LỆ HỒNG

Quan niệm văn học của nhà thơ Lê Hoàng Anh: “Còn thi ca nghĩa là còn lòng nhân từ trên trái đất”.

ÊM Ả MỘT NỖI BUỒN
 

Thuyền nhỏ neo đợi ai

Trong xanh soi bóng chiếc

Hoàng hôn rộng và trong

Lãng đãng hồng ngấn nước

Và đâu đây văng vẳng

Bìm bịp ngắt quãng kêu

Điên điển vàng xiêu xiêu

Gió ngược lay bến vắng

Quê cha lâu về lại

Con bàng bạc nỗi buồn

Hình như chiếc cầu gỗ

Đã bắt đầu tróc sơn

Hình như hàng dừa ấy

Ai đã chặt mất rồi

Nhưng hình như hàng xoài

Lại xum xuê hơn trước

Có còn và có mất

Biết thế con vẫn buồn

Chiều mênh mông xa vắng

Một con thuyền cô đơn

                              (Rút từ tập thơ “Hạt thời gian” của Lê Hoàng Anh)

‘Êm ả một nỗi buồn’ Lời thì thầm với hoàng hôn!

Nhà thơ Lê Hoàng Anh trải nỗi buồn lên con sông quê cha một thuở. Dòng thời gian với tuổi đời tuổi nghề của chị là những cột mốc vàng, những thành tựu mà ít nhà thơ nữ gốc Sa Đéc nào có thể có được. Với hai bằng cử nhân ngữ văn và cao học lịch sử, được tặng thưởng kỷ niệm chương ‘Vì sự nghiệp văn học Việt Nam 2007’ cùng nhiều giải thưởng thơ khác. Bảy tập thơ, ba tập sách phê bình văn học và khảo cứu, một kịch bản sân khấu - đủ cho chúng ta sự ngưỡng mộ về tri thức lẫn tâm kiến của chị.

Đôi khi, chị ví mình là ‘Búp thông non’ lăn theo cơn gió bồng bềnh, gió đùa trái non tơ trượt mềm trên đồi lá xanh he hé. Có lúc là nụ cúc vàng tung nắng qua thảm cỏ may líu nhíu, những vần thơ khẽ khàng nhắc nhớ chị thế. Hoặc giản đơn chỉ là:

Thuyền nhỏ neo đợi ai

Trong xanh soi bóng chiếc

Góc nhớ của cô gái miền sông nước là người đi người còn ở lại, cuộc chia ly vì thế sẽ trở nên đắng đót. Tình yêu trong veo neo lại bến bờ, bất chấp những mùa gió chướng thổi rát mi. Phép ẩn dụ đã hóa màu mặt nước phù sa vàng đục, thoáng chốc soi được cả ráng chiều đẫm sắc.

Hoàng hôn rộng và trong

Lãng đãng hồng ngấn nước

Ánh tà dương phả lấp cả mảng sông, đôi mắt ai dõi theo ngút ngàn bóng lượn. Cuối vạch trời, những dãi lụa sóng màu huyết dụ dạt về, từng vạt ngấn nước hồng lãng đãng trôi. Có phải giọt lệ từ trái tim giữa mênh mông khắc nhớ. Mơ hồ, nhà thơ mang gánh buồn đặt lên chiếc lá vàng rơi, chầm chậm chờ lá vùi mình trong bóng chiều thinh nhẹ. Cảm giác được tưới mát, môi khẽ cười, an yên ngồi ngắm ánh tà nhỏ hạt xuyên mắt lá.

Chốn riêng của nhà thơ mong manh thế! Có lẽ với chị, cuộc đời nhẹ như cánh đồng cỏ lau phấp phới. Gió lao xao, hương sông quê có vị ngọt mặn mòi từ nước mắt vui buồn hãy thả lên sông thương!

Và đâu đây văng vẳng

Bìm bịp ngắt quãng kêu

Điên điển vàng xiêu xiêu

Gió ngược lay bến vắng

Không gian của người âm thầm chờ đợi được kết tinh từ tiếng vọng. Không giống bất kỳ nơi chốn nào, bởi các giác quan đã mặc niệm, chúng lặng lẽ kiếm tìm vết tích xưa. Văng vẳng tiếng bìm bịp ngắt quãng là tiếng tâm thức cựa mình. Nhành điên điển liêu xiêu phải chăng khúc xạ từ bóng mắt đã mõi nhừ canh thâu. Gió có xuôi ngược qua miền nhớ cũng chỉ ngân rung một dây trầm rưng rức. Các động từ láy gợi ký ức xưa, chuyện của cô bé ước được thấy lại tuổi thơ trong trẻo, vẫn ngắc ngứ giữa đôi bờ thực mộng.

Hình ảnh vừa tĩnh vừa động lắt lay cả một dãi sông dài. Âm vang tứ bề dội vào đáy sông cô đơn bật khẽ. Nhà thơ gọi ai, hay bến vắng tủi hờn lên tiếng.

Thì đây:

Quê cha lâu về lại

Con bàng bạc nỗi buồn

Hay con đã bàng bạc tóc mây pha gió nắng. Thời gian có vẻ nên bức tranh chiều nhuộm tím triền bờ, vẫn không thể lột tả được các vết nức giằng trong dấu nhớ. Lạc vườn xưa mất rồi, Cha ơi!

Hình như chiếc cầu gỗ

Đã bắt đầu tróc sơn

‘Hình như’ biểu đạt của nhớ nhớ quên quên. Được hình tượng hóa qua chiếc cầu gỗ đã bắt đầu tróc sơn. Cầu tróc lâu rồi đấy, nhưng nhà thơ không muốn nhìn nhận mình đã phiêu dạt đến muôn trùng vòng xoáy. Để người ở lại, dẫu chỉ còn là sương khói, váng vất qua những con đường đê cỏ cháy. Sương tan, rớt lại một vệt sầu cố hương, bến lặng!

Hình như hàng dừa ấy

Ai đã chặt mất rồi

Ký ức lao xao, bởi tâm không thể ngủ yên. Hoài niệm xa dần cùng vạt nắng hè rọi qua song cửa. Hàng dừa ấy đâu rồi? Tuổi thơ từng dung dăng qua lối mòn dưới bóng râm mát rượi. Nô đùa, té lăn, choàng tỉnh!

Nhưng hình như hàng xoài

Lại xum xuê hơn trước

Quy luật vĩnh hằng của sự sống, vật chất không hề mất đi, chúng chỉ chuyển từ trạng thái này sang hình thái khác. Các thiên thần luôn bất biến, chồi non lại sẽ vươn mầm. Cố gắng an ủi mình để hiểu rằng mỗi giây phút trôi qua trong cuộc đời ta là quý giá, chị mỉm cười như bé ngoan được quà.

Hàng xoài lại xum xuê, ngày và đêm có làm nhung nhớ vơi đi? Sao buốt cả bờ mi lưa thưa, nốt đồi mồi trên đôi má chợt lún sâu thăm thẳm, ta đã khác xưa rồi.

Có còn và có mất

Biết thế con vẫn buồn

Thời khắc có lúc dừng lại chờ, nhộng hóa bướm vàng bay đi, thoang thoảng lời mùa xuân hát. Con lại thấy cánh én lượn trời xanh mà tâm con tím lặng. Lại êm ả một nỗi buồn dìu dịu! Tay chợt đặt lên ngực trái, lắng nghe tiếng ru thời thơ dại. Dẫu đuôi mắt dầy dấu chân chim, và sự thấu hiểu đã chừng lên ngưỡng, thế mà con vẫn buồn!

Cơn lốc nào có thể đưa chiếc võng bên hàng dừa xanh trở lại. Chiếc quạt mo gõ nhịp lên vai con gầy, liêu diêu dáng cha ôm con vỗ về yêu dấu. Xa quá, tay với lạc tầng không, con như trôi vào bóng tà dương tê dại. Đã cố nép mình tìm bến tựa thì cõi hư vô vẫn lạc loài.

Chiều mênh mông xa vắng

Một con thuyền cô đơn.

Ước nỗi buồn hóa thinh không, để mãi là êm ả!

Nhà thơ đã lên chiếc thuyền lặng tờ một dòng trong xanh nhớ. Yên bình cùng miền quê xưa đùa giỡn, với bóng mình!