XUÂN TRƯỜNG

Phải giàu trải nghiệm lắm trong cuộc sống này, nhà thơ Trần Hóa mới có thể chia sẻ với bạn bè, người thân và tha nhân những câu thơ gan ruột, chất chứa đầy gian truân và thử thách của mình.

Là một người lính trở về từ chiến trường sau cuộc trường chinh vệ quốc của dân tộc, anh đã nhanh chóng hòa nhập vào cuộc sống mới trong thời bình. Anh chọn cho mình thái độ sống tích cực, nhập cuộc xây dựng đất nước, đóng góp sức mình với xã hội bằng một doanh nghiệp sản xuất nhỏ. Từ đó, anh cũng đã phát hiện ra nhiều nỗi khắc nghiệt trong thương trường, chẳng khác nào những gian truân dữ dội của chiến trường xưa. Chính những cảm xúc từ chiến trường và thương trường đã dẫn anh đến những chiêm nghiệm về nhân sinh. Anh hoài niệm chiến trường, giữ niềm tin nơi thương trường và nhìn đời bằng đôi mắt bao dung, luôn vì người, vì mình. Anh đến với thơ bằng một tâm thế riêng, điều ấy đã rõ trong tập thơ đầu tay “Truyền thuyết cánh cò” và trong tập “Lời ru bão giông” lần này, anh đã quan tâm nhiều hơn đến thân phận con người, từng mảnh đời, từng số phận đang tồn tại trong thời đại hôm nay. Đấy là cái quý của người làm thơ: không chỉ nhớ về quá khứ hào hùng, mà còn hướng đến nỗi đau nghèo khó thường trực của tha nhân trong cuộc đời này.

Nhà thơ Trần Hóa và tập thơ "Lời ru bão giông".

Phát hiện những tồn tại xã hội rất bình thường mà ít ai để ý qua cái nhịp bước khẩn trương của cuộc sống:

“À ơi tiếng mẹ ru con
Chưa thành câu giọng vẫn còn trẻ thơ
Bẫy ai giăng mắc – dại khờ
Vị thành niên đã phút giờ lệ rơi
Lời ru vọng cả đất trời
Mẹ đơn thân sớm chịu lời đa đoan
...
Bà Ngoại trăm nỗi ưu phiền
Ôm con ôm cháu tủi riêng phận mình
Lời ru Ngoại thấm ân tình
Nhịp đâu ai oán thình lình bão giông
Thôi con nín lại trong lòng
Bật ra nội lực đi trong cuộc đời”
(Trong bài “Lời ru bão giông”)

Chuyện tưởng như nhỏ thế mà có sức lan tỏa và cảnh tỉnh cuộc đời ghê gớm. Về với đời thường là vậy, còn trở lại chiến trường thì sao? Đây, các bạn hãy nghe Trần Hóa:

“Còn mãi trong tôi một nỗi niềm sâu thẳm
Chỗ khúc sông nào... năm ấy bạn ơi
Xin những con thuyền qua đó nhẹ tay bơi”

Trần Hóa luôn nhớ thương da diết đồng đội của mình bằng những vần thơ lặng lẽ, nhẹ nhàng mà sâu thẳm (trong bài “Chỗ bạn tôi nằm”). Phải chăng triết lý nhân sinh muốn xuất hiện trong thơ Trần Hóa:

“Quán trọ trần gian muôn khách đến
Ai người gặp gỡ chẳng chia phôi
Cát bụi sẽ quay về cát bụi
Dẫu trăm năm cũng hữu hạn một đời”
(Trong bài “Tôi muốn”)

Nhà thơ đã nhận biết tính khắc nghiệt của thời gian tác động lên con người bằng những câu thơ nhẹ nhàng mà trong trẻo:

“Giật mình mái tóc hôm nay
Dài ra tuổi tác ngắn ngày thanh xuân”
(Trong bài “Thiếu phụ soi gương”)

Trần Hóa luôn thương về quê hương và miền Trung thân yêu, nơi thường xuyên có mùa mưa bão gây nhiều đau thương, khổ cực với những câu thơ ấn tượng:

“Bão cuốn tất cả đi qua còn nỗi đau ở lại
Cửa nhà tan hoang ruộng đồng phờ phạt”
(Trong bài “Cơn bão dữ số ba”)

Nhà thơ cũng bị ám ảnh bởi đại dịch Covid-19, và cảm phục những tinh thần vì nhau của giống nòi dân tộc:

“Cái chết cứ đầy lên trong trái tim yêu thương
Cay mắt rưng rưng trên ngọn rau thiện nguyện
Máu cứ hồng lên từ hạt cơm không đồng”
(Trong bài “Thành phố tôi yêu”)

Thơ đã len vào những cuộc sống cơ hàn giữa hôm nay:

“Thấy đứa em ngồi yên thằng anh mới an lòng
Tìm tương lai trong đống rác để đem về bán, phụ mẹ nuôi em”

Hai câu thơ ngắn mà đầy sức lay gợi cho sự hồi hướng tâm hồn (trong bài “Hai đứa bé”). Lại tìm đồng đội:

“Linh thiêng bạn hãy dùng giằng
Níu chân mình lại tỏ rằng bạn đây
Tháng năm thao thức hao gầy
Tìm chưa được bạn một ngày chưa yên”
(Trong bài “Tìm bạn 2”)

Trong mảng thơ tình, Trần Hóa như trẻ ra với sự hồn nhiên, với cái ban đầu ấy, trong cái lãng mạn trữ tình:

“Nầy cô em gái Bến Tre
Bà ba nở ngực nón che nghiêng đầu
Xuôi dòng Vọng cổ nông sâu
Lúm đồng tiền gửi về đâu chưa mình”
(Trong bài “Gẹo đò”)

Câu thơ “Bà ba nở ngực nón che nghiêng đầu” gợi hình đam mê và xao xuyến quá, khiến tôi nhớ đến một cảm xúc của nhà thơ tài hoa Nguyễn Bính: “Áo cài khuy bấm em làm khổ tôi”. Có lẽ đây là câu thơ để đời của Trần Hóa. Xa rồi, quên rồi, bị bỏ rơi rồi nhưng không hờn giận:

“Trước người mới xin hỏi em chân thật
Có thương em nhiều nhất như anh
Mỗi khi buồn có cuống quýt dỗ dành
Có nhường nhịn cả khi em vô lý”
(Trong bài “Chỉ cần em hạnh phúc”)

Yêu như vậy thì đâu có hệ lụy gì. Đó là tình yêu của thơ và thơ của Trần Hóa, còn cảm nhận tùy người. Sự hiến dâng đến kỳ lạ đối với người đã xa ta rồi, bỏ ta đi mà không hề ai oán, hận thù:

“Như em đã cắt ta mà vết xưa cứ sâu dần
Những lúc trở trời ta lại nhớ em
Bởi trong yêu thương ta không giành khôn dại”
(Trong bài “Xót xa”)

Thơ tình như thế cũng là thượng thừa rồi.

Trần Hóa luôn hướng về quê hương nguồn cội trong những bài thơ viết về mẹ, dòng sông, bến nước, con đò. Đó cũng là thông điệp nhắc nhở cho thơ hôm nay. Trong tập này, thơ anh đa dạng về đề tài, sử dụng nhiều thể loại, nhiều cách thể hiện. Anh đã sở hữu những câu thơ tự do đầy sức lay gợi và những câu thơ lục bát ấn tượng để đời. Trong tập này có những câu thơ mang chất triết lý và tư tưởng rõ nét. Có những bài thơ anh đã giản lược chủ từ để rồi ai đọc cũng thấy đó là của mình. Thủ pháp này đã làm cho bài thơ thêm nhiều chủ thể.

Đôi lời mở cửa vào tập thơ mới của Trần Hóa, không thể nào cùng một lúc đi hết những gì anh đã viết. Xin nhường sự cảm nhận và chia sẻ cho quý bạn đọc. Khép lại trang viết, tôi xin chúc Trần Hóa giàu nghị lực sáng tạo trên bước đường thơ ca, khi cuộc đời còn nhiều nỗi niềm cơm áo, đa đoan. Chúc nhà thơ an lành.

Gò Vấp, 15 tháng 5 năm 2025