TIN TỨC

Chùm thơ Trương Chí

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
490 lượt xem

Nhà thơ Trương Chí (张智, tên tiếng Anh: Zhang Zhi), sinh năm 1965 tại thị trấn Phượng Hoàng, huyện Đan Ba thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Ông là nhà thơ, nhà phê bình văn học, nhà xuất bản, dịch giả uy tín của văn học Trung Quốc đương đại. Trương Chí là tiến sĩ văn học. Hiện là chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu và Dịch thuật quốc tế. Tổng biên tập Tạp chí Xuất bản Thơ quốc tế hàng quý (đa ngôn ngữ) và ấn bản tiếng Anh của Niên giám Thơ thế giới, đồng thời là cố vấn cho Trung tâm Toàn cầu hóa Thơ Trung Quốc bằng các ngôn ngữ quốc tế. Từ năm 1986, ông bắt đầu công bố tác phẩm văn học và dịch thuật của mình. Tác phẩm của ông đã được dịch ra hơn 40 thứ tiếng quốc tế. Trương Chí từng đoạt giải thưởng Văn học của Hy Lạp, Brazil, Mỹ, Israel, Pháp, Ấn Độ, Ý, Áo, Lebanon, Macedonia, Nga, Nhật Bản, Ai Cập, Bỉ, Armenia và Kyrgyzstan. Các tác phẩm chính của ông bao gồm các tuyển tập thơ: "Receita" (tạm dịch: "Mùa thu hoạch" - Tiếng Bồ Đào Nha-Anh-Trung), "Selected Poems of Diablo" (tạm dịch: "Những bài thơ chọn lọc của Diablo" - Tiếng Anh), "Poetry by Zhang Zhi" (tạm dịch: "Thơ Trương Chí" - Tiếng Đức-Anh-Bồ Đào Nha), Những bài thơ chọn lọc của Diablo (tiếng Trung-Anh), "A Jigsaw Picture of the World" (tạm dịch" Bức tranh ghép hình thế giới - Tiếng Albania), "Feu Follet On Paper" (tạm dịch: "Làm yêu tinh trên giấy" - Tiếng Ả Rập), "Poison" (tạm dịch: "Chất độc" - Tiếng Ả Rập) và "The Mirror Image of Ghost City" (tạm dịch: "Hình phản chiếu của thành phố ma" - Tiếng Serbia), Tuyển tập phê bình thơ có tựa đề "Loạt bài tiểu luận về các nhà thơ Trung Quốc tiên phong", và bản dịch thơ "A & 1 is the Founder" (tạm dịch: "A & 1 người sáng lập" - Tiếng Anh-Trung), Tuyển tập các bài thơ của Tareq Samin (tiếng Anh-Trung), "My Secret Lover, You"  (tạm dịch: "Em, người tình bí mật của anh" - Tiếng Trung), và dịch tiểu thuyết "Назови имя бога" của Savitskaya Svetlana Vasilievna, LB Nga (tạm dịch: "Xưng danh Thiên Chúa" - Tiếng Nga-Trung), v.v. Ngoài ra, ông còn biên tập cuốn sách "Thơ chọn lọc của các nhà thơ quốc tế đương đại" (tiếng Anh-Trung), "Thơ Trung Quốc chọn lọc thế kỷ 20" (tiếng Trung-Anh), Từ điển các nhà thơ quốc tế đương đại (đa ngôn ngữ), "Sách giáo khoa Trung-Anh: 300 bài thơ Trung Quốc đổi mới" (1917 - 2012), và "Kinh điển thế kỷ: 300 bài thơ Trung Quốc đổi mới" (1917 - 2016), v.v.  

Vũ Bá Giáp & Mai Văn Phấn dịch từ tiếng Anh

 

Nhà thơ Trương Chí

 

Ở nghĩa trang Nam Sơn

 

Chưa ai gọi mưa phùn

Thế mà mưa đột ngột

Mưa như nhắc nhở con

Lần nữa đã đến lúc

Sắp được gần cha rồi

 

Tên cha trên tấm bia

Đã mờ qua năm tháng

Thị lực con cũng kém

Theo vòng quay cuộc đời.

Con vuốt lên từng nơi

Tên tuổi cha lõm xuống

Như còn ấm hơi người...

 

Cha ơi!

Trong vuông đất hẹp này

Chỉ mét vuông chừng ấy

Mười ba năm nơi đây

Con nhớ thương biết mấy!

Cha quen ở đây chưa?

Song trùng một thế giới

Nhiều lần trong giấc mơ

Nơi đây con đã thấy

 

Tấm bia đặt ngày ấy

Chia cắt hai chúng ta

Nhưng thanh âm vang dậy

Từ cõi lòng xót xa

 

- Cha ơi!

Con gọi cha có giật thột

Chim xanh ở trên thiên đường

Vi vu gió trong nghĩa trang

Bóng ma ẩn trong lòng đất…

 

 

Kỷ nguyên bản thảo

 

Lão Đỗ Phủ*

Đạp ngọn Thái Sơn dưới chân

Tâm sự đôi lời

“Khi đang trên đỉnh núi này

Tôi quên những ngọn núi khác"

 

Lão Hoàng Tường**

Say rượu trên đỉnh núi cao

Nghẹn ngào cất tiếng khóc

“Tôi sẽ nâng chiều cao trái đất

Bằng bộ phận sinh dục của tôi”

 

Có hồn ma già hoang dã

Ngồi dưới chân núi một mình

Lặng thinh

Cũng không ai biết

Bởi một đất nước vô hình

Mắc kẹt ở trong cổ họng.

 

 

Thế giới lắc lư trong ống nhòm

 

1.

Thế giới bị ô nhiễm

bởi rác thải, tinh dịch, chất thải hạt nhân, heroin, máu và AIDS

không bao giờ có thể được làm sạch

 

2.

Nhìn kìa! Thế giới đã vào phòng Karaoke

Ai có biết con thú nào xinh đẹp

lại rên lên thống khoái dưới hông

Đêm nay, thế giới chết tiệt này chắc sẽ chơi ngông

– Ừ, thì thôi cũng được!

Nếu bạn hình dung ra khung cảnh này

là Thế chiến thứ ba

 

3.

Những dòng sông chảy về phía đông

Các cô gái bán dâm đi về phía tây

Thế giới giống như một chú cừu đi lạc

ngơ ngác đứng ở ngã tư

hỏi robot đi về nam và lên phía bắc

“Thưa ngài, tôi nên cúi lậy ai đây?”

 

4.

Thế giới ca ngợi các chính trị gia bằng đôi chân mình

Các chính trị gia tắm thế giới trong những vũng máu

 

5.

Thế giới không nhìn rõ khuôn mặt chúng ta

Có lẽ ngay từ đầu chúng ta đã không có mặt

“Không có mặt thì không biết xấu hổ.”

Tên nghệ sĩ khốn nào đã nói điều này?

 

6.

Thế giới đang tự vùng vẫy dương vật

Hú hét trên đỉnh tòa nhà Liên Hợp Quốc

"Nhìn này, tôi mới tuyệt làm sao."

Thực ra, trong đêm hôm nào

Hắn thì thầm với tôi trong giấc ngủ

"Ngài ơi, thứ đó của tôi vô dụng lâu rồi."

 

7.

Thế giới cần có thời gian

Thế giới không hề sợ hãi

Thế giới dưới bánh xe lịch sử

Nhưng không có máu chảy ra

Ai đã từng nhìn thấy vết máu?

 

8.

Dao đang mài, thế giới

đang khoét thịt của chính nó

ngày và đêm. Cái chết

đang hát bài ca bất diệt trong từng giọt máu

"Kem nở ngực, làm nở ngực, không to vòng eo"

 

 

Nhớ con gà bị thịt

 

Chuyện từ chiều hôm qua

Tôi ra chợ nông sản

Tìm mua một con gà

Nơi mặt đất ẩm thấp

Trong không khí gần xa

Mùi rau thối tràn ngập…

Người bán gà định bắt

Một con trong lồng dây

Máy vặt lông bên cạnh

Xung quanh lông vương đầy

Khi tôi đến gần chuồng

Gà len lét sợ hãi

Tôi chỉ vào một con

Để người bán đem cân

Và bà ấy phân vân

Tay còn dính sợi lông

Rồi thò tay vào lồng

Bắt chính con bị thịt

Chống cự cũng chẳng được

Sự thật đã rõ ràng

Câu thành ngữ quen thuộc

- Ngu si như con gà!

Sau khi đã vội cân

Người bán bỗng lên gân

Vung lưỡi dao sáng loáng

Nhằm đúng cổ con gà

Cứa một nhát thật mạnh

Một dòng máu đỏ quạch

Trào ra nơi tay người...

Như chẳng ai đáng trách

Gà bị ném vào nơi

Máy tẩy lông làm việc

Người bán không thương tiếc

Múc từng gáo nước sôi

Và đổ xuống liên hồi

Tiếng gà kêu quang quác

Lũ gà như loạn lạc...

Kinh hãi kêu trong lồng

Chú gà kia rên rỉ

Trút tiếng kêu cuối cùng

Mất hút trong gió lạnh

Người bán gà tiếp tục

Công việc quen của mình

Máy vặt lông vẫn chạy

Thời gian chẳng đáng mấy

Con gà đã sạch lông

Đặt ngay ngắn trước mặt

Rồi cắt ra từng miếng

Cũng dễ dàng như không

Những con gà trong lồng

Đã hoàn hồn trở lại

Bắt đầu mổ thức ăn

Của chủ nhân thương hại

Con nhởn nhơ đi lại

Con bình tĩnh rỉa lông

Số khác giành khẩu phần

Cảnh yên bình khoan khoái

Như số phận đồng loại

Chẳng liên quan chút nào

Chỉ là chuyện tầm phào

Tựa một cơn ác mộng

Lại diễn ra đời sống

Tất cả vẫn bình yên…

 

 

Bay xa hơn đôi cánh

 

Khi còn sống, anh lơ lửng trên bầu trời giá lạnh

Rửa đôi cánh của mình trong những đám mây

Mở đôi mắt sáng ngời đuổi theo thiên thạch

Và uống lấy từng tia sáng thanh tân

 

Khi còn sống, anh lắng nghe thế giới phàm trần

Xúc cảm ngàn bóng trăng quyến rũ

Khi còn sống, bằng tư duy sấm sét

Anh đã làm tan chảy bóng đêm…

 

Một ngày nào đó tôi sẽ biến thành

Làn khói nhỏ trên bầu trời rộng lớn

Chẳng còn sấm sét nữa. Nhưng tôi

Không ăn năn, không cầu sống lại

 

Khi còn sống, anh vẫn luôn bay

Đó là thói quen vĩnh cửu của đại bàng.

 

 

Bom nguyên tử

- Họa lại bài thơ “Những quả trứng” của Jin Ruping

 

Vụ ném bom nguyên tử thứ nhất

Tiếp sau đó là vụ thứ hai

Và khi tôi ném quả thứ ba

Tôi đã khóc

Làm sao tôi có thể ném

Nhiều bom nguyên tử thế sao?

 

 

Ngày tận thế

 

Rất nhiều năm

Bạn tự bán mình cho thế giới

Giống như một chính trị gia

Giống như cựu binh trong tình ái

 

Rất nhiều năm

Bạn và thế giới tâng bốc nhau

Tựa như một cặp diễn viên

Giống hơn cặp đôi đồng tính

 

Ôi đã bao nhiêu năm

Bạn ngủ cùng thế giới

Nhưng chưa biết về nó điều gì

Ôi đã bao nhiêu năm

Tiếng chuông gió như người say

Trong hầm thời gian tăm tối.

 

* Đỗ Phủ (712 – 770) - Đại thi hào Trung Quốc thời nhà Đường. ND

** Hoàng Tường, sinh năm 1941, nhà thơ, nhà thư pháp Trung Quốc, người vận động nhân quyền và đấu tranh cho dân chủ. ND

Bài viết liên quan

Xem thêm
Giới thiệu thơ Maria Teresa Liuzzo (Italia)
Khâu những vạt áoMột dòng nước phun tràoRằng gió thắt nútBước đi của một đứa trẻ
Xem thêm
Quá trình trưởng thành đầy sóng gió của nhà thơ đoạt giải TS Eliot
Lớn lên ở Jamaica, từng nghĩ bà ngoại là mẹ mình, khi bà đã dạy anh học chữ viết trên hiên nhà với bảng đen. Bây giờ Jason Allen-Paisant dự định bay tới Ethiopia để gặp cha lần đầu tiên.
Xem thêm
Chùm thơ Oleg Ananyev (Cộng hòa Belarus)
Nhà thơ Ananyev Oleg Valentinovich, sinh ngày 12/9/1955, tại thị trấn Mordovo, vùng Tambov (Nga). Sống tại thành phố Gomel (thành phố lớn thứ hai của Belarus) từ năm 1957. Ông tốt nghiệp khoa Ngữ văn, trường đại học tổng hợp Francysk Skaryna, Gomel. Oleg Ananyev từng là nhà thiết kế đồ họa, người đề xướng trong Hội Tri thức Belarus, giáo viên văn hóa nghệ thuật, mỹ thuật thế giới, giám đốc phòng trưng bày nghệ thuật của BSH, phó giám đốc Thư viện khu vực Gomel. Ông là hội viên Hội Nhà văn Belarus, Hội Nghệ sĩ Belarus, Liên đoàn Nhà văn và Nghệ sĩ quốc tế; đồng thời là nhà phê bình nghệ thuật, nhà văn, nhà báo, nhà viết kịch, nhà sử học địa phương. Oleg Ananyev là tác giả của một số tập thơ, người khởi xướng và tuyển chọn cuốn sách Исповедь в красках (tạm dịch: “Lời thú nhận trong màu sắc”, gồm 86 chương viết về các nghệ sĩ ở thành phố Gomel), Золотые купола (tạm dịch: Những mái vòm vàng. Viết về các nhà thờ ở Gomel); người khởi xướng và đồng tác giả dự án văn học nghệ thuật của Thư viện khu vực Gomel nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng vĩ đại Живая память моей семьи (tạm dịch: “Ký ức sống động của gia đình tôi”), đồng tác giả của tuyển tập vở kịch Последователи Макаёнка (tạm dịch: “Những người theo dõi Makayonka”). Đạt giải trong hơn 10 cuộc thi văn học ở các hạng mục “thơ” và “văn xuôi” (trong đó có hai lần mang tên Kirill Turovsky – “báo chí”). Ông đã được Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus trao tặng Huy hiệu Danh dự “Vì những đóng góp cho sự phát triển văn hóa Belarus”.
Xem thêm
Giới thiệu thơ Tetyana Hrytsan-Chonka (Ucraina)
Tetyana Vasylivna Hrytsan-Chonka - là nhà văn, nhà giáo dục người Ukraina. Bà sinh ngày 29 tháng 4 năm 1964 tại làng Vilkhivtsi, hiện đang cư trú tại Zakarpattia, phía tây nam của Ukraina. Bà là hội viên của Liên minh Nhà văn quốc gia Ukraina, thành viên Học viện Văn học, Nghệ thuật và Truyền thông quốc tế Gloria (Đức) và Tổ chức Công cộng Ukraina Kobzar. Tác giả của 12 tập thơ, tiểu thuyết và tiểu luận Những cánh cửa sống, hay tôi là quả táo mù của nhiều thế kỷ. Tôi là đàn bà.... Là đồng tác giả của 77 tuyển tập và niên giám, cả ấn phẩm của Ukraina và quốc tế, bao gồm Article - Tel Aviv, Soul (tuyển thơ Nhật Bản), Brzegi ognia I Wody (niên lịch Ba Lan), tạp chí văn học nghệ thuật TextOver; tuyển tập thơ quốc tế Lili Marleen (tiếng Hy Lạp); tuyển tập thơ Trung Quốc Thơ thế giới; có mặt trong tuyển tập thơ chống chiến tranh bằng tiếng Anh Những bài thơ cho nhân dân Ukraina; đồng tác giả cuốn sách giáo khoa dành cho học sinh Ukraina lớp 5 & 7 “Văn học hiện đại quê hương”. Là tác giả của tập thơ Azerbaijan-Ukraina Quả táo vàng, cùng những tập thơ khác. Các tác phẩm của bà đã được dịch sang tiếng Ba Lan, tiếng Nhật, tiếng Trung, tiếng Ý, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, tiếng Anh, tiếng Azerbaijan và các ngôn ngữ khác. Bà là người Ukraina duy nhất tham gia tuyển tập Anatolian Wind IV - International Anthology (xuất bản ở Thổ Nhĩ Kỳ). Là người duy nhất tham gia dự án Tạp chí quốc tế “Thần đồng” (Hoa Kỳ) tháng 10 năm 2023 trong chu kỳ “Thức tỉnh. Bà là người giữ kỷ lục, người tham gia tuyển tập quốc tế “HYPERPOEM” với 2000 người tham gia, đã được ghi vào kỷ lục của sách Guinness. Là đồng tác giả văn học thế giới trên báo quốc tế “Quốc gia toàn cầu” (Bangladesh). Các tác phẩm của bà được xuất bản trên các ấn phẩm quốc tế. Bà tham gia vào nhiều diễn đàn quốc tế Các nhà thơ của thế giới vì hòa bình ở Ukraina ở Ý, Đức, Anh, Trung Quốc, Canada, Mỹ, Bangladesh và Đức. Giải thưởng Văn học Hòa bình quốc tế (Đức-Ukraina). Là người đoạt các giải thưởng quốc tế và Ukraina, đồng thời là người chiến thắng trong nhiều cuộc thi, trong đó, đoạt Giải thưởng Văn học và Nghệ thuật quốc tế mang tên Panteleimon Kulish (2020) cho cuốn sách văn xuôi Những cánh cửa sống, hay tôi là một quả táo mù của nhiều thế kỷ. Tôi là phụ nữ, đoạt giải Franz Kafka quốc tế (Frankfurt-Vienna-Prague), đoạt giải Chiếc lông vàng quốc tế tại Azerbaijan, được trao bằng tốt nghiệp của Cộng đồng Nhân vật Văn học và Nghệ thuật Gloria, và được liệt kê trong bảng xếp hạng năm 2022 Người sáng tạo và Người giám hộ. Bà còn đoạt Giải thưởng Văn học Nghệ thuật quốc tế danh dự mang tên Heinrich Böll (2022); đoạt giải Cuộc thi Văn học Nghệ thuật quốc tế Ernest Hemingway tại Đức năm 2022, đoạt giải “Ngoại giao Văn hóa” quốc tế; được trao tặng danh hiệu Trật tự thế giới “Sao vàng ngoại giao văn hóa” (2023); đoạt Giải Văn học quốc tế mang tên Robert Burns (Scotland-Mỹ, Los Angeles) năm 2023; đoạt Giải Văn học Nghệ thuật mang tên Vasyl Yuhymovych (2023); được tờ báo nổi tiếng thế giới The Daily Global Nation Independent, Dhaka, Bangladesh vinh danh “Đại sứ hòa bình quốc tế” (Đức-Mỹ, 2023); giải “Cây cầu vàng” của Quỹ Văn học quốc tế ở Kyrgyzstan, đoạt giải thưởng quốc tế mang tên Dka de Rishelle ở hạng mục “Sách của năm” cho cuốn sách “Thời đại khác nhau” (Đức-Ukraina, 2023); giải thưởng của Quỹ Rahim Karimov (2023) ); Chủ tịch Quỹ Văn học quốc tế; đoạt Giải thưởng Văn học quốc tế mang tên Theodore Dreiser (Art Marathon, Bồ Đào Nha, 2023) và một số giải thưởng khác.
Xem thêm
Cuộc đời vẫn đẹp
Buổi sáng tôi thường dậy sớm để đi làm. Tôi thích nghe tiếng chim hót nên trên đường hay ngước mắt dõi theo những cánh chim dang rộng bay đi bắt côn trùng. Những chú chim sẻ ấy là các bạn đồng hành, giúp tôi thư giãn trước khi đến quảng trường nơi có thư viện mà tôi làm việc.
Xem thêm
Mở vòng tay tình yêu | Chùm thơ Bill Wolak (Mỹ)
Bill Wolak là nhà thơ, nghệ sĩ tranh cắt dán kiêm nhiếp ảnh gia. Ông sinh sống tại New Jersey (Mỹ) và đã xuất bản 18 tập thơ.
Xem thêm
Quyền năng biến đổi của Ruth- truyện ngắn Suchen Christine Lim
Suchen Christine Lim sinh năm 1948 ở Malaysia. Bà lớn lên ở cả hai phía của eo biển ngăn cách Malaysia khỏi Singapore. Bà đến Singapore năm 14 tuổi, học ở Tu viện của trường Holy Infant Jesus, và sau đó là Đại học Quốc gia Singapore. Bà dạy ở một trường cao đẳng và làm chuyên viên thiết kế chương trình giảng dạy ở Bộ Giáo dục. Suchen nghỉ việc vào năm 2003 để dành toàn thời gian cho viết lách.
Xem thêm
Thơ Isaac Cohen (Israel)
Nhà thơ quốc tế, người Israel.
Xem thêm
Luận về thơ của Yi-Soo Byeon (Hàn Quốc)
Thơ là điều gì đó xảy ra ngay khi bạn thức dậy sau giấc ngủ. Giống như việc bạn mở mắt ra, đi trên mặt nước và ném mình vào một thứ gì đó.
Xem thêm
Gió rì rào trò chuyện - chùm thơ Soad Al-Kuwari (Qatar)
Tác giả là Cố vấn Văn hóa tại Bộ Văn hóa Qatar Điều phối viên Phong trào Thơ Quốc tế tại Qatar
Xem thêm
Chùm thơ Khasanboy Kholmirzaevich Gayubov (Cộng hòa Tajikistan)
Gốc cây thuở ấy lắng ngheNơi tôi thường vẫn đi về ngày xưaVà em, chuyện thật như đùaBây giờ chỉ đến trong mơ một lần.
Xem thêm
Du khách kiên định trong vũ trụ thi ca
Đó là cách người ta nói về Rodica Marian – tác giả cuốn thơ “Khoảnh khắc can đảm”.
Xem thêm
Chùm thơ Rida K Liamsi
Nhà thơ Rida K Liamsi sinh ngày 17/7/1943 tại Dabosingkep, thuộc quần đảo Lingga, tỉnh Đảo Riau, Cộng hòa Indonesia. Ông đã xuất bản 6 tập thơ: ODEX (1971), Tempuling (2003), Kelekatu (2007), ROSE (2003), Secangkir Kopi Sekanak (2017) và Sungai Rindu (2020). Thơ của ông được in trong nhiều tuyển tập cùng với các nhà văn, nhà thơ khác. Cuốn sách có tựa ROSE đã nhận được giải thưởng của Viện Ngôn ngữ quốc gia Indonesia năm 2018. Rida cũng là tiểu thuyết gia, đã xuất bản một số cuốn sách: Bulang Cahaya (2007), Megat (2016)...
Xem thêm
Chùm thơ Abdukakhor Kosim (Cộng hòa Tajikistan)
Nhà thơ Abdukakhor Kosim (tên đầy đủ: Abdukakhor Sattorovich Kosimov), sinh ngày 27/1/1965, tại trang trại bang Kuibyshev, thuộc vùng Vakhsh, Cộng hòa Tajikistan, trong một gia đình làm nghề thợ rèn. Ông đồng thời là nhạc sĩ, nhà báo uy tín của Tajikistan.
Xem thêm
Yevgeny Chigrin (LB Nga) - Mai Văn Phấn dịch từ tiếng Nga
Yevgeny Chigrin là một trong những nhà thơ đương đại uy tín của LB Nga
Xem thêm
Chùm thơ của Mahmoud Drwwish, nhà thơ lớn của Palestine
Mahmoud Darwish là một nhà thơ người Palestine và là một trong những nghệ sĩ hàng đầu của thế giới Ả Rậ
Xem thêm
Chùm thơ Rodica Marian (Rumani)
Là một tiến sĩ Ngôn ngữ học, thành viên của Hiệp hội Nhà văn Romania, bà là cộng tác viên khoa học cấp cao của Viện Ngôn ngữ học và Lịch sử Văn học Sextil Pușcariu ở Cluj Napoca.
Xem thêm
Chùm thơ của Yang Geum-Hee’s – Hàn Quốc
Nữ sĩ Yang Geum-Hee sinh năm 1967 tại Jeju, Hàn Quốc
Xem thêm