TIN TỨC
  • Thế giới sách
  • Long lanh một dải sông Hàn dưới góc nhìn của tâm thức văn hóa

Long lanh một dải sông Hàn dưới góc nhìn của tâm thức văn hóa

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2023-12-20 06:48:40
mail facebook google pos stwis
665 lượt xem

HỒ SĨ BÌNH

Long lanh một dải sông Hàn được viết bắt nguồn từ một tình yêu nguồn cội đến cháy lòng và niềm hy vọng  đối với Đà Nẵng - điều luôn làm tác giả Tần Hoài Dạ Vũ cảm thấy "nhẹ nhàng, hãnh diện".

1. Ở tuổi 77, tác giả Tần Hoài Dạ Vũ (Nguyễn Văn Bổn) đã xuất bản 29 đầu sách, gồm nhiều thể loại văn xuô như tản văn, bút ký, nghiên cứu văn hoá, văn học dân gian… Còn về thơ Tần Hoài Dạ Vũ, tôi đọc mấy chục năm nay, nhất là mảng thơ tình. Thật lạ lùng, dằng dặc một đời, thơ tình của anh vẫn là một tình yêu say đắm mê mải, cảm xúc từ đâu mà được nuôi dưỡng đầy tràn như thế….

Lần này, tập ký sự Long lanh một dải sông Hàn (NXB Hội Nhà văn 2023) để lại một dấu ấn riêng. Đây không chỉ là những ghi chép hiện thực đơn thuần mà lại xen lẫn một lối viết khảo cứu dưới một góc nhìn văn hóa, tổng hợp, phong phú với những nguồn thư tịch cổ, tư liệu mới để xâu chuỗi những sự kiện lịch sử, văn hóa thành phố bên sông Hàn một cách liền lạc, hấp dẫn.


Nhà thơ Tần Hoài Dạ Vũ

Tác giả còn cho thấy khả năng của một người viết ký sự. Từ những đề tài không mới, tác giả đã biết khám phá, phát hiện chi tiết mới lạ đẩy cho những trang viết của mình mở ra những không gian mênh mang, sâu thẳm hơn. Long lanh một dải sông Hàn được viết bằng ngôn ngữ rất thơ, trữ tình xen lẫn những tâm tình của tác giả như luôn thầm thỉ với bạn đọc.

Điều đáng ghi nhận là thái độ, tầm nhìn, tư duy, là nỗi đau đáu, ẩn ức của người viết nặng tính chất tâm thức văn hóa, được chuyển tải xuyên suốt trong tập sách. Ở đâu cũng in đậm một tấm lòng tâm huyết, ý thức văn hóa của tác giả trước sự bùng nổ của nền công nghệ hiện đại: dù thành phố có phát triển đến đâu, nếu mất đi văn hóa, không giữ gìn được văn hóa dân tộc thì sẽ mất tất cả. Những công trình cơ sở vật chất có thể phá bỏ để dựng lại nhưng văn hóa truyền thống đã mất thì sẽ không bao giờ lấy lại được.

Tác giả cũng nhắc đến một khái niệm thể hiện cái tính chất của văn hóa Việt Nam - một nền văn đầy lòng bao dung, nhân ái, đạo lý, tình yêu cuộc sống… được chứng nghiệm làm căn tính suốt chiều dài lịch sử dân tộc.

Một đô thị mà cứ mãi chạy theo mục đích phát triển kinh tế, không lấy văn hóa làm nền tảng sẽ là một mối nguy hại vô cùng. Vì thế những ký sự của Long lanh một dải sông Hàn luôn mang tính cảnh báo những nguy cơ sẽ gặp phải. Tác giả đã nhắc đi nhắc lại nhiều lần những cụm từ như: tâm thức văn hóa, tư duy văn hóa biển, văn hóa sông biển, các nền văn hóa của nhân loại, văn hóa nước, văn hóa Việt, tâm thức biển đảo…

Rõ ràng, tâm thức văn hóa đã trở thành "cơ sở" lý luận cho mọi công trình khảo cứu và cũng là nguồn cảm hứng, nỗi ám ảnh suốt cả đời văn Tần Hoài Dạ Vũ.

2. Bài ký sự mở đầu cho tập sách là Đà Nẵng thành phố tôi yêu mang tính khái quát tổng thể về một thành phố bên sông Hàn trong suốt quá trình lịch sử từ xưa đến nay, sự hình thành của văn hóa truyền thống, lịch sử, địa lý, con người, đời sống xã hội…

Thiên nhiên ưu đãi, núi non bao quanh (Phước Tượng, Ngũ Hành Sơn, Non Nước, núi Bà Nà, Núi Chúa); có công viên văn hóa tâm linh, sông Hàn chảy giữa thành phố, sông Cổ Cò, sông Trường Định; có biển Đà Nẵng; có Hoàng Sa; có những di tích lịch sử như cổ viện Chàm, thành Điện Hải, đình làng Hai Châu… Và từ ngọn nguồn dân gian, thần thoại, truyền thuyết suy nguyên về sự hình thành của 5 ngọn núi, rồng vàng đẻ trứng, bãi cát Tiên Sa… Tất cả hòa quyện hun đúc khí chất cho người Đà Nẵng để hình thành một tâm thế mới trong thời đại mới: Đất và người Đà Nẵng hôm nay đều tập trung hướng ra biển, hòa nhập với biển và thế giới bên ngoài cùng với ý thức bảo vệ biển đảo quyết liệt.

Trong mọi cuộc chiến trên vùng đất này, người bản xứ đều thể hiện "tính cách kiên cường, thích mạo hiểm, xông pha đi đầu diệt giặc". Pháp và Mỹ đều chọn Đà Nẵng là nơi đầu tiên để đổ bộ, bắt đầu cho một cuộc chiến tranh xâm lược của họ. Lịch sử đã chọn Đà Nẵng trong một tư thế mấy trăm năm đứng án ngữ nơi cửa sông, cửa biển. Như được thân phụ trao một thanh gươm lưu truyền, người Đà Nẵng chưa hề từ nhiệm. Rồi trong thời hòa bình, người Đà Nẵng thể hiện một "tinh thần nhân ái, tôn trọng con người, dấn thân, đổi mới, khởi nghiệp, hội nhập…"

 

Thành phố luôn "hướng ra biển" với những đặc trưng của "nền văn hóa sông biển" cũng là nguồn gốc hình thành và phát triển của dân tộc. Ngày nay trên tinh thần đó, theo tác giả, Đà Nẵng đã "xây dựng nhanh chóng, vững vàng, đầy tinh thần sáng tạo để hướng ra biển" "trong tâm thế muốn kéo thế giới đa cực lại với mình trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị và văn hóa, du lịch", trở thành "điểm đến lý tưởng trên thế giới". Ngày nay những công trình thế kỷ như cầu Rồng, khu du lịch Bà Nà, Inter Continental Đa Nang, vòng đu quay Sun Wheel, những lễ hội hương mục, cầu ngư … đều nặng tính chất văn hóa biển.

Tập ký sự có sức hút, sức hấp dẫn không chỉ với người Đà Nẵng đang sống tại đây, mà cả với những người xa quê hay những du khách tìm về Đà Nẵng - nhất là khi tác giả đã chọn cho sách một kích cỡ nhỏ như một "guide book" để dành cho khách du lịch.

Long lanh một dải sông Hàn gồm 16 ký sự viết về thành phố bên sông Hàn như: Sơn Trà xanh biếc, Lễ rước mục đồng, Lễ hội Quan Thế Âm, Giếng Chăm, Làng, đình làng và lễ hội đầu Xuân, Hội Chùa, Rượu Hồng Đào, Giọng nói quê hương…

Nguồn: https://thethaovanhoa.vn/

Bài viết liên quan

Xem thêm
Tố Hoài “mang bão giông khát vọng cuộn về em”
Bài viết của nhà thơ Xuân Trường về tập thơ mới của Tố Hoài
Xem thêm
Nhà văn Lê Kiên Thành chinh phục độc giả bằng sự chân thành và trái tim nhân hậu
Tiến sĩ Lê Kiên Thành khoác trên mình bộ vest xanh lịch lãm, phong thái điềm đạm nhẹ nhàng, nở nụ cười hiền lành, từ tốn bước vào khán phòng giao lưu với độc giả sau khi xuất bản quyển sách đầu tay “Những khoảnh khắc sống”. Ông đến với văn đàn muôn vàn tinh tú ở độ “Thất thập” bằng những câu chuyện thật, rất thật cùng lời lẽ chân thành, mộc mạc và hơn hết là một trái tim nhạy cảm, giàu lòng nhân hậu.
Xem thêm
Người chiến sĩ ấy - Tập truyện ngắn hay về người lính Bộ đội Cụ Hồ. 
Mỗi tập sách dày trên dưới 700 trang (khổ 16 x24cm), tạp chí Văn nghệ Quân đội vừa trình làng hai tập truyện ngắn hay mang tên Người chiến sĩ ấy (*) Theo nhà văn Nguyễn Bình Phương - Tổng biên tập tạp chí VNQĐ - chủ biên bộ sách này “ Đây là công trình nhằm hướng tới chào mừng kỷ niệm 80 năm ngày thành lập QĐND VN và ngày truyền thống Tổng cục Chính trị ( 22/12/1944-22/12/2024)”. 
Xem thêm
Nhà thơ Thiên Hương sắp ra mắt tập thơ “Đoá sen hồng an nhiên”
Nhà thơ Thiên Hương sẽ ra mắt tập thơ mới “Đoá sen hồng an nhiên” vào 17h, ngày 21/01/2024, tại số 81 Trần Quốc Thảo, Quận 3, TP.HCM.
Xem thêm
Như lòng thành dâng Mẹ - dâng Tổ tiên và những vùng đất thiêng
Đọc “Đường thơ… lặng bước” của nhà thơ xứ Đoài - Đào Ngọc Chung
Xem thêm
Những điều phi thường trong Thế giới bình thường
Bộ tiểu thuyết 3 tập Thế giới bình thường lần đầu tiên được dịch sang tiếng Việt...
Xem thêm
Tính vô thường trong “Từ khi chim vịt kêu chiều” của Huỳnh Duy Lộc
Khi cảm xúc được trần tình không che giấu, cái Tôi trữ tình sẽ tràn dâng, réo đuổi mãnh liệt nơi hồn. Ở đó, ta bắt gặp một thế giới nội tâm vật vã với tiếng lòng thổn thức. Ở đó, những lạc lõng, cô đơn, nhỏ bé…của kiếp người như được trải ra, dài ra, vô tận. Nhân sinh chìm nổi, vạn vật vô thường vốn thuộc về qui luật, và có lẽ vì cảm thấu sâu sắc điều này nên nhà thơ đã thẩm mĩ hoá cuộc sống bằng những vần thơ khắc khoải, da diết, đậm tính vô thường.“Từ khi chim vịt kêu chiều” của Huỳnh Duy Lộc là một trong những tập thơ mang màu sắc ấy.
Xem thêm
Giới thiệu tiểu thuyết Song Nguy Thuyền của nữ nhà văn Tạ Lăng Khiết
Hội nhà văn TP.HCM và Công ty Cổ phần Văn hóa Chi giới thiệu tiểu thuyết Song Nguy Thuyền Tạ Lăng Khiết
Xem thêm
Viết bằng trái tim nồng ấm và chan chứa nhân văn…
Nguồn: Thời báo Văn học - Nghệ thuật
Xem thêm
Những cuộc du lịch chữ…*
Bài viết của nhà thơ Văn Công Hùng trên Văn nghệ số 47/2023
Xem thêm
Lời giới thiệu tập “Thơ tình Trịnh Duy Sơn”
Bài giới thiệu của nhà thơ Vương Trọng
Xem thêm
“Vỗ dọc mùa đêm trắng”
Một mảnh trăng vênh lưng lửng sáng/ Một hồn thương lạc mọc bên thềm/ Bóng suông ngồi xé đêm thành sợi/ Có một khúc vui đã qua đời..
Xem thêm
“Trên mỗi nẻo đường” – hành trình kết nối tình người
Vũ Trọng Thái đam mê đi và đam mê viết. Hầu như mỗi vùng đất anh đi qua đều được ghi chép bằng tất cả năng lượng và yêu thương mà anh dành cho nơi ấy.
Xem thêm
Thơ tình liệu còn có tình yêu từ bạn đọc?
Về Tuyển tập “Tình thơ một thuở”
Xem thêm
Tiểu thuyết ‘Trong vô tận’ đạt Giải thưởng Văn học ASEAN
Tác phẩm ‘Trong vô tận’ của nhà văn Vĩnh Quyền đã đạt Giải thưởng Văn học ASEAN 2021.
Xem thêm
Hoàng Anh – Một giọng thơ triết luận, dịu dàng và giàu nữ tính
Nguyên Khôi là tập thơ thứ 3 của nhà thơ Hoàng Anh. Tập sách được chị dành nhiều thời gian, tâm sức chắt chiu, tỉ mẩn để hoàn thành nó. Vì thế, Nguyên Khôi mới có có được sự đầy đặn và chỉn chu như thế.
Xem thêm
Đọc “Hoa ở chốt” của Phan Nhật Tiến
Bài viết của nhà thơ Trần Trí Thông
Xem thêm