM, hưởng thượng thọ 92 tuổi.
Xem thêm
Người góp một nhịp cầu đưa văn học Việt Nam ra thế giới
Nhìn lại cả chặng đường làm văn chương và quảng bá cho nền văn học nước nhà của Kiều Bích Hậu, tôi có nhiều trăn trở. Nếu chị là thành viên của Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, hẳn sẽ có nhiều điều kiện làm được nhiều việc hơn thế nữa.
Xem thêm
Trao giải cuộc thi ký “Thành phố tôi yêu - Thành phố nghĩa tình”
Sáng ngày 25/8/2026, tại Hội trường Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Tạp chí Văn nghệ TP.HCM, đã tổ chức lễ trao giải cuộc thi Ký “Thành phố tôi yêu - Thành phố nghĩa tình”, do Tạp chí phát động ngày 16/5/2024.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều thôi giữ chức Chủ tịch HNV Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Bình Phương nhận Quyền phụ trách Hội
Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam (BCH HNVVN) vừa họp, xem xét việc kiện toàn nhân sự lãnh đạo Hội. Tại hội nghị ngày 24/8/2026, Ban Chấp hành (BCH) đã tiến hành bỏ phiếu kín và thống nhất bãi nhiệm chức danh Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ X (2020-2025) đối với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều.
Xem thêm
Từ quản lý từng cuốn sách sang quản trị toàn bộ vòng đời của nội dung xuất bản
Đại biểu đề nghị dự thảo thiết kế rõ ba tầng gồm: xuất bản phẩm; sản phẩm thông tin thực sự có tính chất xuất bản; và thông tin thông thường trên internet. Đồng thời, cần loại trừ rõ mạng xã hội, blog cá nhân, trao đổi cá nhân, dữ liệu nghiên cứu mở và thông tin nội bộ, trừ trường hợp được tổ chức thành hoạt động xuất bản.
Xem thêm
Lan tỏa giá trị di sản từ Giải thưởng Trần Văn Khê 2026
Di sản văn hóa không chỉ cần những người sáng tạo, mà còn cần những người gìn giữ, trao truyền và tiếp nối. Nhìn vào những gương mặt được tôn vinh tại Giải thưởng Trần Văn Khê năm nay, có thể cảm nhận rõ mạch chảy bền bỉ ấy của văn hóa Việt Nam.
Xem thêm
Nhà văn TP.HCM cùng văn nghệ sĩ Thành phố dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng
Sáng 27/7/2026, nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, nhiều nhà văn TP.HCM đã cùng Đoàn Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy và đội ngũ văn nghệ sĩ Thành phố đến dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng.
Xem thêm
Giới trẻ quan tâm câu chuyện “Từ văn học đến điện ảnh”
Ngày 257/2026, tại trường Đại học Văn Lang, Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra tọa đàm “Từ văn học đến điện ảnh”.
Xem thêm
Nhà văn Phùng Văn Khai thay nhà văn Nguyễn Bình Phương làm Tổng biên tập Văn nghệ Quân đội
Thực hiện các quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về công tác cán bộ, Đại tá – nhà văn Nguyễn Bình Phương (tên thật Nguyễn Văn Bình), Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội nghỉ hưu; Đại tá – nhà văn Phùng Văn Khai, Phó Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội được bổ nhiệm giữ chức Tổng biên tập.
Xem thêm