TIN TỨC

Nhận diện lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật TPHCM sau 50 năm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2024-11-23 15:57:55
mail facebook google pos stwis
980 lượt xem

Ngày 23-11, Thành ủy TPHCM tổ chức tọa đàm “Lý luận phê bình văn học nghệ thuật TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất: Thực trạng và giải pháp”. Tọa đàm nhằm đánh giá thực trạng công tác lý luận, phê bình (LLPB) văn học, nghệ thuật (VHNT) trong 50 năm qua và đề xuất các giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT trong thời gian tới.

Chủ trì tọa đàm là các đồng chí: Phan Nguyễn Như Khuê, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM; Nguyễn Thọ Truyền, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM và NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM.


Chủ trì tọa đàm là các đồng chí: Nguyễn Thọ Truyền, Phan Nguyễn Như Khuê và NSƯT Nguyễn Thị Thanh Thúy (từ phải qua). Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Phát biểu đề dẫn, đồng chí Nguyễn Thọ Truyền cho biết, sau gần 4 tháng ban hành kế hoạch và gửi thư mời viết tham luận đến các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân, Ban Tổ chức tọa đàm đã nhận được 49 tham luận. Các tham luận tập trung khái quát đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực văn hóa văn nghệ.

Bên cạnh đó, các tham luận còn làm rõ thực trạng công tác LLPB VHNT, tập trung phân tích, làm rõ thực trạng kết quả đạt được và những hạn chế trong công tác LLPB, VHNT TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất và đề xuất những giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT TPHCM trong thời gian tới, góp phần xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.


Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đề cập đến mối quan hệ giữa LLPB với sáng tạo, TS Phí Thị Thu Hà (Văn phòng Chính phủ phía Nam) cho rằng, sáng tạo VHNT đi trước, LLPB hình thành sau và công tác LLPB luôn mang tính định hướng cho các sáng tác.

“LLPB là một thành tố cơ hữu trong đời sống VHNT; có chức năng thẩm định, đánh giá tác phẩm, tác giả; phát hiện các giá trị, các quy luật; dự báo, phát hiện cái mới; tham gia điều chỉnh, định hướng cho sự vận động, phát triển của VHNT; củng cố lập trường tư tưởng chính trị vững chắc đến cả người sáng tác lẫn người thụ hưởng, thưởng lãm”, TS Phí Thị Thu Hà nhận định.


Đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đồng quan điểm, GS-TS Nguyễn Xuân Tiên, Chủ tịch Hội Mỹ thuật TPHCM, cũng cho rằng, LLPB VHNT đóng một vai trò rất quan trọng trong đời sống VHNT và sự phát triển của xã hội. “Tuy nhiên, thực tiễn thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả, thành tựu đã đạt được, LLPB trong lĩnh vực mỹ thuật cũng đồng thời thời bộc lộ những hạn chế, yếu kém, đặc biệt là ở vai trò định hướng hoạt động thực tiễn và hoạt động sáng tạo, cần phải được phân tích, đánh giá, lý giải để tìm ra giải pháp phát triển”, GS-TS Nguyễn Xuân Tiên cho biết.


Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đánh giá chung về mối quan hệ giữa LLPB đối với văn học, nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM, cho rằng, thời gian qua, LLPB chưa đi kịp với đời sống sáng tạo VHNT nói chung, thậm chí còn lùi phía sau. Theo nhà văn Bích Ngân: “Đa số những vấn đề nóng bỏng, gay gắt cần LLPB lên tiếng thì lại e dè, chậm chạp, im ắng. Và như vậy, LLPB và sáng tác chưa thể đồng hành được”.

Ở lĩnh vực điện ảnh, nghệ sĩ Công Hậu mang đến những trăn trở khi có những bộ phim ăn khách với doanh thu hàng trăm tỷ đồng, nhưng những bộ phim ấy đã bảo đảm yếu tố nghệ thuật chưa? Theo anh, cần có LLPB lên tiếng, phân tích để làm rõ, đánh giá bộ phim đó được gì và chưa được gì. Có như vậy mới giúp điện ảnh phát triển.


Nghệ sĩ Công Hậu bày tỏ mong muốn có thêm nhiều tiếng nói từ lực lượng lý luận phê bình đối với lĩnh vực điện ảnh. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Bên cạnh đó, tọa đàm còn nhận được nhiều ý kiến cũng như giải pháp của một số đại biểu như: đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, PGS-TS Phan Thị Bích Hà, PGS-TS Nguyễn Thế Nghĩa, PGS-TS Võ Văn Nhơn, ThS Phạm Thị Phương Lan… Các ý kiến đều bày tỏ mong muốn LLPB sẽ có thêm nhiều cơ hội để khẳng định mình cũng như có thể sát sao và đồng hành với đời sống sáng tạo VHNT của thành phố.


Đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê phát biểu kết thúc tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Phát biểu kết thúc, đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, kết quả tọa đàm là cơ sở tin cậy để Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật TPHCM báo cáo Thường trực Thành ủy việc thực hiện Kế hoạch “Tổng kết 50 năm Văn học, nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh sau ngày đất nước thống nhất”. Đồng thời là cơ sở để Hội đồng tham mưu lãnh đạo thành phố xây dựng chiến lược phát triển VHNT trong tình hình mới; gợi mở để các cơ quan, đơn vị, các hội VHNT thành phố đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, có những quyết sách phù hợp nhằm phát triển VHNT, trong đó có công tác LLPB cần đổi mới và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.



Trong phần phát biểu kết thúc tọa đàm, đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, trên cơ sở đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, các tham luận và các ý kiến phát biểu tại tọa đàm đều đưa ra nhiều ý kiến, kiến nghị về định hướng, giải pháp, phương pháp xây dựng, phát triển LLPB văn nghệ trong thời kỳ tới. Có thể gom thành 5 nhóm giải pháp chính như sau:

1. Tiếp tục và không ngừng nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của văn hóa, VHNT, của công tác LLPB VHNT trong công cuộc đổi mới, phát triển đất nước hiện nay. Cần thực hiện thật tốt, thật kiên trì, bài bản trong cấp ủy đảng và chính quyền các cấp, nhất là người đứng đầu; trong các cơ quan và đội ngũ lãnh đạo, quản lý văn hóa, văn nghệ.

2. Chủ động mở rộng, nâng cao việc tiếp nhận tư tưởng và lý thuyết từ nước ngoài (qua giao lưu, hội nhập, phiên dịch, giới thiệu, tiếp nhận, thu nạp các nguồn lý thuyết, LLPB tiến bộ, khoa học, hiện đại, phù hợp với truyền thống văn hóa, VHNT dân tộc và nhu cầu xã hội) trong thời đại toàn cầu hóa, văn hóa, VHNT cần gắn chặt với đời sống, với nền kinh tế thị trường, với quá trình toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của công tác LLPB.

3. Coi trọng việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong công tác LLPB. Đội ngũ này phải có nhận thức, trình độ có chuyên môn sâu, am hiểu văn hóa, VHNT dân tộc và các kiến thức, phương pháp hiện đại. Quan tâm xây dựng các cơ sở đào tạo có chất lượng cao. Mở rộng đối tượng tiếp nhận các nội dung LLPB VHNT thông qua các hình thức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn. Tăng cường định hướng thẩm mỹ cho công chúng VHNT, đặc biệt là thanh thiếu niên, và phát huy vai trò của văn hóa, VHNT trong việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người TPHCM.

4. Tiếp tục kế thừa và phát huy những thành tựu, bài học đã đạt được trong 50 năm qua, định hướng thẩm mỹ và công tác LLPB cần bảo đảm cao hơn tính định hướng, tính giáo dục, tính khoa học, tính hiệu quả.

5. Tăng cường nội lực của nhà LLPB bằng sự đổi mới cơ chế, chính sách, chú ý đãi ngộ, tôn trọng tự do sáng tạo, đổi mới, tạo điều kiện cho tác phẩm VHNT phục vụ tốt hơn, hiệu quả hơn đời sống tinh thần của xã hội...

HỒ HUY SƠN/Sài Gòn Giải phóng

Bài viết liên quan

Xem thêm
Đô thị mới và cảm hứng thi ca
Cuộc thi thơ với chủ đề “Tiếng gọi đô thị mới” do Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh tổ chức (nhận tác phẩm từ ngày 1-3 đến 31-12-2026) là một trong những hoạt động trọng điểm của văn học, văn hóa-nghệ thuật thành phố năm 2026. Cuộc thi không chỉ là sân chơi cho giới thi sĩ và người yêu thơ mà còn được kỳ vọng khơi nguồn cho dòng chảy của thi ca trong không gian đô thị mới...
Xem thêm
Thông báo về việc cập nhật thông tin hội viên theo địa chỉ mới sau sáp nhập
Để cập nhật danh sách hội viên theo địa chỉ mới sau sáp nhập, Văn phòng Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh đề nghị quý hội viên cung cấp thông tin địa chỉ nơi ở hiện nay (theo đúng tên phường mới) và số điện thoại liên hệ (trong trường hợp có thay đổi mà chưa cập nhật với Văn phòng Hội).
Xem thêm
Lời ngỏ từ Ban Tổ chức Cuộc thi thơ “Tiếng gọi đô thị mới”
Nếu còn một chút rung động với thành phố này – với những đổi thay, với những điều đang lớn lên mỗi ngày – xin các bác, các anh chị gửi về vài bài thơ hưởng ứng.
Xem thêm
Lịch sử thành phố hào hùng trong tim của một bác sĩ
Sáng 11-4, tại Đường sách TPHCM, Hội Nhà văn TPHCM tổ chức chương trình giao lưu ra mắt ấn phẩm Thành phố trong tim của tác giả, bác sĩ Huỳnh Thị Minh Tâm.
Xem thêm
Nhạc sĩ Ngô Tùng Văn đã lặng lẽ “ra đi”, để lại những bài ca tử tế
Thật bất ngờ và buồn bã khi hay tin nhạc sĩ Ngô Tùng Văn đột ngột ra đi, như một nốt lặng không lời. Mới đó thôi, chúng tôi còn ngồi với nhau, ăn uống, trò chuyện về âm nhạc, về thơ, về những dự định còn dang dở. Anh đã từng phổ cho tôi hai bài thơ bằng những giai điệu mộc mạc, nhưng ngọt ngào va chân thành như chính con người anh vậy.
Xem thêm
Vẻ đẹp của nhà văn nữ trên trang viết và trong cuộc đời
Sáng 10.4.2026, tại Hà Nội, Ban Nhà văn nữ Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức chương trình gặp gỡ và giao lưu “Nhà văn nữ Việt Nam: Sống và Viết”, quy tụ nhiều cây bút nữ đến từ các vùng miền trên cả nước.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu trở về cánh rừng nhiều đom đóm bay
Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu, một tác giả nổi tiếng từng được trao tặng Giải thưởng Nhà nước, vừa đột ngột qua đời ở tuổi 78, vào ngày 8/4/2026 tại Hà Nội.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu – tác giả bài thơ “Màu hoa đỏ” đột ngột qua đời
Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu - tác giả bài thơ nổi tiếng Màu hoa đỏ đã đột ngột qua đời vào sáng 8/4 khi đang đi trên một chuyến xe bus.
Xem thêm
Bệ đỡ mới cho văn học sử
NXB Tổng hợp TPHCM vừa ra mắt hai tác phẩm chủ đề văn học sử với nhan đề Văn chương quốc âm về thế kỷ XIX và Môi trường kêu cứu, văn chương đáp lời.
Xem thêm
Phê duyệt Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”
Ngày 4/4/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng ký ban hành Quyết định số 611/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Xem thêm
Thông báo về việc thành lập Ban Sơ khảo cuộc thi thơ “Tiếng gọi đô thị mới”
Một cuộc thi thơ hướng tới diện mạo tinh thần của đô thị mới – nơi truyền thống và hiện đại cùng cất tiếng.
Xem thêm
Họ Phùng miền Trung Tây Nguyên - Dòng chảy và hội tụ
Sáng 5/4/2026, tại TP Đà Nẵng, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Hội Khoa học Lịch sử Đà Nẵng phối hợp với Hội đồng họ Phùng Việt Nam, Hội đồng họ Phùng miền Trung – Tây Nguyên tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Họ Phùng Việt Nam – các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên trong tiến trình lịch sử”. Sự kiện thu hút đông đảo các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, văn nghệ sĩ và đại diện con cháu họ Phùng từ nhiều địa phương tham dự.
Xem thêm
Thông báo về việc bổ sung bài viết để tái bản tập thơ văn “Viết về Mẹ”
Nhằm làm phong phú nội dung cho lần tái bản, bên cạnh các tác giả đã tham gia ấn bản năm 2025, Hội Nhà văn TP.HCM trân trọng mời toàn thể hội viên gửi thêm sáng tác với chủ đề về người mẹ.
Xem thêm
Giải thưởng sáng tác, quảng bá tác phẩm VH-NT, báo chí chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM vừa ban hành kế hoạch phát động Giải thưởng sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” giai đoạn 2026 – 2030.
Xem thêm
Định vị vai trò của lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật trong kỷ nguyên mới
Ngày 30/3, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội nghị tổng kết công tác của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương, nhiệm kỳ 2021-2026.
Xem thêm
Tần Hoài Dạ Vũ ra mắt tuyển tập nhạc phổ thơ
Nhà thơ Tần Hoài Dạ Vũ là một người thành danh trong giới văn đàn, ông còn có các bút danh: Nguyễn Văn Bổn, Nguyễn Giao Thủy. Ông sinh năm 1946 tại Giao Thủy, Đại Hòa, Đại Lộc, Quảng Nam. Nguyên là Chủ tịch Sinh viên ĐHSP Huế, Phó Chủ tịch Hội đồng Sinh viên Liên khoa Viện Đại học Huế (1968-1969); Hiệu trưởng trường Quốc Học Huế (1975-1976); Trưởng ban Nghiên cứu Văn hóa Dân gian Sở VHTT Quảng Nam - Đà Nẵng (1978-1988); Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế - Xã hội, Đại học Duy Tân, Đà Nẵng (2012-2017).
Xem thêm
Giao lưu ra mắt tiểu thuyết “Vọng âm”: Những âm vang từ lịch sử và trách nhiệm người viết
Sáng 19-3, tại TP.HCM, Hội Nhà văn TP.HCM đã tổ chức chương trình giao lưu, ra mắt tiểu thuyết Vọng âm của nhà văn Nguyễn Thu Hà. Chương trình thu hút sự tham dự của đông đảo nhà văn, nhà thơ, giới phê bình cùng các cơ quan báo chí.
Xem thêm
7 nhà thơ Việt Nam góp mặt tại Festival Ngày Thơ Thế giới 2026
Festival Ngày Thơ Thế giới (WPDF) sẽ chính thức kỷ niệm chặng đường 5 năm hình thành và phát triển vào ngày 21/03/2026 tới đây.
Xem thêm
Điều tra dư luận xã hội
Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương hiện đang triển khai điều tra dư luận xã hội về tình hình tâm trạng, tư tưởng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong quý I/2026.
Xem thêm