TIN TỨC

Sắc thái riêng từ “Khoảng trời xanh ký ức”

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2025-05-31 06:32:09
mail facebook google pos stwis
1463 lượt xem

Sáng 30/5/2025, Câu lạc bộ Thơ Phương Nam đã tổ chức buổi ra mắt tập thơ thứ bảy mang tên Khoảng trời xanh ký ức của nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – một dấu ấn thơ ca thấm đẫm trải nghiệm sống, chan chứa hoài niệm và thấm đượm tình người. Với phong cách mộc mạc, chân thành và giàu chất tự sự, thơ chị không chỉ kể lại một phần đời đã qua, mà còn gợi lên những khoảng lặng sâu xa trong tâm hồn người đọc – nơi ký ức hòa quyện với khát vọng sống đẹp, sống nghĩa tình, sống có trách nhiệm.

Buổi ra mắt là dịp hội ngộ ấm áp giữa những người yêu thơ, với nhiều tham luận, phát biểu giàu cảm xúc và chiều sâu. Trong đó, bài viết cảm nhận của Trần Xuân Hóa đã nhấn mạnh cái tình tự tâm xuyên suốt tập thơ, xem đó là bản sắc riêng, là sức sống thi ca của Nguyễn Thị Phương Nam. Bằng lối viết dung dị mà sắc sảo, tác giả đã cho thấy thơ hay không cần hoa mỹ mà cần chân thật, cần lay động – điều mà Khoảng trời xanh ký ức đã làm được.

Cũng từ sự đồng cảm sâu xa ấy, nhà thơ Nguyễn Thị Thanh Long đã gửi tặng nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam bài thơ Xôn xao miền ký ức xưa – một tác phẩm đặc biệt khi lấy chính tựa đề các bài thơ trong tập để dệt nên một dòng chảy hoài niệm, như một bản đối thoại thi ca ngập tràn yêu thương và kính trọng. Bài thơ không chỉ là lời tri ân mà còn là một nhịp nối đầy tinh tế giữa hai tâm hồn đồng điệu trong thơ.

Nguyên Hùng giới thiệu

 


 

CẢM NGHĨ VỀ CÁI TÌNH TRONG TẬP THƠ "KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC"
của Nguyễn Thị Phương Nam

TRẦN XUÂN HÓA

KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC là tập thơ thứ bảy của nữ nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – người phụ nữ đôn hậu, tình cảm, năm nay đã 78 tuổi. Tập thơ như một nốt lặng sâu lắng trong dòng chảy thi ca đương đại, bởi nó không ồn ào, không cầu kỳ mà đằm thắm và giàu cảm xúc – một phong cách rất riêng của Nguyễn Thị Phương Nam.

Tương tự những tập thơ trước, trong KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC (viết tắt: KTXKƯ), độc giả dễ dàng nhận ra một giọng thơ hồn hậu, chân phương, dung dị đến mộc mạc nhưng không kém phần sâu sắc, dễ chạm đến trái tim người đọc. Nhiều bài thơ trong tập được viết theo thể thơ năm chữ và lục bát – hai thể thơ truyền thống rất phù hợp với cách bày tỏ tâm sự, hoài niệm, nỗi niềm về đời sống, gia đình, con cháu, bè bạn...

Người viết bài này có may mắn được kết giao với nhà thơ chưa đầy một năm, nhưng đủ để nhận ra sự trân quý trong tình cảm với chị – một người bạn thơ đôn hậu, sống chân thành, ân tình. Và đúng như người xưa vẫn nói: Văn là người. Ngoài đời chị sống thế nào thì thơ chị cũng y như vậy – giản dị, mộc mạc mà sâu sắc, đằm thắm.

Trong KTXKƯ, Nguyễn Thị Phương Nam giãi bày cảm xúc bằng một lối thơ gần gũi, chân thành, ngôn ngữ giàu chất đời. Chị viết như kể, như trò chuyện với người thân, bạn hữu, với cả những ký ức xa xăm đã đi qua nhưng còn in đậm trong tim. Đọc KTXKƯ, chúng ta một lần nữa thêm thấm thía rằng: thơ hay không cần câu chữ lấp lánh hay kỹ xảo văn chương, mà quan trọng nhất vẫn là cái “tình” từ tâm thức nhà thơ lan tỏa, thấm đẫm đến người đọc. Thơ của Nguyễn Thị Phương Nam là một minh chứng chân thật cho điều ấy.

Trong số rất nhiều bài thơ gợi cảm xúc trong tập, người viết đặc biệt yêu thích hai bài: một bài chị viết về Mẹ và một bài viết về ông bà thông gia – hai góc nhìn tưởng chừng rất khác nhau nhưng lại có chung một chất liệu: tình cảm chân thành và sâu nặng.

Ở bài “Nhớ lời ru của Mẹ”, chị viết:

Làm con làm mẹ làm bà
Lời ru của mẹ vẫn da diết lòng
Giờ đây cách trở ngàn trùng
Lời ru của mẹ vẫn không phai nhòa...

Chỉ bấy nhiêu thôi mà nỗi nhớ mẹ, nỗi thương cha như ùa về, nặng trĩu lòng người đọc. Những câu thơ dung dị, không trau chuốt nhưng đầy sức gợi – như thể người đọc có thể cảm, có thể cầm nắm được nỗi nhớ thương, hình bóng mẹ già bên vành nôi ngày ấy. Tác giả đã là một người bà, một người mẹ trong gia đình, nhưng khi nhớ lại lời ru của mẹ thuở nào, vẫn nghẹn ngào đến nhói lòng: Giờ đây cách trở ngàn trùng... Một câu thơ đơn sơ mà có sức lay động lớn hơn bất kỳ từ ngữ bóng bẩy nào.

Tình cảm của chị với mẹ đã sâu sắc như vậy, thì với ông bà thông gia – một mối quan hệ vốn ít được khai thác trong thơ – chị cũng dành một tình cảm đáng quý. Chị viết:

Bà về ngoài đó gần ông
Sớm hôm nhang khói cho lòng thảnh thơi
Bà về đất Bắc xa xôi
Tôi mong sao được ra chơi thăm bà...

Chỉ vài câu ngắn ngủi mà thân thương quá đỗi. Một thứ tình cảm chân thành, nồng hậu hiếm gặp. Mối quan hệ thông gia vốn không phải là huyết thống, không phải tình thâm cốt nhục, nhưng qua thơ chị, nó trở nên gần gũi, sâu sắc, đầy nhân nghĩa.

Quả thực, “văn như người”. Đọc thơ chị, ta thấy một con người sống chân thật, trọng tình, trọng nghĩa – điều đó làm nên phong cách riêng của Nguyễn Thị Phương Nam trong thơ: không kiểu cách, không cầu kỳ, mà giản dị, dễ mến, dễ gần, giàu cảm xúc như chính con người của chị vậy.

Tập thơ thứ bảy này một lần nữa khẳng định bản sắc ấy – bản sắc của một hồn thơ nghĩa tình, chân thật và đầy rung cảm.

Xin chúc mừng chị – nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – người đã xác lập cho mình một giọng điệu riêng biệt trong làng thơ đương đại. Và xin cảm ơn chị vì đã mang đến cho bạn đọc những vần thơ mộc mạc mà thấm đẫm yêu thương.

Chúc chị luôn an vui, mạnh khỏe và hạnh phúc bên người thân, bạn bè và thi ca.

30/5/2025 – TH

 

 

XÔN XAO MIỀN KÝ ỨC XƯA

Kính tặng nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam

NGUYỄN THỊ THANH LONG


Xôn xao miền ký ức xưa

Bao nhiêu kỷ niệm như vừa hôm nay

Khoảng trời xanh ngát heo may

Một miền gió cát chan đầy tuổi thơ

 

Nâng niu ký ức – Không chờ

Vô thường – Cuộc gặp bất ngờ - Hà Nam

Xin Hãy trân quý thời gian

Một thời hoa lửa – Âm vang lời thề

 

Bài thơ dâng mẹ nhớ về

Một lòng với Đảng bộn bề Vĩnh Linh

Lời ru của mẹ ân tình

50 năm ngày cưới – chúng mình bên nhau

 

Thời gian chậm lại – tình đầu

Sài Gòn quê mới một màu yêu thương

 

Điều mơ ước – Ngày bình thường

Đi qua đại dịch khôn lường hiểm nguy

 

Tri ân áo trắng từ bi

Tình người ấm áp như vì sao mai

 Những ngày giãn cách chưa phai

Nhâm Dần đón Tết ra ngoài đợi mong

 

Lính Cụ Hồ vững một lòng

Vòng tròn bất tử - biển trong muôn đời

Trưa hè với tuổi thơ vui

Biển chiều Phan Thiết bùi ngùi nhớ thương

 

Trốn tìm ai dưới đêm trăng

Tạm biệt người lính xe tăng binh đoàn

Gặp lại em – bến đa đoan

Ru anh tròn giấcTiền Giang - Gửi lời

 

Truyền thuyết Hồ Gươm ngàn đời

Tượng đài Nguyễn Huệ - Sáng ngời niềm tin

 

Về Bắc Ninh – nhớ Bạn hiền

Lục bình hoa tím – người Truyền lửa yêu

 

Một ngày thứ bảy – Buổi chiều

Hoa hồng hiếu thảo – với nhiều ước mong

Cảm phục người lính Sáu Tâm

Nhà bia tưởng niệm Tà săng hôm nào

 

Lá mùa thu – gọi Xôn xao

Khoảng trời ký ức xanh vào trang thơ.

                            27/5/2025     

                            N.T.T.L

Ghi chú: Các cụm từ in đậm là tên các bài thơ trong tập thơ mới Khoảng trời xanh ký ức.


MỘT VÀI HÌNH ẢNH BUỔI RA MẮT TÁC PHẨM

Bài viết liên quan

Xem thêm
Tác động của báo chí, truyền thông, mạng xã hội và công nghệ đến văn học
Mạng xã hội không chỉ là công cụ truyền thông để làm hình ảnh mà còn can dự trực tiếp vào nhiều bước trong việc quyết định thành hình và lan toả cuốn sách đến tay độc giả. Đây chính là kênh thăm dò độc giả, kênh tác giả có thể chào hàng tác phẩm từ khi còn là bản thảo, từ đó quyết định đầu tư tự in sách, tự phát hành mà không quá lệ thuộc vào các đơn vị xuất bản, đơn vị phát hành.
Xem thêm
Nói thêm về “Thi pháp Truyện Kiều” của Trần Đình Sử nhân dịp tác phẩm được dịch sang tiếng Pháp
LÃ NGUYÊNTôi xem “Thi pháp Truyện Kiều” của Trần Đình Sử là bước đột phá lớn nhất trong lịch sử nghiên cứu kiệt tác của Nguyễn Du, tượng đài văn hóa Việt Nam. Cuốn sách lật lại nhiều vấn đề lớn tưởng đã có cách kiến giải xong xuôi để đưa ra những kết luận mới mẻ.
Xem thêm
“Con đường anh đi” với chủ nghĩa anh hùng cách mạng
Văn là người, lời cổ nhân nói chẳng sai. Đọc Huyền Văn, để rồi khi biết chị từng là cô bộ đội, vai vác ba lô xuyên rừng cùng đồng đội, tôi đã chẳng bất ngờ. Bao trùm trong tác phẩm của chị, nơi “Con đường anh đi” là lý tưởng sống tận hiến, là những mãnh liệt và sôi nổi của tuổi trẻ, là chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Nhà văn của nhiệt huyết và khát vọng, chị hướng ngòi bút mình đến với thanh niên bằng yêu thương và sự trân trọng. Nơi đó, những con đường được mở ra - về ý nghĩa và giá trị sống - về sự góp sức nơi mỗi người nhằm bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.
Xem thêm
Trúc Thông khóc kiếp nhân sinh
Khóc cho mình, không phải một biểu hiện xa lạ trong nghệ thuật hay trong đời sống. Người ta “khóc” cho mình vì nhiều lý do khác nhau đó vừa là phản xạ tự nhiên, vừa mang thuộc tính “người” của con người. Nhưng ở đây, tác giả không chỉ khóc cha mẹ qua cuộc biệt ly, mà ông còn để dành để khóc cho chính mình, khóc cho kiếp nhân sinh. Ở tầng nghĩa này, bài thơ chạm đến chất suy tư, triết lý nhà Phật về cõi tạm, sinh - diệt và luân hồi.
Xem thêm
Nguyễn Thị Ánh Huỳnh lấy nỗi buồn làm căn cước
Đọc Miệt vườn, ta hiểu vì sao Nguyễn Thị Ánh Huỳnh không cần viết nhiều về sông nước. Bà chỉ cần viết về nỗi buồn, và tự khắc, cả châu thổ sẽ hiện ra. Với cơ chế nghệ thuật ẩn dụ, nỗi buồn của con người miệt vườn vốn dĩ đã có từ lúc sinh ra, lớn lên và yêu đương. Qua đó, thể hiện niềm kiêu hãnh của con người châu thổ mới mà các hệ quy chiếu khác không thể áp đặt.
Xem thêm
Dung Thị Vân - Một cá tính sáng tạo
Trong không gian nghệ thuật, ngôn từ là tiếng nói quan trọng nhất, quyết định phong cách sáng tác, sau đó mới đến các phương diện khác như cổ điển hay đổi mới như hiện nay.
Xem thêm
Trong khoảng lặng của thơ
Sau “Mặc cả với cô đơn”, Lê Vinh Dự lắng xuống, chờ một khoảng lặng vừa đủ giữa câu và từ để tạo thành ý niệm. Theo tôi, anh đang bắt đầu xây dựng nền tảng cho tư duy thơ, đó là “gu” thẩm mỹ xa rời lối vần điệu cũ nhàm chán. Nhưng không hẳn thế, thơ Lê Vinh Dự vẫn còn dùng dằng giữa hiện đại và truyền thống, có khi đó là nét riêng của anh, là không hiện đại lắm, cũng chưa thể rời xa truyền thống cũ.
Xem thêm
Mùa thu trong thơ thời Lý Trần - Vài cảm nhận và suy ngẫm
Sang thời Trần, Văn học đã có sự phát triển vượt bậc, bên cạnh các tác giả là thiền sư còn đông đảo đội ngũ các tác giả là tôn thất nhà Trần cùng các trí thức Nho học. Mặc dù vẫn có sự hiện diện của Tam giáo (Nho, Phật, Đạo) nhưng Phật giáo không còn chi phối nhiều trong sáng tác của các thiền sư như thời Lý. Sự phát triển của kinh tế, văn hóa, xã hội nhất là sau ba cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông khiến diện mạo văn học thời Trần đã rất phong phú, đa dạng với những thành tựu vượt bậc. Về đội ngũ sáng tác nhà Trần có thể kế đến: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Quốc Tuấn, Chu An, Trần Quang Khải, Phạm Ngũ Lão, Huyền Quang, Mạc Đĩnh Chi, Trương Hán Siêu, Nguyễn Trung Ngạn… Các sáng tác thời Trần cũng rất đa dạng về thể loại nhưng thơ vẫn chiếm ưu thế hơn cả, nhiều bài thơ mang cảm hứng thẩm mỹ rõ rệt vượt xa thơ kệ thời Lý. Về thơ thu thời Trần có rất nhiều tác giả, tác phẩm nhưng tiêu biểu là Trần Nhân Tông, Huyền Quang, Trương Hán Siêu.
Xem thêm
Thép dưới cỏ: Bản anh hùng ca về người lính và lịch sử
Sau hơn 50 năm cầm bút, nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt bạn đọc cuốn tiểu thuyết đầu tiên mang tên “Thép dưới cỏ”. Không chỉ tái hiện chiến dịch Tà Mây - Làng Vây và trận ra quân đầu tiên của Binh chủng Tăng - Thiết giáp, tác phẩm còn cho thấy một cách nhìn rất Hữu Thỉnh: giàu trải nghiệm trận mạc, nặng nghĩa tình đồng đội, tinh tế trong quan sát con người và luôn hướng tới những giá trị nhân bản phía sau các sự kiện lớn của lịch sử.
Xem thêm
Hàn Mặc Tử – nhà thơ của đau thương và kỳ dị
Văn thơ Việt Nam từng ghi dấu ấn nhiều tác giả lớn như những ngôi sao băng ghé ngang bầu trời văn học, chỉ hiện diện trong khoảnh khắc nhưng để lại vệt sáng không thể phai mờ trong lòng độc giả. Hàn Mặc Tử là trường hợp đặc biệt như thế, là “ngôi sao chổi xoẹt qua bầu trời Việt Nam với cái đuôi chói lòa rực rỡ của mình” (Chế Lan Viên).
Xem thêm
Phan Khôi – người mở đường thầm lặng cho văn học hiện đại
Không phải là gương mặt rực rỡ, tiêu biểu của phong trào Thơ mới (1932-1945), nhưng chính Phan Khôi (biệt hiệu Chương Dân) lại là “người khởi xướng trước nhất” (Vũ Ngọc Phan) về Thơ mới. Từ bài thơ Tình già, Phan Khôi không chỉ mở ra một lối đi mới cho thi ca, mà còn châm ngòi cho cuộc tranh luận sâu sắc giữa “cái cũ” tức thơ cũ và “cái mới” tức thơ mới trong đời sống văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX trước đây.
Xem thêm
Nhãn tự, linh hồn của thi ca
Trong thực tế có những bài thơ dài hàng trăm câu nhưng người đọc chỉ nhớ một câu, một chữ giúp bài thơ sống mãi cùng năm tháng. Điều đó cho thấy, sức sống của thơ nhiều khi không nằm ở số lượng câu chữ mà tập trung vào một vài con chữ mang lại linh hồn cho cả tác phẩm. Người xưa gọi đó là “nhãn tự”.
Xem thêm
Nhà thơ Trần Hóa bật ra nội lực đi trong cuộc đời
Phải giàu trải nghiệm lắm trong cuộc sống này, nhà thơ Trần Hóa mới có thể chia sẻ với bạn bè, người thân và tha nhân những câu thơ gan ruột, chất chứa đầy gian truân và thử thách của mình.
Xem thêm
Bốn “khúc Nghệ” trong thơ Đinh Nho Tuấn
Tôi chọn những đơn vị thơ dài ngắn khác nhau để gọi tên và chỉ ra bốn “khúc Nghệ” khác lạ trong thơ Đinh Nho Tuấn. Đọc thơ Đinh Nho Tuấn, tôi càng ngấm thêm hai câu thơ viết về quê hương rất chí lý của B. Brecht: Không nơi đâu thánh thiện/ Bằng chính quê hương mình.
Xem thêm
Lược sử về văn học thế giới
Kể từ khi quan niệm “văn học thế giới” (World literature) hiểu theo nghĩa một bức tranh văn học tổng thể vượt lên trên ranh giới quốc gia, dân tộc được Goethe đề xướng vào năm 1827 cho đến nay, thuật ngữ này luôn nhận được sự quan tâm, bàn thảo của giới sáng tác, nghiên cứu văn chương toàn cầu.
Xem thêm
Thơ Kim Loan – Một phong cách sáng tác đáng quý
Nhà thơ Bùi Thị Kim Loan sinh năm 1977 tại xã Phú Chánh, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương cũ (nay thuộc phường Bình Dương, thành phố Hồ Chí Minh). Vùng đất quê chị vốn có bề dày lịch sử - văn hoá, là quê hương của các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng: Bình Nguyên Lộc, Huỳnh Văn Nghệ… Hít thở bầu không khí thấm đẫm truyền thống cao đẹp của các thế hệ đi trước, Kim Loan nuôi dưỡng trong mình tình yêu văn chương và lòng đam mê sáng tạo. Kim Loan có sở trường viết tản văn và làm thơ, nhưng qua những gì đã thể hiện, chị dành nhiều thời gian và tâm huyết cho thơ hơn. Ngoài tập thơ Sương quỳnh vừa hé một nụ trăng, chị viết khá đều tay, thường có tác phẩm đăng trên báo Văn Nghệ, Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh và các tờ báo, tạp chí của một số tỉnh, thành bạn.
Xem thêm
Đôi điều tâm đắc khi đọc tác phẩm của nhà văn Vũ Quốc Khánh và Bùi Ngọc Quế
Có thể khẳng định đề tài người lính, đề tài chiến tranh luôn luôn là một đề tài hấp dẫn và bất cứ ai yêu thích sáng tác đều có thể hướng tới cho dù đã từng tham gia hay chưa từng tham gia chiến tranh. Tuy nhiên với những người lính bước ra từ khói lửa chiến trường thì thường những trang viết của họ mang đậm nét chân thực vì họ tái hiện trải nghiệm qua những ký ức đằm sâu, những ký ức có thật mà họ trải qua hoặc đã chứng kiến đồng đội của mình trải qua. Bởi thế độ chân thực lớn hơn và sức lay động cũng lớn lao hơn vì có một thực tế tiếng nói chân thực dễ chạm đến miền cảm xúc nơi sâu thẳm trái tim độc giả! Con đường ngắn nhất của cầu nối cảm xúc là đi từ trái tim đến trái tim.
Xem thêm
Nhà thơ Bình Nguyên với sự trở lại của thơ nguyên nghĩa
Những năm cuối thế kỷ 20, làng thơ Việt đón nhận một nhà thơ sâu xa lý và chứa chan tình, nói như nhà thơ Bế Kiến Quốc”Điều tôi muốn nói kỹ hơn là sự mới mẻ của thơ trẻ trong ý tưởng, trong cảm xúc. Tôi chỉ lấy dẫn chứng, một cách ngẫu hứng, bài thơ Mây trắng bay của Bình Nguyên (VNT số 2/1998): Con sinh ra mây trắng đã bay rồi/ Có phải mây trắng đã bay rồi khi mẹ bây giờ như chưa là mẹ/ Nhưng mẹ ơi, tóc mẹ làm sao lại thành mây trắng/ Có phải mẹ sinh ra mây trắng đã bay rồi.
Xem thêm
Thế giới trẻ thơ trong tập “Có phải cô là nắng?” của Phan Thanh Tâm
Có phải cô là nắng? là một tập thơ chất lượng, ngôn từ trong sáng, giản dị, đề tài phong phú. Bên cạnh những bài ngắn gọn, hình thức như thể loại vè dân gian là những bài thơ 5 chữ, 6 chữ chỉn chu về vần, nhịp, giàu nhạc tính.
Xem thêm