TIN TỨC

Thích Minh Tuệ: Thức tỉnh mê trầm - Góc nhìn văn học

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2024-06-01 17:10:30
mail facebook google pos stwis
4960 lượt xem

Những ngày gần đây, có vẻ như Phật giáo đang rơi vào cơn bão của sự khủng hoảng truyền thông, con người lạc vào mê trận niềm tin tín ngưỡng ồn ã đa chiều, mặc dù trước đây, Phật giáo cũng đã từng gây ra tranh cãi trong cộng đồng phật tử từ câu chuyện một vài sư thầy giảng đạo đi ngược lại tinh thần nhà Phật, gieo rắc những bài thuyết giảng tà kiến hù dọa con người, đã không ít lần dư luận lên án và bức xúc, nhưng nó giống như một con sóng dồn dập rồi tan vào cát, tiếp nối, kéo dài làm người ta trở nên chán ngán đến dửng dưng, nhưng thường khi điều gì vụt lên quá cao hoặc rơi xuống đáy sâu thì sẽ có một sự việc, hiện tượng làm cho nó đảo chiều ngược lại.

Tu sĩ Thích Minh Tuệ được đưa lên Wikipedia, bách khoa toàn thư mở

Khi niềm tin tín ngưỡng thời gian qua bị rơi rụng, bóp méo, bào mòn và nhàu nhĩ thì bỗng nhiên được vực dậy khi có sự xuất hiện của một người tu, một người tu “kỳ lạ”, một người tu với chiếc bình bát làm bằng lõi nồi cơm điện cũ, một chiếc y phấn tảo hiếm hoi còn hiện hữu giữa một xã hội tân thời, vị tu sĩ bước đi với nguồn năng lượng mạnh mẽ của một người đầu đội trời, chân đạp đất, qua nhiều miền của đất nước, lặng lẽ với một nụ cười bi mẫn trên môi.

Không ai ngờ một ngày vị tu sĩ vô danh đã từng độc hành đi qua nhiều nơi bỗng chốc lại trở thành một người khuấy động cả thế giới tâm linh trên mảnh đất hình chữ S. Người đó là sư Minh Tuệ.

Hình bóng vị sư hiện lên với đôi chân trần sạm đen, làn da nâu bóng khỏe được nhuộm bởi nắng, bởi gió, bởi sinh khí của đất trời, một dáng vẻ gầy gò nhưng rắn rỏi, những bước đi nhanh nhẹn trong chiếc y phấn tảo tung bay, hiện lên sự an lạc, diệu thường giữa mớ ngổn ngang u trầm của niềm tin đang bị sáo mòn, loang lổ.

Một bóng người bé nhỏ nhưng lại làm lay động hàng triệu trái tim, đánh thức xúc cảm bao người trong và ngoài nước. Sẽ không ai có thể phủ nhận hay cho đó là điều bình thường, là sự u mê của những người mê tín khi nghe dòng tâm sự của người thanh niên bồi hồi rơi lệ, họ bảo rằng: “Một thằng đàn ông khóc không phải là chuyện dễ, nhưng khi thấy thầy Minh Tuệ, tôi lại rơi nước mắt”, và đó không phải là cảm xúc duy nhất của một người.

Sẽ không phải tự nhiên hay theo trào lưu trên mạng khi tôi gặp một người bạn từng là giảng viên Đại học Bách Khoa, người đã từng 3 năm công tác tại Mỹ và đang bảo vệ luận án tiến sĩ tại Thụy Sỹ lại có những lời tán thán về thầy, họ biết rõ về thầy hơn là tôi nghĩ, và họ bảo rằng “vị ấy là bậc chân tu”.

Sẽ là điều ngạc nhiên khi một bạn làm trong ngành cảnh sát nói với tôi: “Em có đứa em bà con đang đi tu trong đoàn của sư Minh Tuệ đấy!”

Và không phải là một điều tầm thường của người mê tín khi tôi nghe một vị bác sĩ ngồi phiên dịch lại một đoạn trên báo nước ngoài nói về sư Minh Tuệ, là lời tán thán của những vị có tiếng tăm trong giới chính trị, văn đàn và có cả những lời tôn kính của không ít người phật tử tận bên Trung Quốc.

Tác giả nhà văn Võ Đào Phương Trâm

Và còn nhiều, nhiều những người với những tầng lớp, trình độ, tôn giáo khác nhau đã cùng có một điểm chung đó là lòng thương kính về vị sư Minh Tuệ, nếu ai đó bảo là theo trend, tôi nghĩ sẽ là không phải, bởi trend nó thường dành cho một nhóm người nào đó, còn ở đây nhiều người tán thán hạnh nguyện của Ngài chắc chắn không phải vì trend. Họ vốn là những người thông minh, trình độ, sâu sắc, thậm chí có những người ít khi để tâm đến những vấn đề xảy ra rầm rộ trong xã hội nhưng vẫn dành sự quan tâm theo dõi một vị sư, thì đó không phải một xu hướng thông thường.

Có người bảo rằng, hạnh đầu đà đã có nhiều người đi thì đâu có gì để phải tôn sùng sư Minh Tuệ, nhưng có một sự thật rằng “Trong một đoàn người đi, nhưng tại sao người này lại được quan tâm hơn người khác?” Đó là vì năng lượng từ bi tâm của người đó lớn hơn, khi một người có sự từ bi, trí huệ vượt trội thì họ sẽ tỏa ra nguồn năng lượng mạnh mẽ để chiêu cảm nhiều người, điều này khoa học cũng đã chứng minh, thế nên cùng một việc đó, một đoàn người đó thực hành nhưng chưa được nhiều người biết đến có thể vì năng lượng từ bi tâm của họ chưa đủ mạnh.

Cũng có không ít người triết lý cho rằng “bình yên là ở bên trong chứ không phải đi lang thang tìm kiếm bên ngoài. Ngồi đọc một quyển sách, uống một ngụm trà sẽ thấy rõ nhân sinh thay vì phải chạy theo ai đó…” và nhiều lý do để phản bác về con đường hành đạo của người tu sĩ, thế nhưng cái túi tham – sân – si của người tu sĩ ấy dường như trống rỗng, không còn chứa đựng thứ rác gièm pha, mọi mũi tên bắn vào sư chỉ là dội ngược, tôi có thể tổn thương, bạn có thể tổn thương và nhiều người cũng có thể tổn thương nhưng với sư, dường như nó chỉ là hạt bụi ven đường.

Sự đố kỵ, ganh đua như một mớ ngổn ngang đầy ắp trong lòng người trần tục, đôi khi con người không biết mệt mỏi để ném những viên đá xuống mặt hồ bởi lòng họ động nên họ không muốn nhìn thấy mặt hồ phẳng lặng, nên khi nhìn vào sư Minh Tuệ, người ta cảm nhận được sự bình an, nhẹ nhõm và bi mẫn. Ngài lan tỏa thông điệp của lòng từ bi bằng một lối thuyết pháp vô ngôn, tức thuyết pháp không bằng lời nói mà chỉ bằng hành động, và điều đó hiện diện trong ánh mắt sáng, nụ cười hiền, bàn chân chai sạm bước đi khỏe khoắn, là lời lý giải giản dị không tô vẽ cầu kỳ, là lối thực hành chánh đạo miên mật nghiêm trì. Những điều đó đủ để lay động, đánh thức con người trong thế giới hiện sinh đang nhiều phức tạp.

Xã hội ngày nay với nhiều người và nhiều tầng lớp trí thức khác nhau, một quyển sách nhân sinh chỉ đến được với người có tầm trí thức chuyên sâu, có thời gian để ngồi nghiền ngẫm, nhưng ngoài kia, có những chị bán cá, bán rau, công nhân, những người nội trợ phải bù đầu trong chuyện cơm nước chồng con, có người lớn tuổi hạn chế về thị lực, thị giác để nghe, để đọc, để đi sâu tìm hiểu, thì nơi đó, sư Minh Tuệ đã đi qua, Ngài đã mang giáo pháp của nhà Phật len vào từng ngóc ngách nhỏ hẹp trong xã hội, để người công nhân, người nội trợ, cụ già có thể bước ra ngoài cửa, đảnh lễ, rưng rưng trao từng cái bánh, chai nước cúng dường, là anh xe ôm, anh xăm trổ chắp tay xúc động, một hình ảnh giản dị của vị sư làm họ muốn buông bỏ mọi tham đắm hơn thua, sám hối sai lầm, xa rời những rối ren mệt nhọc để hóa lặng lòng mình mà không phải chỉ đến Chùa mới được.

Giá trị tâm linh hiện lên trong đời sống nhân sinh xã hội qua hình ảnh vị sư đầu trần chân đất, buông bỏ, hiền lành chứ không phải chỉ riêng người ngồi ở pháp tòa thuyết giảng. Giáo lý nhà Phật sẽ chân thật và tỏa sáng qua sự tiếp biến hành trì để thấy rằng từ bi, trí huệ và buông bỏ tham đắm tục trần không phải là lời nói suông mà phải được vận hành trong từng sát na tâm thức.

Khi lòng tin con người bị chênh vênh đến mức đổ sụp, ngẩn ngơ, bất bình và sợ hãi thì hình ảnh của một người tu chân đất, mang sự lương thiện độc hành trong thân tứ đại giai không đã là nguồn suối mát vực dậy niềm tin, sự kính thương của người mộ đạo, để đâu đó chúng ta nhận ra rằng sự vi diệu trong đạo Phật vẫn tồn tại giữa thế giới hữu hạn này, và có chăng một sứ mệnh để thay đổi nhận thức con người, vốn đã từng bị ngủ sâu trong mê trầm, bỗng một ngày trở nên tỉnh thức!?

Võ Đào Phương Trâm

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nghĩ về sứ mệnh của báo chí
Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và yêu cầu tiếp tục sắp xếp hệ thống báo chí theo hướng tinh gọn, hiệu quả, câu chuyện về sứ mệnh, mô hình phát triển và tương lai của báo chí Việt Nam đang đặt ra nhiều vấn đề cần được nhìn nhận một cách toàn diện, khoa học và nhân văn.
Xem thêm
“Trang sách và mái trường” mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một sân chơi sáng tác
Bài phát biểu tại buổi lễ phát động cuộc thi viết về “ Trang sách & Mái trường”do Nhà xuất bảo Giáo dục Việt Nam và Hội nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức tại Tp. Hồ Chí Minh vào sáng ngày 12/6/2026
Xem thêm
Nhà văn Phố Giang với tác phẩm “Một dòng họ học hành đỗ đạt và giàu lòng nhân ái”
Tôi sinh hoạt cùng anh ở Hội thơ Nghệ Tĩnh tại TP.HCM & Hội viên Hội Nhà văn TP.HCM, đã được anh tặng hai tác phẩm thơ: Hoa trái cuối mùa, 99 Khúc tình thơ và tác phẩm văn Một dòng họ Học hành đỗ đạt và giàu lòng nhân ái. Kể từ năm 2004 đến nay, anh đã xuất bản 8 tác phẩm thơ và 4 tác phẩm văn. Thật đáng khâm phục và tự hào với bút lực phi thường và sự cần cù sáng tạo của anh.
Xem thêm
Hành trình đi, suy ngẫm và viết
Một hôm, nhà báo Tô Đình Tuân gửi cho tôi tập bản thảo khá dày. Tôi đọc và viết không chỉ vì tình cảm đồng nghiệp quen biết nhiều năm trong nghề báo, mà còn bởi tôi hiểu khá rõ con người và hành trình nghề nghiệp của tác giả. Đặc biệt, trong giai đoạn tôi được phân công làm Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, Tô Đình Tuân là một cộng sự đắc lực, luôn tận tâm, trách nhiệm và đầy nhiệt huyết với công việc.
Xem thêm
Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc: Từ người yêu nước đến “Đường kách mệnh”
Từ hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành đến sự ra đời của Đường Kách mệnh, bài viết của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ giúp người đọc nhìn lại một chặng đường lịch sử đặc biệt – nơi chủ nghĩa yêu nước gặp gỡ chủ nghĩa Mác – Lênin để hình thành tư tưởng cách mạng Hồ Chí Minh và mở lối cho dân tộc Việt Nam đi tới độc lập, tự do.
Xem thêm
Lại thêm một cuốn sách ồn ào
Những ồn ào quanh Chuyện với Thanh rồi sẽ qua đi. Nhưng câu chuyện về cách ứng xử với lịch sử, với văn học và với những khác biệt trong quan điểm tiếp nhận sẽ còn tiếp tục đặt ra. Một xã hội văn minh cần có những cuộc tranh luận văn hóa nghiêm túc. Và điều kiện đầu tiên của mọi cuộc tranh luận nghiêm túc là đọc trước khi phán xét, hiểu trước khi kết luận. Đó chính là thông điệp của người viết bài này. Chỉ khi đó, tiếng nói của lý trí mới không bị lấn át bởi sự ồn ào của đám đông.
Xem thêm
Văn học, nghệ thuật Việt Nam không ngừng phát triển, đồng hành cùng dân tộc
Trong suốt 50 năm sau ngày đất nước thống nhất (1975-2025), văn học, nghệ thuật Việt Nam đã không ngừng phát triển, đồng hành cùng công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước. Trên nền tảng tư tưởng, văn hóa của Đảng và truyền thống dân tộc, văn học, nghệ thuật đã thực sự trở thành một bộ phận cấu thành quan trọng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa, xây dựng nhân cách con người Việt Nam, phản ánh hiện thực đời sống xã hội, đồng thời lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Xem thêm
Có một sự đồng điệu giữa văn hoá và nghệ thuật Việt-Pháp
Thierry kể về Paris những năm tuổi trẻ. Nhà của Thierry cách trường Sư phạm ENS Paris chừng mười lăm phút đi bộ. Ông nói về các quán cà phê nơi giới trí thức Pháp từng tranh luận thâu đêm, về những phòng tranh nhỏ ở Saint-Germain-des-Prés, về Foucault với những suy tư sâu thẳm về con người và tự do. Khi nhắc đến Foucault, giọng ông chậm lại như đang nhớ về một người bạn cũ đã ra đi rất xa. Sau đó Thierry hỏi Tú rằng tại sao anh lại đến ven sông Sài Gòn để làm mỹ thuật.
Xem thêm
Văn học trong kỷ nguyên số
Với sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới và công nghệ mới, những thay đổi lớn đã diễn ra trong cách sáng tác và đọc văn học. Đặc biệt là sự phổ biến của văn học trực tuyến và đọc điện tử, đã làm thay đổi rất nhiều cấu trúc và hệ sinh thái văn học truyền thống. Trong cuộc cách mạng thông tin và truyền thông sâu rộng này, văn học thời đại số sẽ đứng trước những cơ hội và thách thức mới.
Xem thêm
Người trẻ và văn chương tìm đường gặp nhau
Trong thời đại số, chỉ với một cú chạm màn hình, giới trẻ có thể tiếp cận vô vàn nội dung giải trí và tri thức, khiến những trang văn cần đọc chậm, chiêm nghiệm dần đánh mất vị trí trung tâm trong thói quen tiếp nhận.
Xem thêm
Văn học có thực sự chữa được cô đơn?
Ngày nay, thông qua mạng xã hội và các phương tiện công nghệ, con người kết nối với nhau nhiều hơn bao giờ hết. Nhưng một thực tại lại xảy ra: Dường như con người đang cô đơn hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh ấy, văn học nghệ thuật được kỳ vọng là sợi dây hàn gắn liên kết giữa người với người. Liệu một cuốn sách có thể mang tới sự gắn kết? Từ những cuộc đối thoại trong chuỗi sự kiện Những ngày Văn học châu Âu 2026, câu hỏi ấy đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Xem thêm
Nhà văn làm báo ở chiến trường - Trên tuyến đầu chống Mỹ - Tất cả cho ngày thống nhất non sông
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, văn nghệ sĩ vào chiến trường rất sớm. Đã sớm hình thành một “binh chủng văn nghệ sĩ” tại chiến trường vừa cầm trực tiếp cầm súng vừa trực tiếp sáng tác, đây là một điều đặc biệt của cuộc chiến tranh, một dấu ấn đặc sắc, để sau này nhìn lại chúng ta càng nhận thức rõ nét hơn, ý thức sâu sắc hơn về chiến tranh, để từ đó xây dựng vững chắc nền hòa bình với sự hiểu biết và trưởng thành của con người Việt Nam thời đại mới.
Xem thêm
Giữ trẻ em ở lại với văn chương
Áp lực học hành, nhịp sống gấp gáp và sức hút của giải trí số khiến trẻ em đang dần xa những trang sách. Để văn học thiếu nhi tìm lại vị trí trong đời sống hôm nay, điều quan trọng không nằm ở tác phẩm hay, mà ở môi trường đọc được nuôi dưỡng bền bỉ từ gia đình, nhà trường, người viết, nhà xuất bản và toàn xã hội. Từ đó, trẻ có thêm những khoảng lặng để mơ mộng, tưởng tượng và lớn lên cùng văn chương.
Xem thêm
AI “lên ngôi” văn đàn sẽ làm méo mó văn chương
Thuật toán AI khi được huấn luyện để “sáng tác” văn học thực chất là hành vi bóc lột sức lao động vốn hết sức vất vả, lao tâm khổ tứ của nhà văn, “cướp công” sáng tạo của họ. Trong khi đó, các ông chủ AI lại nghiễm nhiên hưởng lợi không chính đáng từ trí tuệ, mồ hôi, tâm sức lao động của nhà văn. Không chỉ vậy, khi những thuật toán AI lạnh lùng, vô cảm “sáng tạo” văn chương có thể sinh ra những đứa con tinh thần có hình hài nhưng không lành lặn sẽ dẫn đến sự dễ dãi, lệch lạc trong tiếp nhận tác phẩm của công chúng. Nguy hại nhất là AI có thể “giết chết” lý tưởng, khát vọng, động cơ, cảm hứng sáng tạo nghệ thuật chân chính của nhà văn. Nói mỉa mai, chua chát như một nhà văn, nếu để AI “lên ngôi” văn đàn thì nó không chỉ cướp “chiếc cần câu cơm” của nhà văn mà còn hủy hoại tương lai sự nghiệp sáng tác của họ.
Xem thêm
Cho ngày 30 tháng 4: Chuyện bây giờ mới kể
Thời gian là cỗ máy mài vô tình và tàn nhẫn đối với ký ức cá nhân. Trong biển thông tin hỗn loạn và nhiều kênh hôm nay, ký ức lại càng gặp nhiều thách thức thường trực và dữ dội. Một cách cổ sơ và thủ công cưỡng chống lại sự bào mòn vô tình và tàn nhẫn ấy là tìm dịp nhắc lại, thường xuyên nhắc lại.
Xem thêm
Cần chấm dứt việc truy đuổi người vi phạm giao thông
Tết Bính Ngọ về thăm quê, mình chứng kiến một vụ tai nạn giao thông hơi vô lý. Một lão nông điều khiển xe máy đang chạy trên đường, chợt lão nghe tiếng còi hụ của xe CSGT phía sau, ngỡ là cảnh sát đuổi mình nên lão tăng tốc chạy nhanh hơn. Đến đoạn km 108, QL 20 thì bị lạc tay lái, xe lao vào lề đường té bổ nhào, khiến mặt mày và tay chân lão bê bết máu. Hai anh CSGT dừng xe đỡ lão dậy cùng với người dân mang dầu, băng cad sơ cứu. Trong lúc băng lại vết thương, hai anh cảnh sát nói với lão nông và mọi người rằng, các anh chỉ truy đuổi xe của nam thanh niên vi phạm chứ không phải đuổi xe lão nông này. Do lão hoảng quá, cố chạy nhanh nên gây ra tai nạn. Sau đó ông lão được đưa vào bệnh viện chữa trị. Rất may là ông già này chỉ bị thương nhẹ nên xuất viện một ngày sau đó.
Xem thêm
Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành hiệu quả
Mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều khởi nguồn từ sự giao thoa tất yếu giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân. Ý chí tại Đại hội XIV không chỉ đơn thuần là hệ thống văn kiện chính trị, mà là sự kết tinh cao độ giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực dự báo chiến lược tài tình và khát vọng cháy bóng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Quyết sách của Đảng là thành quả của một quá trình tổng kết thực tiễn sâu sắc, dưới ánh sáng của lý luận khoa học và tinh hoa trí tuệ của toàn dân tộc.
Xem thêm
Biết không hay sao vẫn lao vào?
Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.
Xem thêm
Chuyên đề: Chống AI lũng đoạn văn chương
Không còn là chuyện có nên hay không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác văn học nữa, mà thực tế đang đặt ra yêu cầu ứng phó với việc lợi dụng, lạm dụng AI để tạo nên những sản phẩm mang tên tác giả cụ thể nhưng không thấm mồ hôi của lao động nghề nghiệp, không “đóng dấu” được bản sắc của người viết.
Xem thêm