CUỘC THI TRUYỆN NGẮN HAY 2022

HOA CAU

Con bé Chíp ngồi trong cửa sổ, mặt áp vào những song sắt, nhìn ra ngoài. Sợi dây dù treo chùm chìa khóa lủng lẳng trước ngực. Một đôi mắt dài với hàng mi rợp, đôi môi mỏng khẽ mím lại, trông nó có một vẻ lặng lẽ, một chút gì như suy tư, như chờ đợi.

Trước mặt nó là chiếc lồng đèn ông sao đỏ rực thắp bằng một bóng đèn trái ớt nhỏ xíu ở bên trong. Chiếc lồng đèn được nối với một cần trúc dài cho nó cầm chơi nhưng chắc vì mỏi tay, nó đã cài thanh trúc dính vào cửa sổ. Chíp hụp đầu xuống nhìn xuyên qua chiếc lồng đèn để thấy mọi thứ đều nhuộm một màu đỏ thắm. Mặt trăng trên trời cũng ngả đỏ. Cả những ngôi sao nhấp nháy kia nữa.

Nó từng nghĩ rằng có một sự liên hệ nào đó giữa những ngôi sao kia và những con đom đóm ngoài đồng. Những ngôi sao khi mãi chơi lạc xuống trần gian có phải sẽ mang hình hài của những con đom đóm! Để rồi lúc rạng sáng, chúng sẽ đồng loạt biến mất, vội vã vụt trở về đậu vào tấm áo của bầu trời. Có lần, Chíp đã lẻn mở cửa đi về phía ruộng rau trước nhà, rình và tóm được một con đom đóm. Chíp nhốt nó vào một cái chai rỗng trong suốt rồi chui xuống gầm giường tối om để xem nó nhấp nháy. Òa, cái cảm giác thật không thể tả khi ta cầm được một ngôi sao trong tay. Bầu trời, mặt đất hóa ra không phải là xa nhau lắm... Nhưng cho đến tảng sáng, Chip đã ngủ quên không kịp trả nó về trời, và kết quả là Chíp đã mang tội làm chết một ngôi sao. Nó hối hận lắm. Sau này, nó nghĩ, chỉ nên ngắm nhìn từ xa những con đom đóm mà thôi.

Đêm nay là đêm Trung thu. Những ngôi sao còn bận dự lễ hội ở trên trời nên ngoài đồng cũng sẽ vắng những con đom đóm. Nhưng dù gì thì Chip cũng đã có một ngôi sao thật to, thật rực rỡ của riêng mình rồi. Út Huy đã dành cả buổi hôm qua để chuốt những thanh tre làm khung rồi tỉ mẩn dán giấy kiếng vào. Cả cái bóng đèn nhỏ xíu dùng pin vì sợ Chíp đốt đèn cầy nguy hiểm. Nhưng không hiểu sao nó cũng không khiến Chip thấy vui. Nó đọc bài thơ về Trung thu trong cuốn sách giáo khoa lớp 1, tưởng tượng về một đêm trăng thật sáng có lũ con nít đèn lồng trong tay quây quần cười nói, rồi cùng ăn bánh với nhau. Ở đây Chip không có bạn. Khi má Ba, chị Hai và Út Huy đẩy xe hủ tíếu đi ra thì cửa cũng được đóng chặt. Và nó lại ngồi dán mắt vào những song sắt.

Thỉnh thoảng có con chó lông trắng vá đen đi qua đứng lừng chừng hít hửi cái túi rác treo trên hàng rào. Ê, Ki Ki! Chip kêu nhưng nó không thèm đếm xỉa. Vậy thì dùng ngôn ngữ của chó vậy. Chíp gào lên. Gâu gâu gâu! Vá đen dỏng hai tai lên, con mắt ngạc nhiên một chút rồi cũng đáp lại. Gầu gầu gầu! Giọng trầm nghe ngầu quá. Nhưng rồi một lúc cũng bỏ đi, có lẽ vì nó thấy hết vui.

Thằng Cu Lỳ, cháu bà thím, ở cách phòng Chíp mấy căn, hay được ngoại nó sai đi mua nước tương nước mắm ở cái tiệm tạp hóa ngoài đầu hẻm. Một tay xách đồ ăn còn một tay cầm một cái roi dài, nó quất vun vút vào đám cây cỏ bên đường, làm lá xanh bị xé nát, rụng tơi tả. Chả biết nó thú vị gì trong việc đó nữa. Nó le lưỡi nháy nhó rồi đi bài quyền bằng cái roi đó để chọc Chíp. Rồi nó rướn cổ nhìn.

- Mày là gà con à?

- Không!

- Sao kêu chíp chíp?

- Um...

- Có một bí mật, muốn nghe không? Chị Hai không phải chị mày đâu nhe, mà là mẹ mày đó. Ngoại tao nói vậy.

- Khùng!

- Dóc, con mày.

Rồi nó bỏ đi. Lại quất cây roi vun vút lên đám cỏ chổi bông vàng làm lá hoa rụng lả tả.

Đêm nay là đêm Trung thu. Người lớn dọn hàng sớm hơn mọi ngày chắc vì nhiều người đi chơi về đói bụng ghé ăn hủ tiếu gõ. Tiếng lách cách mở cửa, tiếng lụp cụp của đồ đạc. Chíp vùng dậy, dụi mắt, rồi lăng xăng nhảy xuống phụ dọn dẹp với mọi người. Chị Hai giơ ra một cái bịch xốp đựng mấy thứ kẹo bánh, lắc lư trước mũi nó.

- Tết Trung thu của em đây!

-  Trung thu thì phải có chú Cuội với chị Hằng chớ!

- Không có chú Cuội, nhưng có chị Hằng nè!

- Thằng Cu Lỳ nó nói, không phải chị Hằng đâu, mà là mẹ mày đó. Nó khùng quá, mẹ là mẹ, chị là chị chứ!

Hằng đứng chải đầu quay lưng về phía con nhỏ, cái lược cứ khựng lại trên tóc như thể có đầy mảng rối. Má Ba lục đục đàng bếp bỗng lỡ tay làm rớt cái thau “xoảng” một cái, âm thanh quá lớn giữa khuya. Má làu bàu cái gì đó trong miệng, quẹt hai tay ướt vô áo rồi vói bấm công tắc đèn. Khuya rồi, ngủ đi!

Phòng trọ tối om, chỉ còn nghe tiếng quạt rù rù. Khác với ngoài kia, ánh trăng về khuya đã trôi lên giữa trời tắm tưới thứ ánh sáng dịu mát lên mọi vật. Cái vầng trăng chỉ có một dù cho người ta đi tới đâu, thời gian dù có bao lâu thì nó vẫn cứ là nó, đến hẹn lại lên, lại mỉm cười nhìn xuống thế gian.

Hằng nằm nghiêng mặt quay vô tường để dỗ giấc. Nhưng có cố mấy thì hình ảnh về cái đêm ngập trăng ấy cũng lại ùa về, ngập tràn tâm trí cô. Cô thấy mình tuổi 15, nhỏ bé, tóc đuôi gà, đôi dép nhựa bít đầu có hình con gấu và trên tay là hai cái thẻ tre lóc cóc quen thuộc của xe mì gõ. Mọi khi việc đó là của Út Huy nhưng mấy hôm nay Út bị sốt nằm nhà nên cô đi thay. Phố vùng ven chỉ huyên náo ở mặt đường còn đi sâu vào thì nhà mỗi lúc một thưa, nhà núp trong cây, cây che hết ánh trăng vẽ xuống mặt đất những hình thù méo mó. Cô hơi sờ sợ nhưng lại nghĩ, sẽ có những người thức khuya đói bụng ở trong đó, bán thêm được tô mì, kiếm thêm chút tiền má cũng vui lắm.

Một bóng đen bất thình lình băng ra từ lùm cây vụt cái đứng sát sạt vào cô. Cho anh tô mì đi nhỏ! Cô chưa kịp phản ứng gì thì một bàn tay từ một bóng đen khác từ phía sau bóp chặt ngang miệng cô. Mạnh tới mức tưởng đã bóp gãy cả hàm cô. Rồi cô thấy mình bị khiêng bổng lên, đẩy vào giữa một chỗ mà bốn bên là những cây bắp cao quá đầu người. Những cây bắp bị xô rạp, bị giẫm gãy không thương tiếc. Giống như cô. Tóc cô xõa xượi dưới đất ẩm. Tiếng gào la thoát ra yếu ớt từ cổ họng bị chẹn cứng. Những tiếng chửi thề, mùi hăng nồng của nhựa thuốc lá, tiếng thở gấp gáp... Bóng ma vồ vập, đè nghiến cô xuống bằng sức mạnh thực thể của nó. Hay chính nỗi sợ hãi, sự tuyệt vọng và đau đớn đè nghiến cô xuống. Người cô dán xuống đất, không còn chút sức lực nào. Cơn đau riết buốt chạy dọc cơ thể và trong một thoáng, cái ý nghĩ rằng mình sẽ chết chạy vụt qua, chết mà không được gặp má sao. Má ơi! Miệng cô rõ là đang há ra nhưng tai cô không nghe thấy tiếng kêu của mình. Cô như lịm đi.

Những bóng ma biến mất, cũng nhanh như lúc xuất hiện. Yên tĩnh như sau một cơn lốc, chỉ còn tiếng gió lay lay trong vườn bắp. Chính cái yên tĩnh đã đánh thức cô. Cô hé mắt. Bất giác rùng mình nhận ra bầu trời quang sáng chụp xuống từ trên đầu, và mặt trăng tròn như một mặt người chằm chằm nhìn vào cô. Ánh sáng dọi xuống một cách tàn nhẫn trên cơ thể lõa lồ, bươm nát của cô, khiến cô rúm người lại. Hai bàn tay run rẩy theo bản năng cố sức che chắn những phần nhạy cảm trên cơ thể. Má ơi! Cô bò quanh, quờ được chiếc áo đã bị giật rách vắt trên một thân cây bắp gãy. Không một ai nhìn thấy cô lúc này, chỉ có trăng, ở một vị trí thế này thì trăng duy nhất là kẻ chứng kiến câu chuyện của cô.

Hình ảnh ánh trăng vẫn luôn gợi trong cô chuyện cũ. Cho đến bây giờ, cô vẫn chưa thể một lần ngước mặt nhìn lên bầu trời đối diện với ánh trăng. Khi cô còn là một cô bé thì đó là nỗi sợ hãi, sự đau đớn, còn bây giờ vết thương lại mang diện mạo khác, đó là sự chua xót, tủi nhục và oán hận. Cô không thể tiếp nhận ai trong số những chàng trai tử tế mỗi ngày cô gặp cũng bởi nỗi mặc cảm không cách gì gột sạch.

Má Ba nằm bên ngoài một tay vắt qua trán. Và vì đêm nay là đêm Trung thu nên chị cũng khó ngủ. Mới đó mà đã 7 năm. Xe mì gõ của chị dạo đó cũng neo ở một ngã tư với mấy cái bàn thấp, dăm chiếc ghế nhựa. Trời về khuya, nhà cửa bên đường đóng cửa im ỉm, say ngủ. Vài cái lồng đèn xanh đỏ treo trên ban công lặng lẽ với thứ ánh sáng đẹp nhưng mờ ảo. Khách đi chơi về lác đác ghé gọi tô mì. Và chị nhớ, chị đã hốt hoảng thế nào khi ngó thấy đứa con gái tóc tai rũ rượi, quần áo bươm nát dính đầy sình đất đang đứng nép vào một góc tường rào. Tô mì bưng cho khách đổ bộp xuống đất. Suốt đêm ấy, chị ôm lấy nó và hai mẹ con cùng khóc.

Chị như bị dìm ngập trong đau đớn và tuyệt vọng. Chồng vừa gặp nạn trong một lần đi đốn cây thuê cho người ta, bỏ lại cho chị hai đứa con trong tuổi ăn tuổi lớn. Bên nội không còn ai, bên chị thì nghèo không cục đất liệng chim, cũng không thể cưu mang. Chị một mình bươn chải làm mướn làm thuê nuôi con, rồi trôi dạt lên thành phố này. Một xe mì gõ giúp mấy mẹ con sống qua ngày. Chị coi như vậy là ổn định. Chị hiền lành, sạch sẽ, buôn bán thiệt thà, tận tụy nên cũng khá đắt hàng. Đã có thể nghĩ tới chuyện cho tụi nhỏ quay lại trường học. Vậy mà... Làm mẹ mà không bảo vệ được con, chị đau lắm. Thân cô thế cô nơi đất khách, chị chẳng thể làm gì. Chẳng thể đi tố cáo những cái bóng ma chỉ với mùi thuốc lá và vài câu chửi thề cửa miệng.

Sáng mai, chị lại trở dậy, đẩy xe mì ra ngã tư, mắt vẫn còn sưng húp.

Thằng Út Huy cầm cái thẻ tre lại đi qua ngõ lớn ngõ nhỏ. Cổ tay nó dẻo, tiếng gõ tươi vui, rộn ràng nghe như có con ngựa non lí lắc đang phi tới. Nhưng ấy là trước kia, chứ giờ thì khác quá. Có lúc tiếng gõ của nó như bị băm ra, giật cục. Lúc lại dồn lên như con ngựa chứng, bốn vó tung mù bụi đất rồi thì cứ vậy mà phi như điên. Cho tới một hôm chị mới phát hiện thì ra nó ngày nào cũng lận lưng theo một con dao, nói: “Phải giết thằng hại đời chị nó”. Thằng nhỏ 12 tuổi nung nấu trong lòng ý định giết người trả thù. Nhìn vào mắt nó, chị thấy bất lực, cách gì để dập tắt được những tia lửa ấy. Chưa hết, chị lại tá hỏa vì chuyện con gái mang thai. Sáng sớm, ngó thấy nó níu cây chùm ruột trước cửa, tước mớ lá non bỏ vô miệng nhai ngấu nghiến. Chị đành thu xếp rồi ngay hôm sau đẩy xe hủ tiếu đi. Đi đâu chưa biết, trước hết thì cứ đi mau mau cho khỏi chỗ này.

Thím Sáu Lạc là một người bà con xa bên chồng, gặp lại thím lần này chị mừng rớt nước mắt. Thím lên trên này giữ con cho vợ chồng con gái đi làm. Mấy má con theo thím vô một xóm trọ mới, đa số người làm công nhân, buôn bán nhỏ từ tứ xứ đổ về.

“Chỗ này được cái ai cũng đi sớm về tối mạnh ai nấy lo kiếm cơm, ít tò mò chuyện thiên hạ. Dân nghèo nhiều nên hủ tiếu bình dân của bay mần ăn cũng được đa. Còn chuyện con Hằng, nó còn con nít, tương lai còn dài, nghe tao, đi phá đi! Có bà mụ nghỉ hưu rồi, mở phòng khám sản, tụi nhỏ ở đây mấy đứa sống thử hay bể kế hoạch đều nhờ bả...”.

Chị nghe thấy rối quá, đành là như vậy nhưng tự đáy lòng chị lại nghĩ khác, đứa nhỏ có tội tình gì đâu!

Vào cái buổi sáng bà thím qua đưa hai má con đi thì con Hằng đột nhiên biến mất tăm. Chị chạy kiếm nó khắp nơi, tới xế trưa bắt gặp nó ngồi thu lu trên bờ rạch sau nhà. Nó quay nhìn chị, hai con mắt long lanh, giọng nó như van lơn: Má ơi, mình đừng giết em bé trong bụng con nghe! Bộ dạng nó rõ là đứa con nít, nhưng cứ nhìn ánh mắt nó, giọng nói run rẩy đó, là của một bà mẹ đang cố bảo vệ con mình. Chị bỗng nghẹn ngào. Quàng tay ôm lấy đôi vai nhỏ run run của con gái. Ừ, mình sẽ nuôi em bé!

Sau này, mỗi lúc nhìn cảnh hai mẹ con con Chíp đùa giỡn với nhau, lòng chị lại dâng lên một cảm xúc thật lạ lùng. Ông trời đã để mẫu tử nó đến với nhau trong một cơ duyên thật oái oăm, đầy xa xót. Con nhỏ chỉ biết chị là má, biết nó có chị Hai nhưng cứ như có một mối dây vô hình ràng buộc, nó vẫn quấn quýt, trìu mến với chị Hai hơn. Những tháng ngày buồn cũng dần trôi đi, thật trớ trêu khi con nhỏ lại chính là niềm vui, là lẽ sống của cả nhà.

Út Huy năm nay 19 nhưng đã là trụ cột của gia đình. Nó lù lì ít nói, cắm cổ làm, học, và làm, lặng lẽ đi về. Tối tối ra phụ mẹ. Tiếng gõ len lỏi qua từng ngõ xóm, nhịp nhàng nghe như tiếng con ngựa phi nước kiệu qua một cánh đồng xanh êm đềm. Lúc rảnh rỗi nó thích ngồi chơi với đứa cháu. Thỉnh thoảng chị còn bắt gặp nó cười. Chị mừng lắm.

Chị lại trở mình và bắt gặp bên kia ánh mắt lóng lánh của con gái trong bóng tối.

- Nóng nực không ngủ được à con?

- Má cũng vậy hả?

- Chắc tại ly cà phê hồi chiều. Ra ngoài chút cho mát.

- Má... Bé Chíp nó nói “chị Hằng là mẹ mày”. Chắc Cu Lỳ nghe bà thím nói gì rồi. Không biết Chíp nó có tin không! Con sợ...

- Má không muốn nghĩ tới một chuyến chuyển nhà nữa đâu. Lại đẩy cái xe hủ tíu này đi thì...

Im lặng. Hai má con ngồi trên chiếc ghế đá trong cái sân chung của dãy trọ. Ánh sáng trên đầu không phải từ cái bóng đèn hắt ra từ dưới hiên mà chính là ánh sáng trăng.

- Từ lâu rồi, con sợ những đêm trăng sáng vì nó làm con nhớ chuyện cũ.

Con bé vẫn im lặng. Dừng một lúc, chị tiếp.

- Ở dưới bầu trời này, dù mình đi tới đâu thì trăng cũng sẽ ở trên đầu mình. Trong chuyện năm đó, con không có tội tình gì. Tội lỗi ở những kẻ bất nhân, thì hãy để ông trời phán xét họ. Rồi con Chip lớn lên, tới một lúc nào đó, con với má cũng sẽ phải kể câu chuyện cho nó nghe. Đau khổ mấy thì cũng phải nói. Con hãy thử một lần ngước mặt lên trời, trong một đêm Trung thu như đêm nay, lòng con nghĩ rằng con vô tội, sau đó hãy quên mọi chuyện không vui đi. Được không con?...

Bàn tay chị khẽ vuốt mớ tóc buông dài của nó.

- Con giống ba lắm, càng lớn càng đẹp nè. Rồi sẽ có những người con trai thật lòng hiểu và yêu quý con.

Đêm thật sâu. Trăng thật tròn vì đêm nay là đêm Trung thu.

Cuối cùng thì cô gái cũng khẽ ngước mặt lên. Khuôn mặt thanh tú đẫm đầy nước mắt dưới ánh sáng dịu dàng của trăng. Ánh sáng chảy tràn lên cả mái tóc còn xanh lắm của cô.

Con gái nhìn lên trời còn chị thì nhìn nó. Một cơn xúc động dâng lên trong lòng. Nước mắt chị cũng ứa ra.

Nguồn: Tạp Chí Văn Nghệ TP.HCM.