TIN TỨC

Nhận diện lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật TPHCM sau 50 năm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2024-11-23 15:57:55
mail facebook google pos stwis
902 lượt xem

Ngày 23-11, Thành ủy TPHCM tổ chức tọa đàm “Lý luận phê bình văn học nghệ thuật TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất: Thực trạng và giải pháp”. Tọa đàm nhằm đánh giá thực trạng công tác lý luận, phê bình (LLPB) văn học, nghệ thuật (VHNT) trong 50 năm qua và đề xuất các giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT trong thời gian tới.

Chủ trì tọa đàm là các đồng chí: Phan Nguyễn Như Khuê, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM; Nguyễn Thọ Truyền, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM và NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM.


Chủ trì tọa đàm là các đồng chí: Nguyễn Thọ Truyền, Phan Nguyễn Như Khuê và NSƯT Nguyễn Thị Thanh Thúy (từ phải qua). Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Phát biểu đề dẫn, đồng chí Nguyễn Thọ Truyền cho biết, sau gần 4 tháng ban hành kế hoạch và gửi thư mời viết tham luận đến các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân, Ban Tổ chức tọa đàm đã nhận được 49 tham luận. Các tham luận tập trung khái quát đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực văn hóa văn nghệ.

Bên cạnh đó, các tham luận còn làm rõ thực trạng công tác LLPB VHNT, tập trung phân tích, làm rõ thực trạng kết quả đạt được và những hạn chế trong công tác LLPB, VHNT TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất và đề xuất những giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT TPHCM trong thời gian tới, góp phần xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.


Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đề cập đến mối quan hệ giữa LLPB với sáng tạo, TS Phí Thị Thu Hà (Văn phòng Chính phủ phía Nam) cho rằng, sáng tạo VHNT đi trước, LLPB hình thành sau và công tác LLPB luôn mang tính định hướng cho các sáng tác.

“LLPB là một thành tố cơ hữu trong đời sống VHNT; có chức năng thẩm định, đánh giá tác phẩm, tác giả; phát hiện các giá trị, các quy luật; dự báo, phát hiện cái mới; tham gia điều chỉnh, định hướng cho sự vận động, phát triển của VHNT; củng cố lập trường tư tưởng chính trị vững chắc đến cả người sáng tác lẫn người thụ hưởng, thưởng lãm”, TS Phí Thị Thu Hà nhận định.


Đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đồng quan điểm, GS-TS Nguyễn Xuân Tiên, Chủ tịch Hội Mỹ thuật TPHCM, cũng cho rằng, LLPB VHNT đóng một vai trò rất quan trọng trong đời sống VHNT và sự phát triển của xã hội. “Tuy nhiên, thực tiễn thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả, thành tựu đã đạt được, LLPB trong lĩnh vực mỹ thuật cũng đồng thời thời bộc lộ những hạn chế, yếu kém, đặc biệt là ở vai trò định hướng hoạt động thực tiễn và hoạt động sáng tạo, cần phải được phân tích, đánh giá, lý giải để tìm ra giải pháp phát triển”, GS-TS Nguyễn Xuân Tiên cho biết.


Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đánh giá chung về mối quan hệ giữa LLPB đối với văn học, nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM, cho rằng, thời gian qua, LLPB chưa đi kịp với đời sống sáng tạo VHNT nói chung, thậm chí còn lùi phía sau. Theo nhà văn Bích Ngân: “Đa số những vấn đề nóng bỏng, gay gắt cần LLPB lên tiếng thì lại e dè, chậm chạp, im ắng. Và như vậy, LLPB và sáng tác chưa thể đồng hành được”.

Ở lĩnh vực điện ảnh, nghệ sĩ Công Hậu mang đến những trăn trở khi có những bộ phim ăn khách với doanh thu hàng trăm tỷ đồng, nhưng những bộ phim ấy đã bảo đảm yếu tố nghệ thuật chưa? Theo anh, cần có LLPB lên tiếng, phân tích để làm rõ, đánh giá bộ phim đó được gì và chưa được gì. Có như vậy mới giúp điện ảnh phát triển.


Nghệ sĩ Công Hậu bày tỏ mong muốn có thêm nhiều tiếng nói từ lực lượng lý luận phê bình đối với lĩnh vực điện ảnh. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Bên cạnh đó, tọa đàm còn nhận được nhiều ý kiến cũng như giải pháp của một số đại biểu như: đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, PGS-TS Phan Thị Bích Hà, PGS-TS Nguyễn Thế Nghĩa, PGS-TS Võ Văn Nhơn, ThS Phạm Thị Phương Lan… Các ý kiến đều bày tỏ mong muốn LLPB sẽ có thêm nhiều cơ hội để khẳng định mình cũng như có thể sát sao và đồng hành với đời sống sáng tạo VHNT của thành phố.


Đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê phát biểu kết thúc tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Phát biểu kết thúc, đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, kết quả tọa đàm là cơ sở tin cậy để Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật TPHCM báo cáo Thường trực Thành ủy việc thực hiện Kế hoạch “Tổng kết 50 năm Văn học, nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh sau ngày đất nước thống nhất”. Đồng thời là cơ sở để Hội đồng tham mưu lãnh đạo thành phố xây dựng chiến lược phát triển VHNT trong tình hình mới; gợi mở để các cơ quan, đơn vị, các hội VHNT thành phố đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, có những quyết sách phù hợp nhằm phát triển VHNT, trong đó có công tác LLPB cần đổi mới và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.



Trong phần phát biểu kết thúc tọa đàm, đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, trên cơ sở đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, các tham luận và các ý kiến phát biểu tại tọa đàm đều đưa ra nhiều ý kiến, kiến nghị về định hướng, giải pháp, phương pháp xây dựng, phát triển LLPB văn nghệ trong thời kỳ tới. Có thể gom thành 5 nhóm giải pháp chính như sau:

1. Tiếp tục và không ngừng nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của văn hóa, VHNT, của công tác LLPB VHNT trong công cuộc đổi mới, phát triển đất nước hiện nay. Cần thực hiện thật tốt, thật kiên trì, bài bản trong cấp ủy đảng và chính quyền các cấp, nhất là người đứng đầu; trong các cơ quan và đội ngũ lãnh đạo, quản lý văn hóa, văn nghệ.

2. Chủ động mở rộng, nâng cao việc tiếp nhận tư tưởng và lý thuyết từ nước ngoài (qua giao lưu, hội nhập, phiên dịch, giới thiệu, tiếp nhận, thu nạp các nguồn lý thuyết, LLPB tiến bộ, khoa học, hiện đại, phù hợp với truyền thống văn hóa, VHNT dân tộc và nhu cầu xã hội) trong thời đại toàn cầu hóa, văn hóa, VHNT cần gắn chặt với đời sống, với nền kinh tế thị trường, với quá trình toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của công tác LLPB.

3. Coi trọng việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong công tác LLPB. Đội ngũ này phải có nhận thức, trình độ có chuyên môn sâu, am hiểu văn hóa, VHNT dân tộc và các kiến thức, phương pháp hiện đại. Quan tâm xây dựng các cơ sở đào tạo có chất lượng cao. Mở rộng đối tượng tiếp nhận các nội dung LLPB VHNT thông qua các hình thức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn. Tăng cường định hướng thẩm mỹ cho công chúng VHNT, đặc biệt là thanh thiếu niên, và phát huy vai trò của văn hóa, VHNT trong việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người TPHCM.

4. Tiếp tục kế thừa và phát huy những thành tựu, bài học đã đạt được trong 50 năm qua, định hướng thẩm mỹ và công tác LLPB cần bảo đảm cao hơn tính định hướng, tính giáo dục, tính khoa học, tính hiệu quả.

5. Tăng cường nội lực của nhà LLPB bằng sự đổi mới cơ chế, chính sách, chú ý đãi ngộ, tôn trọng tự do sáng tạo, đổi mới, tạo điều kiện cho tác phẩm VHNT phục vụ tốt hơn, hiệu quả hơn đời sống tinh thần của xã hội...

HỒ HUY SƠN/Sài Gòn Giải phóng

Bài viết liên quan

Xem thêm
Hội Nhà văn TP.HCM tổng kết năm 2025: Vinh danh sáng tạo, mở rộng mái nhà chung
Sự kiện không chỉ ghi nhận những thành tựu nổi bật của đời sống sáng tác trong năm qua, mà còn đặt ra yêu cầu “tự nâng mình lên” đối với mỗi người cầm bút trong không gian văn học đang ngày càng mở rộng.
Xem thêm
Nhà văn Mường Mán qua đời
Tối 28.1, tin nhà văn Mường Mán qua đời (hưởng thọ 79 tuổi), làm bàng hoàng giới văn chương. Theo nhà thơ Phùng Hiệu, lâu nay anh cũng không nghe ông bệnh tật gì. Về cuối đời nhà văn cũng ít giao lưu gì với anh em trong Hội Nhà văn TP.HCM nên thông tin cá nhân cũng ít.
Xem thêm
Nhà thơ duy nhất của đồng bào Chơ Ro đã ra đi
Vĩnh biệt nhà thơ Préki Malamak (họ tên tiếng Việt là Trần Vĩnh)
Xem thêm
Từng bước khẳng định vị thế của người cầm bút
Báo cáo tổng kết hoạt động năm 2025 của Ban chấp hành Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Cảm tác thơ Xuân – Chùm thơ Võ Văn Thọ
Mùa xuân luôn mang những cảm xúc bình yên và ấm cúng nhưng cũng sâu lắng, Tết mang những sắc màu tươi đẹp làm bao tâm hồn phải lay động bồi hồi. Dù người đã trưởng thành hay già đi thì Tết vẫn là điều làm hồi sinh những kỷ niệm ngày cũ. Văn chương Thành phố Hồ Chí Minh xin giới thiệu chùm thơ Xuân – Tác giả Võ Văn Thọ.
Xem thêm
“Những dấu chân thơ vẫn ruổi rong” – Một ngày ấm áp của tình thơ và tình người
Sáng 18/1/2026, tại Thư viện sách Trần Mai Hường (Vĩnh Lộc A, TP.HCM), buổi ra mắt tập thơ Những dấu chân thơ vẫn ruổi rong của nhà thơ Trần Kim Dung đã diễn ra trong không khí trang trọng, đầm ấm và giàu cảm xúc.
Xem thêm
Phát huy vai trò của dịch giả trong thúc đẩy giao lưu văn học Việt-Hàn
Ngày 10/1, Trường đại học Văn Lang, Trung tâm Ngôn ngữ tiếng Hàn tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ tổng kết chuỗi sự kiện văn học Việt-Hàn 2025 với nhiều hoạt động ý nghĩa.
Xem thêm
Thư mời dự Lễ tổng kết, trao giải thưởng và kết nạp hội viên mới
Buổi lễ nhằm tổng kết hoạt động Hội năm 2025; trao Giải thưởng Văn học năm 2025; đồng thời kết nạp các hội viên mới – những gương mặt tiếp nối, góp phần làm giàu thêm đời sống văn học – nghệ thuật thành phố.
Xem thêm
Công bố 15 sự kiện Văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025
Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” do Báo Nhân Dân tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 đã lọt vào Top 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025.
Xem thêm
Lời chúc năm mới từ Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM
Bước vào năm mới 2026, Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM gửi tới anh chị em văn nghệ sĩ lời chúc an lành và niềm tin bền bỉ vào sức sống của chữ nghĩa.
Xem thêm
Quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật về học tập và làm theo Bác
Những năm qua, nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật đoạt giải cao trong các cuộc vận động sáng tác, hội diễn, liên hoan đã được giới thiệu, quảng bá rộng rãi đến công chúng. Hoạt động này góp phần nâng cao tính thẩm mỹ trong thưởng thức nghệ thuật và khơi dậy lòng tự hào dân tộc trong mỗi người dân Thành phố Hồ Chí Minh.
Xem thêm
Thông báo về việc rà soát, thống kê các giải thưởng Văn học – Nghệ thuật
Các hội viên chủ động rà soát và tự kê khai thông tin về các giải thưởng đã đạt được trong giai đoạn 2020–2025
Xem thêm
Giao lưu thơ với Tiểu đoàn 3 – Lữ đoàn 77 phòng không
Nhằm chào mừng kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12), tối ngày 20/12/2025, Tiểu đoàn 3 thuộc Lữ đoàn 77 Phòng không phối hợp cùng Câu lạc bộ Thơ Phương Nam TP. Hồ Chí Minh tổ chức đêm giao lưu thơ tại Bộ Chỉ huy Tiểu đoàn.
Xem thêm
TP. Hồ Chí Minh: Chương trình “Khúc hát từ những vần thơ”
Chiều 18/12/2025, Hội Nhà Văn Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Nhà hát Kịch và Trường Đại học Sư phạm Thành phố tổ chức chương trình “Khúc hát từ những vần thơ”. Đây là những ca khúc được tuyển chọn từ công trình “Thơ phổ nhạc – 50 năm Thành phố Hồ Chí Minh” của Hội Nhà văn Thành phố.
Xem thêm
Vinh danh 8 tác phẩm kể chuyện “Tình yêu trong chiến tranh
Sáng 16.12, CLB “Trái tim Người lính” phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” đã tổng kết và trao giải Cuộc vận động viết và sưu tầm kỷ vật “Tình yêu trong chiến tranh” (2020 - 2025).
Xem thêm
Khúc hát từ những vần thơ – Dấu ấn đẹp trong chuỗi hoạt động tổng kết 50 năm VHNT TP. Hồ Chí Minh
Chiều ngày 18/12/2025, tại Hội trường Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh, chương trình nghệ thuật “Khúc hát từ những vần thơ” đã diễn ra thành công tốt đẹp, để lại nhiều dư âm sâu lắng trong lòng công chúng yêu thơ – nhạc, đặc biệt là giới trẻ Thành phố.
Xem thêm
Thơ ca kết nối những mảnh đất yêu thương: Gặp gỡ Việt Nam – Palestine giữa Sài Gòn nắng đẹp
Sáng 17/12, trong tiết trời trong xanh, nắng nhẹ và gió hiền của những ngày cuối năm, Văn phòng Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh trở thành một không gian đặc biệt nơi thơ ca mở lối cho sự gặp gỡ của những tâm hồn, nơi Việt Nam và Palestine chạm nhau bằng ngôn ngữ của nhân văn, khát vọng hòa bình và niềm tin vào sự sống.
Xem thêm