TIN TỨC

Nhà văn Mai Sơn lặng lẽ cùng ‘Sự quyến rũ của chữ’

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2023-12-26 15:57:48
mail facebook google pos stwis
230 lượt xem

Nhà văn, dịch giả Mai Sơn sinh năm 1956 tại Quảng Ngãi, sống và làm việc ở TP.HCM. Ông có hơn 30 năm sống bằng nghề viết văn, dịch và biên tập sách báo. Vì bạo bệnh, ông đã qua đời lúc 0h ngày 25.12.2023 tại nhà riêng ở Long An hưởng thọ 68 tuổi. Tưởng nhớ nhà văn Mai Sơn, xin trân trọng giới thiệu bài viết của nhà văn Trần Nhã Thụy về ông.

 

Không chỉ là nhà văn, dịch giả Mai Sơn còn là một người đọc lặng lẽ với “sự quyến rũ của chữ” đến tận cùng.

Cuối tháng 11 đầu tháng 12 năm 2021, nhà văn Mai Sơn biết mình mắc bệnh nan y nên đã rời căn hộ ở Sài Gòn, quay về sống ở căn nhà tại Đức Hòa – Long An, phần vì muốn có thời gian để điều trị theo phác đồ của bác sĩ, phần vì có không gian sống yên tĩnh.

Chúng tôi từ Sài Gòn xuống ghé thăm anh, lúc này trông anh tiều tụy lắm, dường như chỉ còn da bọc xương, trong người đau đớn nhưng lúc nào cũng ráng pha trò, cười vui. Nụ cười nhẹ, nhưng mỗi khi cười lại làm sáng gương mặt Mai Sơn. Trong cuộc trò chuyện (bằng một sự cố gắng) anh nói nhỏ với tôi: “Thực ra thì mình không phải là người ham sáng tạo lắm đâu Thụy à, mà mình ham sống, ham sống lắm”.

Nhà văn, dịch giả Mai Sơn (1956-2023)

Tôi nghe mà lặng đi. Lúc ấy, tôi không biết nói gì, bèn quay mặt nhìn ra trước sân nhà, thực ra đó không phải là một mảnh sân, mà là một đám ruộng khô mọc đầy cỏ dại. Chợt một cơn mưa đổ xuống. Mưa trưa. Mưa trong nắng chang chang.

Ra về, tôi cứ nhớ mãi những lời anh Mai Sơn tâm sự. Thỉnh thoảng, chúng tôi lại gọi điện, nhắn tin và thăm anh khi anh về căn hộ chung cư ở Sài Gòn. Nhưng giờ thì anh ra đi thật rồi. Lần này là vĩnh viễn. Lần này, tôi lại sẽ về căn nhà ở Đức Hòa để tiễn anh.

Tôi quý mến Mai Sơn, không chỉ vì anh là nhà văn – dịch giả, mà anh còn là một người đọc đáng nể. Nhà văn bây giờ, ít ai đồng thời là người đọc. Đọc càng nhiều thì càng khiêm tốn và minh triết. Mai Sơn khiêm tốn nhưng cũng có cái ngạo nghễ riêng, vì anh đọc và thấu nhiều tư tưởng lớn từ những nhà triết học vĩ đại. Nhưng tựu trung, Mai Sơn vẫn là người ham viết, cao hơn ham viết là ham sống như một người bình thường. Yêu sách vở. Yêu cuộc sống. Không cao sang gì, có khi chỉ là vài chai bia lạnh trên vỉa hè Pasteur – đoạn trước cổng Đại học Mỹ thuật TP HCM, để ngồi nói chuyện cuộc đời, về đàn bà, và quanh đi quẩn lại vẫn không thoát ra được câu chuyện văn chương và triết học.

Mai Sơn mê triết và văn, nhưng để kiếm sống, anh phải đi làm báo, nhận làm thêm công việc dịch thuật, dịch nhiều thứ ngoài văn chương. Đó là mâu thuẫn của anh. Từ đó cũng nảy sinh nhiều mâu thuẫn, như tính cách có khi hiền từ cũng có khi phẫn nộ. Có khi rất hài hước nhưng cũng lắm lúc cực đoan. Đoạn đời mà tôi nghĩ phù hợp nhất của Mai Sơn là khi anh làm Trưởng ban Tu thư của Đại học Hoa Sen. Ở đó, anh được làm việc mình thích là xuất bản những cuốn sách công cụ hữu ích. Chỉ tiếc khoảng thời gian này cũng không dài.

Bìa sách “Sự quyến rũ của chữ” của tác giả Mai Sơn phát hành năm 2017

Mai Sơn là người rất có lòng với văn nghệ Sài Gòn, anh từng lập ra trang web văn chương có tên miền là bungbinhsaigon, với tham vọng “số hóa” những tác phẩm văn chương, triết học giá trị. Nhưng rồi sự đơn độc và gánh nặng “cơm áo gạo tiền” khiến anh bỏ cuộc, không duy trì được lâu dài. Nhiều dự án dịch thuật của anh cũng dở dang.

Thôi thì, mỗi chúng ta đều có những giới hạn của mình, và bước qua giới hạn đó là một cuộc đi dài, có lẽ là cũng không ân hận điều gì, vì đã sống hết mình.

Tạm biệt nhà văn Mai Sơn – người lặng lẽ và tha thiết cùng “Sự quyến rũ của chữ” đến tận cùng.

Nhà văn Mai Sơn sinh năm 1956, từng tham gia viết văn, dịch thuật, viết điểm sách, có hơn 30 năm sống bằng nghề viết, dịch và biên tập sách báo. Ông xuất bản 12 tên sách thuộc nhiều thể loại văn xuôi, biên soạn, dịch thuật, trong đó có 101 triết gia (2007), Vật lạ ở trên đầu (tập truyện, 1997), Hư cấu (tập truyện, 2003), Vũ trụ trong một nguyên tử (2008), Câu chuyện triết học (2005), hay cuốn Sự quyến rũ của chữ với gần 300 trang tập hợp những bài phê bình, cảm nhận của Mai Sơn về các tác giả, tác phẩm trong và nước ngoài. Ông từng tham dự Liên hoan văn học Á – Phi lần thứ nhất, năm 2007 tại Hàn Quốc.

Bộ ba sách triết của triết gia Bertrand Russell do Viện IRED xuất bản từ đầu năm 2019 có công lớn của nhà văn Mai Sơn

Được tin tác giả Mai Sơn qua đời, nhà văn Nhật Chiêu cho biết ông bàng hoàng dù biết đồng nghiệp mang bệnh từ lâu. Sinh thời, Mai Sơn từng viết lời bạt cho tập truyện Người ăn gió và quả chuông bay đi của Nhật Chiêu (Chỉ có gió để ăn/Chỉ có chữ để hy vọng).

“Anh là một trong những người viết tử tế với nghề nhất tôi từng biết”, Nhật Chiêu nói. Dịp này, ông cảm tác bài thơ khóc Mai Sơn:

“Mai Sơn ơi
Ra đi từ biệt nỗi đời
Ra đi từ biệt những lời chưa đi
Những vô ngôn
Những thầm thì
Còn tôi ăn gió mà nghi ngút buồn
Gió và chữ
Bụi và sương
Nợ nhau là chữ là thương nỗi người
Mai Sơn ơi”

TRẦN NHÃ THỤY

Bài viết liên quan

Xem thêm
Trong màu xanh Vàm Cỏ
Nhà văn Hào Vũ, sinh năm 1950. Quê quán: An Hải, Hải Phòng. Dân tộc: Kinh. Hiện thường trú tại 6/3 Cư xá phường 3, thành phố Tân An, tỉnh Long An. Vào Hội Nhà văn Việt Nam năm 1984.
Xem thêm
Đỗ Thành Đồng và chuyển động đường thơ
Sau gần 15 năm đắm say đến điên cuồng với thi ca, nhà thơ Đỗ Thành Đồng, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Bình, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam đã xuất bản 7 tập thơ.
Xem thêm
Chuyện tình khó quên của Trịnh Công Sơn
Bài viết của nhà thơ Lê Thiếu Nhơn
Xem thêm
Nhà văn Di Li: Tôi bị hấp dẫn bởi người đàn ông nhân văn, tử tế
Tôi nghĩ rằng, là người văn minh thì phải chấp nhận sống chung với sự khác biệt, tuy nhiên, sự khác biệt đó nếu không tốt, muốn người ta thay đổi thì mình sẽ góp ý. Và cách góp ý của mình cũng khá hài hước nên người nghe không mấy khi khó chịu.
Xem thêm
Người tốt trại Vân Hồ
Nhà văn Trung Trung Đỉnh, Giải A cuộc thi tiểu thuyết Hội Nhà văn, 1998 – 2000) với tiểu thuyết Lạc rừng. Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007.
Xem thêm
Nhớ nhà báo Phú Bằng
Đọc bác Phú Bằng từ lâu, khi tôi còn trực tiếp cầm súng ở Trung đoàn 174 Sư đoàn 5 thời chống Mỹ. Lúc ấy bác Phạm Phú Bằng là phóng viên báo QĐND được tăng cường cho báo Quân Giải phóng Miền Nam.
Xem thêm
Nhà văn - dịch giả Trần Như Luận với tác phẩm “Tuyển tập 12 truyện ngắn Anh - Mỹ kinh điển, lừng danh”
Tháng Sáu 2022, trên Báo Thanh Niên rồi Tạp chí Văn nghệ Hội Nhà văn Việt Nam, nhà báo Hà Tùng Sơn và nhà phê bình văn học Vân Phi giới thiệu tác phẩm thứ 7 của nhà văn Trần Như Luận (TNL): tiểu thuyết Gương Mặt Loài Homo Sapiens. Trước đó, anh từng gây tiếng vang nhờ giá trị đáng kể của bộ tiểu thuyết Thầy Gotama và 8000 Đệ Tử dày tới 1.200 trang, trình làng năm 2014. Chúng tôi cũng biết tới cả trăm tác phẩm dịch của anh, cả thơ và truyện, xuất hiện trên các tạp chí Văn nghệ Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh, Văn nghệ Quân đội, Non Nước, Sông Hương, v.v… Xuân Giáp Thìn 2024, nhà văn ra mắt một “dịch phẩm” hoàn toàn mới: Tuyển tập 12 truyện ngắn Anh – Mỹ kinh điển, lừng danh. Sách dày 320 trang, bìa bắt mắt. Sách được Liên hiệp các Hội Văn học-nghệ thuật Việt Nam thẩm định chất lượng và hỗ trợ kinh phí; NXB Hội Nhà văn cấp phép. Nhân một cuộc hẹn thú vị tại Quận 7, TP Hồ Chí Minh, trong một quán cà phê tao nhã, không bỏ lỡ cơ hội, tôi đã thực hiện cuộc phỏng vấn này.
Xem thêm
Nhớ anh Mai Quốc Liên
Bài viết của nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam
Xem thêm
Nhà văn Trầm Hương: Sứ mạng nhà văn là đi tìm những ẩn số
Hàng chục năm nay, nhà văn Trầm Hương (Phó Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM) vẫn âm thầm theo dấu chân những anh hùng, người lính, mẹ liệt sĩ… để tìm nhân vật cho những trang sách của mình. Chị ghi dấu ấn đậm nét trong dòng văn học cách mạng hiện nay.
Xem thêm
Thương nhớ anh Duy
Tôi viết ra đây mấy lời tâm sự như thắp một nén nhang kính nhớ thương tiễn anh Duy về trời cùng đàn anh Lê Văn Thảo...
Xem thêm
Nhà văn Ann Patchett: Thời gian tuyệt vời nhất là ở trên máy chạy bộ và viết sách
Ann Patchett là nhà văn Mĩ, tác giả của 9 cuốn tiểu thuyết, 4 cuốn sách phi hư cấu và 2 cuốn sách dành cho trẻ em. Trong văn nghiệp, bà từng giành giải Orange cho Bel Canto, cũng như lọt vào danh sách chung khảo giải Pulitzer 2020 với cuốn Ngôi nhà của người Hà Lan. Gần đây bà đã cho ra mắt cuốn tiểu thuyết mới mang tên Tom Lake, và điều đặc biệt là nó được viết trên bàn đặt trên máy chạy bộ và lời khuyên về năng suất từ ​​Elizabeth Gilbert.
Xem thêm
Lê Minh Quốc và cuộc hành trình chữ nghĩa
Bài của nhà thơ Ngô Xuân Hội trên báo Văn nghệ.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Thành Phong: Với chữ nghĩa, tôi như người đang yêu
Gọi Nguyễn Thành Phong là nhà thơ, nhà văn, biên kịch hay cái danh mà mang nhiều nghiệp nợ nhất là nhà báo, thì viết gì, dù là kiếm sống, anh cũng phải cố ở mức tốt nhất theo ý mình thì mới cho là được. Với chữ nghĩa, Nguyễn Thành Phong ví anh như người đang yêu, càng bị “ruồng rẫy”, càng thấy không thể bỏ cuộc.
Xem thêm
Vũ Cao - “Núi Đôi mãi mãi vẫn là Núi Đôi”
Nói đến nhà thơ Vũ Cao không thể không nói tới bài thơ Núi Đôi.
Xem thêm