TIN TỨC

Tạm biệt mùa hè | C. Pautovsky

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-05-11 17:12:06
mail facebook google pos stwis
63 lượt xem

Tản văn của CONSTANTIN PAUTOVSKY

Suốt mấy ngày cơn mưa mang theo hơi lạnh giá không chịu dứt. Làn gió ẩm ướt thổi trong vườn. Vào lúc bốn giờ chiều, chúng tôi đã phải thắp đèn dầu, bất giác cảm thấy như mùa hè đã kết thúc vĩnh viễn và trái đất ngày càng dấn sâu vào màn sương mù dày đặc, tối sầm, lạnh lẽo đến khó chịu.

Đó là cuối tháng 11 - thời điểm buồn nhất ở thôn quê. Con mèo cuộn tròn trên chiếc ghế bành cũ ngủ suốt ngày, thỉnh thoảng giật mình trong giấc mơ khi nước mưa hắt vào cửa sổ.

Những con đường đã bị cuốn trôi. Một lớp bọt vàng nhạt nom giống như con sóc bị rơi xuống sông bập bềnh theo dòng nước. Những con chim cuối cùng trốn dưới mái hiên. Và cũng đã hơn một tuần nay không ai đến thăm chúng tôi: ông lão Mitriy, Vanya Malyavin, hay người gác rừng. 

Thời gian tốt nhất là vào lúc đêm sập xuống. Chúng tôi đốt lò. Lửa bùng lên, ánh phản chiếu đỏ rực run rẩy trên các bức tường gỗ và trên bản khắc cũ - bức chân dung của nghệ sĩ Bryullov. Lưng tựa vào ghế, họa sỹ nhìn chúng tôi, và có vẻ giống như chúng tôi, ông cũng đặt cuốn sách đang đọc dở xuống,để nghĩ về những gì mình đã đọc và lắng nghe tiếng mưa đổ rào rào trên mái nhà lợp ván.

Những ngọn đèn cháy sáng rực, và chiếc samovar bằng đồng già nua cứ hát mãi bài hát hồn nhiên  của nó. Khi chiếc samovar được đưa vào phòng, ngay lập tức căn phòng trở nên ấm cúng. Có lẽ vì cửa sổ bị hơi nước che mờ không còn nhìn thấy cành bạch dương đơn độc gõ lên tấm kính cả ngày lẫn đêm.

Sau khi uống trà, chúng tôi ngồi bên bếp và đọc sách. Vào những buổi tối như vậy, thú vị nhất là đọc những cuốn tiểu thuyết rất dài, nhiều xúc cảm của Charles Dickens hoặc lật xem những tập sách nặng nề của các tạp chí “Niva” và “Tin tức hội họa” in ấn vào những năm xửa xưa. 

Đêm đêm, chú chó Funtik nhỏ thó, lông đỏ, thường khóc trong giấc ngủ. Tôi phải đứng lên, quấn cho chú ấy một miếng vải len ấm áp. Funtik cảm ơn trong giấc mơ, cẩn thận liếm tay tôi, thở dài, và ngủ tiếp. Bóng tối kêu rú phía sau bức tường cùng với những tia nước mưa và những cú va đập mạnh của gió. Cũng thật là hãi hùng khi nghĩ rằng vào một đêm mưa gió như thế này có ai đó đang lạc lối giữa một cánh rừng chưa ai đặt chân tới. 

Có một đêm tôi thức giấc với một cảm giác kỳ lạ. Tôi cảm thấy như mình đã bị điếc trong khi ngủ. Tôi nhắm mắt lại, lắng nghe một lúc thật lâu, và cuối cùng nhận ra tôi không bị điếc, mà chỉ đơn giản là một sự im lặng lạ thường đã ập tới bên ngoài những bức tường của ngôi nhà. Sự im lặng như thế được gọi là "đã chết". Mưa đã chết, gió đã chết, khu vườn ồn ào không bao giờ chịu yên cũng đã chết. Những gì có thể nghe thấy chỉ là tiếng mèo ngáy trong giấc ngủ.

Tôi mở mắt. Một màn ánh sáng trắng, mịn màng ùa ập khắp căn phòng. Tôi đứng dậy, đi đến cửa sổ - đằng sau lớp kính mọi thứ đều là tuyết và im lặng. Trên bầu trời đầy sương mù, một mặt trăng đơn độc đứng ở độ cao chóng mặt, và xung quanh nó là một vòng tròn màu vàng lấp lánh.

Trận tuyết đầu tiên rơi khi nào? Tôi đến gần chiếc đồng hồ. Đêm sáng đến độ hai chiếc kim nổi bật màu đen. Kim chỉ đã hai giờ.

Tôi thiếp ngủ lúc nửa đêm. Có nghĩa là trong hai giờ đồng hồ trái đất đã thay đổi quá khác thường. Chỉ trong hai giờ ngắn ngủi mà cánh đồng, rừng cây, vườn tược đã bị cái lạnh mê hoặc.

Qua cửa sổ, tôi nhìn thấy một con chim lớn màu xám đang đậu trên cành cây phong trong vườn. Cành cây đung đưa, tuyết rơi xuống lả tả. Con chim từ từ vươn dậy cất cánh bay, và tuyết tiếp tục như mưa thủy tinh rơi từ cành cây xuống. Rồi tất cả lại yên ắng trở lại.

Reuben đã thức giấc. Anh nhìn ra ngoài cửa sổ một lúc lâu, thở dài và nói:

- Trận tuyết đầu tiên rất đẹp rơi trên mặt đất.

Quả là trái đất được trang trí công phu, giống như một cô dâu e thẹn.

Vào buổi sáng, mọi thứ xung quanh trở nên đông đúc: những con đường đóng băng, những chiếc lá trước hiên nhà, những thân cây tầm ma đen nhô ra từ dưới tuyết…

Ông lão Mitriy đến uống trà và chúc mừng đầu tiên.

- Vậy là trái đất đã được rửa sạch, - ông lão nói - bằng nước tuyết từ một cái máng bạc.

- Máng bạc?- Bác kiếm đâu ra mấy từ ấy, bác Mitriy- Reuben hỏi.

- Có điều không đúng sao? Ông lão cười thành tiếng - Mẹ tôi, người đã khuất, kể cho tôi nghe vào thời cổ đại, những người đẹp đã tắm bằng những bông tuyết đầu tiên chứa trong một chiếc bình bằng bạc và do đó vẻ đẹp của họ không bao giờ héo úa. Chuyện đó xẩy ra trước cả thời Sa hoàng Peter, anh bạn thân mến ạ, khi bọn cướp trấn lột những thương gia qua lại các khu rừng ở đây.

Thật khó ngồi ở nhà ở nhà trong ngày đầu đông như thế này. Chúng tôi đã tìm đến các hồ trong rừng. Ông lão đưa chúng tôi đến tận ven hồ. Ông cụ cũng muốn đi thăm các hồ, nhưng “không muốn làm những vùng hồ thức giấc” .

Ngày dường như đang thiu ngủ. Những bông tuyết cô đơn thỉnh thoảng rơi từ bầu trời cao đầy mây. Chúng tôi cẩn thận thổi hơi vào những bông tuyết vô tình hứng được, và chúng biến thành những giọt nước tinh khiết, sau đó trở nên vẩn đục, đông cứng và lăn xuống đất như những hạt sạn.

Chúng tôi lang thang khắp các khu rừng cho đến chiều tà, dạo quanh những địa điểm quen thuộc. Đàn ễnh ương ngồi co ro, trên những đống tuyết phủ đầy tro bụi.

Chúng tôi hái vài chùm thanh lương trà đỏ, lấp ló trong sương giá - đó là ký ức cuối cùng về mùa hè, về mùa thu.

Trên một cái hồ nhỏ tên là Larin's Pond - nhiều cánh bèo tấm bơi tung tăng. Lúc này nước trong hồ rất đen, trong suốt, vào mùa đông đám bèo tấm như lặn sâu dưới đáy hồ. 

Một dải băng thủy tinh đã hiện lên dọc theo bờ biển. Lớp băng trong suốt đến mức khó có thể nhìn thấy ngay cả khi ở gần. Tôi nhận ra một đàn vịt trời bơi gần bờ và ném một hòn đá nhỏ về phía chúng. Viên đá rơi trên mặt băng, gây nên một tiếng động nhỏ, những chú vịt trời loang loáng theo nhau lặn xuống đáy nước sâu, dấu vết viên đá tôi ném vẫn còn lại trên mặt băng. Đó là lý do duy nhất khiến chúng tôi đoán rằng một lớp băng đã hình thành gần bờ biển. Chúng tôi dùng tay phá vỡ từng tảng băng. Chúng giòn và để lại một mùi hỗn hợp của tuyết và quả nam việt quất trên ngón tay.

Đây đó, trên đồng cỏ, chim bay cất tiếng hót líu lo. Bầu trời trên cao rất sáng, trắng và về phía chân trời đám mây như dày lên, màu của nó giống như màu chì. Từ đó các đám mây tuyết như ùn lên chậm.

Những khu rừng trở nên tối hơn, yên tĩnh hơn, và cuối cùng một màn tuyết dày bắt đầu rơi. Tuyết tan chảy trong làn nước đen của hồ, gây cảm giác nhồn nhột trên da mặt, hòa vào màn khói xám của rừng.

Mùa đông bắt đầu xâm chiếm đất đai, nhưng ta biết rằng dưới lớp tuyết trắng xóa kia, dùng tay cào vẫn có thể tìm được những bông hoa rừng còn tươi nguyên, ta biết rằng ngọn lửa vẫn luôn phần phật cháy trong những gian bếp lò, hơi ấm ấy vẫn mãi ở bên ta trong suốt những ngày giá rét, và mùa đông đối với chúng ta dường như cũng đẹp như mùa hè.

TÔ HOÀNG chuyển ngữ từ “Truyện và ký dành cho trẻ nhỏ”, tiếng Nga.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Điểm lại các giải Nobel Văn học trong 10 năm trở lại đây
Từ năm 2010 đến nay, giải Nobel Văn học 2 lần thuộc về tác giả Mỹ (2020, 2016), các tác giả còn lại lần lượt thuộc các quốc gia: Áo, Ba Lan, Anh, Belarus, Pháp, Canada, Trung Quốc, Thụy Điển và Peru.
Xem thêm
Sức sống mãnh liệt trong thơ Louise Glück
Nhà thơ Louise Glück là một tên tuổi còn ít nhiều xa lạ với bạn đọc Việt Nam. Năm 2004, thơ và một số tiểu luận của bà xuất hiện khiêm tốn trong tuyển tập 15 nhà thơ Mỹ thế kỷ XX
Xem thêm
Cheslav Milos - Lương tri và bản sắc tâm hồn Ba Lan
Nhà thơ, nhà văn kiêm dịch giả Cheslav Milos
Xem thêm
Cho nhau một chút an lành
Tôi muốn chợp mắt một chút để nghỉ ngơi nhưng xe cứ nhảy dựng vì ổ gà, luồng sáng chiếu lên mặt kính làm chói mắt và tiếng còi xe inh ỏi liên tục nhấn lên nên giấc ngủ không thể nào đến được.
Xem thêm
Colombre (Trương Văn Dân dịch)
Dino Buzzati sinh năm 1906 tại Belluno, mất năm 1972 ở Milano (Italia)
Xem thêm
Đi tìm vẻ đẹp mong manh và bất tận của văn học Nhật Bản
Nhật Bản là đất nước của tinh thần duy mỹ. Người Nhật sống hết mình với hoạt động sáng tạo, thưởng thức, trân trọng và bảo tồn cái đẹp.
Xem thêm
Hình tượng người mơ mộng trong tiểu thuyết “Đêm trắng” của Dostoievsky
Trong những năm 1800 – 1859, lịch sử nước Nga có nhiều biến động dữ dội mà tiêu biểu là sự xuất hiện của tầng lớp tư sản mới cấu kết với chế độ phong kiến. Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thoát khỏi ách nông nô chuyên chế diễn ra mà vai trò lãnh đạo thuộc về những người trí thức quý tộc tiến bộ. Trong xã hội, tầng lớp quý tộc thượng lưu và các tầng lớp dân nghèo như nông nô, công chức nhỏ mâu thuẫn sâu sắc. Giữa lúc đó, nhân dân Nga đã giành lấy thắng lợi trong cuộc chiến tranh vệ quốc chống lại quân đội của Napoléon (1812). Chính thắng lợi này đã củng cố tinh thần đấu tranh vì tự do dân chủ, là tiền đề dẫn đến cuộc khởi nghĩa tháng Chạp (1825). Cuộc khởi nghĩa này đã thất bại, phong trào đấu tranh chống ách nông nô chuyên chế lắng xuống rồi lại bùng lên dữ dội vào những năm 1850 khi nước Nga chịu thất bại trong cuộc chiến với Thổ Nhĩ Kì và quân đồng minh Anh – Pháp (1853 – 1856).
Xem thêm
Nhà văn Trung Quốc Diêm Liên Khoa: Viết văn là… thiên mệnh
Tàn nhẫn, bóng tối, sự sa đọa khốn cùng là thế giới văn chương của Diêm Liên Khoa.
Xem thêm
Sự thật ít ai biết về bài thơ tình Nga làm thổn thức hàng triệu người Việt
Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơnEm mới hiểu bây giờ anh có lý
Xem thêm
Andrei Voznesensky - Kiến trúc sư của thơ Nga hiện đại
Andrei Voznesensky là nhà thơ Nga độc đáo và tài năng
Xem thêm
Thơ Orazmurad Muradov
(Vanchuongthanhphohochiminh) - Nhà thơ, nhà văn, dịch giả Orazmurad Muradov sinh năm 1974, tại thành phố Ashgabat, thuộc nước Cộng hòa Tuốc-mê-nít-xtan. Ông tốt nghiệp Đại học quốc gia Turkmen mang tên Magtymguly. Bắt đầu sự nghiệp của mình vào năm 1994 với tư cách là một phóng viên báo Nesil. Ông viết văn, thơ và tiểu luận. Một số bài thơ và bài luận của Orazmurad Muradov đã được dịch sang tiếng Anh, Nga, Azerbaijan, Kyrgyzstan, Uzbek, Nepal, Croatia và Hindi...
Xem thêm
Samuel Marshak - người kể chuyện cổ tích cho thiếu nhi
Samuel Marshak (1887-1964) là nhà thơ Nga, tác giả kinh điển của văn học thiếu nhi xô-viết (bao gồm thơ, truyện cổ tích, kịch).
Xem thêm
Dostoevsky – nhà văn của lương tri
Các nhân vật của đại văn hào Nga Dostoevsky bị chèn ép trong xã hội nhiều bất công nhưng vẫn giữ được phần “người” trong tâm khảm.
Xem thêm
Từ Booker đến Nobel: Một năm tuyệt vời của văn học châu Phi
Các giải thưởng văn học quốc tế quan trọng của năm nay đã thuộc về các nhà văn đến từ châu Phi và cộng đồng hải ngoại. Damon Galgut, Mohamed Mbougar Sarr, Abdulrazak Gurnah… đã chia sẻ những giải thưởng có ý nghĩa thế nào với họ.
Xem thêm
Chùm thơ Abdaliyeva Perisat Koshoevna
Nhà thơ Abdaliyeva Perisat Koshoevna – sinh ngày 15 tháng 3 tại làng Pogranhich (Kazybek), Quận At-Bashinsky, Cộng hòa Kyrgyzstan. Chị bắt đầu sự nghiệp sáng tác ở tuổi 13. Tốt nghiệp Khoa Vật lý và Toán học của Đại học Sư phạm dành cho nữ sinh Kyrgyzstan mang tên V.V. Mayakovsky. Từ năm 1993, chị dạy toán tại trường trung học N. Usenaliev. Sau gần 25 năm làm việc, chị nhận được bằng danh dự của Bộ Giáo dục và Khoa học và được trao tặng huy hiệu Giáo dục xuất sắc. Sau 25 năm cống hiến cho giáo dục, chị chuyển đến Bishkek - Trung tâm sáng tác nghệ thuật. Hiện chị là giảng viên chính tại Khoa Báo chí và Truyền thông, Đại học tổng hợp quốc gia Bishkek mang tên K.Karasaeva. Nghiên cứu sinh của Học viện giáo dục Kyrgyzstan. Đã xuất bản hai cuốn sách. Đoạt giải cuộc thi Nước sạch - nguồn sống. Thành viên của Hiệp hội Sáng tác Á-Âu, Luân Đôn. Thành viên của Hội nhà văn Bắc Mỹ. Thành viên của Hội sáng tác Nga.
Xem thêm
Vén màn bí mật Leonid Leonov, một đại thụ văn học Nga-Xô Viết
Cuộc đời nhà văn tưởng như đang thăng hoa bỗng tai họa ập đến. Vở kịch “Cơn bão tố” ban đầu được diễn ở một loạt nhà hát các tỉnh, nhưng sau ngày 8/9/1940 bị cấm diễn vì đã “bôi nhọ một cách hiểm ác hiện thực Xô Viết”. Leonov bị những lãnh đạo cao cấp của Đảng Cộng sản Liên Xô như A. Zdanov, A. Andreev, Malenkov triệu tập vào điện Kremly chửi rủa gay gắt. Chỉ ít ngày sau nhà văn bị bắt giam.
Xem thêm
Ai đưa Shakespeare trở thành một hiện tượng toàn cầu?
Trong thời đại của chúng ta, Shakespeare là một hiện tượng toàn cầu. Từ bác sĩ, giáo viên, công nhân hay sinh viên cũng đều có thể đọc các tác phẩm của ông. Tuy nhiên, cách đây hàng trăm năm, chỉ tầng lớp tinh hoa giàu có mới có thể tiếp cận các ấn phẩm kịch của đại văn hào người Anh.
Xem thêm