- Tin tức - Hoạt động Hội
- PGS.TS. Ngô Minh Oanh: Anh muốn làm lá biếc
PGS.TS. Ngô Minh Oanh: Anh muốn làm lá biếc
Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng:
2024-09-15 08:00:08
1407 lượt xem
Qua một nhà thơ ở TP. Hồ Chí Minh, tôi biết đến Phó giáo sư, tiến sĩ (PGS.TS.) Ngô Minh Oanh, một người gốc Quảng Bình. Ông là hội viên Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh. Cũng qua nhà thơ này, tôi biết đến "Tổ quốc mình đất biển mãi hòa nhau", tập thơ thứ 3 của nhà giáo, nhà thơ Ngô Minh Oanh.
Tiếng thơ chất chứa nỗi niềm
Trước đó, PGS.TS. Ngô Minh Oanh đã cho ra mắt độc giả hai tập thơ “Đêm nằm nghe ký ức” (2022), “Đất hóa miền thương” (2023). Vẫn dung dị, nồng nàn và trải nghiệm, như nhận xét của nhà thơ Nguyên Hùng, “Tổ quốc mình đất biển mãi hòa nhau”, gồm 50 bài thơ, gồm các nhóm đề tài chính: Quê hương, đất nước, những nơi ông có dịp đặt chân đến; biển đảo, người lính; nghề giáo. Đề tài rộng lớn về quê hương Quảng Bình xuất hiện khá nhiều trong các bài thơ: “Tiếng gà quê”,“Kiến Giang sông”, “Trước Quảng Bình quan”, “Cơm tấm của mạ”... Ông viết “Thơ tôi trằn trọc đêm dài/Ruột mềm máu chảy trong ngoài nhân gian” (Thơ tôi)-có thể hiểu đó là “mạch cảm” của thơ ông.
“Trước Quảng Bình quan” là bài thơ khá dài, có 8 khổ, gồm 44 câu thơ. Quảng Bình quan là một biểu tượng văn hóa, lịch sử không chỉ là niềm tự hào của người Quảng Bình. “Trước Quảng Bình quan”-bài thơ của Ngô Minh Oanh gần như là một tráng ca vừa cô đọng, vừa gợi bằng thơ của một nhà nghiên cứu lịch sử, một người con quê hương.
...
Ai dặm dài thiên lý vượt Hoành Sơn
Đường cái quan xuyên miền cát bỏng
Một Việt Thường biển dài, sông rộng
Chất keo đầu kết miền biên viễn
Văn Lang
(Trước Quảng Bình quan)
Phải am hiểu quá trình dựng nước, giữ nước, mở mang bờ cõi của ông cha; phải hiểu huyền sử và chính sử của dân tộc mới ngộ ra thông điệp mà nhà thơ gửi gắm qua thi phẩm.
PGS.TS. Ngô Minh Oanh (bìa trái) tại lễ trao tặng sách ở xã Cam Thủy (Lệ Thủy).
PGS.TS. Ngô Minh Oanh sinh ra trong một gia đình làm nông thuộc xã Cam Thủy (Lệ Thủy). “Mẹ đội sương sớm mom sông/Mớ tôm mớ cá đòng đòng nuôi con/Cha tôi chiêu chén trà om/Thuốc lào khói cuộn sáng bon đường cày” (Tiếng gà quê). Ông tự hào về gốc gác nhà quê; ám ảnh bởi tiếng gà quê; hay nói cách khác, đó là một phần ký ức: “Tiếng gà đồng vọng đêm đầy/Đã nghe lúa chín hương bay thơm mùa”; “Người quê chân chất thật thà/Tình người hòa lẫn tiếng gà và quê” (Tiếng gà quê).
PGS.TS. Ngô Minh Oanh là người giàu có về hoài niệm. Quá khứ luôn chảy trong tâm hồn ông, kết nối cùng hiện tại; qua thơ gửi thông điệp tới tương lai. Quảng Bình nói chung, Lệ Thủy nói riêng và cả Cam Thủy nơi ông sinh ra cũng vậy, sau gần 40 năm đã thay đổi. Tuy nhiên, nhà thơ luôn nhớ về bát cơm tấm ngày xưa của mạ, dẫu cơm tấm bây giờ đã thành sang chảnh; bát cơm tấm thơm cho lòng rưng rức: “Thương hạt gạo quê mình vỡ vụn để mà ngon” (Cơm tấm của mạ). “Hạt gạo”, “cơm tấm”, “vỡ vụn” là những ẩn dụ thi ca của quá khứ, của lam lũ, của phẩm chất con người một vùng đất.
Lệ Thủy vùng “địa linh nhân kiệt”, nơi có dòng sông Kiến Giang. Ngô Minh Oanh tự hào về dòng sông sự sống, dòng sông văn hóa này. “Lặng lẽ giấu mình vào ngô, lúa mướt xanh/Sông chảy ngầm tự lọc mình qua cát/Hòa Nhật Lệ giọt giọt nguồn tươi mát/Góp tinh khôi Lệ Thủy quê mình” và ông cảm thấy có lỗi với dòng sông:
...
Ôi Kiến Giang muôn đời trôi lặng lẽ
Ta vô tâm cứ vậy lớn khôn
Ta đâu biết sông tự phân thân mà chảy
Một tinh khiết mạch nguồn
qua biết mấy đớn đau
(Kiến Giang sông)
Không chỉ yêu quê hương, nơi sinh ra và lớn lên; “Tổ quốc mình đất biển mãi hòa nhau” xác tín tiếng thơ Ngô Minh Oanh là tiếng thơ gắn bó với đất nước, Tổ quốc. Ở mảng đề tài này, có thể kể đến “Trước Dinh Độc Lập”, “Đừng gọi Tổ quốc mình hình chữ S”, “Mùa thu”, “Bến Ngự ngày Bác trở về”, “Gửi bạn ở Trường Sa”, “Cồn Cỏ”, “Linh diệu thay những giọt máu giống nòi”, “Có một huyền thoại”, “Bên nấm mộ người chiến sĩ vô danh”, “Ghi ở nghĩa trang biên giới”, “Những bờ lau dọc đường biên”, “Lau trắng Bình Liêu”, “Viết gì đây ngày mười bảy tháng hai”...
Nếu tính đủ các bài thơ nhà thơ Ngô Minh Oanh sáng tác khi anh đến Hà Giang, Điện Biên, Sơn La và viết về Tây Nguyên thì có thể nói, “Tổ quốc mình đất biển mãi hòa nhau” là một tập thơ trữ tình cách mạng. Nói như nhà văn Kao Sơn, tập thơ thể hiện tấm lòng thủy chung trong sáng với Tổ quốc.
Tấm lòng với quê hương
PGS.TS. Ngô Minh Oanh là Nhà giáo ưu tú. Ông có hơn 40 năm dạy học ở nhiều địa phương; nguyên Trưởng khoa Lịch sử; Viện trưởng Viện nghiên cứu Giáo dục, Trường đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh; hiện nay, công tác ở Hội Khoa học Lịch sử TP. Hồ Chí Minh, Ủy viên Ủy ban Giải thưởng Trần Văn Giàu.
Ông tốt nghiệp Khoa Lịch sử (Trường đại học Sư phạm Vinh) và Khoa Triết học (Trường đại học Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh); là chuyên gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong nhiều dự án đổi mới giáo dục; từng giữ các trọng trách: Là ủy viên (năm 2017) và Phó Chủ tịch Hội đồng thẩm định quốc gia chương trình giáo dục phổ thông tổng thể (năm 2022); 4 năm liền là Chủ tịch Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa Lịch sử-Địa lý bậc trung học cơ sở (từ lớp 6 đến lớp 9) của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Với tư cách là một nhà sử học, cả đời gắn với nghiên cứu và giảng dạy; đến nay PGS.TS. Ngô Minh Oanh đã xuất bản 15 công trình và hơn trăm bài báo nghiên cứu từ lịch sử thế giới, lịch sử văn minh nhân loại, lịch sử Việt Nam và những nghiên cứu về đổi mới giáo dục Việt Nam.
Ông yêu nghề giáo, đam mê lịch sử và dấn thân với nghề. “Nghề thầy giáo cũng là nghề có “ma lực” đặc biệt, dù cho cuộc sống có khó khăn, áp lực nghề nghiệp rất nặng nề, nhưng những ai đã bước chân vào nghề giáo thì phần lớn vẫn bám trụ với nghề cho đến khi về hưu. Tài sản lớn nhất của nghề giáo là nhân cách và một tấm lòng với khát vọng trao truyền tri thức cho học trò…”, ông trải lòng sau hơn 40 năm gắn bó với giảng đường.
RabinDranath Tagore, nhà thơ lớn của Ấn Độ đã nói đại ý: Khi ta đào tạo một người đàn ông, chúng ta sẽ được một người có ích; khi ta đào tạo một người phụ nữ, chúng ta sẽ được một gia đình; và khi đào tạo một người thầy thì chúng ta sẽ được một thế hệ. Đào tạo người thầy có vai trò rất quan trọng, vì khi ra trường, đối tượng lao động của họ là con người, sản phẩm của họ cũng là con người. Nếu một giáo viên yếu kém về năng lực sẽ gây hậu quả cho xã hội rất lớn vì đây là hậu quả có tính dây chuyền.
PGS.TS. Ngô Minh Oanh từng trăn trở về nghề giáo, nhà giáo, môi trường sư phạm. Ông là người mang nặng tình cảm với quê hương, trăn trở với sự nghiệp giáo dục quê nhà. Tháng 4/2024, ông trở lại quê hương, trao tặng hơn 1.000 cuốn sách tham khảo các bậc học từ mầm non đến trung học cơ sở với các loại sách tham khảo lịch sử, địa lý, khoa học, truyện trẻ em… cho Trường tiểu học và trung học cơ sở Cam Thủy.
Tại buổi lễ, PGS.TS. Ngô Minh Oanh chia sẻ: “Là người sinh ra và lớn lên trên quê hương Cam Thủy nhưng sinh sống, công tác xa quê, tôi luôn mong muốn góp phần đưa sự nghiệp giáo dục của xã nhà ngày càng phát triển...Nhằm đền đáp công ơn dạy dỗ của thầy cô và nghĩa tình sâu nặng của quê hương, tôi xin gửi tặng quý thầy cô và các em học sinh yêu quý món quà nhỏ này với mong muốn các thầy cô và các em học sinh có được nguồn tài liệu tham khảo phong phú, đa dạng, phục vụ cho việc dạy và học trong thời gian tới”.
...
Anh muốn làm lá biếc
Góp màu xanh cho rừng
Nếu ngày mai rụng xuống
Được ủ mầm cây non
(Ủ mầm cây non)
Khổ cuối của bài thơ “Ủ mầm cây non” không chỉ là sự ám ảnh từ hiện thực rừng Tây Nguyên-nơi một thời gian dài nhà giáo Ngô Minh Oanh dạy học, bị tàn phá mà sau bài thơ còn là một “hiện thực tinh thần”, và là “tuyên ngôn” của phẩm hạnh.
Nguồn: https://www.baoquangbinh.vn/
Bài viết liên quan
Xem thêm
Khởi đầu cho sự nối kết giữa những miền văn học
Năm tác giả trẻ có mặt tại thành phố Hồ Chí Minh sáng nay là năm cá tính, năm sắc màu sáng tạo riêng biệt. Nhưng tất cả đều có chung một cội nguồn nuôi dưỡng, đó là vùng đất đỏ bazan nắng gió, hào sảng và thấm đẫm sử thi.
Xem thêm
“Hội hè phố thị” khuấy động Đường Sách TP.HCM
Từ ngày 22 - 24.5, tại Đường Sách TP.HCM diễn ra Ngày hội Sách và Văn hóa Đêm lần 5 với chủ đề “Hội hè phố thị”, mang đến không gian trải nghiệm văn hóa cộng đồng về đêm dành cho người dân và du khách.
Xem thêm
“Người đàn bà khác trong tôi” – tiếng lòng thơ của Vũ Thanh Hoa
Sáng 21/5/2026, tại Hội trường B – Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP.HCM, Hội Nhà văn TP.HCM đã tổ chức buổi ra mắt ba tập thơ mới của nhà thơ Vũ Thanh Hoa với chủ đề “Người đàn bà khác trong tôi”.
Xem thêm
Người đàn bà khác trong thơ Vũ Thanh Hoa
Ngày 21/5, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chương trình ra mắt ba tác phẩm mới của nhà thơ Vũ Thanh Hoa với chủ đề Người đàn bà khác trong tôi.
Xem thêm
Nhà thơ Vũ Thanh Hoa ra mắt cùng lúc 3 tập thơ
Sáng 21-5, tại Hội trường 2, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP.HCM số 81 Trần Quốc Thảo, phường Xuân Hòa, TPHCM, nhà thơ Vũ Thanh Hoa đã tổ chức buổi ra mắt cùng lúc ba tập thơ mới mang tên Vũ, Thanh và Hoa, với chủ đề “Người đàn bà khác trong tôi”. Sự kiện thu hút đông đảo văn nghệ sĩ, bạn đọc và giới báo chí tham dự.
Xem thêm
Đạo diễn 97 tuổi Xuân Phượng rưng rưng kể lại lần gặp Bác Hồ ở Việt Bắc
Đạo diễn, nhà văn 97 tuổi Xuân Phượng - người đã nhiều lần được gặp Bác Hồ và có nhiều tác phẩm giá trị về Bác Hồ, gửi tới các em học sinh Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ, phường Xóm Chiếu, TP.HCM những câu chuyện ý nghĩa.
Xem thêm
Người đàn bà tãi những câu thơ phận mình…
Tôi cứ ngắm mãi. Chữ V tựa như một chú chim Công, có chiếc lông tuyệt tác trên đầu. Còn chữ U cứ kéo dài ở phía sau, ra mãi… Phải chăng những câu thơ dồn dập, mang nặng hợp âm tràn tiếng “gió” của Vũ Thanh Hoa muốn khắc, vỉa, tích, chắt, diễn giải mình trên từng con chữ.
Xem thêm
Giao lưu, tọa đàm bản quyền sách Trung Quốc - Việt Nam tại Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Sáng nay ngày 14/5/2026, tại Hội trường B Tòa nhà Liên hiệp các Hội VHNT TP. HCM, số 81 Trần Quốc Thảo,
Xem thêm
Kết nối bản quyền sách Việt – Trung, mở rộng cơ hội đưa văn học ra thế giới
Sáng 14/5, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TPHCM đã diễn ra “Buổi giao lưu giới thiệu Bản quyền sách Việt - Trung 2026” do Hội Nhà văn TPHCM phối hợp cùng Chibooks và các đơn vị xuất bản Trung Quốc tổ chức.
Xem thêm
Đoàn công tác số 14 hoàn thành chuyến thăm quân và dân đặc khu Trường Sa, Nhà giàn DK1/16
Chiều ́́8/5, Tàu 571 thuộc Lữ đoàn 955, Vùng 4 Hải quân đã cập cảng Quốc Tế Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa), đưa Đoàn công tác số 14 trở về đất liền sau 7 ngày thăm, động viên quân và dân đặc khu Trường Sa, Nhà giàn DK1/16 trên thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc.
Xem thêm
Văn học nghệ thuật góp phần phát triển văn hóa Việt Nam
Ngày 8/5, Hội thảo Văn học nghệ thuật góp phần phát triển văn hóa Việt Nam - Nhìn từ Hà Nội-Huế-Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra tại thành phố Huế, với sự tham gia của đông đảo giới văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu trong cả nước.
Xem thêm
Vĩnh biệt nhà thơ Phạm Thiên Thư, tác giả Ngày xưa Hoàng Thị
Sự ra đi của nhà thơ Phạm Thiên Thư khiến nhiều khán giả tiếc thương. Ông là tác giả những bài thơ được Phạm Duy phổ nhạc thành các ca khúc nổi tiếng như Ngày xưa Hoàng Thị, Đưa em tìm động hoa vàng, Em lễ chùa này...
Xem thêm
Nhà thơ Phạm Thiên Thư đã về… Động Hoa Vàng
Nhà thơ Phạm Thiên Thư - Tác giả của những thi phẩm nổi tiếng như: Ngày xưa Hoàng Thị, Đưa em tìm động hoa vàng, Gọi em là đóa hoa sầu… vừa qua đời lúc 16h, ngày 07/05/2026, hưởng thọ 86 tuổi. Thông tin được đăng tải trên báo Giác Ngộ khiến nhiều văn nghệ sĩ và người yêu thơ thưong tiếc…
Xem thêm
Nhà xuất bản Thông tấn trình làng sách ảnh Ngày hội non sông
Sách ảnh “Ngày hội non sông - Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031” vừa chính thức được Nhà xuất bản Thông tấn trình làng bạn đọc.
Xem thêm
Ra mắt hai tác phẩm văn học, tác giả Phạm Hồng Điệp lập Kỷ lục thế giới và Việt Nam
Sự kiện ra mắt hai cuốn sách: “Khúc lãng du Cụ Mén” và “Cuộc phiêu du của Chép Hồng” không chỉ ghi dấu một hành trình sáng tạo bền bỉ của tác giả Phạm Hồng Điệp, mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, nhân văn Việt Nam ra cộng đồng quốc tế, với dấu ấn xác lập Kỷ lục thế giới và Kỷ lục Việt Nam.
Xem thêm
Quốc hội thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam
Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam gồm 13 Điều, quy định một số cơ chế, chính sách phát triển văn hóa Việt Nam.
Xem thêm
Nhà thơ Lương Minh Cừ một thời “Dọc trời hoa lửa”
Nhà thơ Lương Minh Cừ đã chọn Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4 để ra mắt tập thơ mới “Dọc trời hoa lửa” tại Trường Đại học Cửu Long, với sự tham dự của nhiều đồng nghiệp cầm bút phương Nam.
Xem thêm
Cuộc thi Dịch Văn học Việt – Trung, Trung – Việt mùa 2 (2026)
Trong khuôn khổ chương trình “Giao lưu Văn chương Việt – Trung năm 2026”, Cuộc thi Dịch Văn học Việt – Trung, Trung – Việt mùa 2 chính thức được phát động vào ngày 21/4/2026 tại Trường Đại học Hoa Sen (TP.HCM).
Xem thêm
