CUỘC THI TRUYỆN NGẮN HAY 2022

Anh ra đón chị tại ga đến quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất. Chị nhận bó hoa rất đẹp từ tay anh rồi khẽ đặt lên vali hành lý, làm anh ngỡ ngàng vì thấy chị rõ ràng không nhận ra sự tinh tế của anh khi chọn loại hoa phong lan anh hay tặng chị từ hồi hai người mới gặp. Có thể chị đang vui mừng quá nên không nhận ra điều nhỏ nhặt nhất từ phía anh chăng, hay chị không muốn gợi lại một quá khứ.

Chị nói liên hồi, vui vẻ, mừng rỡ như đứa trẻ, như thể chưa từng có cuộc xa cách mấy chục năm, cũng như cách nhau đến nửa vòng trái đất. Rồi chị nói:

- Anh kêu taxi đi!

- Không, anh tự lái xe đến đây - Anh nói.

- U là trời, giáo sư Việt Nam giàu thế, có cả xe riêng cơ à?

Chị nói hồn nhiên nhưng anh thì hơi thấy sượng. Không lẽ ở nước ngoài vẫn nghĩ Việt Nam chưa có xe hơi. Chị càng ngạc nhiên thích thú hơn khi chiếc xe anh lái là Range Rover, một chiếc xe Anh quốc lịch lãm.

*

Gần 20 năm trước, họ còn ở tuổi thanh xuân, là vợ chồng, là hai trí thức. Anh khi đó là một thạc sĩ trẻ, giảng viên đại học. Chị là một nghệ sĩ múa, lại đàn giỏi hát hay. Anh chị gặp nhau trong một buổi lễ tuyên dương của ngành Khoa học kỹ thuật, trong đó anh là người lên nhận giải thưởng, còn chị là nghệ sĩ được mời tới biểu diễn để chúc mừng sự kiện này. Chị ngay lập tức bị cuốn hút bởi chàng trai thư sinh, dáng vẻ khiêm nhường mà hào hoa thanh lịch. Còn anh thì thót tim ngắm nhìn chị đắm mình trong điệu múa điêu luyện đến mê hồn. Rồi họ nhanh chóng quen nhau, và hẹn hò. Họ đã đi qua bao nhiêu con đường của Hà Nội, trong mùi hoa sữa, trong gió lạnh, trong những đêm sương cả hai không muốn ngủ. Rồi họ cưới nhau và chuyển vào Sài Gòn.

5 năm sau ngày cưới, anh vẫn là ông thầy đam mê với công việc nghiên cứu và giúp đỡ học trò. Chị từ giã nghề múa vào làm việc cho một nhà xuất bản, vừa đọc morasse vừa viết báo lấy nhuận bút. Họ chưa có nhà, phải ở nhà thuê. Cả hai giống nhau là lương ba cọc ba đồng. Nhuận bút của chị cũng như tiền dạy thêm tiết của anh đều khiêm tốn như nhau. Nhưng họ khác nhau là anh hài lòng với công việc của một trí thức, còn chị thì không. Chị cảm thấy bức bối khi cả hai cứ phải sống cầm chừng với số tiền ít ỏi.

8 năm sau ngày cưới, họ vẫn đang ở nhà thuê. Chị căm ghét cảnh thuê nhà, nhưng giá nhà ở thành phố không dành cho những kẻ mơ mộng. Chị nói với anh:

- Em muốn đi bán bảo hiểm. Con bạn em nó đi bán rồi, được lắm anh à.

- Đừng em ạ. Em đừng bỏ phí tài năng của mình và công việc mang lại cho em hạnh phúc. Công việc bán hàng đó không dành cho em.

Chị rất bất mãn. Xưa nay chị vẫn luôn nghe theo anh, nhưng giờ đây nhìn về tương lai u ám với cuộc sống như sống mòn, trong chị trào lên một cảm giác chống đối.

Một lần khác, chị lại nói với anh:

- Anh à, em có thể làm môi giới bất động sản. Mình tìm khách mua nhà, rồi ăn tiền hoa hồng. Em muốn chúng ta có cuộc sống khác, chứ không phải chỉ có thế này.

- “Chỉ có thế này” là sao? Em không hạnh phúc sao? Chúng ta có một gia đình yên ấm, anh và em đều có những công việc làm trí thức, có khả năng cống hiến, có các đồng nghiệp, và quan trọng hơn hết, giúp ích được cho rất nhiều người. Chúng ta không hẳn là rộng rãi về kinh tế, nhưng cả hai đều có lương.

Chị ngoảnh mặt đi hờn dỗi. Chị đã biết lương của người bạn chị đi làm thuê cho công ty của tư bản nước ngoài ngay tại Việt Nam mà cao gấp mấy chục lần lương hai vợ chồng chị cộng lại. Chị khuyên anh bỏ công việc giảng dạy đi làm như vậy nhưng anh không bao giờ nghe chị. Anh không muốn rời bỏ công việc của anh vì gia đình này, anh quá ích kỷ - chị nghĩ.

Gần 10 năm trôi qua. Chị mất hết kiên nhẫn. Anh vẫn là người chồng tận tụy và chu đáo như ngày nào. Anh được đồng nghiệp kính trọng, học trò yêu quý. Anh vẫn chăm sóc cho chị hàng ngày, nhưng chị không còn hứng thú gì những bó hoa với những bản nhạc. Chị thấy chúng lạc lõng trong cuộc sống của hai người, cũng giống như chị ngày càng thấy lạc lõng trong chính thành phố này, dù chị lớn lên ở đó.

- Anh cho em đi xuất khẩu lao động nha. Em đi trước rồi anh đi sau. Nếu có cơ hội thì chúng ta sẽ có một cuộc sống khác.

- Em điên à? - Anh quát lên - Tại sao em muốn vứt bỏ mọi thứ trong khi em có gia đình, có bạn bè, có sự nghiệp và một cuộc sống đáng mơ ước?

- Sống nghèo, sống mòn mà đáng mơ ước à? - Chị lần đầu cãi lại. Câu cãi lại đó đã mở màn cho những cuộc tranh cãi nảy lửa, đau đớn, gây tổn thương. Đỉnh điểm của cuộc cãi lộn, chị nói: “Em thà làm công dân hạng ba của một nước hạng nhất, còn hơn làm công dân hạng nhất của nước thứ ba”. Rồi chị khóc.

Anh đứng như hóa đá. Anh cũng khóc. Nhưng anh im lặng, im lặng rất nhiều ngày, rồi anh đã để chị ra đi...

*

Anh nhắn tin khi chị đang ở trong phòng khách sạn:

- Anh mời em đi coi kịch xiếc nhé? Có vở “À Ố Show” hay lắm. Khách Tây hay Việt kiều như em về đều rất thích coi vở này.

Nhưng anh như hẫng người ra khi chị gọi lại nói:

- Anh à, em chẳng thích coi kịch cọt gì đâu. Anh mời em đi ăn đi, ăn đồ Việt Nam, em thèm lắm.

Tất nhiên là anh chiều lòng chị, đưa chị đi ăn các món ăn mà chị nhớ, chị ao ước. Khi cả hai đã ngồi trong nhà hàng, anh ngắm nhìn chị đang ăn uống hồn nhiên hệt như một đứa trẻ. Anh ngắm đôi bàn tay chị. Giờ đây nó là đôi bàn tay mũm mĩm, không còn chút gì của đôi bàn tay gầy mỏng manh với vẻ thanh tú từng làm anh xiêu lòng cách đây mấy chục năm ở Hà Nội. Đôi bàn tay ấy từng buông những âm thanh mỏng như lụa, mềm như nước trên phím đàn piano khi hai đứa đang ở trong căn phòng trên tầng 5 của một khu chung cư. Chị nhận ra anh đang nhìn chằm chằm vào đôi tay mình thì bật cười nói:

- Anh à, những hột xoàn em đeo đây đều là công lao động của em cả đấy. Mỗi khi kết thúc một công việc, thì em lại mua một hột để làm kỷ niệm. Hột ngón trỏ này là em mua sau khi kết thúc hai năm làm ở xưởng gà đông lạnh. Anh không hình dung được đâu, mang ủng bước vào nhà đông lạnh của nó thì kinh khủng, từng khớp xương như muốn rụng ra. Vậy mà em trụ được hai năm đấy.

Anh hơi sững người. Con thiên nga bồng bềnh trong những vũ điệu mê hoặc mà anh gặp sao có thể lạc vào cái trại gà quái gở nào đó ở Úc được chứ.

- Còn cái hột xoàn ở ngón giữa là thời gian em đi giũa móng. Em là đứa làm giỏi nhất trong nhóm ấy, khách lúc nào cũng kêu em. Có nhiều ông bà Tây tới tiệm không có em là không làm, hôm khác quay lại. Bên Mỹ họ tip hào phóng lắm anh.

Mắt anh cay nhẹ, anh hỏi:

- Sao bên đó vất vả, cực nhọc tới cỡ đó hả em? Anh đâu có ngờ.

- Đâu có gì đâu anh. Ở bên đó ai mà chả phải làm việc cực nhọc. Tổng thống, tỷ phú gì cũng làm cực hết. Em làm vậy có ăn thua gì. Bên đó được cái cứ làm là có tiền, chịu khó làm là không bao giờ phải sống “cầm cự”. Thời em đi là sướng lắm rồi đó anh, đâu có phải như anh của con bạn em còn phải đi bắt trùn đất để học đại học. Cái thời đó xưa lắm rồi, hồi mới di cư thôi, còn sau này sang chỉ cần biết lao động là sống tốt, sống khỏe.

- Thế em có hài lòng với cuộc sống của mình không?

- Sao lại không? Em sống tự do, thoải mái, muốn làm gì em làm, muốn nói gì em nói. Mỹ mà anh.

Chị nói sống “cầm cự” làm tim anh nhói đau. Nó nhắc về cái ngày, một câu nói của chị đã khiến anh chịu buông: “Em thà làm công dân hạng ba của nước hạng nhất, còn hơn làm công dân hạng nhất của nước hạng ba”. Đầu óc anh quay cuồng với các con số Một, Ba, Ba, Một. Anh hiểu nếu như chị muốn giành lấy con số Ba Một, thì có nghĩa anh chính là con số Một Ba.

- Thế cuối tuần bên đó em làm gì?

- Thì lái xe vào công viên, đi cắm trại, nướng BBQ. Bên đó em ít đi nhà hàng lắm, nhà hàng mắc lắm anh, phải tiết kiệm. Em cũng chưa một lần tới nhà hát nào cả. Chỉ xem TV ở nhà thôi. Có tiền sang chảnh thì mình vào outlet mua sắm.

Vì chị không muốn đi coi kịch xiếc, anh gọi người bồi bàn lại và tặng lại hai chiếc vé. Lúc anh nhận hóa đơn tính tiền, chị nói:

- Để em share tiền với anh.

- Sao thế được, để anh mời nhé, nhà hàng trong nước rẻ lắm chứ không như bên ấy đâu.

- Không, thế để em mời anh, tiền đô dù sao vẫn cao hơn tiền đồng mà - Chị nói đùa.

*

Anh gửi một thiệp nhỏ cùng với những bông hoa trắng - loài hoa mà chị thích - nhờ lễ tân khách sạn chuyển cho chị. Chị đi chơi về nhận được, rất lấy làm cảm kích, nhắn tin cho anh:

- Eo ơi, anh của em lãng mạn thế. Giờ còn viết thư tay gửi tới nữa.

Trong tấm thiệp, anh hỏi: Thư ơi, em có ra Hà Nội, về Sơn Tây thăm thành cổ với anh không?

Chị đáp: Sao anh rủ em đi xa thế? Thôi anh cứ đưa em đi massage ở ngay Sài Gòn, rủ em đi ăn, rồi mua sắm cho thỏa thích cũng được ạ. Em cũng muốn đi làm răng, làm mấy món thẩm mỹ bên này cho rẻ.

Anh nhắn tiếp: Anh xin lỗi, anh vui quá nên cứ rủ em vậy mà quên mất là em đã có gia đình.

Chị trả lời: Ôi anh ơi, không cần giữ ý với em thế đâu. Em giờ là người Mỹ rồi chứ có phải Việt Nam như anh đâu. Em đi chơi với anh thì có gì mà lo, ông chồng em người Mỹ ông ấy chẳng ghen đâu. Ông ấy chẳng cần hỏi em cũng kể về anh với ổng rồi.

*

Gần tới ngày chị đi, anh không sao tập trung được. Đám sinh viên thấy trong phòng giáo sư, người thầy quen thuộc của mình vẫn ngồi, nhưng không giống như mọi lần, đang lơ đãng nhìn ra cửa sổ hàng giờ liền. Họ không dám gõ cửa phòng thầy như mọi lần, đành lặng lẽ quay trở lại giảng đường.

Tới ngày chị ra sân bay, anh hứa sẽ tới tiễn chị. Anh mặc đồ thật lịch lãm như đi tiễn một người vô cùng quan trọng, vô cùng đặc biệt trong đời. Trái lại, chị bận đồ giản dị, đi dép lê. Chị trêu anh: Khiếp, anh mặc đồ như đi dạ hội làm em ngại quá.

Đến phút cuối, chị mới hỏi anh: - Con ổn không?

- Con ổn. Nó đang học đại học ở Singapore.

- Sao anh không cho sang Mỹ. Học ngành STEM sang Mỹ học là tốt nhất.

- Anh biết, nhưng con nó bảo không thích sang Mỹ.

- Anh thử nói chuyện với nó xem. Nếu nó sang Mỹ, em trả tiền học phí cho.

Họ chia tay nhau ở chân cầu thang. Chị đi lên lầu trên để vào cửa an ninh, anh đi xuống lầu dưới xuống bãi xe.

Khi đi lên thang, chị đã bật khóc. Chị thương anh quá chừng! Bao nhiêu năm anh vẫn vậy. Từ lúc tuổi đôi mươi đến lúc thành giáo sư sắp nghỉ hưu, anh vẫn mải mê với lý tưởng của mình. Anh vẫn nhẹ nhàng, tinh tế, bao giờ cũng nghĩ cho người khác trước bản thân mình. Chị thương anh khổ quá, giá anh theo chị thì giờ anh đã phát triển được bao nhiêu lần trong sự nghiệp chuyên môn của mình. Vậy mà anh vẫn chọn làm công dân hạng nhất của một nước thứ ba.

Còn anh, lúc đi xuống thang cuốn, anh nhận ra nước mắt mình rơi thành giọt xuống đôi giày của chính mình. Anh đau lòng, anh nhớ mãi hình ảnh một người con gái tràn đầy thanh xuân, tiếng hát lảnh lót như thiên thần, tung những điệu múa lộng lẫy trên đôi chân thon thả như chim hạc, đôi tay mảnh dẻ rung rinh trong không trung như những đóa phong lan. Chị đã khác. Vì chị đã chọn làm công dân hạng ba của một nước thứ nhất, như lời chị nói.

B.K.N