TIN TỨC

Sắc thái riêng từ “Khoảng trời xanh ký ức”

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2025-05-31 06:32:09
mail facebook google pos stwis
1265 lượt xem

Sáng 30/5/2025, Câu lạc bộ Thơ Phương Nam đã tổ chức buổi ra mắt tập thơ thứ bảy mang tên Khoảng trời xanh ký ức của nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – một dấu ấn thơ ca thấm đẫm trải nghiệm sống, chan chứa hoài niệm và thấm đượm tình người. Với phong cách mộc mạc, chân thành và giàu chất tự sự, thơ chị không chỉ kể lại một phần đời đã qua, mà còn gợi lên những khoảng lặng sâu xa trong tâm hồn người đọc – nơi ký ức hòa quyện với khát vọng sống đẹp, sống nghĩa tình, sống có trách nhiệm.

Buổi ra mắt là dịp hội ngộ ấm áp giữa những người yêu thơ, với nhiều tham luận, phát biểu giàu cảm xúc và chiều sâu. Trong đó, bài viết cảm nhận của Trần Xuân Hóa đã nhấn mạnh cái tình tự tâm xuyên suốt tập thơ, xem đó là bản sắc riêng, là sức sống thi ca của Nguyễn Thị Phương Nam. Bằng lối viết dung dị mà sắc sảo, tác giả đã cho thấy thơ hay không cần hoa mỹ mà cần chân thật, cần lay động – điều mà Khoảng trời xanh ký ức đã làm được.

Cũng từ sự đồng cảm sâu xa ấy, nhà thơ Nguyễn Thị Thanh Long đã gửi tặng nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam bài thơ Xôn xao miền ký ức xưa – một tác phẩm đặc biệt khi lấy chính tựa đề các bài thơ trong tập để dệt nên một dòng chảy hoài niệm, như một bản đối thoại thi ca ngập tràn yêu thương và kính trọng. Bài thơ không chỉ là lời tri ân mà còn là một nhịp nối đầy tinh tế giữa hai tâm hồn đồng điệu trong thơ.

Nguyên Hùng giới thiệu

 


 

CẢM NGHĨ VỀ CÁI TÌNH TRONG TẬP THƠ "KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC"
của Nguyễn Thị Phương Nam

TRẦN XUÂN HÓA

KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC là tập thơ thứ bảy của nữ nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – người phụ nữ đôn hậu, tình cảm, năm nay đã 78 tuổi. Tập thơ như một nốt lặng sâu lắng trong dòng chảy thi ca đương đại, bởi nó không ồn ào, không cầu kỳ mà đằm thắm và giàu cảm xúc – một phong cách rất riêng của Nguyễn Thị Phương Nam.

Tương tự những tập thơ trước, trong KHOẢNG TRỜI XANH KÝ ỨC (viết tắt: KTXKƯ), độc giả dễ dàng nhận ra một giọng thơ hồn hậu, chân phương, dung dị đến mộc mạc nhưng không kém phần sâu sắc, dễ chạm đến trái tim người đọc. Nhiều bài thơ trong tập được viết theo thể thơ năm chữ và lục bát – hai thể thơ truyền thống rất phù hợp với cách bày tỏ tâm sự, hoài niệm, nỗi niềm về đời sống, gia đình, con cháu, bè bạn...

Người viết bài này có may mắn được kết giao với nhà thơ chưa đầy một năm, nhưng đủ để nhận ra sự trân quý trong tình cảm với chị – một người bạn thơ đôn hậu, sống chân thành, ân tình. Và đúng như người xưa vẫn nói: Văn là người. Ngoài đời chị sống thế nào thì thơ chị cũng y như vậy – giản dị, mộc mạc mà sâu sắc, đằm thắm.

Trong KTXKƯ, Nguyễn Thị Phương Nam giãi bày cảm xúc bằng một lối thơ gần gũi, chân thành, ngôn ngữ giàu chất đời. Chị viết như kể, như trò chuyện với người thân, bạn hữu, với cả những ký ức xa xăm đã đi qua nhưng còn in đậm trong tim. Đọc KTXKƯ, chúng ta một lần nữa thêm thấm thía rằng: thơ hay không cần câu chữ lấp lánh hay kỹ xảo văn chương, mà quan trọng nhất vẫn là cái “tình” từ tâm thức nhà thơ lan tỏa, thấm đẫm đến người đọc. Thơ của Nguyễn Thị Phương Nam là một minh chứng chân thật cho điều ấy.

Trong số rất nhiều bài thơ gợi cảm xúc trong tập, người viết đặc biệt yêu thích hai bài: một bài chị viết về Mẹ và một bài viết về ông bà thông gia – hai góc nhìn tưởng chừng rất khác nhau nhưng lại có chung một chất liệu: tình cảm chân thành và sâu nặng.

Ở bài “Nhớ lời ru của Mẹ”, chị viết:

Làm con làm mẹ làm bà
Lời ru của mẹ vẫn da diết lòng
Giờ đây cách trở ngàn trùng
Lời ru của mẹ vẫn không phai nhòa...

Chỉ bấy nhiêu thôi mà nỗi nhớ mẹ, nỗi thương cha như ùa về, nặng trĩu lòng người đọc. Những câu thơ dung dị, không trau chuốt nhưng đầy sức gợi – như thể người đọc có thể cảm, có thể cầm nắm được nỗi nhớ thương, hình bóng mẹ già bên vành nôi ngày ấy. Tác giả đã là một người bà, một người mẹ trong gia đình, nhưng khi nhớ lại lời ru của mẹ thuở nào, vẫn nghẹn ngào đến nhói lòng: Giờ đây cách trở ngàn trùng... Một câu thơ đơn sơ mà có sức lay động lớn hơn bất kỳ từ ngữ bóng bẩy nào.

Tình cảm của chị với mẹ đã sâu sắc như vậy, thì với ông bà thông gia – một mối quan hệ vốn ít được khai thác trong thơ – chị cũng dành một tình cảm đáng quý. Chị viết:

Bà về ngoài đó gần ông
Sớm hôm nhang khói cho lòng thảnh thơi
Bà về đất Bắc xa xôi
Tôi mong sao được ra chơi thăm bà...

Chỉ vài câu ngắn ngủi mà thân thương quá đỗi. Một thứ tình cảm chân thành, nồng hậu hiếm gặp. Mối quan hệ thông gia vốn không phải là huyết thống, không phải tình thâm cốt nhục, nhưng qua thơ chị, nó trở nên gần gũi, sâu sắc, đầy nhân nghĩa.

Quả thực, “văn như người”. Đọc thơ chị, ta thấy một con người sống chân thật, trọng tình, trọng nghĩa – điều đó làm nên phong cách riêng của Nguyễn Thị Phương Nam trong thơ: không kiểu cách, không cầu kỳ, mà giản dị, dễ mến, dễ gần, giàu cảm xúc như chính con người của chị vậy.

Tập thơ thứ bảy này một lần nữa khẳng định bản sắc ấy – bản sắc của một hồn thơ nghĩa tình, chân thật và đầy rung cảm.

Xin chúc mừng chị – nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam – người đã xác lập cho mình một giọng điệu riêng biệt trong làng thơ đương đại. Và xin cảm ơn chị vì đã mang đến cho bạn đọc những vần thơ mộc mạc mà thấm đẫm yêu thương.

Chúc chị luôn an vui, mạnh khỏe và hạnh phúc bên người thân, bạn bè và thi ca.

30/5/2025 – TH

 

 

XÔN XAO MIỀN KÝ ỨC XƯA

Kính tặng nhà thơ Nguyễn Thị Phương Nam

NGUYỄN THỊ THANH LONG


Xôn xao miền ký ức xưa

Bao nhiêu kỷ niệm như vừa hôm nay

Khoảng trời xanh ngát heo may

Một miền gió cát chan đầy tuổi thơ

 

Nâng niu ký ức – Không chờ

Vô thường – Cuộc gặp bất ngờ - Hà Nam

Xin Hãy trân quý thời gian

Một thời hoa lửa – Âm vang lời thề

 

Bài thơ dâng mẹ nhớ về

Một lòng với Đảng bộn bề Vĩnh Linh

Lời ru của mẹ ân tình

50 năm ngày cưới – chúng mình bên nhau

 

Thời gian chậm lại – tình đầu

Sài Gòn quê mới một màu yêu thương

 

Điều mơ ước – Ngày bình thường

Đi qua đại dịch khôn lường hiểm nguy

 

Tri ân áo trắng từ bi

Tình người ấm áp như vì sao mai

 Những ngày giãn cách chưa phai

Nhâm Dần đón Tết ra ngoài đợi mong

 

Lính Cụ Hồ vững một lòng

Vòng tròn bất tử - biển trong muôn đời

Trưa hè với tuổi thơ vui

Biển chiều Phan Thiết bùi ngùi nhớ thương

 

Trốn tìm ai dưới đêm trăng

Tạm biệt người lính xe tăng binh đoàn

Gặp lại em – bến đa đoan

Ru anh tròn giấcTiền Giang - Gửi lời

 

Truyền thuyết Hồ Gươm ngàn đời

Tượng đài Nguyễn Huệ - Sáng ngời niềm tin

 

Về Bắc Ninh – nhớ Bạn hiền

Lục bình hoa tím – người Truyền lửa yêu

 

Một ngày thứ bảy – Buổi chiều

Hoa hồng hiếu thảo – với nhiều ước mong

Cảm phục người lính Sáu Tâm

Nhà bia tưởng niệm Tà săng hôm nào

 

Lá mùa thu – gọi Xôn xao

Khoảng trời ký ức xanh vào trang thơ.

                            27/5/2025     

                            N.T.T.L

Ghi chú: Các cụm từ in đậm là tên các bài thơ trong tập thơ mới Khoảng trời xanh ký ức.


MỘT VÀI HÌNH ẢNH BUỔI RA MẮT TÁC PHẨM

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo lặng lẽ rót đầy trầm tư...
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo sinh ra ở Hải Phòng, lớn lên rồi tha hương lập nghiệp tận phương Nam, nơi thành phố Hồ Chí Minh – chốn mà nhịp sống công nghiệp luôn vội vã, thôi thúc con người chẳng mấy phút nghỉ ngơi.
Xem thêm
“Nghe mùa thay lá” và cảm thức hiện sinh trong thơ Hoàng Thân
Không phải ngẫu nhiên trong tập thơ Nghe mùa thay lá (Nxb. Hội Nhà văn, 2026), Hoàng Thân lại chọn thi phẩm “Bể dâu” mang ý nghĩa mở đầu như một “tuyên ngôn sống” của thi nhân về cảm nhận trước sự vận chuyển của không - thời gian trong vũ trụ mông mênh và phận số con người giữa cõi vô thường ở chốn nhân gian.
Xem thêm
Tô Hoài – người lưu giữ linh hồn đời sống Việt Nam bằng văn chương
Về phong cách viết về loài vật của Tô Hoài, nhiều công trình nghiên cứu chỉ ra rằng văn Tô Hoài nhân hóa một cách tự nhiên và giàu sức tưởng tượng. Loài vật trong truyện ông được gắn tính cách, tâm lý như con người nhưng vẫn giữ đúng đặc điểm sinh học tự nhiên. Điều này tạo nên cảm giác chân thật cho người đọc. Ngôn ngữ truyện của tác giả Dế Mèn phiêu lưu ký sinh động, giàu khẩu ngữ dân gian. Lời thoại linh hoạt, dí dỏm, tạo được cảm giác gần gũi với thiếu nhi mà vẫn hấp dẫn người lớn. Tác giả Nguyễn Sen có cách quan sát tinh tế thế giới tự nhiên, tích lũy kiến thức thực tế về đời sống côn trùng rất chính xác. Qua đó, ông không chỉ sáng tạo truyện cho thiếu nhi, mà còn gửi gắm triết lý nhân sinh nhẹ nhàng, sâu sắc. Nhà văn Nguyên Hồng từng nhận xét: “Tô Hoài đã mở ra cả một thế giới mới trong văn học thiếu nhi Việt Nam”.
Xem thêm
Sức hấp dẫn trong thơ Hai - cư của Nhật Bản
Trong vườn hoa thi ca của nhân loại, có nhiều loài hoa thơm ngát, thơ Hai-cư là bông hoa có hương sắc thật đặc biệt. Được hình thành từ thế kỷ XVI – XVII, thơ Hai - cư là thể thơ truyền thống, là niềm tự hào của đất nước xứ hoa anh đào – Nhật Bản. Thể thơ này có vị trí và giá trị quan trọng trong nền văn học Nhật Bản. Với hình thức ngắn ngọn, cô đọng nhất so với các thể thơ khác trên thế giới, thơ Hai-cư thường biểu hiện những rung cảm, cảm xúc của con người trước sự giao cảm với thiên nhiên thông qua những hình ảnh trong sáng, giản dị nhưng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Xem thêm
Phạm Trung Tín và 6 ô cửa
Gặp gỡ Phạm Trung Tín một ít lâu, tôi vẫn chưa mở hết sáu ô cửa thơ của anh. Nhưng thời gian như bóng ngựa, nhắc tôi nhìn ngang qua từng ô cửa, tâm hồn Phạm Trung Tín hiện ra, dẫu còn mờ ảo, nhưng chỉ cần một mảng thôi là cũng có góc nhìn về anh rồi.
Xem thêm
Nhật ký chiến trường của người con ra đi từ bản Panh
Trong nền thơ ca kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những tên tuổi quen thuộc, vẫn có những tiếng thơ lặng lẽ nhưng bền bỉ, mang theo hơi thở chân thực của chiến trường và dấu ấn riêng của một vùng văn hóa. Cầm Hùng, người con dân tộc Thái sinh ra tại bản Panh, Chiềng Xôm (Sơn La) là một trong những gương mặt như thế.
Xem thêm
“Áo trắng” của Huy Cận - Những tha thiết và lắng sâu
o trắng là bài thơ mới bảy chữ, bốn khổ mà nghệ thuật tập trung nhất quán trong một khổ như một bài tứ tuyệt: ba vần bốn câu, phá trắc, vần bằng. Ngôn ngữ bài thơ rất dung dị, ít dùng tu từ hơn thơ Hàn Mặc Tử, nhịp thơ trầm lắng thiết tha, Áo trắng có dịp đưa ta trở về với không gian tình cảm êm đềm thơ mộng của những ngày xưa thân ái. Áo trắng là một bài thơ trữ tình, ấm nồng xúc cảm tuổi xuân, một viên ngọc thơ xinh xắn trong tập “Lửa thiêng” của Huy Cận, ra đời cách nay ngót bảy thập kỷ mà chất lửa của nó vẫn còn thiêng!
Xem thêm
Phạm Thiên Thư - Người vẽ tranh bốn mùa
Chỉ bằng vài nét chấm phá, tác giả đã dựng nên một không gian đậm chất Đường thi: có thuyền, có trăng, có tiếng chuông ngân giữa dòng thu tĩnh lặng. Tuy nhiên, cái mới của Phạm Thiên Thư nằm ở khả năng hòa trộn chất cổ điển với nhạc tính hiện đại. “Chuông trăng rì rào” là một liên tưởng rất lạ: âm thanh dường như tan vào ánh sáng, ánh sáng lại hóa thành nhịp điệu.
Xem thêm
Dịch văn học và sự kiến tạo hạng mục của văn học dịch trong văn học Việt Nam đương đại
Bước sang thế kỉ XXI Việt Nam nhanh chóng thích ứng với xu thế toàn cầu hóa. Định hướng xã hội chủ nghĩa đi cùng việc xây dựng nền kinh tế thị trường, Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, ổn định trật tự xã hội, hướng tới kiến tạo nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Lập trường ý thức hệ không còn được tô đậm khiến cho giao lưu văn hóa quốc tế trở nên sâu rộng, giao lưu dịch thuật văn học trở nên phong phú và hết sức đa dạng. Theo đó, 25 năm đầu thế kỉ XXI ghi nhận sự hiện diện sôi động nhất của văn học dịch và dịch văn học Việt Nam. Chưa lúc nào như lúc này, bạn đọc Việt Nam được tiếp nhận đa dạng và cập nhật đến thế đời sống văn học ở các nền văn học lớn trên thế giới, như Pháp, Mĩ, Anh, Đức, Ý, Mĩ Latin, Nga và Đông Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và phần nào đó của Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á.
Xem thêm
‘Chân cứng đá mềm’ bỏ bùa độc giả
‘Chân cứng đá mềm’ là cuốn hồi ký thứ ba của đạo diễn Xuân Phượng, vừa có buổi ra mắt sáng 29/5 tại TP.HCM, thu hút đông đảo công chúng và văn nghệ sĩ.
Xem thêm
Nghìn nghi lễ tình: Một thi pháp nghi lễ của bản thể
Trong đời sống hiện đại, thơ thường bị đẩy về hai phía, hoặc trở thành diễn ngôn cảm xúc cá nhân, hoặc trở thành một thử nghiệm ngôn ngữ thuần kỹ thuật. Nghìn nghi lễ tình của Nhật Chiêu không thuộc về cả hai khuynh hướng ấy. Tập thơ này đặt ra một vấn đề căn bản hơn, thơ tồn tại để làm gì trong đời sống tinh thần con người?
Xem thêm
Khúc ca tiễn biệt: Nơi hoàng hôn uống cạn và thơ ca bất tử
Trong cõi nhân sinh mịt mùng và hữu hạn, điều gì có thể níu giữ bước chân của một người lữ khách khi họ đã rũ áo về miền mây trắng?
Xem thêm
Tiếng thơ Phùng Văn Khai sẽ đi qua trăm năm
Tôi xin kinh ngạc sức lao động viết, tôi xin kinh khiếp những “Thơ viết cho mình” của nhà thơ quân đội Phùng Văn Khai.
Xem thêm
Dấu ấn Bắc Hà qua thơ Nguyễn Ngọc Tung
Chuyến tham quan, trải nghiệm thực tế Bắc Hà của đoàn văn nghệ sỹ Phú Thọ (Chi hội Lý luận phê bình và văn nghệ dân gian phối hợp cùng Chi hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Phú Thọ) đã kết thúc nhưng dư âm còn vang ngân, không chỉ trong tâm trí, mà hiển hiện qua những thi phẩm, những bài ký, tản văn xinh xắn. Trong số những tác phẩm xinh xắn ấy, tôi đặc biệt ấn tượng với bài thơ “Bắc Hà ngày trở lại” của nhà thơ Nguyễn Ngọc Tung.
Xem thêm
Hoa nở giữa miền hư ảo
Sau mười năm im ắng, sự trở lại của Vũ Thanh Hoa không ồn ào, không cố tạo khác biệt, ngoài cách chọn tên cho ba tập thơ.
Xem thêm
Sự lột xác của Tuệ Mai khi yêu qua tác phẩm “Về phía trời xanh”
​“Động hoa vàng” là một địa chỉ có thực nằm ở hẻm đường Trần Khắc Chân ở Tân Định do cụ bà Quế Lâm mua năm 1956 (tất nhiên tên Động hoa vàng là do Phạm Thiên Thư đặt, vì nhà thơ này rất yêu hoa màu vàng). Từ khi gặp và yêu Tuệ Mai (do nhà văn nữ Nguyễn Thị Vinh giới thiệu), Phạm Thiên Thư như có lực đẩy để sáng tác. Ngoài tác phẩm “Động hoa vàng”, “Đoạn trường vô thanh” mà các nhân vật (trang 30) đều là sự hóa thân của 2 người, (Tuệ Mai – Phạm Thiên Thư), ông còn viết châm ngôn (50 ngàn câu) và nhiều tác phẩm khác mà Tuệ Mai đều tham gia nhuận sắc, lúc ấy Tuệ Mai ở 133/K8 cư xá Đại học đường Trần Hoàng Quân Sài Gòn 5 (nay là Nguyễn Chí Thanh) nhưng bà thường qua lại Động hoa vàng giúp đỡ cụ Quế Lâm coi sóc mọi việc... Họ rất trân trọng quý yêu nhau chỉ đợi đến ngày cử hành hôn lễ, vì thế gia đình Phạm Thiên Thư không chấp thuận đề nghị chia tay cũng như hoán vị từ tư thế một cô dâu trưởng lại thành nghĩa nữ, một người yêu thơ trở thành bạn...
Xem thêm
Nhà thơ Vũ Thanh Hoa: Qua gió mưa lắng lại để đơm hoa
Vũ Thanh Hoa viết khỏe, đều đặn. Có cảm giác thơ chị như dòng nước mát cứ đều đặn chảy, cứ nhè nhẹ thấm sâu vào người đọc. Có nhiều từ mới, đắt, gây hiệu ứng ngạc nhiên và xúc cảm cho người đọc. Đọc lướt rồi đọc lại sẽ thấm cái thâm trầm và mê hoặc trong từng câu thơ chị viết.
Xem thêm
Tiếp vần – nâng vần: Thủ pháp điều động ngữ âm trong cấu trúc kiến tạo cảm xúc
Trong hành trình đi tìm vân tay trên mặt chữ, mỗi người làm thơ đều trải qua những chặng dừng của nhận thức. Đối với tôi, hành trình ấy kéo dài hơn 30 năm, từ những rung động vô thức của một cậu học trò đến sự tỉnh thức quyết liệt của một người đã đi qua đủ thăng trầm nhân thế. Giữa lúc thi đàn đương đại đang rộn ràng với những cuộc tháo khoán vần điệu hay các thử nghiệm tân hình thức, hậu hiện đại; tôi nhận ra mình vẫn trung thành với một lối đi riêng - một thủ pháp mà tôi tạm định danh là: Tiếp vần - Nâng vần.
Xem thêm
Giữa “biến tấu lời” và “giấc mơ cây”: Những nỗ lực làm mới thơ Trần Vũ Long
Thơ Trần Vũ Long, trong bối cảnh thơ Việt đương đại, nổi lên như một “cõi riêng” vừa lặng lẽ, vừa ám ảnh. Anh không phải người thích xuất hiện trước đèn flash hay những diễn đàn ồn ào, nhưng mỗi tập thơ anh in ra — từ Biến tấu lời, Niềm tin gió đến Giấc mơ cây — đều để lại một dư vị khó phai.
Xem thêm
“Chiến công từ trong lòng đất”: Bản hùng ca về khát vọng hòa bình và hạnh phúc
Giữa dòng chảy mênh mang của văn học về đề tài chiến tranh cách mạng, có những tác phẩm chạm đến tầng sâu thẳm nhất trong trái tim người đọc không phải bằng kỹ thuật hư cấu ly kỳ, mà bằng chính sức nặng của sự thật lịch sử được viết nên từ máu, nước mắt và một nhân cách lớn lao. Tuyển tập 10 cuốn sách mang tên “Chiến công từ trong lòng đất” của cố Đại tá Lưu Phước Anh (bí danh Lê Bình)
Xem thêm