TIN TỨC

Sắc thái riêng từ “Khoảng trời xanh ký ức”

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2025-05-31 06:32:09
mail facebook google pos stwis
1168 lượt xem

Sáng 30/5/2025, Câu lạc bộ Thơ Phương Nam đã tổ chức buổi ra mắt tập thơ thứ bảy mang tên Khoảng trời xanh ký ức của nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – một dấu ấn thơ ca thấm đẫm trải nghiệm sống, chan chứa hoài niệm và thấm đượm tình người. Với phong cách mộc mạc, chân thành và giàu chất tự sự, thơ chị không chỉ kể lại một phần đời đã qua, mà còn gợi lên những khoảng lặng sâu xa trong tâm hồn người đọc – nơi ký ức hòa quyện với khát vọng sống đẹp, sống nghĩa tình, sống có trách nhiệm.

Buổi ra mắt là dịp hội ngộ ấm áp giữa những người yêu thơ, với nhiều tham luận, phát biểu giàu cảm xúc và chiều sâu. Trong đó, bài viết cảm nhận của Trần Xuân Hóa đã nhấn mạnh cái tình tự tâm xuyên suốt tập thơ, xem đó là bản sắc riêng, là sức sống thi ca của Nguyễn Thị Phương Nam. Bằng lối viết dung dị mà sắc sảo, tác giả đã cho thấy thơ hay không cần hoa mỹ mà cần chân thật, cần lay động – điều mà Khoảng trời xanh ký ức đã làm được.

Cũng từ sự đồng cảm sâu xa ấy, nhà thơ Nguyễn Thị Thanh Long đã gửi tặng nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam bài thơ Xôn xao miền ký ức xưa – một tác phẩm đặc biệt khi lấy chính tựa đề các bài thơ trong tập để dệt nên một dòng chảy hoài niệm, như một bản đối thoại thi ca ngập tràn yêu thương và kính trọng. Bài thơ không chỉ là lời tri ân mà còn là một nhịp nối đầy tinh tế giữa hai tâm hồn đồng điệu trong thơ.

Nguyên Hùng giới thiệu

 


 

CẢM NGHĨ VỀ CÁI TÌNH TRONG TẬP THƠ "KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC"
của Nguyễn Thị Phương Nam

TRẦN XUÂN HÓA

KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC là tập thơ thứ bảy của nữ nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – người phụ nữ đôn hậu, tình cảm, năm nay đã 78 tuổi. Tập thơ như một nốt lặng sâu lắng trong dòng chảy thi ca đương đại, bởi nó không ồn ào, không cầu kỳ mà đằm thắm và giàu cảm xúc – một phong cách rất riêng của Nguyễn Thị Phương Nam.

Tương tự những tập thơ trước, trong KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC (viết tắt: KTXKƯ), độc giả dễ dàng nhận ra một giọng thơ hồn hậu, chân phương, dung dị đến mộc mạc nhưng không kém phần sâu sắc, dễ chạm đến trái tim người đọc. Nhiều bài thơ trong tập được viết theo thể thơ năm chữ và lục bát – hai thể thơ truyền thống rất phù hợp với cách bày tỏ tâm sự, hoài niệm, nỗi niềm về đời sống, gia đình, con cháu, bè bạn...

Người viết bài này có may mắn được kết giao với nhà thơ chưa đầy một năm, nhưng đủ để nhận ra sự trân quý trong tình cảm với chị – một người bạn thơ đôn hậu, sống chân thành, ân tình. Và đúng như người xưa vẫn nói: Văn là người. Ngoài đời chị sống thế nào thì thơ chị cũng y như vậy – giản dị, mộc mạc mà sâu sắc, đằm thắm.

Trong KTXKƯ, Nguyễn Thị Phương Nam giãi bày cảm xúc bằng một lối thơ gần gũi, chân thành, ngôn ngữ giàu chất đời. Chị viết như kể, như trò chuyện với người thân, bạn hữu, với cả những ký ức xa xăm đã đi qua nhưng còn in đậm trong tim. Đọc KTXKƯ, chúng ta một lần nữa thêm thấm thía rằng: thơ hay không cần câu chữ lấp lánh hay kỹ xảo văn chương, mà quan trọng nhất vẫn là cái “tình” từ tâm thức nhà thơ lan tỏa, thấm đẫm đến người đọc. Thơ của Nguyễn Thị Phương Nam là một minh chứng chân thật cho điều ấy.

Trong số rất nhiều bài thơ gợi cảm xúc trong tập, người viết đặc biệt yêu thích hai bài: một bài chị viết về Mẹ và một bài viết về ông bà thông gia – hai góc nhìn tưởng chừng rất khác nhau nhưng lại có chung một chất liệu: tình cảm chân thành và sâu nặng.

Ở bài “Nhớ lời ru của Mẹ”, chị viết:

Làm con làm mẹ làm bà
Lời ru của mẹ vẫn da diết lòng
Giờ đây cách trở ngàn trùng
Lời ru của mẹ vẫn không phai nhòa...

Chỉ bấy nhiêu thôi mà nỗi nhớ mẹ, nỗi thương cha như ùa về, nặng trĩu lòng người đọc. Những câu thơ dung dị, không trau chuốt nhưng đầy sức gợi – như thể người đọc có thể cảm, có thể cầm nắm được nỗi nhớ thương, hình bóng mẹ già bên vành nôi ngày ấy. Tác giả đã là một người bà, một người mẹ trong gia đình, nhưng khi nhớ lại lời ru của mẹ thuở nào, vẫn nghẹn ngào đến nhói lòng: Giờ đây cách trở ngàn trùng... Một câu thơ đơn sơ mà có sức lay động lớn hơn bất kỳ từ ngữ bóng bẩy nào.

Tình cảm của chị với mẹ đã sâu sắc như vậy, thì với ông bà thông gia – một mối quan hệ vốn ít được khai thác trong thơ – chị cũng dành một tình cảm đáng quý. Chị viết:

Bà về ngoài đó gần ông
Sớm hôm nhang khói cho lòng thảnh thơi
Bà về đất Bắc xa xôi
Tôi mong sao được ra chơi thăm bà...

Chỉ vài câu ngắn ngủi mà thân thương quá đỗi. Một thứ tình cảm chân thành, nồng hậu hiếm gặp. Mối quan hệ thông gia vốn không phải là huyết thống, không phải tình thâm cốt nhục, nhưng qua thơ chị, nó trở nên gần gũi, sâu sắc, đầy nhân nghĩa.

Quả thực, “văn như người”. Đọc thơ chị, ta thấy một con người sống chân thật, trọng tình, trọng nghĩa – điều đó làm nên phong cách riêng của Nguyễn Thị Phương Nam trong thơ: không kiểu cách, không cầu kỳ, mà giản dị, dễ mến, dễ gần, giàu cảm xúc như chính con người của chị vậy.

Tập thơ thứ bảy này một lần nữa khẳng định bản sắc ấy – bản sắc của một hồn thơ nghĩa tình, chân thật và đầy rung cảm.

Xin chúc mừng chị – nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – người đã xác lập cho mình một giọng điệu riêng biệt trong làng thơ đương đại. Và xin cảm ơn chị vì đã mang đến cho bạn đọc những vần thơ mộc mạc mà thấm đẫm yêu thương.

Chúc chị luôn an vui, mạnh khỏe và hạnh phúc bên người thân, bạn bè và thi ca.

30/5/2025 – TH

 

 

XÔN XAO MIỀN KÝ ỨC XƯA

Kính tặng nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam

NGUYỄN THỊ THANH LONG


Xôn xao miền ký ức xưa

Bao nhiêu kỷ niệm như vừa hôm nay

Khoảng trời xanh ngát heo may

Một miền gió cát chan đầy tuổi thơ

 

Nâng niu ký ức – Không chờ

Vô thường – Cuộc gặp bất ngờ - Hà Nam

Xin Hãy trân quý thời gian

Một thời hoa lửa – Âm vang lời thề

 

Bài thơ dâng mẹ nhớ về

Một lòng với Đảng bộn bề Vĩnh Linh

Lời ru của mẹ ân tình

50 năm ngày cưới – chúng mình bên nhau

 

Thời gian chậm lại – tình đầu

Sài Gòn quê mới một màu yêu thương

 

Điều mơ ước – Ngày bình thường

Đi qua đại dịch khôn lường hiểm nguy

 

Tri ân áo trắng từ bi

Tình người ấm áp như vì sao mai

 Những ngày giãn cách chưa phai

Nhâm Dần đón Tết ra ngoài đợi mong

 

Lính Cụ Hồ vững một lòng

Vòng tròn bất tử - biển trong muôn đời

Trưa hè với tuổi thơ vui

Biển chiều Phan Thiết bùi ngùi nhớ thương

 

Trốn tìm ai dưới đêm trăng

Tạm biệt người lính xe tăng binh đoàn

Gặp lại em – bến đa đoan

Ru anh tròn giấcTiền Giang - Gửi lời

 

Truyền thuyết Hồ Gươm ngàn đời

Tượng đài Nguyễn Huệ - Sáng ngời niềm tin

 

Về Bắc Ninh – nhớ Bạn hiền

Lục bình hoa tím – người Truyền lửa yêu

 

Một ngày thứ bảy – Buổi chiều

Hoa hồng hiếu thảo – với nhiều ước mong

Cảm phục người lính Sáu Tâm

Nhà bia tưởng niệm Tà săng hôm nào

 

Lá mùa thu – gọi Xôn xao

Khoảng trời ký ức xanh vào trang thơ.

                            27/5/2025     

                            N.T.T.L

Ghi chú: Các cụm từ in đậm là tên các bài thơ trong tập thơ mới Khoảng trời xanh ký ức.


MỘT VÀI HÌNH ẢNH BUỔI RA MẮT TÁC PHẨM

Bài viết liên quan

Xem thêm
Vẻ đẹp của người nữ trong “Bể người thăm thẳm”
Nữ giới trong thế giới truyện ngắn của Nguyễn Thị Lê Na có thể nói là đề tài xuyên suốt từ tập truyện ngắn đầu tay Bến mê (2007) đến Đắng ngọt đàn bà (2018) và bây giờ được triển khai đầy đặn trong Bể người thăm thẳm (2025). Bến mê được coi là cánh cửa đầu tiên thể hiện sự giằng xé và khao khát thoát li những ràng buộc hôn nhân truyền thống. Đắng ngọt đàn bà đánh dấu bước chuyển trong cách tiếp cận hiện thực, trực diện trưng ra những thăng trầm mái ấm, những va đập nghiệt ngã đời sống và minh định bản lĩnh, cá tính độc lập của người nữ trên con đường kiếm tìm nhân vị. Với Bể người thăm thẳm, dù xã hội hiện đại đã có cái nhìn cởi mở, bình đẳng hơn trước, nhưng Nguyễn Thị Lê Na vẫn nhận ra những dây mơ rễ má của định kiến, của sự áp đặt vô hình còn vương lại trong những câu chuyện về tình yêu và hôn nhân, trong cách đàn ông và đàn bà đối xử với nhau. Tác phẩm đã gỡ tách những lớp bi kịch, ghi nhận sức mạnh nội tâm của người phụ nữ biết đối diện, biết bắt đầu lại và biết đi tìm hạnh phúc cho chính mình. Ngòi bút của chị trực diện, sắc sảo, chú trọng khai thác những chuyển động tâm lí của nhân vật để gợi bật những vấn đề nhân văn rộng lớn.
Xem thêm
Thơ ca Khmer đương đại ở Nam Bộ - Không gian tự sự tập thể về căn tính tộc người
Tóm tắt: Được sáng tác chủ yếu bằng tiếng Khmer và được phổ biến rộng rãi thông qua các ấn phẩm văn nghệ Khmer địa phương, các tập thơ, thơ ca Khmer đương đại không chỉ phản ánh tâm tư, tình cảm và tư tưởng của cá nhân tác giả mà còn là không gian tự sự tập thể lưu giữ ký ức, biểu đạt căn tính tộc người và khẳng định bản sắc văn hóa của người Khmer Nam Bộ. Bằng phương pháp khảo sát, phân tích một số sáng tác tiêu biểu của các tác giả thơ Khmer đương đại như Sang Sết, Thạch Phách và Thạch Đờ Ni trên cơ sở lý thuyết về căn tính tộc người và tự sự tập thể, nghiên cứu chỉ ra rằng thơ ca vừa đóng vai trò như một kho tàng lưu trữ ký ức cộng đồng, vừa là diễn ngôn văn hóa giúp cộng đồng Khmer khẳng định vị trí của mình trong xã hội đa tộc người ở Nam Bộ. Nghiên cứu góp phần nhận diện rõ hơn vai trò của thơ ca Khmer đương đại trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa tộc người trong bối cảnh hiện nay.
Xem thêm
Tượng đài người anh hùng và nghệ thuật kiến tạo
Bằng ngôn ngữ sử thi - trữ tình, trường ca Mặt trời nồng ấm trong tim của nhà thơ Châu La Việt đặt nhân vật anh hùng vào trung tâm của lịch sử; lại đặt lịch sử vào mạch cảm xúc nhân văn sâu lắng để các hình tượng tự khúc xạ trong nhau, rồi ánh xạ vào nhau cùng tôn lên vẻ đẹp rạng rỡ của nhân vật trung tâm: Nhân dân.
Xem thêm
Đi Dọc trời hoa lửa với nhà thơ Lương Minh Cừ
Đọc tập thơ này, không biết ai cảm nhận như thế nào, nhưng riêng tôi như được trở lại ngày xưa nơi chiến trận chân ta bước tiếp. Tôi như trở lại đi trên con đường thơ DỌC TRỜI HOA LỬA. Trên con đường thơ ấy, tôi được gặp lại khoảng trời, mặt đất những ngày chiến tranh ác liệt trên biên giới Tây Nam và đất nước Chùa Tháp trong không gian yên bình hôm nay.
Xem thêm
“Hoa của nước” – Trường ca của ký ức, biểu tượng và căn tính dân tộc
Đọc bản trường ca “Hoa của nước” (song ngữ Việt – Anh) dày hơn 240 trang của nhà văn Trầm Hương, người đọc không chỉ tiếp cận một tác phẩm văn chương, mà còn bước vào một cấu trúc thẩm mỹ được kiến tạo công phu, nơi chữ nghĩa, hình ảnh và tri thức liên ngành hòa quyện. Đây là một công trình nghệ thuật mang tính tích hợp, kết tinh từ “một cuộc hành trình trải dài năm tháng”, cho thấy độ lắng của trải nghiệm và chiều sâu của tư duy nghệ thuật.
Xem thêm
Sự hào sảng trong thơ Trần Chấn Uy
Nhà thơ Trần Chấn Uy vừa cho ra mắt cuốn: “Thơ Trần Chấn Uy”, đây là tập thơ do Thư viện Quốc gia Việt Nam ấn hành với 1.450 ấn bản, do Hội Nhà văn Việt Nam xuất bản trong khuôn khổ Tác phẩm văn học đưa vào thư viện và trường học. Đây là một tác phẩm đẹp, công phu, dày hơn 500 trang với gần 500 bài thơ, một phần của quá trình làm thơ của anh, tính từ năm 2015 đến nay. Một tập thơ sang trọng, in đẹp và những bài thơ của Trần Chấn Uy hào sảng, có tình yêu đất nước, quê hương và cả những bài tình yêu.
Xem thêm
Cảm thức sông Chanh
101 đoản khúc lục bát trong “Sông Chanh” của Nguyễn Vĩnh Bảo không chỉ là những mảnh ghép ký ức, mà còn là một dòng chảy trữ tình dai dẳng – nơi tình yêu, tuổi thơ và quê nhà hòa vào nhau trong một ám ảnh mang tên “sông”.
Xem thêm
Chế Lan Viên, nhà thơ lớn trong hai cuộc kháng chiến
Chế Lan Viên là một trong những gương mặt lớn của thi ca Việt Nam hiện đại, người đã để lại dấu ấn sâu sắc trên hành trình phát triển của nền văn học dân tộc qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Xem thêm
Tấm thẻ bài – căn cước của giặc lái Mỹ hay lưỡi dao lạnh lách tìm ung nhọt chiến tranh
Có những người viết bước ra từ chiến tranh không chỉ mang ký ức, mà mang theo một món nợ: phải nói sự thật. Nhà văn Từ Nguyên Tĩnh đại diện lớp người này.
Xem thêm
Đinh Nho Tuấn và bài thơ “Chị”
Bài bình của nhà thơ Trần Mạnh Hảo
Xem thêm
Cảm thụ văn học: Áng văn vời vợi chất thơ
Nếu ở giai đoạn chiến tranh, văn ông sắc sảo với các vấn đề chính trị, lịch sử nóng hổi, thì bước sang thời kỳ đổi mới, ngòi bút ấy lại trầm lắng, đằm thắm hơn khi quay về với những vỉa tầng văn hóa sâu kín trong đời sống tinh thần.
Xem thêm
“Những con chữ mẩy vàng hạt giống”
Bài viết của nhà thơ Đặng Bá Tiến, qua việc nhìn lại hai tuyển tập mới xuất bản, góp thêm một góc nhìn để hiểu rõ hơn hành trình thơ của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu.
Xem thêm
Bản đồ đất Việt bằng thơ và bình
Cầm trên tay tập thơ chọn và lời bình Những miền quê trong thơ Việt - NXB Đại học Sư phạm mới phát hành, tôi gặp mối đồng cảm. Nhớ cái Tết năm ấy, biên tập trang thơ Xuân cho một tờ báo, tôi phá bỏ công thức đăng những bài thơ về mùa xuân đất nước…, mà chọn chủ đề thơ về các tỉnh thành, tên bài thơ gắn với tên địa danh.
Xem thêm
Phê bình luân lí học văn học
Phê bình luân lí học văn học xuất hiện trong bối cảnh học thuật Trung Quốc đầu thế kỉ XXI, khi các trào lưu phê bình phương Tây du nhập mạnh mẽ, dẫn đến khủng hoảng về bản sắc và nền tảng đạo đức của phê bình văn học.
Xem thêm
Văn chương ở điểm kì dị hay là niềm hi vọng của con người
Nếu Harold Pinter sinh năm 1993, liệu ông có nói: “Nhà văn chỉ có một việc là viết”? Khi những cỗ máy có thể giải một đề bài “hãy viết ra một tiểu luận bàn về bức tường trong trang viên Mansfield theo phong cách Vladimir Nabokov” chỉ trong chưa đến ba mươi giây, nhà văn còn gì để làm? Chúng ta có thể tạo ra cái gì mà những cỗ máy không thể bắt kịp? Tôi từng nhờ AI dịch một bài thơ tiếng Ba Tư và nó làm tốt hơn tôi. Vậy tôi nên làm gì đây? Đành rằng chúng ta vẫn viết, vờ như không sao đâu, nước sông không phạm nước giếng, và dù sao máy vẫn chỉ là máy với đầy những khiếm khuyết của nó, nhưng tôi cho rằng:
Xem thêm
Nhà “thi tiên” Thế Lữ - người góp công khai sinh nền kịch nói Việt Nam hiện đại
Xin được gọi Thế Lữ (tên thật là Nguyễn Thứ Lễ, 1907-1989) là nhà “thi tiên”, mà theo cách nhận xét khá khái quát về chân dung các nhà Thơ mới của Hoài Thanh trong bài tiểu luận “Một thời đại trong thi ca” (Thi nhân Việt Nam): “Đời chúng ta nằm trong vòng chữ Tôi. Mất bề rộng ta đi tìm bề sâu. Nhưng càng đi sâu càng lạnh. Ta thoát lên tiên cùng Thế Lữ, ta phiêu lưu trong trường tình cùng Lưu Trọng Lư, ta điên cuồng với Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, ta đắm say cùng Xuân Diệu…”.
Xem thêm
Bài ca thế kỷ 21
Trước hết tôi xin được thưa: tôi không phải “nhà thơ”, tuy lúc nhỏ, thời học lớp đệ tứ ở một thị trấn nhỏ, tuy có làm thơ tình vì con tim dậy thì lúc ấy đã bắt đầu biết rung động trước một bóng hồng.
Xem thêm
Thơ 1-2-3, vẻ đẹp của sự đương đại
Trên phương diện văn học Việt Nam, thơ 1-2-3 dù mới phát triển trong một thời gian gần đây nhưng đã chuyển tải được những giá trị vừa duy mỹ vừa tất yếu, như một làn gió lạ thổi qua giữa nền thơ ca ngàn năm truyền thống. Thơ 1-2-3 xuất hiện trên văn đàn một cách độc lập, khác biệt về phương diện ngôn ngữ, câu tứ, niêm luật, góp phần tạo ra điểm mới của bức tranh thơ ca, tạo thêm màu sắc trong phong trào thơ mới.​
Xem thêm
Đọc văn chương trong thời “hậu thông tin”
Có một thời, người ta than phiền người Việt Nam đọc ít sách quá bởi cuộc sống và công việc nhiều áp lực, bận rộn khiến ta bắt buộc phải lao theo guồng quay đồng tiền. Thế nhưng thời ấy đã qua rồi. Có lẽ năm 2025 cũng đang đánh dấu một thời khác trong sự đọc văn chương của xã hội.
Xem thêm
Không chỉ vọng âm… họ còn bằng xương bằng thịt
Có những cuốn tiểu thuyết khép lại ở trang cuối, nhưng câu chuyện thì không khép. Vọng âm là cuốn sách như thế.
Xem thêm