- Góc nhìn văn học
- Nhà văn Bích Ngân: *Dấn thân* vào viết kịch bản lịch sử
Nhà văn Bích Ngân: *Dấn thân* vào viết kịch bản lịch sử
Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng:
2022-10-19 07:20:52
2434 lượt xem
Bích Ngân có chiều cao của một nữ người mẫu, 1m70, và gương mặt hiền hậu kiểu con gái miền Tây. Thông thường một người phụ nữ có ưu thế ngoại hình sẽ ít khi làm nghề viết lách. Nhưng Bích Ngân thì khác, chị chọn cầm bút và có nhiều tác phẩm ấn tượng với độc giả, cả ở lĩnh vực văn chương và sân khấu.
Mới đây kịch bản Vương quyền (đoạt giải B của Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam năm 2021) của chị đã được đạo diễn NSƯT Lê Nguyên Đạt dàn dựng và đoạt Huy chương Vàng tại Liên hoan Sân khấu Thủ đô 2022.
Cảm xúc dồn nén vào trang viết
Dẫu rất đa năng, nhưng Bích Ngân vẫn cho rằng viết là một hành trình rất nhọc nhằn. Chị rất ít nói và chị thừa nhận mình không giỏi phát biểu trước đám đông. Có thể, sự ít bộc bạch của chị là do ảnh hưởng tính cách của vị tiền bối mà chị rất kính quý - nhà văn Trang Thế Hy, cũng là người chọn đăng tác phẩm đầu tiên của chị trên báo Văn nghệ TP.HCM.Hình như tất cả các suy nghĩ và cảm xúc chị dồn vào trang viết. Chị viết miệt mài và liên tục cho ra nhiều tác phẩm. Giờ đây, dẫu đang ở cương vị Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM, nơi quy tụ đến 400 cây bút nhiều lứa tuổi, chị vẫn chăm chỉ viết. Những gì chị viết ra, kể cả viết Facebook, cũng đậm đặc nét suy tư về thân phận con người.
Viết nhiều và viết khỏe, nhưng chị vẫn cho rằng viết là một hành trình nhọc nhằn nên chị viết chậm và nắn nót từng con chữ và từng ý tứ. Bởi với chị, viết ra được những điều có ý nghĩa thật sự không đơn giản.
Nhưng, được viết với Bích Ngân là niềm hạnh phúc. Chị có thói quen dậy sớm và giải bày một cảm xúc, một điều trăn trở gì đấy trên Facebook cá nhân, rồi chị quan sát và đọc. Tất cả những gì tâm đắc được chị lưu giữ trong trí nhớ và miêu tả nó bằng con chữ được tinh luyện qua chiêm nghiệm của mình. Chị mê viết nên dấn thân vào nhiều thể loại như truyện ngắn, tiểu thuyết, truyện hài, và cả làm thơ. Không chỉ viết, chị luôn nghe ngóng và phát hiện nhiều cây bút mới. Hồi trước, chị đảm nhiệm chức vụ Phó Giám đốc Nhà xuất bản Văn hóa Văn nghệ, nơi giới thiệu rất nhiều cây bút tuổi 8X, 9X có bút lực tốt. Giờ đây, Hội Nhà văn TP.HCM dưới sự điều hành của chị cũng đang có nhiều hoạt động sôi nổi dành cho các tác giả trẻ cả văn và thơ.
“Viết kịch là một thử thách đầy cám dỗ”
Theo quy luật tự nhiên, qua thời gian con người sẽ thêm tuổi thể lực và khát khao sẽ hao mòn. Thế nhưng, Bích Ngân càng viết càng hăng, càng thêm tuổi càng tích lũy được nhiều tri thức và kinh nghiệm cuộc đời. Dẫu bộn bề, chị quyết tâm dấn thân vào con đường viết kịch bản lịch sử, một sân chơi còn thưa vắng. Hay nói cách khác, viết kịch bản sân khấu ít tiền hơn các thể loại kịch bản khác - mà trong đó kịch bản lịch sử lại vô cùng dụng công. Bích Ngân thích cái khó vì chị luôn sung sướng khi thấy tác phẩm của mình đặt đúng vào một môi trường tử tế, đậm chất văn học.
Chị nói: “Viết kịch, tức là viết kịch bản văn học, mà kịch bản văn học là một thể loại của văn chương. Ở Việt Nam còn hiếm nhưng ở phương Tây hay Trung Quốc, Nhật Bản… rất nhiều nhà văn cũng là kịch tác gia nổi tiếng. Kịch thực ra chỉ là hình thức khác của văn chương. Nhưng không gian kịch chỉ diễn ra trên sân khấu nhỏ và thời gian chỉ xảy ra trong vài tiếng, nên tác giả không thể tha hồ với con chữ mà phải biết nén lại những điều đắc địa nhất. Viết kịch là một thử thách, nhưng là một thử thách đầy cám dỗ”.
Với kịch bản văn học Vương quyền, Bích Ngân muốn góp phần vén lên một màn bí mật của lịch sử triều đại vua Minh Mạng. Qua vụ án oan Tống Thị Quyên (vợ hoàng tử Cảnh) bị vu cáo, chị muốn miêu tả những âm mưu chính trị chốn quyền lực - nơi những con người ruột thịt sẵn sàng giết nhau để tranh quyền đoạt lợi. Nhưng thông điệp chính của chị là đề cao trung thần Lê Văn Duyệt, một người luôn xả thân bảo vệ công lý bất chấp điều đó có thể là trái lệnh vua. Kịch bản ấy, không dành cho đối tượng khán giả chỉ thích xem nghệ thuật thuần túy giải trí, nó phù hợp với những người thích tìm tòi và tôn vinh giá trị văn hóa lịch sử của dân tộc.
Vở cải lương “Vương quyền” dàn dựng từ kịch bản của Bích Ngân đã giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Sân khấu Thủ đô 2022
Ngoài Vương quyền, Bích Ngân đã hoàn thành một kịch bản lịch sử khác là Vương thành với câu chuyện kể về người sáng lập nhà tiền Lê của nước Đại Cồ Việt. Trước đó, chị cũng đoạt giải C của Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam với kịch bản Phiên xử nhà Thái Miếu, và một kịch bản còn trong ngăn kéo là Lời thề trước Đền Hùng viết Nguyễn Thái Học.
Bằng cách ấy, Bích Ngân vô hình trung trở thành một người diễn giải lịch sử bằng tác phẩm nghệ thuật. Có thể, số lượng khán giả xem tác phẩm lịch sử của Bích Ngân được kể dưới hình thức cải lương, hay kịch nói, chỉ có giới hạn trong khán phòng vài trăm người cho mỗi suất diễn. Nhưng, lựa chọn của chị hẳn sẽ tạo cảm hứng cho nhiều tác giả trẻ khác, để viết về những điều hay và đẹp của dân tộc mình.
NGUYỄN HUY (https://thethaovanhoa.vn)
Bài viết liên quan
Xem thêm
“Trang sách và mái trường” mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một sân chơi sáng tác
Bài phát biểu tại buổi lễ phát động cuộc thi viết về “ Trang sách & Mái trường”do Nhà xuất bảo Giáo dục Việt Nam và Hội nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức tại Tp. Hồ Chí Minh vào sáng ngày 12/6/2026
Xem thêm
Nhà văn Phố Giang với tác phẩm “Một dòng họ học hành đỗ đạt và giàu lòng nhân ái”
Tôi sinh hoạt cùng anh ở Hội thơ Nghệ Tĩnh tại TP.HCM & Hội viên Hội Nhà văn TP.HCM, đã được anh tặng hai tác phẩm thơ: Hoa trái cuối mùa, 99 Khúc tình thơ và tác phẩm văn Một dòng họ Học hành đỗ đạt và giàu lòng nhân ái. Kể từ năm 2004 đến nay, anh đã xuất bản 8 tác phẩm thơ và 4 tác phẩm văn. Thật đáng khâm phục và tự hào với bút lực phi thường và sự cần cù sáng tạo của anh.
Xem thêm
Hành trình đi, suy ngẫm và viết
Một hôm, nhà báo Tô Đình Tuân gửi cho tôi tập bản thảo khá dày. Tôi đọc và viết không chỉ vì tình cảm đồng nghiệp quen biết nhiều năm trong nghề báo, mà còn bởi tôi hiểu khá rõ con người và hành trình nghề nghiệp của tác giả. Đặc biệt, trong giai đoạn tôi được phân công làm Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, Tô Đình Tuân là một cộng sự đắc lực, luôn tận tâm, trách nhiệm và đầy nhiệt huyết với công việc.
Xem thêm
Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc: Từ người yêu nước đến “Đường kách mệnh”
Từ hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành đến sự ra đời của Đường Kách mệnh, bài viết của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ giúp người đọc nhìn lại một chặng đường lịch sử đặc biệt – nơi chủ nghĩa yêu nước gặp gỡ chủ nghĩa Mác – Lênin để hình thành tư tưởng cách mạng Hồ Chí Minh và mở lối cho dân tộc Việt Nam đi tới độc lập, tự do.
Xem thêm
Lại thêm một cuốn sách ồn ào
Những ồn ào quanh Chuyện với Thanh rồi sẽ qua đi. Nhưng câu chuyện về cách ứng xử với lịch sử, với văn học và với những khác biệt trong quan điểm tiếp nhận sẽ còn tiếp tục đặt ra. Một xã hội văn minh cần có những cuộc tranh luận văn hóa nghiêm túc. Và điều kiện đầu tiên của mọi cuộc tranh luận nghiêm túc là đọc trước khi phán xét, hiểu trước khi kết luận. Đó chính là thông điệp của người viết bài này. Chỉ khi đó, tiếng nói của lý trí mới không bị lấn át bởi sự ồn ào của đám đông.
Xem thêm
Văn học, nghệ thuật Việt Nam không ngừng phát triển, đồng hành cùng dân tộc
Trong suốt 50 năm sau ngày đất nước thống nhất (1975-2025), văn học, nghệ thuật Việt Nam đã không ngừng phát triển, đồng hành cùng công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước. Trên nền tảng tư tưởng, văn hóa của Đảng và truyền thống dân tộc, văn học, nghệ thuật đã thực sự trở thành một bộ phận cấu thành quan trọng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa, xây dựng nhân cách con người Việt Nam, phản ánh hiện thực đời sống xã hội, đồng thời lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Xem thêm
Có một sự đồng điệu giữa văn hoá và nghệ thuật Việt-Pháp
Thierry kể về Paris những năm tuổi trẻ. Nhà của Thierry cách trường Sư phạm ENS Paris chừng mười lăm phút đi bộ. Ông nói về các quán cà phê nơi giới trí thức Pháp từng tranh luận thâu đêm, về những phòng tranh nhỏ ở Saint-Germain-des-Prés, về Foucault với những suy tư sâu thẳm về con người và tự do. Khi nhắc đến Foucault, giọng ông chậm lại như đang nhớ về một người bạn cũ đã ra đi rất xa. Sau đó Thierry hỏi Tú rằng tại sao anh lại đến ven sông Sài Gòn để làm mỹ thuật.
Xem thêm
Từ cơ chế hoạt động của các tổ chức nhà văn trên thế giới nhìn về Hội Nhà văn Việt Nam
Bài viết của TS Hà Thanh Vân đăng Vanvn.vn
Xem thêm
Văn học trong kỷ nguyên số
Với sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới và công nghệ mới, những thay đổi lớn đã diễn ra trong cách sáng tác và đọc văn học. Đặc biệt là sự phổ biến của văn học trực tuyến và đọc điện tử, đã làm thay đổi rất nhiều cấu trúc và hệ sinh thái văn học truyền thống. Trong cuộc cách mạng thông tin và truyền thông sâu rộng này, văn học thời đại số sẽ đứng trước những cơ hội và thách thức mới.
Xem thêm
Người trẻ và văn chương tìm đường gặp nhau
Trong thời đại số, chỉ với một cú chạm màn hình, giới trẻ có thể tiếp cận vô vàn nội dung giải trí và tri thức, khiến những trang văn cần đọc chậm, chiêm nghiệm dần đánh mất vị trí trung tâm trong thói quen tiếp nhận.
Xem thêm
Văn học có thực sự chữa được cô đơn?
Ngày nay, thông qua mạng xã hội và các phương tiện công nghệ, con người kết nối với nhau nhiều hơn bao giờ hết. Nhưng một thực tại lại xảy ra: Dường như con người đang cô đơn hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh ấy, văn học nghệ thuật được kỳ vọng là sợi dây hàn gắn liên kết giữa người với người. Liệu một cuốn sách có thể mang tới sự gắn kết? Từ những cuộc đối thoại trong chuỗi sự kiện Những ngày Văn học châu Âu 2026, câu hỏi ấy đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Xem thêm
Nhà văn làm báo ở chiến trường - Trên tuyến đầu chống Mỹ - Tất cả cho ngày thống nhất non sông
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, văn nghệ sĩ vào chiến trường rất sớm. Đã sớm hình thành một “binh chủng văn nghệ sĩ” tại chiến trường vừa cầm trực tiếp cầm súng vừa trực tiếp sáng tác, đây là một điều đặc biệt của cuộc chiến tranh, một dấu ấn đặc sắc, để sau này nhìn lại chúng ta càng nhận thức rõ nét hơn, ý thức sâu sắc hơn về chiến tranh, để từ đó xây dựng vững chắc nền hòa bình với sự hiểu biết và trưởng thành của con người Việt Nam thời đại mới.
Xem thêm
Giữ trẻ em ở lại với văn chương
Áp lực học hành, nhịp sống gấp gáp và sức hút của giải trí số khiến trẻ em đang dần xa những trang sách. Để văn học thiếu nhi tìm lại vị trí trong đời sống hôm nay, điều quan trọng không nằm ở tác phẩm hay, mà ở môi trường đọc được nuôi dưỡng bền bỉ từ gia đình, nhà trường, người viết, nhà xuất bản và toàn xã hội. Từ đó, trẻ có thêm những khoảng lặng để mơ mộng, tưởng tượng và lớn lên cùng văn chương.
Xem thêm
AI “lên ngôi” văn đàn sẽ làm méo mó văn chương
Thuật toán AI khi được huấn luyện để “sáng tác” văn học thực chất là hành vi bóc lột sức lao động vốn hết sức vất vả, lao tâm khổ tứ của nhà văn, “cướp công” sáng tạo của họ. Trong khi đó, các ông chủ AI lại nghiễm nhiên hưởng lợi không chính đáng từ trí tuệ, mồ hôi, tâm sức lao động của nhà văn. Không chỉ vậy, khi những thuật toán AI lạnh lùng, vô cảm “sáng tạo” văn chương có thể sinh ra những đứa con tinh thần có hình hài nhưng không lành lặn sẽ dẫn đến sự dễ dãi, lệch lạc trong tiếp nhận tác phẩm của công chúng. Nguy hại nhất là AI có thể “giết chết” lý tưởng, khát vọng, động cơ, cảm hứng sáng tạo nghệ thuật chân chính của nhà văn. Nói mỉa mai, chua chát như một nhà văn, nếu để AI “lên ngôi” văn đàn thì nó không chỉ cướp “chiếc cần câu cơm” của nhà văn mà còn hủy hoại tương lai sự nghiệp sáng tác của họ.
Xem thêm
Cho ngày 30 tháng 4: Chuyện bây giờ mới kể
Thời gian là cỗ máy mài vô tình và tàn nhẫn đối với ký ức cá nhân. Trong biển thông tin hỗn loạn và nhiều kênh hôm nay, ký ức lại càng gặp nhiều thách thức thường trực và dữ dội. Một cách cổ sơ và thủ công cưỡng chống lại sự bào mòn vô tình và tàn nhẫn ấy là tìm dịp nhắc lại, thường xuyên nhắc lại.
Xem thêm
Cần chấm dứt việc truy đuổi người vi phạm giao thông
Tết Bính Ngọ về thăm quê, mình chứng kiến một vụ tai nạn giao thông hơi vô lý. Một lão nông điều khiển xe máy đang chạy trên đường, chợt lão nghe tiếng còi hụ của xe CSGT phía sau, ngỡ là cảnh sát đuổi mình nên lão tăng tốc chạy nhanh hơn. Đến đoạn km 108, QL 20 thì bị lạc tay lái, xe lao vào lề đường té bổ nhào, khiến mặt mày và tay chân lão bê bết máu. Hai anh CSGT dừng xe đỡ lão dậy cùng với người dân mang dầu, băng cad sơ cứu. Trong lúc băng lại vết thương, hai anh cảnh sát nói với lão nông và mọi người rằng, các anh chỉ truy đuổi xe của nam thanh niên vi phạm chứ không phải đuổi xe lão nông này. Do lão hoảng quá, cố chạy nhanh nên gây ra tai nạn. Sau đó ông lão được đưa vào bệnh viện chữa trị. Rất may là ông già này chỉ bị thương nhẹ nên xuất viện một ngày sau đó.
Xem thêm
Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành hiệu quả
Mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều khởi nguồn từ sự giao thoa tất yếu giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân. Ý chí tại Đại hội XIV không chỉ đơn thuần là hệ thống văn kiện chính trị, mà là sự kết tinh cao độ giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực dự báo chiến lược tài tình và khát vọng cháy bóng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Quyết sách của Đảng là thành quả của một quá trình tổng kết thực tiễn sâu sắc, dưới ánh sáng của lý luận khoa học và tinh hoa trí tuệ của toàn dân tộc.
Xem thêm
Biết không hay sao vẫn lao vào?
Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.
Xem thêm
Chuyên đề: Chống AI lũng đoạn văn chương
Không còn là chuyện có nên hay không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác văn học nữa, mà thực tế đang đặt ra yêu cầu ứng phó với việc lợi dụng, lạm dụng AI để tạo nên những sản phẩm mang tên tác giả cụ thể nhưng không thấm mồ hôi của lao động nghề nghiệp, không “đóng dấu” được bản sắc của người viết.
Xem thêm
Thời cơ mới cho sáng tạo văn học - nghệ thuật
Năm 2025 là một năm in dấu đậm trong lịch sử phát triển của đất nước, không chỉ bởi kỉ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, mà còn là năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị - xã hội quan trọng; kịp thời nhìn lại những tác động xã hội nhiều mặt, đồng thời rút ra nhiều vấn đề đáng và cần để tổ chức tốt hơn cho hoạt động kỉ niệm 100 năm ra đời của Đảng (1930 - 2030), 100 năm ra đời của chế độ mới (1945 - 2045) với nội dung thiết thực, nhiều hình thức mới mẻ, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc.
Xem thêm
