- Góc nhìn văn học
- Nhà văn Bích Ngân: *Dấn thân* vào viết kịch bản lịch sử
Nhà văn Bích Ngân: *Dấn thân* vào viết kịch bản lịch sử
Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng:
2022-10-19 07:20:52
2341 lượt xem
Bích Ngân có chiều cao của một nữ người mẫu, 1m70, và gương mặt hiền hậu kiểu con gái miền Tây. Thông thường một người phụ nữ có ưu thế ngoại hình sẽ ít khi làm nghề viết lách. Nhưng Bích Ngân thì khác, chị chọn cầm bút và có nhiều tác phẩm ấn tượng với độc giả, cả ở lĩnh vực văn chương và sân khấu.
Mới đây kịch bản Vương quyền (đoạt giải B của Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam năm 2021) của chị đã được đạo diễn NSƯT Lê Nguyên Đạt dàn dựng và đoạt Huy chương Vàng tại Liên hoan Sân khấu Thủ đô 2022.
Cảm xúc dồn nén vào trang viết
Dẫu rất đa năng, nhưng Bích Ngân vẫn cho rằng viết là một hành trình rất nhọc nhằn. Chị rất ít nói và chị thừa nhận mình không giỏi phát biểu trước đám đông. Có thể, sự ít bộc bạch của chị là do ảnh hưởng tính cách của vị tiền bối mà chị rất kính quý - nhà văn Trang Thế Hy, cũng là người chọn đăng tác phẩm đầu tiên của chị trên báo Văn nghệ TP.HCM.Hình như tất cả các suy nghĩ và cảm xúc chị dồn vào trang viết. Chị viết miệt mài và liên tục cho ra nhiều tác phẩm. Giờ đây, dẫu đang ở cương vị Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM, nơi quy tụ đến 400 cây bút nhiều lứa tuổi, chị vẫn chăm chỉ viết. Những gì chị viết ra, kể cả viết Facebook, cũng đậm đặc nét suy tư về thân phận con người.
Viết nhiều và viết khỏe, nhưng chị vẫn cho rằng viết là một hành trình nhọc nhằn nên chị viết chậm và nắn nót từng con chữ và từng ý tứ. Bởi với chị, viết ra được những điều có ý nghĩa thật sự không đơn giản.
Nhưng, được viết với Bích Ngân là niềm hạnh phúc. Chị có thói quen dậy sớm và giải bày một cảm xúc, một điều trăn trở gì đấy trên Facebook cá nhân, rồi chị quan sát và đọc. Tất cả những gì tâm đắc được chị lưu giữ trong trí nhớ và miêu tả nó bằng con chữ được tinh luyện qua chiêm nghiệm của mình. Chị mê viết nên dấn thân vào nhiều thể loại như truyện ngắn, tiểu thuyết, truyện hài, và cả làm thơ. Không chỉ viết, chị luôn nghe ngóng và phát hiện nhiều cây bút mới. Hồi trước, chị đảm nhiệm chức vụ Phó Giám đốc Nhà xuất bản Văn hóa Văn nghệ, nơi giới thiệu rất nhiều cây bút tuổi 8X, 9X có bút lực tốt. Giờ đây, Hội Nhà văn TP.HCM dưới sự điều hành của chị cũng đang có nhiều hoạt động sôi nổi dành cho các tác giả trẻ cả văn và thơ.
“Viết kịch là một thử thách đầy cám dỗ”
Theo quy luật tự nhiên, qua thời gian con người sẽ thêm tuổi thể lực và khát khao sẽ hao mòn. Thế nhưng, Bích Ngân càng viết càng hăng, càng thêm tuổi càng tích lũy được nhiều tri thức và kinh nghiệm cuộc đời. Dẫu bộn bề, chị quyết tâm dấn thân vào con đường viết kịch bản lịch sử, một sân chơi còn thưa vắng. Hay nói cách khác, viết kịch bản sân khấu ít tiền hơn các thể loại kịch bản khác - mà trong đó kịch bản lịch sử lại vô cùng dụng công. Bích Ngân thích cái khó vì chị luôn sung sướng khi thấy tác phẩm của mình đặt đúng vào một môi trường tử tế, đậm chất văn học.
Chị nói: “Viết kịch, tức là viết kịch bản văn học, mà kịch bản văn học là một thể loại của văn chương. Ở Việt Nam còn hiếm nhưng ở phương Tây hay Trung Quốc, Nhật Bản… rất nhiều nhà văn cũng là kịch tác gia nổi tiếng. Kịch thực ra chỉ là hình thức khác của văn chương. Nhưng không gian kịch chỉ diễn ra trên sân khấu nhỏ và thời gian chỉ xảy ra trong vài tiếng, nên tác giả không thể tha hồ với con chữ mà phải biết nén lại những điều đắc địa nhất. Viết kịch là một thử thách, nhưng là một thử thách đầy cám dỗ”.
Với kịch bản văn học Vương quyền, Bích Ngân muốn góp phần vén lên một màn bí mật của lịch sử triều đại vua Minh Mạng. Qua vụ án oan Tống Thị Quyên (vợ hoàng tử Cảnh) bị vu cáo, chị muốn miêu tả những âm mưu chính trị chốn quyền lực - nơi những con người ruột thịt sẵn sàng giết nhau để tranh quyền đoạt lợi. Nhưng thông điệp chính của chị là đề cao trung thần Lê Văn Duyệt, một người luôn xả thân bảo vệ công lý bất chấp điều đó có thể là trái lệnh vua. Kịch bản ấy, không dành cho đối tượng khán giả chỉ thích xem nghệ thuật thuần túy giải trí, nó phù hợp với những người thích tìm tòi và tôn vinh giá trị văn hóa lịch sử của dân tộc.
Vở cải lương “Vương quyền” dàn dựng từ kịch bản của Bích Ngân đã giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Sân khấu Thủ đô 2022
Ngoài Vương quyền, Bích Ngân đã hoàn thành một kịch bản lịch sử khác là Vương thành với câu chuyện kể về người sáng lập nhà tiền Lê của nước Đại Cồ Việt. Trước đó, chị cũng đoạt giải C của Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam với kịch bản Phiên xử nhà Thái Miếu, và một kịch bản còn trong ngăn kéo là Lời thề trước Đền Hùng viết Nguyễn Thái Học.
Bằng cách ấy, Bích Ngân vô hình trung trở thành một người diễn giải lịch sử bằng tác phẩm nghệ thuật. Có thể, số lượng khán giả xem tác phẩm lịch sử của Bích Ngân được kể dưới hình thức cải lương, hay kịch nói, chỉ có giới hạn trong khán phòng vài trăm người cho mỗi suất diễn. Nhưng, lựa chọn của chị hẳn sẽ tạo cảm hứng cho nhiều tác giả trẻ khác, để viết về những điều hay và đẹp của dân tộc mình.
NGUYỄN HUY (https://thethaovanhoa.vn)
Bài viết liên quan
Xem thêm
Cho ngày 30 tháng 4: Chuyện bây giờ mới kể
Thời gian là cỗ máy mài vô tình và tàn nhẫn đối với ký ức cá nhân. Trong biển thông tin hỗn loạn và nhiều kênh hôm nay, ký ức lại càng gặp nhiều thách thức thường trực và dữ dội. Một cách cổ sơ và thủ công cưỡng chống lại sự bào mòn vô tình và tàn nhẫn ấy là tìm dịp nhắc lại, thường xuyên nhắc lại.
Xem thêm
Cần chấm dứt việc truy đuổi người vi phạm giao thông
Tết Bính Ngọ về thăm quê, mình chứng kiến một vụ tai nạn giao thông hơi vô lý. Một lão nông điều khiển xe máy đang chạy trên đường, chợt lão nghe tiếng còi hụ của xe CSGT phía sau, ngỡ là cảnh sát đuổi mình nên lão tăng tốc chạy nhanh hơn. Đến đoạn km 108, QL 20 thì bị lạc tay lái, xe lao vào lề đường té bổ nhào, khiến mặt mày và tay chân lão bê bết máu. Hai anh CSGT dừng xe đỡ lão dậy cùng với người dân mang dầu, băng cad sơ cứu. Trong lúc băng lại vết thương, hai anh cảnh sát nói với lão nông và mọi người rằng, các anh chỉ truy đuổi xe của nam thanh niên vi phạm chứ không phải đuổi xe lão nông này. Do lão hoảng quá, cố chạy nhanh nên gây ra tai nạn. Sau đó ông lão được đưa vào bệnh viện chữa trị. Rất may là ông già này chỉ bị thương nhẹ nên xuất viện một ngày sau đó.
Xem thêm
Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành hiệu quả
Mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều khởi nguồn từ sự giao thoa tất yếu giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân. Ý chí tại Đại hội XIV không chỉ đơn thuần là hệ thống văn kiện chính trị, mà là sự kết tinh cao độ giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực dự báo chiến lược tài tình và khát vọng cháy bóng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Quyết sách của Đảng là thành quả của một quá trình tổng kết thực tiễn sâu sắc, dưới ánh sáng của lý luận khoa học và tinh hoa trí tuệ của toàn dân tộc.
Xem thêm
Biết không hay sao vẫn lao vào?
Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.
Xem thêm
Chuyên đề: Chống AI lũng đoạn văn chương
Không còn là chuyện có nên hay không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác văn học nữa, mà thực tế đang đặt ra yêu cầu ứng phó với việc lợi dụng, lạm dụng AI để tạo nên những sản phẩm mang tên tác giả cụ thể nhưng không thấm mồ hôi của lao động nghề nghiệp, không “đóng dấu” được bản sắc của người viết.
Xem thêm
Thời cơ mới cho sáng tạo văn học - nghệ thuật
Năm 2025 là một năm in dấu đậm trong lịch sử phát triển của đất nước, không chỉ bởi kỉ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, mà còn là năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị - xã hội quan trọng; kịp thời nhìn lại những tác động xã hội nhiều mặt, đồng thời rút ra nhiều vấn đề đáng và cần để tổ chức tốt hơn cho hoạt động kỉ niệm 100 năm ra đời của Đảng (1930 - 2030), 100 năm ra đời của chế độ mới (1945 - 2045) với nội dung thiết thực, nhiều hình thức mới mẻ, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc.
Xem thêm
Học sinh “đánh thức” văn học bằng trải nghiệm sáng tạo
Không dừng lại ở việc học văn qua trang sách, học sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM) đã biến văn chương thành một hành trình trải nghiệm đa giác quan. Dự án “Tiếng tơ lòng” cho thấy một hướng tiếp cận mới: đưa văn học dân gian và văn học trung đại sống lại trong đời sống hiện đại, bằng chính sự sáng tạo và cảm xúc của người học.
Xem thêm
Thúc đẩy việc dạy và học tiếng Việt trong thế hệ trẻ kiều bào tại Hàn Quốc
Ngày 12/4, Tọa đàm với chủ đề “Thực trạng và giải pháp phát triển việc giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc” đã diễn ra tại thành phố Gwangju, Hàn Quốc.
Xem thêm
Bốn văn nhân, một mạch văn chương
Bốn con người, bốn phong cách, nhưng cùng chung một mạch nguồn: đi ra từ chiến tranh, sống và viết bằng trải nghiệm thật, và giữ trọn sự tử tế với văn chương.
Xem thêm
Văn chương Việt trong vòng xoáy AI
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đưa văn chương và người đọc vào thời khắc chuyển mình chưa từng có. Nó có thể được xem là công cụ hỗ trợ người viết, cũng gợi mở vô số thách thức cùng các áp lực mới cần đối mặt.
Xem thêm
Nỗi trăn trở của người làm chính sách trước những vấn đề nhân sinh
Những ngày gần đây, dư luận xã hội không khỏi bàng hoàng trước thông tin gần 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn ra thị trường, len lỏi vào cả bữa ăn học đường. Những mâm cơm tưởng như an toàn nhất - nơi trẻ em ăn uống mỗi ngày - bỗng trở thành tâm điểm của nỗi lo lắng. Phụ huynh hoang mang, nhà trường lúng túng, cơ quan quản lý khẩn trương rà soát, còn người làm chính sách thì không khỏi trăn trở.
Xem thêm
Nhà văn Nam Cao - nhìn từ khả năng kiến tạo di sản văn hóa vùng
Nhà văn có muôn nẻo lựa chọn bút danh cho mình (cội nguồn dòng tộc, kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu, bè bạn, triết lý nhân sinh, thế sự, nghề nghiệp, phép chơi chữ…). Với Trần Hữu Tri (1917-1951), ông chọn bút danh Nam Cao bằng lối ghép địa danh quê hương với hai chữ đầu của tên tổng và huyện: tổng Cao Đà, huyện Nam Xang (nay thuộc xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình).
Xem thêm
Trại sáng tác cần tránh hình thức, lãng phí
Nhiều năm qua, các trại sáng tác văn học nghệ thuật được tổ chức đã góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển đội ngũ văn nghệ sĩ, đồng thời cho ra đời nhiều tác phẩm có giá trị. Tuy nhiên, mô hình cũ đã bộc lộ những hạn chế về hiệu quả, cách tổ chức.
Xem thêm
Làm mới “chất Việt” trong trang văn trẻ thơ
Giữa “bão” giải trí số, văn học thiếu nhi Việt Nam đang âm thầm chuyển mình để không bị lãng quên. Từ việc cách tân ngôn ngữ đến mở rộng biên độ sáng tạo, mỗi trang viết hôm nay là một nỗ lực nhằm tìm lại vị thế trang trọng nhất trong thế giới tinh thần của độc giả nhỏ tuổi.
Xem thêm
Một chuyến xe, một câu nói, và chiếc gương soi vào nhân cách
Có những câu chuyện, thoạt nhìn rất nhỏ. Một chuyến xe. Một cuộc tranh cãi. Một câu nói buột miệng.
Xem thêm
Từ tâm sự của vợ chồng dịch giả tiếng Đức đến dấu ấn cổ tích của Anh Grimm
Qua thư giới thiệu của nhà văn Hồ Anh Thái, tôi đã có cuộc hẹn tại nhà riêng của hai dịch giả Đức ngữ nổi tiếng là GS.TS Günter Giesenfeld và Marianne Ngo. Thành phố Marburg của họ cách chỗ tôi ở chỉ một tiếng rưỡi tàu. Vì biết người Đức rất tôn trọng giờ giấc nên tôi đã đến sớm hơn 2 tiếng đồng hồ để vừa tránh chậm tàu, có thể vừa tranh thủ thời gian dạo quanh một trong những thành phố cổ kính và huyền bí nhất nước Đức.
Xem thêm
Vị thế của văn chương trong Công nghiệp Văn hoá Việt Nam
Đến vùng xa vùng đảo và lắng nghe ý kiến của người dân, tôi càng thấy rõ hơn, cái nghèo về đời sống tinh thần, đời sống văn hoá vẫn chưa được người dân quan tâm. Họ cần những ích lợi vật chất và gần như xa lạ với nhu cầu thụ hưởng thành quả văn học nghệ thuật.
Xem thêm
Vì sao người Việt lại đi khinh thơ của mình?
Từ một cuộc đối thoại hóm hỉnh nhưng không kém phần thẳng thắn, bài phỏng vấn của Nguyễn Văn Mạnh - Nguyễn Đình Minh đặt ra một câu hỏi khiến nhiều người làm thơ phải giật mình: Vì sao người Việt lại đi khinh thơ của mình?
Xem thêm
Đấu tranh, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng
Nghị quyết số 29-NQ/TW về Chiến lược Bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng xác định: “... Bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và lợi ích quốc gia-dân tộc; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước...”.
Xem thêm
Nhìn lại năm 2025, ấn tượng văn hóa, và suy ngẫm văn học
Năm 2025 vừa khép lại với nhiều sự kiện quan trọng của đất nước, trong đó không thể không nhắc đến những hoạt động nổi bật kỉ niệm 80 năm Quốc khánh và 50 năm non sông liền một dải. Hòa trong không khí ấy, đời sống văn hóa và văn học có những ấn tượng gì đáng suy ngẫm?
Xem thêm
