CUỘC THI TRUYỆN NGẮN HAY 2022

 Nguyễn Duy Hiến

 Lần ấy tôi đến ấp 2, xã Tân Kiên của huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh để thăm người chú. Tình cờ tôi gặp ông Lê Đức Xuân vốn là người từng tải gạo thuộc Đoàn 81, Tổng cục Hậu cần, phục vụ các đơn vị chiến đấu tại chiến trường Đông Nam bộ. Những năm tháng chống Mỹ ác liệt, người lính của Đoàn 81 từng ăn độn ngủ rừng, uống nước Sông Bé, cái chết rình rập ngày đêm. Nay trở về cuộc sống đời thường, dù thời gian có xa bao chăng nữa, thì kỷ niệm về đời lính, về chiến trường, đồng đội, đồng chí trong ông không bao giờ phai.

         Biết tôi người Bình Phước, ông Xuân mừng lắm:

         - Cháu trở lại trên đó, nhớ đến nghĩa trang liệt sĩ tỉnh tìm mộ cô Trần Thị Lệ, nhập ngũ năm 1962, hy sinh năm 1966, đốt thay chú một nén nhang cháu nhé!

         Ngồi trên võng, ông Xuân trở mình, căn bệnh hẹp động mạch tim làm ông đau nhói. Ông vừa được các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy cho thông ống hơn một tháng nay. Gỡ gọng kính sáng, môi mấp máy, đôi mắt vốn nhỏ của ông đọng nước nhìn xa. Kỷ niệm một thời binh lửa ùa về với người cựu chiến binh già gần tuổi 80.

                                                         *

        Rời thành phố hoa lệ theo tiếng gọi Tổ quốc, Lê Đức Xuân nhập ngũ lên đường đánh Mỹ. Năm 1963, anh được cấp trên bổ sung vào Đại đội 311, Đoàn 81 với nhiệm vụ chuyển tải gạo cho các đơn vị độc lập của cánh quân chủ lực. Lúc anh đến Đại đội 311 đã có cô Trần Thị Lệ. Cô Lệ người xã Tân Xuân thuộc huyện Hóc Môn. Gặp được đồng hương, hai người mừng lắm, Lệ lớn hơn Xuân 2 tuổi và nhận anh làm em nuôi. Lán trại đơn vị Xuân đóng giữa khu rừng thượng nguồn sông Mã Đà. Gần đó có con suối quanh năm rì rào chảy. Có chỗ mặt suối phẳng lỳ nước trong vắt soi rõ từng viên đá óng ánh màu trắng ngà. Những con cá lòng tong lưng có hai viền màu rêu lượn trong làn nước trong. Mỗi lần xuống suối tắm rửa, những con cá đó rất dạn bơi lại gần người. Tuổi mười tám hai mươi, ở khu rừng căn cứ, Lệ gắn chặt ký ức mình qua năm tháng với con suối thơ mộng. Cô thường hay ra đây ngồi một mình ngắm bầu trời xanh trong, từng cụm mây trắng lớn dần bay theo chiều gió. Áng mây này chắc hẳn bay về xuôi, nơi những vùng quê xao xác bóng dừa ngày đêm ùng oàng tiếng bom pháo Mỹ. Cô nhớ quay quắt những ngọn khói lam chiều tha thiết vương mái lá đơn sơ. Những con sông chở nặng phù sa, bóng con đò cắm sào trên bến hay lướt trôi giữa mặt nước in bóng mây trời. Bên con sông quê, xã Tân Xuân, mẹ và hai em đang làm gì, giờ này...? Và hình bóng cha đăm chiêu bên trang giáo án. Lệ thương cha biết mấy, gần 20 năm, ông vẫn chung thủy làm thầy giáo ở làng. Những đứa trẻ ông dạy năm xưa, giờ có đứa đang ở bộ đội, đứa đã bỏ xác chiến trường. Lại có đứa làm tay sai cho địch. Chiến tranh mà! Ai cũng phải chọn cho mình một lối đi, may thì gặp đường sáng sủa, rủi thì vương vào chỗ tối tăm. Rồi một tối, người học trò cũ của ông dẫn địch ập vào nhà bắt cha Lệ về tội “nghi can” hoạt động cách mạng. Chúng giam 3 tháng không moi được gì ở cha, đành thả. Cha tiếp tục dạy học lặng lẽ sáng đến lớp, trưa về. Mẹ tần tảo một nắng hai sương ruộng vườn.

                                                       *

       “Hoa khôi 311”, những chàng trai, cô gái Đoàn 81 đã gán cho Lệ biệt danh ấy từ những ngày đầu. Không có gì quá cả với người con gái Sài thành có nước da trắng mịn, khuôn mặt trái xoan, mái tóc dày dài vượt gấu áo bà ba. Lúm đồng tiền bên trái cộng thêm nét duyên dáng mỗi khi Lệ cười lộ cái răng khểnh trắng xinh như hạt bắp. Lệ là con gái thứ hai trong gia đình. Đang học, cô tham gia vào nhóm sinh viên yêu nước rải truyền đơn, tuyên truyền chống lại chế độ bù nhìn Nguyễn Văn Thiệu. Từng chứng kiến cảnh địch càn quét bắn giết dân mình, Lệ bỏ đô thành về nhà tham gia du kích xã và làm đơn xin gia nhập vào bộ đội Miền.

        Lệ vẫn chưa có người yêu, Xuân nghe mọi người nói lại thế. Anh thấy hơi ngượng mỗi lần xưng hô “chị Lệ”. Phải chăng mình đã yêu người con gái “đồng hương” lớn hơn 2 tuổi? Có can chi đâu. Tình yêu mà, ai ép buộc, huống hồ trong chiến tranh cái chết luôn kề bên. Xuân thấy lòng mình như bị thắt chặt, buộc nén. Mà hình như Lệ đã có lần gọi… Xuân và xưng “mình” đó sao? Nhiều đêm anh thao thức không ngủ được, hình ảnh Lệ, nước da trắng, mái tóc dày, khuôn mặt trái xoan, má lúm đồng tiền luôn hiện lên trước mắt.

       - Tối nay em muốn nói chuyện với chị. Hai chị em mình ra suối nghen.

Xuân chủ động gặp Lệ sau chuyến tải gạo về.

- Chuyện gì mà có vẻ quan trọng thế hử Xuân? - Lệ cười.

        Trăng 14 bàng bạc sáng một mảng rừng Phước Long. Xuân bước bên Lệ lòng hồi hộp. Cánh tay anh mấy lần chạm vào tay Lệ. Đến suối, hai người dừng lại ngồi lên phiến đá mặt nghiêng xuống suối. Lệ thỏng hai bàn chân nhấp nhấp vào dòng suối chảy mát lạnh. Từng cơn gió nhẹ bay qua, hương phong lan quyện hương bằng lăng tím phảng phất quanh đây.

         Xuân muốn nói nhiều nhưng cổ họng như nghẹn lại. Lệ nhìn anh cười. Xuân ngượng nghịu. Cuối cùng anh cũng thốt ra được mấy câu. Rằng: “Xuân… thương… thương Lệ. Em muốn… À! Mình muốn… cùng Lệ… Sau này hết chiến tranh…”.

       - Ta về ngủ mai còn phải hành quân sớm! Chuyện gì đến nó sẽ đến, Xuân ạ. Mình gấp gáp làm gì. Còn chiến tranh mà!

        Sau một thoáng im lặng, Lệ nhìn Xuân mới nói giọng rất khẽ.

        Xuân thở dài. Hai người đứng dậy ra về. Trăng tròn trên đỉnh Bà Rá.

*

         Năm 1966, chiến trường miền Nam đầy ác liệt. Địch tăng cường ruồng bố bắn phá ráo riết ngày đêm, hòng tiêu diệt cô lập các căn cứ cách mạng của ta. Các cánh rừng, đồng trảng bị chúng rải chất độc hóa học cháy rụi. Đơn vị Xuân được lệnh tải gạo từ huyện Phú Giáo về phục vụ đơn vị 80B bộ đội chủ lực từ ngoài Bắc mới vào, hiện đóng quân cách trung tâm Phước Long khoảng 30 cây số. Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng và đầy cam go. Bộ đội ta phải được ăn no, sẵn sàng chiến đấu khi có lệnh cần thiết. Từ đây đến chỗ nhận gạo, nếu đi vòng phải mất 3 ngày, đi tắt chỉ hơn một ngày nhưng phải vượt trảng Đồng Kiên. Vùng này thường bị trực thăng Mỹ dòm ngó tối ngày. Nghĩ đến đơn vị bạn đang rất cần lương thực, sau mấy lần cân nhắc kỹ càng, Xuân quyết định cho anh chị em tải gạo bằng đường tắt.

        Đến Đồng Kiên, đợi mọi người tới đủ, anh ra hiệu cho đơn vị dừng lại nghỉ lấy sức để vượt qua trảng. Nhìn một lượt mọi người, Xuân căn dặn:

       - Đơn vị chia thành tám tổ, mỗi tổ 5 người lần lượt nhanh chóng vượt trảng trước lúc trực thăng mò tới.

        Trảng Đồng Kiên rộng hơn 1 cây số, cây cỏ lúp xúp. Giữa trảng có một cây bằng lăng cao chừng hơn 10 thước, thân mấy người ôm, gốc có 4 cái trang cao gần đầu người trông như những cánh tên lửa. Cành chìa ra trơ trụi vì chất độc hóa học và bom đạn Mỹ. Ở gốc, nhú lên mấy chồi lá non tơ. Mấy tổ đã tải gạo qua mé rừng bên kia gần hết. Tổ của Lệ triển khai cuối cùng, vừa qua khỏi cây bằng lăng thì máy bay trực thăng ào đến. Chúng bay chậm lại dòm ngó, cánh quạt trên đầu xoay phành phạch. Lệ cùng 4 người hạ thấp bỏ gạo xuống và trườn lại cây bằng lăng ép mình vào thân trang. Ba chiếc trực thăng vòng qua đảo lại, cây cỏ vật vờ nghiêng ngả…

      - Chết rồi! Chúng đã phát hiện được mục tiêu. Xuân lo lắng quay lại nói với mọi người.

       Bỗng thằng trực thăng đi đầu thắng lại, hạ thấp quạt mạnh. Từ gốc hẹp của trang cây bằng lăng, chiếc khăn dù choàng cổ của Lệ bay lên vướng vào thân trang. Cô cố ghì chặt nó xuống… Không kịp! Một loạt đạn đại liên từ cửa trực thăng bắn xuống, Lệ trúng đạn ở đầu, máu chảy xuống mặt. Xuân biết chuyện gì đã xảy ra, lỗi tại anh. Giá anh đừng để mọi người đi tắt. Không thể để mặc đồng đội, phải cứu lấy 5 người! Ba chiếc trực thăng vẫn bám riết mục tiêu. Xuân quay lại vung tay:

      - Bắn!

       Mọi người chạy ra giương súng đồng loạt bắn, tiếng AK ran trời. Hai thằng trực thăng hoảng hốt ngóc đầu lên cao bay thẳng. Một thằng còn đang rà thấp, nó phát hiện 4 người còn lại. Chắc đây là tên chỉ huy. Chính nó đã bổ đại liên vào Lệ, Xuân nghĩ thế. Anh tức giận chạy ra trảng trống, nghiến răng kéo luôn một loạt AK. Chiếc trực thăng dính đạn ở đuôi bốc cháy. Một vệt khói đen sì kéo dài y như cái chổi khổng lồ, loang lổ rồi mất hút sau cánh rừng già.

        Cả đơn vị ùa ra vây quanh Lệ, cô mở mắt nhìn mọi người. Có nhiều tiếng thút thít khóc đằng sau. Xuân ngồi xuống ôm Lệ dựa vào người mình. Anh cố nén lại nỗi đau. Máu Lệ thấm vào áo, vào khăn dù của anh đỏ quánh. “Xuân để Lệ xuống… Mình không qua nổi đâu… Mình gửi lời về thăm cha mẹ và hai em ở nhà… Rất tiếc Lệ không còn… để phục vụ… để cùng đơn vị… tiếp tục… chuyển… chuyển... hàng…!”. Lệ nhìn qua một lượt mọi người, đến Xuân, tay níu chặt chiếc khăn dù, môi mấp máy. Lệ muốn nói với anh điều gì, mà không được. Nước mắt cô ứa ra ướt trên cánh tay Xuân. Lệ tắt thở, cô ra đi khi vừa tròn 24 tuổi.

       Trái tim Xuân thắt nghẹn. Mới hôm qua Lệ còn ngồi bên anh, mái tóc gội lá rừng ngây ngấy. Gió hất nhẹ làn tóc của Lệ phơ phất khẽ vương qua mặt anh, một vài sợi còn dính lại ở làn môi. Lúc đó tim anh đập mạnh như muốn vỡ òa, Xuân muốn ôm Lệ thật chặt và không bao giờ gọi chị nữa!

       Nước mắt Xuân chảy xuống nhỏ giọt trên ngực áo Lệ. Anh cúi xuống đặt lên trán Lệ một nụ hôn muộn màng. Nụ hôn đầu tiên cũng là nụ hôn cuối cùng của anh dành cho người con gái mình yêu thương nhất.

       Xuân cho mọi người chuyển gạo về điểm tập kết, còn lại hai người cùng anh chôn cất đưa tiễn người đồng chí. Huyệt được đào cạnh gốc cây bằng lăng, anh ôm Lệ đặt vào chiếc võng, lấy nước trong bi đông thấm vào khăn lau từng vệt máu khô. Tay Lệ vẫn cầm chặt chiếc khăn dù dính máu như nắm chặt trái tim của Xuân theo về nơi chín suối.        

        Sau chuyến tải gạo, Xuân trở về nơi phiến đá bên dòng suối hai người ngồi nói chuyện đêm trước. Hơi Lệ còn ấm áp nơi đây. Xuân hái những bông hoa rừng xếp thành trái tim đặt lên phiến đá, ở giữa có hai chữ L-X. Anh đứng ngắm, nước mắt nhòa trong sương núi. Chợt thấy, bóng Lệ khỏa mình ngâm trong làn nước ban mai...

*

         Sau ngày thống nhất đất nước, hài cốt Lệ được đưa về an táng ở Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Bình Phước. Năm nào cứ đến ngày giải phóng là ông Xuân lại lên Bình Phước thắp nhang cho cô Lệ. Ông ngồi hàng giờ trong im lặng. Thế nhưng, 2 năm nay dịch Covid-19 ông không đi được. Rồi tuổi già, vết thương cũ cứ tái phát mà ông bị bệnh tim nên điều trị triền miên, không thể lên Bình Phước được. Mỗi khi đến kỷ niệm ngày tháng 4 lịch sử, nhiều ký ức năm xưa trào về làm tim ông nhói đau cổ họng nghẹn lại. Và cứ thế kỷ niệm một thời ăn độn, ngủ rừng luôn hiện về nối tiếp làm ông trăn trở, thao thức không nguôi.

          Mới đây tôi trở lại xã Tân Kiên thì được người chú cho biết, ông Lê Đức Xuân vừa mất. Tôi đến thắp nhang cho ông, may mắn chiếc khăn dù dính máu cô Lệ ngày ấy còn vắt bên cạnh di ảnh. Tôi xúc động nhìn chiếc khăn dù phần cuối có mấy quầng thẫm nâu. Chiếc khăn dù dính máu cô Lệ theo ông 56 năm qua như thể một tang chứng cho tình yêu chung thủy vĩnh hằng. Và như vết cắt đau thương trong năm tháng chiến tranh chống Mỹ, cứu nước.